Το καφεκοπτείο άνοιξε τις πόρτες του στις 30 Ιανουαρίου 1961, ανήμερα των Τριών Ιεραρχών. Μια μέρα συμβολική, σαν να ήταν γραφτό να γίνει χώρος γνώσης, συνάντησης και καθημερινής τελετουργίας. Έμεινε ανοιχτό μέχρι το 2010, σχεδόν μισό αιώνα ζωής, αφήνοντας πίσω του αναμνήσεις που ακόμα μυρίζουν φρεσκοκομμένο καφέ.

Το κτίριο ανήκε στην οικογένεια της κυρίας Ελένης. Παλαιότερα, εκεί στεγαζόταν το χαλκουργείο του παππού της και στην συνέχεια του πατέρα της. Ο παππούς της ήταν χαλκέμπορας, σε μια εποχή που «τα έφτιαχναν όλα με τα χέρια». Τα καζάνια που έβραζαν τσίπουρο σε όλον τον Τύρναβο έβγαιναν από τα χέρια του πατέρα της. Μέταλλο, φωτιά και τέχνη – αυτά ήταν τα πρώτα θεμέλια του χώρου.

Γύρω στο 1947, ο πατέρας της άνοιξε επιχείρηση με κουκούλια. Για περίπου 33 χρόνια η οικογένεια έζησε με τον μόχθο αυτής της δουλειάς, μέχρι που η ασθένεια και το τέλος των καλλιεργειών αυτών που κάποτε έδιναν ζωή στον τόπο τον ανάγκασε να σταματήσει.

Κάπου ανάμεσα στα ταξίδια του στην Αθήνα για την επιχείρηση, η μοίρα έπαιξε το δικό της παιχνίδι. Εκεί γνώρισε έναν άνθρωπο που είχε ζήσει στην Αιθιοπία και ασχολούνταν με εισαγωγές καφέ. Η κουβέντα άνοιξε, οι ιδέες έπεσαν στο τραπέζι και τότε ειπώθηκε η φράση που άλλαξε τα πάντα:
«Έχω ένα μαγαζί και την μία μου κόρη. Τι δουλειά να κάνει;»

Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του καφεκοπτείου.

Την εποχή εκείνη ο καφές δεν ήταν κομμένος. Τα νοικοκυριά τον άλεθαν στο σπίτι. Ο άνθρωπος από την Αιθιοπία έδωσε όλες τις γνώσεις του: τις μηχανές, τα μυστικά, τις συνταγές – ακόμα και μια μυστική συνταγή που έμελλε να κάνει τον καφέ να ξεχωρίζει και το μαγαζί να μη κλείσει ποτέ… μέχρι που έκλεισε από μόνο του, γεμάτο ιστορία.

Από εκείνη τη στιγμή, καφενεία και νοικοκυριά από ολόκληρη την περιφέρεια άρχισαν να περνούν το κατώφλι του. Το καφεκοπτείο πρόσφερε κάτι σπουδαίο για την εποχή: ευκολία και ποιότητα.
Κακάο, νες και καφές. Τίποτα παραπάνω. Τίποτα λιγότερο. Μόνο ό,τι χρειαζόταν η καθημερινότητα.

Η κυρία Ελένη έγινε κομμάτι της ζωής του Τυρνάβου. Τη γνώριζαν όλοι. Μεγάλωσε γενιές ολόκληρες. Άκουσε ιστορίες, είδε παιδιά να γίνονται γονείς, χαιρέτησε ανθρώπους που έφευγαν και υποδεχόταν νέους. Το μαγαζί της δεν ήταν απλώς σημείο αγοράς – ήταν σημείο συνάντησης, ανθρώπινης επαφής, καθημερινής ρουτίνας.

Σήμερα το καφεκοπτείο δεν υπάρχει πια. Όμως η μνήμη του μένει ζωντανή. Στις μυρωδιές που κάποιοι ακόμα θυμούνται. Στις αφηγήσεις των παλιών. Στην ιστορία μιας γυναίκας και ενός μαγαζιού που έδεσαν άρρηκτα το όνομά τους με τον Τύρναβο.

Γιατί τελικά, κάποια μαγαζιά δεν κλείνουν ποτέ. Ζουν όσο τα θυμόμαστε. ☕✨

Το άρθρο Ελένη Μπάρκα: Μια γυναίκα, ένα καφεκοπτείο, μια ολόκληρη εποχή του Τυρνάβου! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η Ελλάδα βρισκόταν από τις 21 Απριλίου 1967 υπό τη διακυβέρνηση του στρατού, καθεστώς που είχε καταργήσει τις ατομικές ελευθερίες, είχε διαλύσει τα πολιτικά κόμματα και είχε εξορίσει, φυλακίσει και βασανίσει πολιτικούς και πολίτες με κριτήριο τις πολιτικές τους πεποιθήσεις.

Το 1973 βρίσκει τον πραξικοπηματία πρωθυπουργό της χώρας, Γεώργιο Παπαδόπουλο, να έχει ξεκινήσει διαδικασία φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος, η οποία συμπεριλάμβανε την αποφυλάκιση των πολιτικών κρατουμένων και μερική άρση της λογοκρισίας. Επίσης, εκλογές στις 10 Φεβρουαρίου 1974, για επιστροφή σε πολιτική διακυβέρνηση υπό το αναθεωρημένο σύνταγμα του 1968. Το σύνταγμα αυτό, όμως, διατηρούσε τη θέση του Στρατού στο σύστημα εξουσίας και τη δυνατότητά του να επεμβαίνει στην πολιτική ζωή της χώρας, όποτε το έκρινε απαραίτητο. Ωστόσο, παρά τη ευμενή υποδοχή από την πλειοψηφία του αστικού πολιτικού κόσμου, το ΚΚΕ και το ΠΑΚ επέκριναν τα σχέδια της χούντας καθώς επρόκειτο για προσχηματική φιλελευθεροποίηση η οποία δεν θα επέφερε ουσιαστικές αλλαγές στο υπάρχον καθεστώς.

Η χούντα, στην προσπάθειά της να ελέγξει κάθε πλευρά της πολιτικής, είχε αναμιχθεί στον φοιτητικό συνδικαλισμό από το 1967, απαγορεύοντας τις φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια, στρατολογώντας υποχρεωτικά τους φοιτητές, και επιβάλλοντας μη εκλεγμένους ηγέτες των φοιτητικών συλλόγων στην Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδας (ΕΦΕΕ). Αυτές οι ενέργειες δημιούργησαν έντονα αντιδικτατορικά αισθήματα στους φοιτητές, όπως αυτόν της Γεωλογίας, Κώστα Γεωργάκη, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε δημόσια το 1970 στην Γένοβα της Ιταλίας σε ένδειξη διαμαρτυρίας εναντίον της χούντας. Με αυτή την εξαίρεση, η πρώτη μαζική δημόσια εκδήλωση διαμαρτυρίας κατά του καθεστώτος ήρθε από τους φοιτητές, στις 21 Φεβρουαρίου 1973.

Οι αναταραχές ξεκίνησαν λίγο νωρίτερα, στις 5 Φεβρουαρίου, όταν οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματά τους. Στις 13 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε διαδήλωση μέσα στο Πολυτεχνείο και η χούντα παραβίασε το πανεπιστημιακό άσυλο, δίνοντας εντολή στην αστυνομία να επέμβει. Έντεκα φοιτητές συλλήφθηκαν και παραπέμφθηκαν σε δίκη. Με αφορμή αυτά τα γεγονότα, στις 21 Φεβρουαρίου, περίπου τρεις με τέσσερις χιλιάδες φοιτητές της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κατέλαβαν το κτίριο της σχολής στο κέντρο της Αθήνας επί της οδού Σόλωνος, ζητώντας ανάκληση του νόμου 1347 που επέβαλε την στράτευση «αντιδραστικών νέων», καθώς 88 συμφοιτητές τους είχαν ήδη στρατολογηθεί με τη βία.

Από την ταράτσα του κτιρίου απαγγέλλουν τον ακόλουθο όρκο: «Εμείς οι φοιτηταί των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ορκιζόμαστε στο όνομα της ελευθερίας να αγωνισθούμε μέχρι τέλους για την κατοχύρωση: α) των ακαδημαϊκών ελευθεριών, β) του πανεπιστημιακού ασύλου, γ) της ανακλήσεως όλων των καταπιεστικών νόμων και διαταγμάτων». Η αστυνομία έλαβε εντολή να επέμβει και πολλοί φοιτητές σε γύρω δρόμους υπέστησαν αστυνομική βία, χωρίς όμως τελικά να παραβιαστεί το πανεπιστημιακό άσυλο. Τα γεγονότα στη Νομική αναφέρονται συχνά ως προάγγελος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Η εξέγερση των φοιτητών επηρεάστηκε επίσης σημαντικά και από τα νεανικά κινήματα της δεκαετίας του ’60, και ειδικά από τα γεγονότα του Μάη του ’68.

Στις 14 Νοεμβρίου 1973 φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματα και ξεκίνησαν διαδηλώσεις καθώς εξέδωσαν ψήφισμα, με το οποίο ζητούσαν την ανάκληση των αποφάσεων της Χούντας για τη διεξαγωγή των φοιτητικών εκλογών, εκδημοκρατισμό των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, αύξηση των δαπανών για την παιδεία στο 20% του προϋπολογισμού και ανάκληση του Ν.1347 για την αναγκαστική στράτευση των φοιτητών.

Οι φοιτητές οχυρώθηκαν μέσα στο κτίριο της σχολής επί της οδού Πατησίων και ξεκίνησαν τη λειτουργία του ανεξάρτητου ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου. Ο πομπός κατασκευάστηκε μέσα σε λίγες ώρες στα εργαστήρια της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών από τον Γιώργο Κυρλάκη. Το, πλέον ιστορικό, μήνυμά τους ήταν: «Εδώ Πολυτεχνείο! Λαέ της Ελλάδας το Πολυτεχνείο είναι σημαιοφόρος του αγώνα μας, του αγώνα σας, του κοινού αγώνα μας ενάντια στη δικτατορία και για την Δημοκρατία». Εκφωνητές του σταθμού ήταν η Μαρία Δαμανάκη, ο Δημήτρης Παπαχρήστος και ο Μίλτος Χαραλαμπίδης. Το πρώτο βράδυ της κατάληψης του Πολυτεχνείου μια ομάδα περίπου εκατό χουντικών νεολαίων της οργάνωσης Κόμμα 4ης Αυγούστου (Κ4Α) του Κώστα Πλεύρη μαζί με ασφαλίτες και παρακρατικούς αποφάσισαν να οργανώσουν εισβολή στο Πολυτεχνείο, αλλά ελλείψει σχεδιασμού και ηγεσίας περιορίστηκαν στην παρεμπόδιση της τροφοδοσίας των φοιτητών από εξωτερικές ομάδες περιφρούρησης.

Οι διαδηλώσεις, τα συλλαλητήρια και οι εκδηλώσεις κατά του καθεστώτος της Χούντας αυξήθηκαν. Κυρίως στην Αθήνα, αλλά και σε σημεία της επαρχίας, δημιουργήθηκαν συνθήκες εξέγερσης. Από τις 14 μέχρι και τις 17 Νοεμβρίου (και πιο περιορισμένα μέχρι τις 18) στήθηκαν οδοφράγματα και διεξήχθησαν οδομαχίες μεταξύ εξεγερμένων και αστυνομίας.[εκκρεμεί παραπομπή] Τη νύχτα της 16ης Νοεμβρίου η ίδια ομάδα νεολαίων του Κ4Α που είχε συγκεντρωθεί το πρώτο βράδυ, μεταξύ των οποίων φέρεται να συμμετείχε και ο – χρόνια αργότερα – αρχηγός και ιδρυτής της Χρυσής Αυγής, δεκαεξάχρονος έφηβος τότε, Νίκος Μιχαλολιάκος – εκτός όσων είχαν αποφασίσει να συνδράμουν τις δυνάμεις καταστολής, όπως ο Ηλίας Τσιαπούρης, που μαζί με άλλους παρακρατικούς κατηγορήθηκε ότι πυροβολούσε διαδηλωτές από την ταράτσα του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως – συγκεντρώθηκαν έξω από τα γραφεία της οργάνωσης, στη διασταύρωση των οδών Μπουμπουλίνας και Αλεξάνδρας. Διασκορπίστηκαν, ωστόσο, μετά την επίθεση ενός αγήματος αστυνομικών που δεν αντιλήφθηκε την ταυτότητά τους.

Στις 3 π.μ. της 17ης Νοεμβρίου, και ενώ οι διαπραγματεύσεις για ασφαλή αποχώρηση των φοιτητών από το χώρο του Πολυτεχνείου βρίσκονταν σε εξέλιξη, αποφασίστηκε από τη μεταβατική κυβέρνηση η επέμβαση του στρατού και ένα από τα τρία άρματα που είχαν παραταχθεί έξω από τη σχολή, γκρέμισε την κεντρική πύλη. Κατά την είσοδο του άρματος, υποστηρίζεται, χωρίς να έχει αποδειχθεί, ότι συνεθλίβησαν 2–3 φοιτητές που βρίσκονταν πίσω από την πύλη (γεγονός «λίαν πιθανό αλλά ανεπιβεβαίωτο» σύμφωνα με το πόρισμα του εισαγγελέα Τσεβά). Επίσης, από τα συντρίμμια τραυματίστηκε σοβαρά, με συντριπτικά κατάγματα στα πόδια, η φοιτήτρια Πέπη Ρηγοπούλου.

Ο σταθμός του Πολυτεχνείου έκανε εκκλήσεις στους στρατιώτες να αψηφήσουν τις εντολές των ανωτέρων τους και στη συνέχεια ο εκφωνητής απήγγειλε τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο. Η μετάδοση συνεχίστηκε ακόμα και μετά την είσοδο του άρματος στον χώρο της σχολής. Οι φοιτητές που είχαν παραμείνει στο Πολυτεχνείο, μαζεύτηκαν στο κεντρικό προαύλιο, ψάλλοντας τον εθνικό ύμνο. Η πτώση της πύλης ακολουθήθηκε από την είσοδο μιας μονάδας ενόπλων στρατιωτών των ΛΟΚ που οδήγησαν τους φοιτητές, χωρίς βία, έξω από το Πολυτεχνείο, μέσω της πύλης της οδού Στουρνάρη.

Οι αστυνομικές δυνάμεις που περίμεναν στα δυο πεζοδρόμια της Στουρνάρη επιτέθηκαν στους φοιτητές, την έξοδο των οποίων αποφασίζουν (σύμφωνα και με το πόρισμα του εισαγγελέα Τσεβά) να περιφρουρήσουν κάποιοι από τους στρατιώτες, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις επενέβησαν και εναντίον των αστυνομικών που βιαιοπραγούσαν στους φοιτητές. Πολλοί φοιτητές βρήκαν καταφύγιο σε γειτονικές πολυκατοικίες.

Ελεύθεροι σκοπευτές της αστυνομίας άνοιξαν πυρ από γειτονικές ταράτσες, ενώ άνδρες της ΚΥΠ καταδίωξαν τους εξεγερθέντες. Οι εκφωνητές του σταθμού του Πολυτεχνείου παρέμειναν στο πόστο τους και συνέχισαν να εκπέμπουν για 40 λεπτά μετά την έξοδο, οπότε και συνελήφθησαν.

Το άρθρο 17 Νοεμβρίου: Η εξέγερση του Πολυτεχνείου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Επιστρέφοντας σε εκείνες τις εποχές, αρκετοί ανακαλούν μια ζωή πιο απλή και ήρεμη, όπου οι μικροχαρές της καθημερινότητας αποκτούσαν μοναδική αξία.

Η περιορισμένη πληροφόρηση για τα διεθνή γεγονότα, η έλλειψη σύγχρονων συσκευών και η έμφαση στη συλλογική ζωή έκαναν κάθε μικρή απόλαυση, όπως το σουσαμένιο κουλούρι (σιμίτι) που έφερνε ο παππούς από το παζάρι, να θεωρείται σχεδόν ιστορικό γεγονός. Η λιτότητα της εποχής, σε συνδυασμό με την κοινωνική συνοχή και τον έλεγχο των επιθυμιών, φαίνεται να αποτελεί πλέον μια ανάμνηση στα μάτια πολλών.

Ωστόσο, η ζωή δεν ήταν απαλλαγμένη από δυσκολίες. Η καθημερινότητα ήταν σκληρή, με τις ανάγκες πολλές και τις ανέσεις ελάχιστες. Η γενιά αυτή βίωσε μια ασταμάτητη αλυσίδα θυσιών και δοκιμασιών, με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ελάχιστη ασφάλεια και περιορισμένα δικαιώματα για μια αξιοπρεπή εργασία. Η τεχνολογία ήταν ανύπαρκτη και η ευκολία με την οποία σήμερα επικοινωνούμε και μαθαίνουμε δεν υπήρχε καν ως ιδέα.

Συγκρίνοντας το τότε με το τώρα, πολλοί υποστηρίζουν ότι η υπερκατανάλωση και η αλόγιστη επιδίωξη της ευημερίας ευθύνονται για τη σημερινή υπαρξιακή και ηθική κρίση. Όμως, αξίζει να θυμηθούμε τις θυσίες της προηγούμενης γενιάς, που ζει ακόμα ανάμεσά μας και απέχει μόλις λίγες δεκαετίες από εμάς.

Αυτοί οι άνθρωποι διαβίωσαν χωρίς πολλές ανέσεις, σε συνθήκες που δύσκολα θα μπορούσαμε να αντέξουμε. Ενώ εμείς έχουμε πλέον τη δυνατότητα να απολαμβάνουμε κάθε δώρο της τεχνολογίας και της προόδου, ας αναλογιστούμε πόσο διαφορετική ήταν η ζωή των ανθρώπων αυτών και πόσα έχουμε κερδίσει εξαιτίας των αγώνων τους.

Κάθε εποχή φέρνει τα δικά της βάρη και προκλήσεις. Οι δυσκολίες του παρελθόντος διαμόρφωσαν ανθρώπους ανθεκτικούς, που στηρίζονταν στις αξίες και τη δύναμη της κοινότητας.

Σήμερα, έχουμε περισσότερες δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα και την ευθύνη να χρησιμοποιούμε τα δώρα του παρόντος με σεβασμό και σύνεση, ώστε να συνεχίσουμε να ζούμε με ουσία και αξιοπρέπεια. Η σύγκριση αυτή μας καλεί να εκτιμήσουμε τα προνόμια που διαθέτουμε και να θυμηθούμε τις θυσίες που έγιναν για να τα απολαύσουμε.

Το άρθρο Δεκαετία 1950-1960: Η θυσίες της προηγούμενης γενιάς, που ζει ακόμα ανάμεσά μας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ήταν η μέρα που με μια απλή, αλλά καθοριστική κίνηση, νομιμοποίησε δημόσια τη σχέση του με τη Δήμητρα Λιάνη, κίνηση που προκάλεσε αίσθηση και αντιδράσεις, τόσο στην προσωπική του ζωή όσο και στον πολιτικό στίβο.

Η Προσωπική Κίνηση που Έφερε Ανατροπές

Η σχέση του Ανδρέα Παπανδρέου με τη Δήμητρα Λιάνη είχε γίνει αντικείμενο ευρείας δημόσιας συζήτησης πριν το 1988. Ήταν μια σχέση που ήρθε στο φως την περίοδο που ο Παπανδρέου αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και αναγκάστηκε να εισαχθεί στο νοσοκομείο Harefield του Λονδίνου για καρδιοχειρουργική επέμβαση. Τότε, η παρουσία της νεαρής αεροσυνοδού της Ολυμπιακής, Δήμητρας Λιάνη, στο πλευρό του κίνησε υποψίες και τροφοδότησε συζητήσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και την κοινή γνώμη.

Η 22α Οκτωβρίου 1988 ήταν η ημέρα που ο Ανδρέας Παπανδρέου επιβεβαίωσε δημοσίως αυτό που μέχρι τότε είχε γίνει αντιληπτό από τον Τύπο και τον ελληνικό λαό. Στη διάρκεια μιας δημόσιας εκδήλωσης, με μια κίνηση του χεριού του, έπιασε το χέρι της Δήμητρας Λιάνη μπροστά στα φλας των φωτογράφων και τους πολίτες που ήταν παρόντες. Η κίνηση αυτή δεν ήταν μόνο η επιβεβαίωση της σχέσης τους, αλλά και η συμβολική της νομιμοποίηση, σηματοδοτώντας την πρόθεσή του να προχωρήσει σε αλλαγές στην προσωπική του ζωή.

Οι Πολιτικές Επιπτώσεις

Η απόφαση αυτή του Παπανδρέου δεν ήταν απλώς μια προσωπική στιγμή, αλλά είχε βαθύ πολιτικό αντίκτυπο. Εκείνη την εποχή, ο Παπανδρέου ήταν επικεφαλής της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ, ενός κόμματος που είχε γνωρίσει σημαντικές νίκες και επιτυχίες υπό την ηγεσία του, κυρίως με την εφαρμογή κοινωνικών μεταρρυθμίσεων και την εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής ατζέντας. Ωστόσο, η πολιτική σκηνή ήταν γεμάτη προκλήσεις, με οικονομικά προβλήματα και έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις να χαρακτηρίζουν τη δεκαετία του 1980.

Η σχέση του με τη Δήμητρα Λιάνη πυροδότησε συζητήσεις εντός του ΠΑΣΟΚ και της ευρύτερης πολιτικής σκηνής. Πολλοί ανησυχούσαν ότι η προσωπική του ζωή και οι επιλογές του θα μπορούσαν να αποσπάσουν την προσοχή από τα σοβαρά πολιτικά ζητήματα που αντιμετώπιζε η χώρα. Ειδικά σε μια εποχή όπου τα κοινωνικά ήθη ήταν πιο αυστηρά και οι προσωπικές ζωές των πολιτικών δεν βρίσκονταν συνήθως στο επίκεντρο της δημοσιότητας, η κίνηση αυτή φάνηκε να σπάει τις συμβάσεις και να προκαλεί έντονες αντιδράσεις.

Οι Αντιδράσεις του Κοινού και του Τύπου

Ο Τύπος βρήκε στην ιστορία αυτή έναν θησαυρό. Εφημερίδες και περιοδικά γέμισαν με φωτογραφίες και άρθρα για τον «πρωθυπουργό και την αεροσυνοδό», ενώ τα πρωτοσέλιδα αναφέρονταν τόσο στη ρομαντική πλευρά της σχέσης όσο και στις πολιτικές της συνέπειες. Ο δημόσιος διάλογος κυριαρχήθηκε από σχόλια σχετικά με το αν η προσωπική ζωή του Παπανδρέου επηρέαζε την ικανότητά του να ηγείται της χώρας.

Από την άλλη, υπήρξαν και εκείνοι που είδαν την κίνηση αυτή ως ένδειξη ανθρώπινης πλευράς, ως απόδειξη ότι ο Παπανδρέου δεν κρυβόταν πίσω από την πολιτική του εικόνα, αλλά ήταν ένας ηγέτης που δεν δίσταζε να δείξει την προσωπική του ζωή, ακόμη και αν γνώριζε πως αυτό θα μπορούσε να του στοιχίσει πολιτικά.

Η 22α Οκτωβρίου 1988 υπήρξε ένα κομβικό σημείο για τον Ανδρέα Παπανδρέου. Η σχέση του με τη Δήμητρα Λιάνη, που αργότερα κατέληξε σε γάμο, συνόδευσε την πολιτική του πορεία μέχρι το τέλος της. Για πολλούς, η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ως συμβολική της δύναμής του να παίρνει τολμηρές αποφάσεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και της ικανότητάς του να διαχειρίζεται τις αντιδράσεις του κόσμου και του πολιτικού κατεστημένου.

Η ιστορία αυτή, που απασχόλησε επί μακρόν τον ελληνικό Τύπο και τον δημόσιο διάλογο, αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ελληνικής πολιτικής ιστορίας και της προσωπικής πορείας του Ανδρέα Παπανδρέου, που άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνία και πολιτική.

Το άρθρο 22 Οκτωβρίου 1988: Η Μέρα που Σημάδεψε την Προσωπική και Πολιτική Πορεία του Ανδρέα Παπανδρέου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ειδικότερα, η συνοικία ήταν γνωστή για την μεγάλη συγκέντρωση καταστημάτων που ασχολούνταν με το εμπόριο λαδιού.

Η περιοχή βρισκόταν σε ένα σημείο που διευκόλυνε την μεταφορά και την αποθήκευση του λαδιού, ενός πολύτιμου προϊόντος εκείνη την εποχή.

Η Θεσσαλονίκη ήταν γνωστή για την παραγωγή εξαιρετικού ελαιολάδου, το οποίο εξάγονταν σε μεγάλες ποσότητες. Το εμπόριο του λαδιού αποτελούσε έναν σημαντικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη της πόλης.

Εκτός από το λάδι, στα Λαδάδικα πωλούνταν και άλλα προϊόντα που σχετίζονταν με αυτό, όπως σαπούνια και κεριά. Γι’ αυτό το λόγο, η περιοχή ήταν γνωστή και ως “Αιγυπτιακή Αγορά”.

Τα Λαδάδικα αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και μαρτυρούν την εμπορική δραστηριότητα της πόλης για πολλούς αιώνες.

Σήμερα, τα Λαδάδικα είναι ένας πεζόδρομος με ιστορικά κτίρια, μερικά από τα οποία έχουν αναπαλαιωθεί και πλέον λειτουργούν ως καφενεία, ταβέρνες με ζωντανή μουσική και μπυραρίες.. Ένας στίχος τραγουδιού που έχει ακουστεί χιλιάδες φορές και έχει τραγουδηθεί άλλες τόσες με φόντο… τα Λαδάδικα είναι ο «Τόσα δίνω πόσα θες, στα λαδάδικα πουλάν αυτό που θες».

Το άρθρο Λαδάδικα: Η ιστορική συνοικία της Θεσσαλονίκης – Γιατί όμως ονομάστηκε έτσι; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται για την «Περαταριά» (Καράβι) του Πηνειού, που απ’ το σημείο «Βερνέζι», κυλούσε, το «Καραβάκι» στο ποτάμι. Παλιά, το σημείο αυτό λειτουργούσε σαν προβλήτα του λιμενίσκου. Εκεί βρίσκονταν το γεφύρι του Βερνέζι. Η βερνιζόστρατα «ονομάσθηκε έτσι γιατί από εκεί περνούσε ο δρόμος που συνέδεε τους Γόννους με το παλιό Εβερνός.

Η γέφυρα στο Βερνέζι, κατάλοιπα της οποίας σώζονται ακόμα και φαίνονται όταν το ποτάμι δεν έχει πολύ νερό, καταστράφηκε στον ατυχή πόλεμο του 1897. Την ανατίναξε ο ελληνικός στρατός για να ανακόψει την προέλαση των Τούρκων. Λέγεται μάλιστα ότι η ανατίναξη της γέφυρας έγινε από κάποιον γοννιώτη, τον Ιωάννη Γεροζήση, που υπηρετούσε τότε στον στρατό. Πότε ακριβώς έπαυσε να χρησιμοποιείται ο δρόμος αυτός μέσω Εβερνός, δεν γνωρίζουμε. Τ όνομα συνδέεται με το Παλαιοχώρι Εβερνός απ’ όπου και το Βερνέζι.

Η «Περαταριά» επί χρόνια, εξυπηρετούσε τη συγκοινωνία, αποτελώντας ένα ιδιόμορφο «Φέρυ Μπόουτ» του Πηνειού, σ’ αυτή τη θέση, παρόμοιο μ’ εκείνο των Γόννων. Ήδη πέρασε στην ιστορία των Πορθμείων του τόπου. Οι λάτρεις της παράδοσης, μιας που αυτό το παλιό πλεούμενο, αποτελεί τώρα ζωντανή μαρτυρία των συνθηκών ζωής των ανθρώπων και του τόπου, επιθυμούν και πασχίζουν για τη συντήρηση του, για να το διασώσουν από τη φθορά.

Και το διατηρούν γιατί ίσως μια μέρα, που θ’ αναβιώσει ο Πηνειός, θα ξαναχρησιμοποιηθεί και θ’ αποθανατιστεί από τη θεσσαλική λαογραφία.

Πηγή – Πυργετός Λάρισας Τεκμήρια μνήμης

Φωτογραφία της δεκαετίας του 1960.

Το άρθρο Η «Περαταριά» (Καράβι) του Πηνειού, που απ’ το σημείο «Βερνέζι», κυλούσε, το «Καραβάκι» στο ποτάμι εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τι είναι το ντουμπεκί;

Το ντουμπεκί δεν είναι απλά ένα εργαλείο. Είναι μια ιστορία που ξεδιπλώνεται σε κάθε περιστροφή της πέτρας του. Είναι ο μύλος των προγόνων μας, που με τις στιβαρές του πέτρες και τη χειροκίνητη κίνηση, μεταμόρφωνε το σιτάρι σε αλεύρι και το μείγμα σε τραχανά.

Ένα ταξίδι στο χρόνο

Φανταστείτε μια εποχή χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, χωρίς βιομηχανικές μονάδες. Ο άνθρωπος, με τη δύναμη των χεριών του και την απλότητα των εργαλείων του, δημιούργησε τον δικό του πλούτο: το ψωμί, τον τραχανά, τη ζωή. Το ντουμπεκί ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της διαδικασίας, ένα εργαλείο που μεταδιδόταν από γενιά σε γενιά, κουβαλώντας μαζί του μυστικά και παραδόσεις.

Η διαδικασία της άλεσης στο ντουμπεκί είναι απλή αλλά χρονοβόρα. Το σιτάρι τοποθετείται μέσα στο δοχείο και η πέτρα αρχίζει να περιστρέφεται. Καθώς η πέτρα τρίβει το σιτάρι, αυτό μετατρέπεται σε αλεύρι. Για την παραγωγή τραχανά, στο δοχείο προστίθεται το μείγμα από αλεύρι, γάλα, γιαούρτι και άλλα υλικά, και η πέτρα συνεχίζει να περιστρέφεται μέχρι να δημιουργηθεί η χαρακτηριστική ζύμη.

Με λίγα λόγια το ντουμπεκί είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό εργαλείο. Είναι ένα κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, που συνδέεται με την παραδοσιακή διατροφή και τον τρόπο ζωής των προγόνων μας.

Το άρθρο Το Ντουμπεκί: Ένα Ταξίδι στην Παραδοσιακή Άλεση Σιταριού και Παραγωγή Τραχανά εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η σημερινή εικόνα είναι προπολεμική και σπάνια. Πανηγυριστές, οικογενειακά, τιμούν τη Χάρη της την ημέρα της εορτής της το 1925.

Μέχρι τις πρόσφατες δεκαετίες, το τρένο ήταν το πιο πρόσφορο μέσο για να φτάσει κάποιος στο εκκλησάκι. Η καινούρια σιδηροδρομική γραμμή και οι σύγχρονες σήραγγες άλλαξαν αυτόν τον τρόπο προσέγγισης. Από τη δεκαετία του ’60 η κρεμαστή πεζογέφυρα έδωσε νέα πνοή στην επισκεψιμότητα της περιοχής. Η καταιγίδα «Ντάνιελ» τον Σεπτέμβριο που μας πέρασε, κατέστρεψε το ειδυλλιακό μέρος. Όλα ξεκινούν από την αρχή…

Θυμάμαι ότι δεν υπήρχε επίσημος σιδηροδρομικός σταθμός στο σημείο αυτό, αλλά στάση. Μόνο οι εκδρομικές αμαξοστοιχίες, οι οποίες έκαναν το δρομολόγιο Λάρισα- Πλαταμώνας σταματούσαν για λίγο. Αργότερα, η «πόστα» μείωνε την ταχύτητά της όταν έφθανε στην περιοχή της Αγ. Παρασκευής, ώστε οι επιβάτες που συνωστίζονταν στα παράθυρα να προλάβουν να κάνουν το σταυρό τους και να ρίξουν κάποια κέρματα. Ήταν σαν να άναβαν ένα κερί στη χάρη της Αγίας. Η παλιά σήραγγα, που έβγαζε ακριβώς πάνω από εκκλησάκι ήταν επενδυμένη με πέτρα σε τοξωτό σχέδιο.

Το εκκλησάκι της Αγ. Παρασκευής βρίσκεται στο κέντρο περίπου της Κοιλάδας των Τεμπών, κτισμένο μέσα σε βράχο και αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες και θελκτικότερες περιοχές της. Η παλαιότερη αναφορά του συναντάται στο οδοιπορικό του Jacob Ludwig Salomo Bartholdy (1779-1825) [1]. Είχε επισκεφθεί τον Σεπτέμβριο του 1803 τα Αμπελάκια και απ’ εκεί κατευθύνθηκε προς τα Τέμπη. Στην περιγραφή της Κοιλάδας σημειώνει σε κάποιο σημείο: «Οι υπώρειες του Ολύμπου αποτελούν ένα πολύ στενό πέρασμα. Κανένας δρόμος δεν περνάει από την πλευρά αυτή. Σε ένα μόνο σημείο σχηματίζεται μια όμορφη συστάδα πρασίνου με δένδρα, όπου έκτισαν ένα ναΐδριο αφιερωμένο στην Αγία Παρασκευή» [2].

Το άρθρο Όταν στην Αγία Παρασκευή των Τεμπών πήγαινες με τρένο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Οι κάτοικοι της συνοικίας του Αγ. Κωνσταντίνου με ιδιαίτερη συγκίνηση έγιναν μάρτυρες ενός ουρανίου φαινομένου που εμφανίστηκε προς το μέρος του αεροδρομίου σε αρκετό ύψος από τη γη. Το φαινόμενο ήταν φωτεινό ,διέγραψε καμπύλη τροχιά και, αφού πήρε όλα τα χρώματα της ίριδας, έπεσε στο έδαφος λίγο έξω από την πόλη. Οι κάτοικοι της συνοικίας που αντιλήφθηκαν το παράδοξο φαινόμενο πανικοβλήθηκαν, ενώ σχεδόν αμέσως η οδός Νικηταρά γέμισε από κόσμο που προσπαθούσε να εξηγήσει το φαινόμενο. Πολλοί υποστήριζαν ότι επρόκειτο για αερόλιθο, ο οποίος έπεσε έξω από την πόλη, ενώ άλλοι υποστήριζαν ότι ήταν παράδοξο φαινόμενο. Αν και στην αρχή επικράτησε διχογνωμία, με κάποιους να αποδίδουν το φαινόμενο ακόμα και στην κατάπτωση των ηθών, οι πιο πολλοί συμφωνούσαν ότι επρόκειτο για αερόλιθο. Κατά τη φυσική επιστήμη –συνεχίζει ο αρθρογράφος- ο αερόλιθος είναι σώμα λίθινης σύστασης που πολλές φορές περιέχει και άλλα στοιχεία. Πτώσεις αερολίθων σημειώθηκαν πολλές φορές , όπως π.χ στην Τροία, στη Μέκκα, στην Κίνα. Ο τελευταίος έπεσε στην Πορτογαλία το έτος 1924.

Ο διευθυντής του Αστεροσκοπείου Αθηνών σχετικά με το ουράνιο φαινόμενο δήλωσε ότι, εφόσον το ουράνιο σώμα φάνηκε ότι εξερράγη εκπέμποντας εκτυφλωτικό φως  χωρίς να πέσει στο έδαφος, οι ειδικοί πιστεύουν ότι επρόκειτο περί βολίδας. Η βολίδα είναι μετέωρον ανάλογο προς τους διάττοντες,  αλλά διασχίζει τον ουρανό με μεγαλύτερη  λάμψη και διάρκεια, σαν πύρινη σφαίρα με φωτεινή και πολύχρωμη ουρά. Η βολίδα εκρήγνυται αφήνοντας πίσω της πολυάριθμα διάπυρα κομμάτια τα οποία εκσφενδονίζονται σε διάφορες κατευθύνσεις. Πολλές φορές την έκρηξη συνοδεύει κρότος που ακούγεται σε μεγάλη απόσταση, αλλά είναι δυνατόν η βολίδα να σβήσει αθόρυβα. Η βολίδα είναι αερόλιθος[1] με τη διαφορά ότι τα κομμάτια του αερόλιθου φθάνουν στο έδαφος, ενώ η βολίδα αναλώνεται στην ατμόσφαιρα , επειδή μεταβάλλεται σε αέρια από την υπερθέρμανση.

Πηγές

Εφημερίδα, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 22 Ιουλίου 1938, Έτος 16, Αριθμ. Φύλλου 5298

Εφημερίδα, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 23 Ιουλίου 1938, Έτος 16, Αριθμ. Φύλλου 5299

* Η Κωνσταντινιά Πατσή είναι Διευθύντρια του ΓΕ.Λ Τυρνάβου. Πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κάτοχος Μεταπτυχιακού διπλώματος Master of Business Administration (MBA) του Staffordshire University

[1] Αερόλιθος : μετεωρίτης που περιέχει κυρίως πυριτικά άλατα

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Παράδοξο ουράνιο φαινόμενο στη Λάρισα (21 Ιουλίου 1938) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Προξενιό της Ιουλίας: Αείμνηστοι τυρναβίτες αναφέρονται αρκετές φορές στο σενάριο της σειράς εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το C-130 είχε απογειωθεί από την Ελευσίνα με τελικό προορισμό την 115 Πτέρυγα Μάχης στα Χανιά της Κρήτης, ενώ θα έκανε μια ενδιάμεση στάση για να παραλάβει προσωπικό στην 111 ΠΜ στον Αγχίαλο. Περίπου 20 λεπτά μετά την απογείωσή του, το στίγμα του χάθηκε από το ραντάρ, δίχως ο κυβερνήτης του, ο επισμηναγός Μπίνας, να έχει αναφέρει κάποιο πρόβλημα. Αμέσως σήμανε συναγερμός και ξεκίνησε η έρευνα αλλά και η επιχείρηση διάσωσης.

Για τρεις ημέρες δεν είχε βρεθεί ίχνος του αεροσκάφους παρά τις προσπάθειες οκτώ αεροσκαφών F-16, δύο C-130, δύο Canadair CL-215, δύο ελικοπτέρων Σινούκ αλλά και του Ναυτικού συν αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας. Παράλληλα, μεγάλες δυνάμεις καταδρομών και πεζοναυτών «χτένιζαν» την περιοχή πάνω από τη νοητή γραμμή της πορείας που θα έπρεπε να είχε ακολουθήσει το μοιραίο C-130.

Την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου και ώρα 08:40, το αρχηγείο των Ενόπλων Δυνάμεων έστειλε σήμα: «Παύσατε έρευνες»! Το αεροπλάνο είχε εντοπιστεί, μετά τέσσερις μέρες, στις χιονισμένες πλαγιές της Όθρυος. Ο αντισμήναρχος Γιώργος Καραγιάννης, πιλότος του ελικοπτέρου που εντόπισε τα συντρίμμια, είχε δηλώσει: «Μετά λίγα λεπτά πτήσης πάνω από τη νότια πλευρά της Όθρυος, είδα κάτι που μου τράβηξε την προσοχή. Πλησίασα περισσότερο. Ήταν το αεροσκάφος. Είδα μία περιοχή μήκους 300 μέτρων και πλάτους περίπου 50 μέτρων γεμάτη από συντρίμμια και πτώματα. Απομακρύνθηκα από την περιοχή για να μην αλλοιώσω με τον αέρα του ελικοπτέρου τον χώρο, ενόψει των ερευνών».

Όπως προέκυψε αργότερα από τη νεκροψία και την νεκροτομή των πτωμάτων ο θάνατός τους επήλθε ακαριαία, από τη βίαιη πρόσκρουση του αεροσκάφους στο έδαφος.

Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα που κατατέθηκαν, η τελευταία επαφή του μοιραίου αεροσκάφους με τον πύργο ελέγχου της 111 ΠΜ ήταν στις 12:55 το μεσημέρι και ενώ είχε αρχίσει η διαδικασία προσγείωσης διά οργάνων, λόγω χαμηλής νέφωσης και κακοκαιρίας που επικρατούσε στην περιοχή.

Το C-130 είχε χτυπήσει με την «κοιλιά» και αυτό αποδείκνυε ότι ο χειριστής που μάλλον πετούσε στα 4.000 πόδια, αντελήφθη εμπόδιο τελευταία στιγμή και προσπάθησε να το σηκώσει.

Το armyvoice.gr είχε δημοσιεύσει το 2018 μαρτυρία του αρχηγού της ομάδας του Ειδικού Τμήματος Αλεξιπτωτιστών, Πέτρου Αλεξανδράτου, ο οποίος περιέγραψε τις πολύ δύσκολες στιγμές που αντιμετώπισαν:

«Κάποια στιγμή ενημερωθήκαμε να πάρουμε εξοπλισμό αναρρίχησης και να ανεβούμε στο βουνό διότι έχει εντοπισθεί το αεροσκάφος. Πήραμε την εντολή πρωί και χαράματα ξεκινήσαμε. Δεν είχε ξημερώσει ακόμα όταν φτάσαμε στον χώρο. Φτάνοντας στον χώρο, χωρίς να μας έχουν πει λεπτομέρειες, προσγειώθηκε το Σινούκ και αρχίσαμε σιγά-σιγά να καταλαβαίνουμε το χάος το οποίο υπήρχε.

Μουδιασμένοι, αρχίσαμε υπό τον ταγματάρχη Μουζουρέα, να παίρνουμε εντολές πως θα κινηθούμε, πού θα εντοπίσουμε και που θα συγκεντρώνουμε τις σωρούς, καθώς και πως θα ενημερώνουμε για το τι κάνουμε. Το αεροσκάφος ήταν κομμένο σε δυο κομμάτια. Δύο μεγάλα κομμάτια. Το πιλοτήριο και πίσω η ουρά του αεροσκάφους».

Τα σενάρια, ως είθισται σε τέτοιες περιπτώσεις, για τα αίτια της συντριβής ήταν πολλά: Από μυστικές υπηρεσίες, εμπλοκή άλλων αεροσκαφών μέχρι μεταφορά εκρηκτικών. Κανένα από αυτά δεν επιβεβαιώθηκε, ούτε όμως δόθηκε ποτέ στη δημοσιότητα το επίσημο πόρισμα. «Πρόκειται για στρατιωτικό απόρρητο» έλεγαν συνεχώς, συμπληρώνοντας πως δεν κρύβεται κανένα… μυστήριο πίσω από τη τραγωδία.

Κάποιοι από τους συγγενείς είχαν υποστηρίξει τότε ότι είχε γίνει δολιοφθορά από ξένο αεροσκάφος, άλλοι έλεγαν ότι κάποιοι δεν ήθελαν να φτάσει το ελληνικό αεροπλάνο στον προορισμό του, στην Κρήτη επειδή, σύμφωνα με πληροφορίες τους, μετέφερε κιβώτια με άγνωστο και ίσως ύποπτο υλικό. Μερικές ημέρες αργότερα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ιωάννης Βαρβιτσιώτης έστειλε επιστολή σε κάποιες οικογένειες στην οποία ανέφερε ανάμεσα στα άλλα: «Το αεροσκάφος δεν μετέφερε πυρομαχικά ή οποιαδήποτε άλλα υλικά. Δεν υπήρχε βόμβα στο αεροσκάφος! Οι επιβαίνοντες και τα συντρίμμια του αεροσκάφους άργησαν να εντοπιστούν λόγω της πυκνής νέφωσης που επικρατούσε στην περιοχή».

Για την πολύνεκρη τραγωδία κατηγορήθηκε τελικά ο επισμηναγός, ο υπεύθυνος για την εναέρια κυκλοφορία στο αεροδρόμιο της Νέας Αγχιάλου. Του αποδόθηκαν κατηγορίες για ανθρωποκτονία κατά συρροή εξ αμελείας, παράβαση στρατιωτικού καθήκοντος και καταστροφή αεροπλάνου. Η δίκη έγινε στις 4 Νοεμβρίου του 1994 και διήρκεσε δύο εβδομάδες. Ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε σε φυλάκιση δύο ετών με τριετή αναστολή. Το εφετείο τον κήρυξε ομόφωνα αθώο. 

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  

πηγή

Το άρθρο 33 χρόνια από την συντριβή του C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας στο όρος Όθρυς – Οι θεωρίες συνωμοσίας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η βυσσινή θύελλα λοιπόν χτίστηκε με ταλέντα της περιοχής, που έβαζαν πάνω απ’ όλα την αγάπη τους για τη φανέλα. Ένας εξ αυτών είναι και ο Γιάννης Βαλαώρας, ο κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία της ομάδας, με 102 γκολ σε 346 συμμετοχές.

Ο Βαλαώρας αγωνίστηκε για 14 σερί σεζόν με τα “βυσσινί” και πρωταγωνίστησε στους μεγαλύτερους θριάμβους της Λάρισας. 

Ο παίχτης της ΑΕΛ ήταν βασικό μέλος στο πρωτάθλημα του 1988, κατέκτησε επίσης το κύπελλο το 1985, ενώ το 1984 είχε πετύχει το νικητήριο τέρμα, στο ιστορικό διπλό (1-0) επί της ελβετικής Σερβέτ, με το οποίο η Λάρισα προκρίθηκε τότε στα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων.

Τα κατορθώματα του Βαλαώρα στο γήπεδο έγιναν μάλιστα και η αφορμή για ένα από τα πιο καλτ συνθήματα των ελληνικών γηπέδων. Το “ήρθε η ώρα του Γιάννη Βαλαώρα” δονούσε τις εξέδρες για πολλά χρόνια. 
Το σύνθημα αυτό βγήκε ως απάντηση σε υβριστικό σύνθημα για τον Βαλαώρα στη Λεωφόρο.

Τη σεζόν 1981/82, έπαιζε η ΑΕΛ με τον Παναθηναϊκό και 13.000 οπαδοί των γηπεδούχων είχαν βάλει στο “στόχαστρο” τον Λαρισαίο φορ, φώναζαν ρυθμικά “τσ…… της ώρας, κάνει ο Βαλαώρας”.

Ο Βαλαώρας έδωσε τη δική του απάντηση μέσα στον αγωνιστικό χώρο, πετυχαίνοντας το 0-1 της ΑΕΛ απέναντι στον Βασίλη Κωνσταντίνου και αυθόρμητα οι φίλοι της Λάρισας άρχισαν να αποθεώνουν τον σκόρερ τους φωνάζοντας το “ήρθε η ώρα του Γιάννη Βαλαώρα”.

Αυτό ήταν, έκτοτε το σύνθημα συνόδευε τον Βαλαώρα στην ένδοξη καριέρα του. 

Το άρθρο Θρυλική ΑΕΛ: 36 χρόνια μετά – Ήρθε η ώρα του Γιάννη Βαλαώρα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Παλιές μνήμες, νοσταλγικές για μας που έχουμε μια κάποια ηλικία. Περιμέναμε το άγιο 12ήμερο για να ξεκουραστούμε από το σχολείο (με ωράριο πρωί – απόγευμα). Να χαρούμε τη ζεστασιά και την αγάπη της γιαγιάς και του παππού.

Περιμέναμε να γιορτάσουμε τις εορτές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς με χαρά, χωρίς να σκεπτόμαστε το δώρο που θα μας φέρει ο Άγιος Βασίλειος την παραμονή της πρωτοχρονιάς. Ο πραγματικός Άγιος, ο ασκητικός και ισχνός και όχι ο ευτραφής της σύγχρονης εποχής των διαφημίσεων και του εκμαυλισμού της κοινωνίας, και πρωτίστως των μικρών της Φωτεινούλας, της Κατερίνας, του Δημήτρη, του Θανάση και του Αποστόλη.

 Να καθίσουμε όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι και να ακούσουμε εμείς τα μικρά παιδιά τα παραμύθια της πολυαγαπημένης μας γιαγιάς και τα ηρωικά κατορθώματα του αγωνιστή της εποχής του ΟΧΙ του ‘40 και της πραγματικής εθνικής αντίστασης, του γλυκύτατου παππού. Οι ιστορίες του παππού δεν είχαν τέλος. Είχε πολεμήσει και στην Μικρά Ασία, στον πόλεμο εναντίον των Τούρκων και τραυματίστηκε στην μάχη του Σαγγάριου ποταμού.

Περιέγραφε με απλά λόγια το δράμα των Ελλήνων και τα φρικτά βασανιστήρια, την ταλαιπωρία και τους φόνους και τον ξεριζωμό των από τις πατρογονικές εστίες μετά από χιλιάδες χρόνια. Λόγια απλά χωρίς λογοτεχνικά σχήματα και τεχνικές. Η σοφία των προγόνων απαλά και χωρίς προσπάθεια περνούσε στην ιστορική μνήμη μας. Ατέλειωτες ώρες μέσα στο ζεστό σπιτικό και έξω να σφυροκοπά το χιόνι και ο μανιασμένος βοριάς.

Δεν μας ενδιέφερε. Οι συζητήσεις με τον παππού, τη γιαγιά και τους πολυαγαπημένους γονείς κάλυπταν κάθε πτυχής της αθώας παιδικής ψυχής μας. Μαθαίναμε να προσπαθούμε, να αγωνιζόμαστε και προπάντων να υμνούμε και να δοξολογούμε τον δωρεοδότη των πάντων Τριαδικό Θεό.

Εμείς  ζήσαμε σε οικονομικά δύσκολες εποχές, αλλά την πραγματική αγάπη των γονέων μας τη βιώναμε καθημερινά. Ο παππούς και η γιαγιά συγκατοικούσαν και δεν ήταν στους οίκους ευγηρίας και συνεισφέρανε στην ομαλή ψυχολογική ανάπτυξη των εγγονιών. Οι γονείς αγαπούσαν τα παιδιά τους πραγματικά  με την καρδιά τους και τους πρόσφεραν, από το υστέρημά τους, πλούσια τα ελέη και, κυρίως, δόξαζαν τον δωρεοδότη Κύριο.

Άλλες εποχές, βέβαια, χωρίς κινητά ,τάμπλετ και τηλεοράσεις που αποσπούν τον νου από τα σημαντικά και τελικά τον νεκρώνουν. Εποχές δύσκολες οικονομικά αλλά νοσταλγικές γιατί ζούσαμε πιο ανθρώπινα χωρίς την «πολυτέλεια» της μοναξιάς και του άγχους. Δεν είχαμε τηλεόραση, για να μη πω «χαζοκούτι», για να μας νεκρώσει την σκέψη. Είχαμε ζεστή καρδιά, αγάπη για τον συνάνθρωπο.

Εποχές παλιές, νοσταλγικές με τους ανθρώπους πιο αληθινούς. Με πραγματικό ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, για τον πάσχοντα ή ανήμπορο αδελφό.

Μυργιώτης  Παναγιώτης (Μαθηματικός).

Το άρθρο Χριστούγεννα μιας άλλης νοσταλγικής εποχής εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ένας γνωστός αγρότης επιχειρηματίας κάπου στο 1950 κατασκεύασε ένα πρωτότυπο τότε μηχάνημα για να αντλεί το νερό και να ποτίζονται οι καλλιέργειες του αλλά και γειτονικές.

Οι πληροφορίες λένε ότι ήταν σε λειτουργία μέχρι και το 1970 τουλάχιστον. Κίνηση έπαιρνε από άλογο που δεμένο σε ειδικό μακρύ ξύλο γύριζε αργά γύρω γύρω και έτσι υπήρχε σταθερή ροή από το πηγάδι με άφθονο νερό.

Το μαγγανοπήγαδο έκτοτε εγκαταλείφτηκε αλλά δεν καταστράφηκε και ίσως με λίγη προσπάθεια θα μπορούσε να ανακαινιστεί γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε την καθημερινότητα των αγροτών εκείνα τα χρόνια που ήταν πολύ πιο δύσκολα.

Μόνο κάποιοι πλούσιου γεωργοί είχαν τότε την δυνατότητα να ποτίζουν η να βοηθούν τους γύρω τους ενώ οι υπόλοιποι ήλπιζαν μόνο στις βροχές.

Παρόλα αυτά η περιοχή του Τυρνάβου ήταν από πάντα εύφορη και υπήρχαν πιο μικρές κατασκευές στα χωράφια για πότισμα όπως η τουλούμπα και μικρές γεωτρήσεις που πάλι λειτουργούσαν με άλογο.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Το μαγγανοπήγαδο στη Βρύση Τυρνάβου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η φωτογραφία φέρει τη σημείωση:

“Οι μαθηταί της εν Λαρίσση Ιερατικής Σχολής μετά των καθηγητών φωτογραφηθέντες εν Τυρνάβω τη 5 Ιουνίου 1936″.

Καθισμένοι από αριστερά: 2ος Πλάτων Στωϊκίδης πρωτοψάλτης Αγ. Αχιλλίου, 4ος Αρχιμ. Δωρόθεος Βασιλείου, αρχιερατικός επιτροπος Τυρνάβου”, 5ος Θωμάς Σαράφης καθηγητής Θεολόγος .

Ο σεβαστός πατέρας μου Αθανάσιος πάνω από τον αρχιμανδρίτη. Δεν έχω εντοπίσει το κτίριο έξω από το οποίο έγινε η λήψη της φωτογραφίας.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Οι μαθηταί της εν Λαρίσση Ιερατικής Σχολής φωτογραφηθέντες εν Τυρνάβω τη 5 Ιουνίου 1936 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο αγώνας της Δασκάλας είναι ορατός με την πρώτη ματιά και πολύ δύσκολος και κρίσιμος για την εποχή εκείνη. Σοβαρή, συγκεντρωμένη, με τα παιδόπουλα συγκεντρωμένα γύρω της σαν δικά της παιδιά. Όπως βλέπουμε τα παιδιά προέρχονται από όλες τις κοινωνικές ομάδες κάτι που αναδεικνύεται από το ντύσιμο τους. Μεγάλη η διαφορά από την σημερινή τάξη από άποψη παιδαγωγική πολιτισμική. Ο δάσκαλος σημαίνει φως, γνώση, ήθος, διαπαιδαγώγηση χαρακτήρα βάζοντας ένα λιθαράκι στην λέξη άνθρωπος. 

Η/Ο δασκάλα/ος εκείνη την εποχή ήταν μέσα στην ιεραρχία του τόπου μαζί με τον παπά, τον αστυνόμο, και τον πρόεδρο. Ήταν οι παντογνώστες της εποχής. 

Θεμέλιο της οικογένειας, αυστηρός και ολιγόλογος, παντογνώστης, ντυμένος πάντα με κουστούμι αντίστοιχα το φόρεμα της δασκάλας στην φωτογραφία. 

Δεν έχουμε στοιχεία για το όνομα της δασκάλας και αν ήταν Τυρναβίτισσα ή από κάποια άλλη περιοχή. Όποιος γνωρίζει κάτι σχετικό μπορεί να το αναφέρει. 

Τον Απρίλιο του 1964 θεσπίστηκε η υποχρεωτική παιδεία. Τα παιδιά πριν το ’64 δεν είχαν δωρεάν βιβλία, οι τάξεις δεν είχαν θέρμανση και φως ειδικά στην περιφέρεια. Ο αριθμός των παιδιών στην τάξη έφτανε μέχρι και 50 και ας φανταστούμε το δύσκολο έργο που καλούταν να επιτελέσει η τότε δασκάλα. Στην φωτογραφία υπάρχει μια ολόκληρη εποχή μέσα από τα πρόσωπα των παιδιών. Τα αγόρια είναι κουρεμένα με την ψιλή σαν προληπτικό μέτρο κατά της ψείρας της κεφαλής. 

Η φωτογραφία το καθιερωμένο ενθύμιο της τότε εποχής. Την φωτογραφία έβγαλε ο φωτογράφος Αθανάσιος Τσολάκης.

Θα χαρούμε να μάθουμε ονόματα από αυτήν την φωτογραφία!

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Μια εικόνα χίλιες λέξεις – Μια φωτογραφία χίλια συναισθήματα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

38 χρόνια από την ιστορική στιγμή των «βυσσινί», που παίζοντας ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο, συνέτριψαν τον πρωταθλητή ΠΑΟΚ με 4-1 στον τελικό του Ολυμπιακού Σταδίου και έφεραν το πρώτο Κύπελλο στον Πηνειό.

Το πρώτο αστέρι της ομάδας μας ράφτηκε εκείνη την ημέρα στη «βυσσινί» φανέλα και 38 χρόνια μετά συνεχίζει να «φωτίζει» τη διαδρομή των επιτυχιών, αλλά και να ξυπνά μνήμες των θριάμβων της ομάδας μας, οδηγώντας σε αντίστοιχες στο μέλλον.

Γκολ: Ζιώγας 39′, 73′, Κμίετσικ 47′, Βαλαώρας 75′ – Σκαρτάδος 55′.

ΑΕΛ (Αντρέι Στρεϊλάου): Πλίτσης, Παραφέστας, Κολομητρούσης, Μητσιμπόνας, Γκαλίτσιος, Βουτυρίτσας, Ζιώγας, Ανδρεούδης (87’ Τσιώλης), Άνταμτσικ, Κμίετσικ, Βαλαώρας.

ΠΑΟΚ (Βάλτερ Σκότσικ): Στεργιούδας, Τσουρέλας, Αλαβάντας, Γιούρισιτς, Μπανιώτης (18’ Αρ. Καρασαββίδης), Σκαρτάδος, Αλεξανδρίδης, Βασιλάκος, Σίγγας, Πάπριτσα, Κωστίκος (63’ Δαμανάκης).

Το άρθρο Η ΑΕΛ για πρώτη φορά Κυπελλούχος Ελλάδας στις 22 Ιουνίου 1985 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Η Τυρναβίτισσα Γιαγιά του Λόχου καλεί σε αντάμωση συνοδοιπόρους συγγενείς και φίλους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

   Οι ετήσιες εμποροπανηγύρεις σε διάφορες πόλεις κατά τον 19ο αιώνα ήταν βασικός συντελεστής της εσωτερικής εμπορικής κίνησης, η οποία βρισκόταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα σε μια χώρα χωρίς υποδομές και κυρίως χωρίς αμαξιτούς δρόμους. Σ΄ αυτές γίνονταν μεγάλης αξίας αγοραπωλησίες, ίδίως ζώων, από εμπόρους διαφόρων περιοχών. Όμως, με την ανάπτυξη της οικονομίας, του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα οι εμποροπανηγύρεις περιορίστηκαν και παρέμειναν κυρίως αυτές που είχαν και θρησκευτικό χαρακτήρα, διάρκειας 8 ημερών. Αυτές διενεργούνταν σε όλο τον 20ο αιώνα μέχρι και σήμερα και στη Θεσσαλία ήταν έξι: Φαρσάλων (15 Αυγ.), Κλοκοτού (23 Αυγ.), Τυρνάβου (23 Απρ.), Μοσκολουρίου (2 Μαΐου), Ελασσόνας (αρχές Αυγ.) και Αγιάς (1 Σεπτ).[1]

   Η εμποροπανήγυρη του Τυρνάβου (23 Απριλίου), γνωστή ως Κουμ – παζάρ (που στα τουρκικά σημαίνει αγορά [τουρκικά Pazar, περσικά bazar] στην άμμο, επειδή επί τουρκοκρατίας γίνονταν στην αμμώδη περιοχή της κοίτης του ποταμού Τιταρήσιου πολύ μετά το σημερινό γήπεδο της πόλης), έγινε για πρώτη φορά στη θέση «Τούμπα» το 1934, όπως μας πληροφορεί ο Τυρναβίτης και μακεδονομάχος Δημήτρης Βαφείδης, ανταποκριτής της εφημερίδας «Ελευθερία».[2] Εκείνη τη χρονιά μεταφέρθηκε από την περιοχή του νεκροταφείου, όπου γινόταν μέχρι τώρα, ίσως λόγω του κινδύνου των πλημμυρών του ποταμού, στην Τούμπα (όπου, ως γνωστόν, έκτισε το σαράι του ο Βελή πασάς), θέση στην οποία γίνεται μέχρι και σήμερα, και είχε την απίστευτη διάρκεια των 15 ημερών.

   Αυτή η αλλαγή θέσης αποφασίστηκε από τον νέο πρόεδρο της κοινότητας Κώστα Αρίδα, επικεφαλής του συνδυασμού κομμουνιστών «Ενιαίο Μέτωπο Αγροτών Εργατών» και το νέο κοινοτικό συμβούλιο που προέκυψε από τις εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934. Έτσι η εμποροπανήγυρη έγινε κοντά στα σπίτια της πόλης με αποτέλεσμα η κίνηση να είναι «ζωηροτάτη», ενώ «εξαιρετική κίνησις παρετηρήθη και εις όλα τα εμπορικά καταστήματα τα οποία από πάσαν άλλην παρομοίαν εποχήν εφέτος έκαμαν χρυσές δουλειές», σύμφωνα με το ρεπορτάζ.. Παράλληλα διενεργήθηκαν μεγάλης αξίας αγοραπωλησίες μικρών και μεγάλων ζώων.

   Το Κοινοτικό συμβούλιο περιποιήθηκε την περιοχή της Τούμπας και φρόντισε μαζί με τους καταστηματάρχες για τον καλλωπισμό της πόλης. Η πόλη του Τυρνάβου, ήδη από την έναρξη της εμποροπανήγυρης, πήρε μια διαφορετική όψη, ομόρφυνε, γέμισε από επισκέπτες και «κατέστη μια πρώτης τάξεως πόλις μη υστερούσα των άλλων εις το τίποτε». Οι επισκέπτες περιχαρείς και ευγνώμονες απολάμβαναν, με τη βοήθεια του κοινοτικού συμβουλίου και των κατοίκων, άφθονη περιποίηση και εξαιρετικές διευκολύνσεις. Αλλά και οι κάτοικοι του Τυρνάβου ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με την απόφαση του κοινοτικού συμβουλίου να γίνει η εμποροπανήγυρη στην Τούμπα, καθώς η «μέχρι τούδε» τοποθεσία «η παρά το Νεκροταφείον … απέχει της πόλεως αρκετά χιλιόμετρα», ενώ η Τούμπα είναι πολύ κοντά και «ένεκα τούτου η επίσκεψις τόσον των ξένων όσο και των γηγενών είναι λίαν τακτική».

   Για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της εμποροπανήγυρης βοήθησε πολύ και το προσωπικό της Χωροφυλακής. Με τα μέτρα που πήρε ο διοικητής της κ. Τέγος επικράτησε ησυχία, η τάξη ήταν υποδειγματική και δεν παρουσιάστηκε κάποιο κρούσμα κλοπής ή άλλο εξαιρετικό γεγονός, χάρη στο ζήλο και την προθυμία που επέδειξαν ο ανθυπασπιστής Κανάκης, ο υπενωμοτάρχης Μάρκος και οι χωροφύλακες Καπράνας και Καρλιάμπας.  

   Ίσως σε κάποιους αυτά φανούν υπερβολικά, όπως και ο έπαινος του δημοσιογράφου Βαφείδη προς το νέο κοινοτικό συμβούλιο κομμουνιστών, για την ιδεολογία των οποίων δεν γράφει θετικά σχόλια σε μερικά φύλλα της εφημερίδας. Όμως, δέκα ημέρες πριν τις εκλογές  επισημαίνει ότι «ο συνδυασμός του Κομμουνιστικού Κόμματος κατηρτίσθη πλέον οριστικώς και περιλαμβάνει πρόσωπα απολύτως ικανά και ανήκοντα εις τας πτωχάς και πασχούσας τάξεις», ενώ οι οπαδοί των άλλων παρατάξεων αλληλοφαγώνονται καθημερινά και δεν μπορούν να συνεννοηθούν τα ικανά στοιχεία της κοινωνίας του Τυρνάβου, για να καταρτισθεί ένα κοινό ψηφοδέλτιο, επειδή ενδιαφέρονται περισσότερο για «τα πάμπολα χιλιόδραχμά των». Μάλιστα  προβλέπει και νίκη των κομμουνιστών, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, καθώς την Κυριακή, δεκαπέντε ημέρες πριν τις εκλογές, «όλοι οι ασπαζόμενοι τας αριστεράς αρχάς» έκαναν, με όλα τα κατάλληλα μέτρα της αστυνομίας, την πρώτη προεκλογική συγκέντρωση στον περίβολο του πανδοχείου του Γκολέτσα, η οποία ήταν «ογκωδεστάτη και έλαβον μέρος και πολλοί αστοί  οι οποίοι μετέβησαν δια να ακούσουν τους λόγους των ερυθρών ρητόρων».

   Αλλά στο φύλλο της επόμενης ημέρας μας ενημερώνει ότι ο συνδυασμός του γιατρού Λάμπρου Λάμπρου, του προηγούμενου κοινοτάρχη, είναι έτοιμος και περιλαμβάνει «γεωργούς, επαγγελματίες και εργατικούς». Οι Τυρναβίτες θα τιμήσουν τον Λάμπρου με την ψήφο τους ανεξάρτητα από την κομματική τους τοποθέτηση, επειδή είναι ανιδιοτελής, δραστήριος και κατέρχεται στις εκλογές ως ανεξάρτητος, δηλώνοντας πως η μόνη του φροντίδα θα είναι να υποστηρίξει τα αιτήματα των «λαικών τάξεων».  Ο πληθυσμός του Τυρνάβου, σύμφωνα με τη στατιστική του 1940, ήταν 11.000 κάτοικοι, από τους οποίους πάνω από 9.000 ασχολούνταν με τη γεωργία και ζούσε, εκτός από τους μεγαλοπαραγωγούς, σε κλειστή οικονομία. ασχολούνταν με τη γεωργία και ζούσε, εκτός από τους μεγαλοπαραγωγούς, σε κλειστή οικονομία. Οι λαϊκές τάξεις υπέφεραν.

Εμπορικά καταστήματα στην πλατεία αγοράς και αγρότες πωλητές του Σαββάτου το 1916

   Το 1934 είναι μια σημαντική μεταβατική χρονιά για τις πολιτικές και τις κοινωνικές εξελίξεις κάτω από τη βαριά σκιά του εθνικού διχασμού και των πολιτικών και οικονομικών ανωμαλιών. Οι δημοτικές εκλογές στις 11/2/1934 έγιναν σε κλίμα αφάνταστης πόλωσης βενιζελικών – αντιβενιζελικών και με πολύ χαμηλή συμμετοχή  των γυναικών, που ψήφιζαν για πρώτη φορά. Προηγήθηκε η εκλογική νίκη (5 Μαρτίου 1933) των αντιβενιζελικών κομμάτων, που συνασπίστηκαν υπό την αρχηγία του Παναγή Τσαλδάρη, για να βρεθεί η βενιζελική παράταξη στην αντιπολίτευση, αν και πλειοψήφισε στην κάλπη, λόγω του πλειοψηφικού στενής περιφέρειας εκλογικού συστήματος. Ακολούθησε η απόπειρα δολοφονίας του Ελευθερίου Βενιζέλου (6/6/1933), που όξυνε τα πνεύματα και τον φανατισμό, ενώ παράλληλα οι έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στα δύο κόμματα, του Λαϊκού του Π. Τσαλδάρη και των Φιλελευθέρων του Ελ. Βενιζέλου, οδήγησαν και τα δύο στο φόβο ότι το καθένα αποσκοπεί στη διάλυση του άλλου. Ακολούθησαν τα πραξικοπήματα του 1935 και η επάνοδος του βασιλιά Γεώργιου Β΄ με δημοψήφισμα.

   Ο Τύρναβος, αν και κατατάχτηκε με τα βασιλικά διατάγματα του 1883 και 1890 σε β΄ και α΄ τάξης αντίστοιχα ως δήμος, αργότερα και για αρκετά χρόνια μέχρι το1955 ήταν κοινότητα. Στις εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου του 1934 συμμετείχαν 5 συνδυασμοί με 58 υποψηφίους, οι εξής : α) του ιατρού Λάμπρου Λάμπρου, που ήταν και ο απερχόμενος Κοινοτάρχης, δηλώνοντας ότι κατέρχεται ως ανεξάρτητος β) ο «Αχρωμάτιστος», που ήταν αντίθετος με αυτόν του Λάμπρου, γ) ο «Ανεξάρτητος» με τον Αναστάσιο Τζούλη, δ) το ΕΜΕΑ, των κομμουνιστών με τον Κώστα Αρίδα και ε) οι «Ανεξάρτητοι Σύμβουλοι». 

Τα  εκλογικά τμήματα ήταν δύο και «οι κάτοικοι του Τυρνάβου εψήφισαν σχεδόν κατ΄ απόλυτον  πλειοψηφίαν τους υποψηφίους του Κομμουνιστικού Κόμματος», σύμφωνα με τον ανταποκριτή της «Ελευθερίας» Δ. Βαφείδη, σχηματίζοντας έτσι το λεγόμενο σε εκείνη την εποχή «κόκκινο Κοινοτικό Συμβούλιο», που ανέπτυξε πλούσια πολιτική και κοινωνική δράση. «Ούτω δε εκλέγονται 10 κομμουνισταί εκ της πλειοψηφίας και 5 φίλοι του κ. Λάμπρου εκ της μειοψηφίας.» Έτσι, λοιπόν, εκλέχτηκαν « εκ του κομμουνιστικού ψηφοδελτίου οι Κ. Σιάρακας, Αναστ. Καρασούλας, Δ. Στάθης ή Γκίμας, Κ. Αρίδας, Δ. Μουκούλης, Αθ. Κάπρας, Ν. Μαντελάς (Μανδηλάς), Β. Χατζημητσοβίτης, Γεδεών Λουλές, Θεοφ. Χατζηρεπάνης,  και του ψηφοδελτίου του κ. Λάμπρου οι Λάμπρος Λάμπρου, Ι. Κουκουνός, Δ. Δημουλάς, Ανδρ. Ψαθάς, Ν. Ζαχαρακούλης», ενώ «εκ του αχρωματίστου συνδυασμού ουδείς επέτυχε». Στο τέλος διατυπώνει ένα πιθανολογικό συμπέρασμα το οποίο υπάρχει και στην εφημερίδα του Βόλου «Θεσσαλία», ότι δηλαδή «ως φαίνεται εκτός των εργαζομένων εις την κάλπην των κομμουνιστών έρριψαν τας ψήφους των και οι πλούσιοι». Μετά την ορκωμοσία  του νέου Κοινοτικού Συμβουλίου, ο Βαφείδης εύχεται σ΄ αυτό να στρέψει την προσοχή του κυρίως στις λαϊκές τάξεις, οι οποίες «κατά τας σημερινάς περιστάσεις δεινώς υποφέρουν» και το έργο του να στεφθεί από επιτυχία.

   Αναλυτικά τα αποτελέσματα είναι :

Συνδυασμός του ιατρού Λάμπρου Λάμπρου

Λάμπρος  Ν.  Λάμπρου                           581  ψήφοι

Νικόλαος  Ζαχαρακούλης                       517

Δημήτριος  Ταουσάνης                           465

Χρήστος   Σαρχώσης (Τσαρχάσης)        448

Ευάγγελος  Βασιλείου                             456    

Δημήτριος  Χασιώτης                              459

Νικόλαος  Μαρκούλης                            448

Ιωάννης  Τσελνικούλης ή Γιώτας           418

Θωμάς  Βελισσιώτης                               433 

Ιωάννης  Καραούλης                               420

Ανδρέας  Ψαθάς                                       504

Δημήτριος   Δημουλάς                             475

Άλκιβιάδης  Χριστοδούλου (Τσουκαλάς) 450

Εμμανουήλ  Παπαγιάννης                      448

Ιωάννης  Κουκουνός                                469 

Συνδυασμός  Κομμουνιστών (Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών)

Κώστας  Αρίδας                                        749  ψήφοι

Γεδεών  Δημ.  Λουλές                              719

Βασίλειος  Χατζημητσοβίτης                  665

Δημήτριος  Α.  Μουκούλης                     672

Αθανάσιος  Βας.  Κάπρας                        710

Νικόλαος  Ε.  Μανδηλάς (Μαντελάς)    703

Σωτήριος  Αθ.  Ντάσιος                            625

Θεοφ.  Ι.  Χατζηρεπάνης                          703

Δημήτριος Σ. Στάθης ή Γκίμας                 659

Μιχαήλ  Παπράς                                        638

Νικόλαος  Χατζημίχος                               647

Κων/νος  Γ.  Σαμαντζής                             654

Αναστάσιος  Αχιλ.  Καρασούλας             694

Κων/νος  Σ.  Σιάρακας                               667

Ιωάννης  Γκαβουτζίμος                             658

Συνδυασμός  «Αχρωμάτιστος»

Περικλής  Λακερδάς                                  293  ψήφοι

Μαργαρίτης  Γ.  Μαλίτας                         303

Ευάγγελος   Μαμανός                               197

Γεώργιος  Α.  Κοντογιάννης                      318

Μιχαήλ  Λουλές                                          309

Γεώργιος  Νιούγκος                                    184

Βασίλειος   Λέντζας                                    250

Γεώργιος  Μπογιατζής ή Μαγαλιός        238

Αν.  Στρογγυλός  δικηγόρος                      260

Ανδρέας   Αγραφιώτης                              262

Βασίλειος   Ζαγκότης                                 227

Αθανάσιος Σ. Παπαγιάννης  δικηγόρος  242

Πελοπίδας   Ξύδας                                      218

Βασίλειος   Μητσιός                                   297

Αθανάσιος   Γουνιτσιώτης                         271

Συνδυασμός  «Ανεξάρτητος»

Αναστάσιος  Τζούλης                                  113

Γεώργιος   Βαρδακώστας                             57

Ιωάννης   Δανίκας                                          82

Δημήτριος  Τριστέλλας                               124

Μιχαήλ   Χάϊδας                                             53

(δεν υπάρχει στον πίνακα αποτελεσμάτων ο υποψήφιος Δημήτριος  Μπαφάλης  δικηγόρος) 

Συνδυασμός  «Ανεξάρτητοι Σύμβουλοι»

Νικόλαος   Μπαφάλης                                103

Νικόλαος   Μητσιός                                     114

Αθανάσιος   Δασκαλόπουλος                       33

(δεν υπάρχουν στον πίνακα αποτελεσμάτων οι υποψήφιοι Αστέριος   Δασκαλόπουλος, Βασίλειος  Μαχαίρας, και οι δικηγόροι Πελοπίδας  Αγγελίδης και Γεώργιος Χύμος) 

ΠΗΓΕΣ

[1]  ΙΕΕ, τ. ΙΓ΄, Σ. 400

{2} Εφημερίδα «Ελευθερία», φ. 4112 (27 Απριλίου 1934)

      και φύλλα Ιανουαρίου, Φεβρουαρίου 1934.                       

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Κουμ – παζάρ στον «κόκκινο» Τύρναβο μετά τις δημοτικές εκλογές του 1934! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Μάνα φεύγω, έχω ραντεβού για καφέ με τα παιδιά»

«Μην αργήσεις. Εσώρουχο άλλαξες; Κάλτσες;»

«Ναι ρε μάνα. Όλα τα άλλαξα, φεύγω».

«Κοίτα μη τυχόν και ανέβεις σε παπάκι. Δε θέλω παρέες με τέτοιους».

«Γιατί ρε μάνα, κέρατα έχουν;»

«Αυτό που σου λέω. Με αυτά σκοτώνονται τα παιδιά και κλείνουν τα σπίτια».

Ο διάλογος κλασικός. Μετά τα εσώρουχα και τις κάλτσες, η έννοια της μάνας στη δεκαετία του ’80, ήταν τα παπάκια. Αυτά τα ανεπανάληπτα και πλέον all time classic 50άρια μηχανάκια.

Στις ηλικίες 16 ως 25, οι πωλήσεις έκαναν θραύση. Οι μύθοι της εποχής, σχετικά με αυτούς που τα καβαλούσαν και τα ατυχήματα στους δρόμους, ήταν ατελείωτοι. «Μάνα, θα αγοράσω μηχανάκι». «Όχι παιδί μου, μην μου το κάνεις αυτό (τράβηγμα μαλλιών).

Φοβάμαι, σε παρακαλώ. Κάνε υπομονή να πάρεις αυτοκίνητο». Και αυτός ο διάλογος κλασικός. Όλοι ήθελαν ένα παπάκι γιατί ήταν μόδα, δεν απαιτούσε ιδιαίτερες οδηγικές ικανότητες, ήταν φθηνό και «σήκωνε» πολλές τροποποιήσεις στον κινητήρα και τη γενική εμφάνιση. Η αγορά τους γινόταν με λίγα λεφτά προκαταβολή και μετά γραμμάτια, ενώ η απόκτηση διπλώματος μοτοποδηλάτου ήταν εύκολη υπόθεση και άμα λάδωνες τους εξεταστές ευκολότερη

Το προσωνύμιο «παπί» δεν είναι απολύτως διευκρινισμένο πως το απέκτησε. Οι απόψεις είναι ότι είτε λόγω του θορύβου του, είτε λόγω της εμφάνισής του. Το πιθανότερο είναι ότι πήρε το όνομα από τον ήχο πα-πα-πα, που έκανε μόλις αφαιρούσες την εξάτμιση από το μοτέρ.

Τα πειραγμένα

Τα Super Cub 50cc και οι οδηγοί τους, είχαν ένα ιδιαίτερο στιλ. Ο αναβάτης, μόλις αγόραζε το παπάκι, έριχνε άλλα τόσα λεφτά για να το κάνει «αγριόπαπια». Έβγαζε αμέσως τους καθρέπτες και τη σχάρα.

Έβγαζε την ποδιά. Έκοβε τα φτερά. Άσπριζε την πινακίδα για να ξεφεύγει από τα μπλόκα ή την έκοβε για να μην ενοχλεί στη σούζα, και «πείραζε» τον κινητήρα για να το κάνει 72cc.

Σταδιακά, τα κυβικά ανέβαιναν και άλλαζαν οι ρόδες, η σέλα, τα φλασάκια, και οτιδήποτε άλλο «φορούσε» το εργοστασιακό μηχανάκι. Ακολουθούσε πάντα η σχετική μόστρα του «γκαζιού» μπροστά από καφετέριες και πλατείες και σε ορισμένες περιπτώσεις παίζονταν στοιχήματα σε κόντρες με παπάκια.

Ο θρύλος λέει ότι κάποιοι έκαιγαν κηροζίνη και πέταγαν στις κόντρες στην περιφερειακή στην Κατεχάκη. Πάντως, αρκετοί άφηναν την ποδιά επάνω και κολλούσαν διάφορα αυτοκόλλητα, εκεί ή στο φανάρι, με χαρακτηριστικότερο αυτό που απεικόνιζε τον λύκο.

Το στράβωμα των ποδιών

Ένας οδηγός «πάπιας» που σεβόταν τον εαυτό του, έπρεπε να ξέρει να στήνεται σε αυτό. Το στυλ απαιτούσε από τον οδηγό να κάθεται στη σέλα όσο πιο μπροστά μπορούσε. Τα γόνατα να είναι κολλητά και στους μασπιέδες, τα πόδια στραβά προς τα μέσα με τις φτέρνες προς τα έξω. Το κράνος ήταν «ξενέρωτο», καθώς η μοδάτη χαίτη έπρεπε να ανεμίζει.

Το παντελόνι μπάγκι ή ψαράδικο και ελαφρώς τραβηγμένο προς τα πάνω, για να φαίνεται η άσπρη κάλτσα και το μαύρο Sebago ή sea and city.  Τις μπότες και τα δερμάτινα τύπου perfecto τα φορούσαν αυτοί που είχαν μεγάλες μηχανές. Αργότερα οι παπάκηδες τους μιμήθηκαν. Το μπουφάν αρχικά ήταν στρατιωτικό, τύπου flight και αργότερα έγινε φουσκωτό.

Η σούζα, η κολιά και λοιπά τσαλιμάκια στις δύο ρόδες, ήταν «υποχρεωτικά μαθήματα». Το ίδιο και οι μηχανικές γνώσεις επί όλων των τμημάτων του παπιού. Όσο πιο πειραγμένο και φτιαγμένο εξωτερικά ήταν ένα παπάκι, τόσο πιο περπατημένος φαινόταν ο οδηγός του. Ένα καλό παπί έπρεπε οπωσδήποτε να κάνει θόρυβο.

«Σούζα ρε, κάνε ψαράκι, σανίδωσέ το» ήταν η διαρκής προτροπή στους οδηγούς, που ευχαρίστως εκτελούσαν. Και δως του πέρα δώθε, βρουμ βρουμ με πειραγμένες εξατμίσεις

Η τέχνη του συνοδηγού

Όσο για τον συνοδηγό, έπρεπε να είναι ελαφρώς προς τα πίσω, με τα χέρια και τα πόδια κρεμασμένα και όχι ακουμπισμένα πίσω στους μασπιέδες. Ο εκπαιδευμένος συνοδηγός ήταν απαραίτητος, για τη φιγουράτη «δικάβαλη σούζα», καθώς ήξερε να τραβάει και να κρατάει σταθερά τον οδηγό προς τα πίσω.

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που εξομοίωναν τους οδηγούς με το ιδιαίτερο στιλ, με «άτομα που έχουν μπλέξει», ή μέλη φοβερών και τρομερών συμμοριών. Τη δεκαετία του ’90, η άποψη για τα παπάκια άλλαξε. Οι μποτιλιαρισμένοι δρόμοι και η έλλειψη πάρκινγκ, έστρεψαν πολλούς σε μια φθηνή και αξιόπιστη λύση.

Το παπάκι ήταν ότι έπρεπε, ευέλικτο, δεν έκαιγε και πολλή βενζίνη, ενώ το πάρκαρες σε δευτερόλεπτα. Η ταχύτητα και η ενεργητική ή παθητική ασφάλειά του παπιού, δεν ήταν ποτέ τα «προσόντα» του, αλλά πρόκειται για ένα καλοφτιαγμένο και διαχρονικό όχημα

Η προέλευση

Τα παπάκια της Honda και της Yamaha κυκλοφόρησαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από την Ιαπωνία, που προσπαθούσε να ανακάμψει. Η είσοδός τους στην ευρωπαϊκή και την αμερικανική αγορά ήταν πολύ δύσκολη. Κανείς δεν εμπιστευόταν ακόμη ένα ιαπωνικό προϊόν. Ήταν όμως μια λύση, για αυτούς που δεν ήθελαν μεγάλου κυβισμού μηχανές, αλλά ένα ελαφρύ δίκυκλο, για να εξυπηρετούνται σε μικρές αποστάσεις.

Τη δεκαετία του ’60 άρχισαν να κάνουν τις πρώτες σημαντικές πωλήσεις και σταδιακά καθιερώθηκαν. Με αυτό το θρυλικό μηχανάκι άρχισαν πολλοί να εκπαιδεύονται στην οδήγηση με δύο ρόδες και να αγαπούν τις μηχανές. Ακόμη και αυτοί που δεν είχαν χαίτη ή ψαράδικο παντελόνι.

Στην Ελλάδα έκανε θραύση τη δεκαετία του ’80. Σήμερα παράγεται και από άλλες εταιρείες, σε διάφορα σχέδια και κυβικά και αποτελεί ακόμη εγγύηση για τις μετακινήσεις.

mixanitouxronou

Το άρθρο Τα θρυλικά παπιά Super Cub 50cc – Πειραγμένα 72αρια με κομμένες ποδιές και τέρμα τα γκάζια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Της Κωνσταντινιάς Πατσή ⃰

Ισχυρότατο πλήγμα δέχτηκε η αγορά της Λάρισας και γενικότερα η οικονομική ζωή της πόλης στις 4 Ιανουαρίου του 1932 από την πυρκαγιά που ξέσπασε τις μεταμεσονύκτιες ώρες στο εμπορικό κατάστημα του  Ευθ. Γκόλτσου, καθώς μετέβαλε σε σωρό ερειπίων 4 καταστήματα και προξένησε σημαντικές ζημιές σε άλλα τόσα.

Οι πυροβολισμοί και τα σφυρίγματα που ακούστηκαν -μιάμιση ώρα μετά τα μεσάνυχτα -από τον  σκοπό χωροφύλακα της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν είδε να βγαίνει καπνός από το προαναφερθέν κατάστημα, έσπασαν τη σιγαλιά της χειμωνιάτικης νύχτας και ξύπνησαν τους κατοίκους της γύρω περιοχής . Πρώτοι προσέτρεξαν για βοήθεια αρκετοί αστυνομικοί και πολίτες, οι οποίοι προσπάθησαν και τελικά ,μετά από αρκετή ώρα, κατάφεραν  να ανοίξουν το παραπέτασμα της θύρας του καταστήματος επί της οδού Φαρσάλων. Δυστυχώς, οι προσπάθειες των αστυνομικών και των  ιδιοκτητών, οι οποίοι έντρομοι  κατέφθασαν στο σημείο, δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, αφού δεν κατάφεραν να απομακρύνουν τα εμπορεύματα από το κατάστημα. Η Πυροσβεστική αντλία, η οποία στο μεταξύ κατέφθασε, δεν μπόρεσε να σβήσει τη φωτιά, που λόγω των εύφλεκτων υλικών του καταστήματος και της βοήθειας του ανέμου πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις και μεταδόθηκε και στα γειτονικά καταστήματα προξενώντας ζημιές περίπου 4 εκατομμυρίων δραχμών. 

Το πρώτο φως της ημέρας ανέδειξε το μέγεθος της καταστροφής στην αγορά της Λάρισας. Kατά τη διάρκεια της νύχτας και σε χρονικό  διάστημα μιάμισης περίπου ώρας οι αδηφάγες φλόγες μετέτρεψαν σε σωρό ερειπίων το κατάστημα ειδών νεωτερισμού του Γκόλτσου, το βιβλιοχαρτοπωλείο και πρακτορείο εφημερίδων του Δ. Ζάγουρα, το εμποροραφείο του Ευρ. Πλασταρά και το ουζοπωλείο του Δημ. Σαμαρά. Όμοια σημαντικές ζημιές προξένησαν στο γαλακτοπωλείο του Ζάντεβιτς ,στο εστιατόριο του Ηλ. Μπαρούτα και  στο παντοπωλείο του Νικ. Μουλούλη, ο οποίος είχε αποθηκεύσει πολλά από τα εμπορεύματα του στο υπόγειο του καταστήματος του Γκόλτσου. 

Οι ζημιές που προξενήθηκαν στα καταστήματα –που όμως ήταν ασφαλισμένα- υπερέβησαν  τα τρία εκατομμύρια δραχμές. Στην Μικρά Αγορά ανήλθαν  στο ποσό των  1.700.000 δρχ., στο κατάστημα του Ζάγουρα στο ποσό των 600.000 δρχ., στο εμποροραφείο του Σαμαρά και στο γαλακτοπωλείο του Ζάντεβιτς στο ποσό των  20.000 δρχ., στο κατάστημα του Μπαρούτα στο ποσό των  35.000 δρχ., στο κατάστημα του Μουλούλη στο ποσό των   100.000 δρχ., και τέλος στο ποσό των  20.000 δρχ. ανήλθαν οι ζημιές που υπέστησαν οι αδελφοί Μ. Λαγαρία.  

Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, Έτος δέκατον, Αρ. Φύλ. 3786, Τρίτη 5 Ιανουαρίου 1932. 

⃰ Η Κωνσταντινιά Πατσή είναι Διευθύντρια του Γενικού Λυκείου Τυρνάβου. Πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κάτοχος Μεταπτυχιακού διπλώματος Master of Business Administration (MBA) του Staffordshire University.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Πυρκαγιά στη Λάρισα ( 4 Ιανουαρίου 1932) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Κώστας Τσόλας γεννήθηκε στον Αμπελώνα και από τα μαθητικά του χρόνια είχε ασχοληθεί με το γράψιμο και τη δημοσιογραφία. Εξέδωσε την εφημερίδα Φωνή στον Τύρναβο και λίγο αργότερα έφτιαξε και ραδιοφωνικό σταθμό. Τα τελευταία χρόνια ήταν ανταποκριτής της εφημερίδας Ελευθερία στον Τύρναβο όπου διατηρούσε και το γραφείο του.

Άτομο πρόσχαρο και κοινωνικό, με την καλή κουβέντα και το χαμόγελο στα χείλη ήταν σε όλους αγαπητός και οικείος.

Το άρθρο Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο αγαπημένος μας δημοσιογράφος, Κώστας Τσόλας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στις 5 Φεβρουαρίου 1843, η σορός του Αρχιστρατήγου και εν ενεργεία Συμβούλου Επικρατείας Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, μεταφέρθηκε με νεκροφόρα άμαξα στο ναό της Αγίας Ειρήνης, κινούμενη από τις οδούς Ερμού και Αιόλου.

Από τον άμβωνα του ναού ο Αιδεσιμότατος Πρεσβύτερος Κωνσταντίνος Οικονόμου, λόγιος από τη Λάρισα, εκφώνησε τον επικήδειο λόγο, στον οποίο μεταξύ άλλων εγκωμίων,ο εκκλησιαστικός ρήτορας αναφέρει: –

«Πολλάκις ηυδοκίμησεν εις μάχας και ηρίστευσε καθώς ίδομεν· πολλών απήλαυσε τιμών, εις μέγιστον της ενδεχομένης δυνάμεως υψωθείς· και όμως, όσον ευπνούστερος και σφοδρότερος εφύσα της ευτυχίας ο δεξιός άνεμος, τοσούτον αυτός συνέστελλε την πολλήν των ιστίων της διάνοιας χύσιν, μήπως εξοκείλη εις τας ατόπους πράξεις της υψηλφροσύνης· όθεν διέμεινε μέχρι τέλους ο αυτός, οίος ην εξ αρχής, άτυφος και άκομψος, και τους τρόπους απέριττος και αρχαϊκός…

Συνεδείπνει πολλάκις και συνεσκήνου μετά του απλού στρατιώτου, ον διέτασσε εις τας μάχας· και των οφειλόμενων απολαυών τιμών, ανταπεδίδου πάλιν το κατ’ αξίαν. Ούτω και πολύτιμος αδάμας αντανακλά των μαρμαρυγών τας ακτίνας εις το περιέχον και λαμπρόν αυτόν φως.»

Η εκφορά προς το νεκροταφείο συνεχίστηκε σύμφωνα με το ορισθέν πρωτόκολλο. Προ της επικήδειου άμαξας προπορεύονταν μελανοσκεπές το Άλογο και οι υπηρέτες του αοιδίμου Αντιστράτηγου. “ΑΝΗΡ ΜΕΓΑΣ ΕΤΕΛΕΥΤΗΣΕ”.

Με αυτά τα λόγια ο Παναγιώτης Σούτσος άρχισε, το μεσημέρι της 5ης Φεβρουαρίου 1843, τον επιτάφιο λόγο του μπροστά στο μνήμα του Αντιστράτηγου και Συμβούλου της Επικρατείας σε Τακτική Υπηρεσία, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Ο νεκρός ενδεδυμένος την στολή του Αντιστράτηγου, έφερε το παλαιό του ξίφος και στο πλευρό του είχαν τοποθετηθεί η περικεφαλαία του, οι επωμίδες του και ο ασημένιος θώρακας, από την αγγλική στολή της υπηρεσίας του στα Επτάνησα. Κάτω από τα τσαρούχια του είχε τοποθετηθεί η Τούρκικη σημαία.

Ο γέρος του Μωριά δεν αναδείχτηκε επιφανέστατος ηγέτης μόνο με την στρατηγική του ιδιοφυία…

Εμφορείτο ο ίδιος από τις ελληνικές ιδέες του καλού, της ανδρείας, της σοφίας και της δικαιοσύνης. Ιδέες που σμίλεψαν τις αρετές του, τον φώτισαν σε σκοτεινές στιγμές, τον κατέστησαν πρότυπο και παράδειγμα φρονήματος. Έγινε μεταξύ των Ελλήνων «η «βεβαιοτέρα κρηπίς του αγώνος και της ελευθερίας».

Οι λόγοι και τα δημοσιεύματα που συνόδευσαν την αποδημία του, τον συνέκριναν με το Σοφοκλή, τον Περικλή, το Σκηπίωνα τον Αφρικανικό, ακόμη και με το Μωυσή!

Αυτή η μεγάλη θλίψη και ο άπειρος σεβασμός, που πλημμύρισαν την επομένη του θανάτου του το νέο Ελληνικό Έθνος, υπήρξε φαινόμενο μοναδικό. Η θέση του στην “Εθνική Συνείδηση” τον πέρασε στην ΑΘΑΝΑΣΙΑ.

Γράφει ο Αθανάσιος Δημητρίου

Το άρθρο Σαν σήμερα έφυγε ο Γέρος του Μοριά – Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στην Γερμανοϊταλική κατοχή, οι Ιταλοί μεταξύ των πολλών ειδεχθών πράξεων και εγκλημάτων που διέπραξαν κατά του Ελληνικού λαού, ανέπτυξαν και εφάρμοσαν μια ιδιαίτερη πρακτική : της σύλληψης πολλών διακεκριμένων προσωπικοτήτων σε πολλές πόλεις της Ελλάδος προκειμένου να τους χρησιμοποιήσουν ως ομήρους, μεταφέροντας τους στην Ιταλία.

Με τον τρόπο αυτό οι Ιταλοί αποσκοπούν στο να αποτρέψουν την μαζική έξοδο των Αξιωματικών και λοιπών προσωπικοτήτων που προφανώς επηρέαζαν τις τοπικές κοινωνίες, στην Εθνική Αντίσταση ή στο να ενταχθούν στον ελληνικό στρατό στη Μέση Ανατολή.  

Έτσι, στις 8 Δεκέμβρη 1942 συνέλαβαν 4 συντοπίτες μας : 1) τον Νικόλαο Ι. Μητσιό που γεννήθηκε στον Τύρναβο, κτηματία και έφεδρο υπολοχαγό, 2) τον Θεμιστοκλή Β. Τσιμπλούλη που γεννήθηκε στον Τύρναβο, γιατρό και υπίατρο κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου 1940 -1941 στην πρώτη γραμμή του μετώπου, 3) τον Ιωάννη Κάϊβα που γεννήθηκε στο Δαμάσι Τυρνάβου, δάσκαλο στην Φαλάνη και στον Τύρναβο, και 4) τον Πέτρο Δ. Βασιλείου που γεννήθηκε στον Τύρναβο, έφεδρο υπολοχαγό στην πρώτη γραμμή του μετώπου το 1940 – 1941. Δημοσιογραφικές πληροφορίες μας λένε ότι υπήρχε και 5) κάποιος Σωτήριος Κ. Γκαραγκονούλης Σωτήριος (ή Γκαραγκούνης), με καταγωγή (;) από τον Τύρναβο, δημότης Λάρισας, αγνώστων λοιπών στοιχείων ή πληροφοριών. 

Το πλοίο «Città di Genova» (Πόλη της Γένοβας) απέπλευσε από το λιμάνι της Πάτρας στις 20 Ιανουαρίου 1943 και το μεσημέρι (ώρα 13:17΄) κοντά στο νησί Σάσων στην Ανδριατική, το πλοίο  που τους μετέφερε μαζί με περίπου άλλους Έλληνες ομήρους (περίπου 152 Έλληνες ομήρους και 200 Ιταλούς στρατιώτες) στο Μπάρι, τορπιλίστηκε από Αγγλικό υποβρύχιο και βυθίστηκε. 

Οι Ν. Μητσιός, Θεμιστοκλής Τσιμπλούλης, Ιωάννης Κάιβας και Σ. Γκαραγκονούλης πνίγηκαν, ενώ ο Πέτρος Βασιλείου σώθηκε και παρέμεινε φυλακισμένος στην Πάδοβα μέχρι τη λήξη του πολέμου, απ’ όπου απελευθερώθηκε περί τα τέλη Ιούλη 1945 από τα συμμαχικά στρατεύματα, επιστρέφοντας στον Τύρναβο. Πέθανε το 1984 στον Τύρναβο. 

Εκτός των ανωτέρω υπήρχε ένας ακόμη Τυρναβίτης, 6) ο Γεώργιος Κόκκος από την Μεσσηνία, κάτοικος Τυρνάβου (η σύζυγος του ήταν Τυρναβίτισσα) και αξιωματικός του στρατού που πολέμησε στην πρώτη γραμμή του ελληνοϊταλικού μετώπου το 1940 – 1941, συνελήφθη αρχές Ιουλίου 1942, μεταφέρθηκε ως όμηρος στην Ιταλία, δραπέτευσε αρχές Σεπτεμβρίου 1943, έμεινε κρυπτόμενος στη Ρώμη μέχρι το τέλος του πολέμου και παραδόθηκε στα συμμαχικά στρατεύματα τον Ιούνιο του 1944. Πέθανε στην Αθήνα το 1949. 

Στο ίδιο πλοίο ήταν και ο Έλληνας Στρ. Κων/νος Δαβάκης, ήρωας στο Μέτωπο της Αλβανίας κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο, ο οποίος έχασε κι αυτός τη ζωή του και ενταφιάστηκε στον Αυλώνα… Συνολικά από τους 152 ομήρους πνίγηκαν 71 όμηροι, ενώ διασώθηκαν 81.

Στις 21/9/1963 πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των οστών από το Μπάρι της Ιταλίας στο Α΄ Νεκροταφείο των Αθηνών. Τα κιβώτια των ομήρων που ήταν από την ευρύτερη περιοχή της Λάρισας, τα παρέλαβε ο τότε Δήμαρχος Λάρισας Δ. Χατζηγιάννης επικεφαλής αντιπροσωπείας … 

Σήμερα στον Τύρναβο υπάρχει τάφος στο Νεκροταφείο Τυρνάβου, αφιερωμένος στους αδικοχαμένους πατριώτες. 

Ο Δήμος Τυρνάβου ονόμασε τρείς οδούς του Τυρνάβου με τα ονόματα των τριών φονευθέντων με σχετική απόφασή του. Το παραθέτω για να μην ξεχαστεί η ιστορία τους και η θυσία τους 79 χρόνια μετά …

*Το επιταγμένο ιταλικό επιβατικό πλοίο «Πόλη της Γένοβα», κατασκευής 1930, μήκους 125μ.

**Ο υπολοχαγός, δάσκαλος Ιωάννης Κάϊβας από τον Τύρναβο, πνίγηκε στο ναυάγιο

Το άρθρο Τυρναβίτες όμηροι που πνίγηκαν στο πλοίο «Città di Genova» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μειωτικά χρησιμοποιείται και για τη περιγραφή ενός υποείδους του λαϊκού τραγουδιού. Ως σκυλάδικο αποκαλείται και η «παρακμιακή» μορφή του λαϊκού τραγουδιού.

Επίσης, ο όρος χρησιμοποιούταν μειωτικά για νυχτερινά κέντρα διασκέδασης που ήταν είτε φθηνά είτε δεν είχαν την άδεια λειτουργίας, στα οποία η ελληνική μουσική που παιζόταν εκεί θεωρούταν κατώτερης ποιότητας και βρίσκονταν στα προάστια μιας πόλης ή κωμόπολης της Ελλάδας.

Στα σημερινά σκυλάδικα, η τυπική τους διάταξη συμπεριλαμβάνει μια υπερυψωμένη σκηνή, στην οποία οι τραγουδιστές και μουσικοί τραγουδούν ελληνικά τραγούδια, με την χρήση σημαντικά ενισχυμένων μπουζουκιών, ηλεκτρικών κιθάρων και άλλων οργάνων.

Πώς όμως βγήκε ο όρος «σκυλάδικο»

Σύμφωνα με κείμενο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» το 2002, πολλά χρόνια πριν στην περιοχή Αγίου Διονυσίου Πειραιά υπήρχε ένα μεγάλο και κακόφημο οικοδομικό συγκρότημα, με το όνομα Βούρλα. Γνωστό και ως το «Χαμαιτυπείον».

Λίγο μετά μετασκευασμένο, λειτούργησε ως φυλακή, η περίφημη φυλακή των Βούρλων, η οποία έμεινε στην ιστορία γιατί από εκεί, το 1955, ανοίγοντας υπόγεια σήραγγα πενήντα μέτρων, απέδρασαν μέρα-μεσημέρι περίπου τριάντα πολιτικοί κρατούμενοι, στελέχη του τότε παρανόμου ΚΚΕ.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα ellinikoskinimatografos.gr, η οποία αναδημοσιεύει το κείμενο, το οικοδομικό συγκρότημα λέγεται ότι ανήκε στην οικογένεια του πρέσβη και κατόπιν υπουργού Εξωτερικών και πρωθυπουργού, του Παναγιώτη Πιπινέλη.

Το κτίριο λοιπόν αυτό πριν από τον πόλεμο νοικιαζόταν σε ωραίες και λιγότερο ωραίες κυρίες, οι οποίες στα μικρά δωμάτια (που κατόπιν έγιναν κελιά φυλακής), ασκούσαν το αρχαιότερο των επαγγελμάτων.

H περιοχή είχε τότε αίγλη και φήμη, κάθε βράδυ δε, προσέλκυε πλήθος επισκεπτών πάσης τάξεως και ηλικίας, κυρίως ναυτεργάτες, ναύτες και στρατιώτες, αλλά και μεσοαστούς, θλιβερούς εργένηδες, κουρασμένους οικογενειάρχες και πολλούς άλλους.

Υπήρχαν όμως και οι άλλες, εκείνες που με την πάροδο του χρόνου, τον μόχθο και τις άλλες ταλαιπωρίες του επαγγέλματος, είχαν χάσει τα νιάτα και την ομορφιά (αν τα είχαν ποτέ) και αναγκάζονταν να δουλέψουν με τη φτωχή πελατεία σε τιμές τόσο χαμηλές, που δεν επέτρεπαν ενοικίαση στέγης και κρεβατιού στο συγκρότημα των Βούρλων.

Θεωρούνταν δευτέρας και τρίτης κατηγορίας και μαζί με τη φτωχή ανδρική πελατεία περιφέρονταν στα γύρω σοκάκια και χαμαιτυπεία, όπως οι αγέλες των αδέσποτων σκύλων.

Γι’ αυτό και τους κόλλησαν το προσωνύμιο «σκύλες» και «σκύλους» τους πελάτες. Είχαν και το προσωνύμιο «λαμαρίνες», επειδή η ερωτική συναλλαγή ολοκληρωνόταν, άνευ στέγης και κλίνης, πίσω από τις λαμαρίνες της γέφυρας του Αγίου Διονυσίου.

Γιατί τα νυχτερινά μαγαζιά ονομάστηκαν «σκυλάδικα»;

Όπως αφηγήθηκε ο Μηνάς, παλιός γνώριμος της Τρούμπας: «Στην Τρούμπα, μετά τον πόλεμο, άνοιξαν μερικά «καλά μαγαζιά», με καλλιτέχνιδες πρώτης κατηγορίας και δημοφιλείς, το θυμάστε και από τον ελληνικό σινεμά. Τα ονόμαζαν «καμπαρέ».

Σημασία έχει ότι σε αυτά είχε συγκεντρωθεί η καλή ποιότητα της περιοχής όπως, λίγα χρόνια πριν, η καλή ποιότητα στην περιοχή Βούρλων, είχε συγκεντρωθεί στο… μέγαρο Πιπινέλη. Έτσι διαμορφώθηκε η πρώτη αναλογική σχέση μεταξύ Βούρλων και Τρούμπας».

O Μηνάς υπήρξε αυτόπτης μάρτυς των ιστορικών γεγονότων εκείνης της νύχτας του 1958, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Αϊζενχάουερ διέταξε αιφνιδίως τον ναυλοχούντα στα ανοιχτά του Πειραιώς 6ο Στόλο να πλεύσει ολοταχώς προς τον Λίβανο και να αποβιβάσει πεζοναύτες.

Τα στρατεύματα όμως είχαν από νωρίς εκείνο το βράδυ διασκορπιστεί στην οδό Φίλωνος και στις γύρω παρόδους και χρειάστηκε η αμερικανική στρατονομία, τις πρωινές ώρες εκείνης της νύχτας, να οργανώσει ολόκληρη επιχείρηση στην Τρούμπα για να συγκεντρώσει το στράτευμα.

Πετούσαν έξω από τα «μαγαζιά» και τα άλλα «σπίτια» τους ημιθανείς από τη νυχτερινή κραιπάλη ναύτες και πεζοναύτες, τους φόρτωναν σαν σάκους με σιτάρι σωρηδόν στα καμιόνια και κατ’ ευθείαν… στον Λίβανο.

Στην αρχή τα «καλά μαγαζιά» της Τρούμπας δούλευαν με τα παρεπιδημούντα στρατεύματα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, η οποία όμως διήγε περίοδο έσχατης παρακμής και ένδειας. H δουλειά ήταν λίγη και ακόμη λιγότερο το χρήμα.

O μεγάλος πλούτος στην οδό Φίλωνος και τις γύρω παρόδους έπεσε λίγο αργότερα με τους Αμερικανούς ναύτες και πεζοναύτες του 6ου Στόλου, ο οποίος κάθε τόσο ναυλοχούσε στα πειραϊκά και φαληρικά ύδατα.

Με τον 6ο Στόλο, στην Τρούμπα έπεσε μεγάλη ζήτηση και πλούτος και για να ικανοποιηθεί η ζήτηση, όπως συμβαίνει πάντα και με όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες, δίπλα στα καλά και ακριβά «μαγαζιά» άνοιξαν και μερικά πολύ δεύτερα και φθηνότερα και ανταγωνιστικά έβγαλαν «κράχτες» στο λιμάνι, εκεί που αποβιβάζονταν οι ναύτες και πεζοναύτες όταν είχαν «έξοδο».

Κατ’ αναλογία με τις «σκύλες» και τους «σκύλους» της γέφυρας του Αγίου Διονυσίου τα δεύτερα μαγαζιά της Τρούμπας ονομάσθηκαν «σκυλάδικα» και οι καλλιτέχνιδες «σκυλούδες».

[quads id=4]

Πηγή

Το άρθρο Πώς βγήκε η λέξη «σκυλάδικο»; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Έχουμε διδαχθεί στην Ιστορία ότι οι Σπαρτιάτισσες ήταν πολύ σκληρές μάνες. Δεν λύγιζαν με ό,τι κι αν συνέβαινε στο παιδί τους.

Κυριακή, 28 Ιουνίου 2009
Ἑλένη Ἰωαννίδου, ἡ Ἑλληνίδα μάνα τοῦ 1940

Ἑλένη Ἰωάννου Ἰωαννίδου. Ἡ Ἑλληνίδα μάνα ποὺ ἔχασε τὸ παιδί της στὸν πόλεμο,
τηλεγραφεῖ στὸν πρωθυπουργὸ Ἀλέξανδρο Κορυζή, ὡς ἄλλη Σπαρτιάτισσα, ἕνα νέο «ἢ τὰν ἢ
ἐπὶ τᾶς».
Πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως
Κύριον Ἀλέξανδρον Κορυζήν
Ὁ υἱός μου, Εὐάγγελος Ἰ. Ἰωαννίδης, ἀπωλέσθη εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Κλεισούρας.
Παρήγγειλα εἰς τοὺς τέσσαρας ἤδη ὑπηρετοῦντας υἱούς μου: Χρῆστον, Κώσταν,
Γεώργιον καὶ Νίκον Ἰ. Ἰωαννίδην, νὰ ἐκδικηθῶσιν τὸν θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ των.
Κρατῶ εἰς ἐφεδρείαν ἄλλους τέσσαρας: Πάνον, Ἀθανάσιον, Γρηγόριον καὶ Μενέλαον Ἰ.
Ἰωαννίδη, κλάσεων 1917 καὶ νεωτέρων.
Παρακαλῶ κληθῶσιν ὀνομαστικῶς καὶ οὗτοι, εἰς πάσαν περίπτωσιν ἀνάγκης τῆς
Πατρίδος ἢ τυχὸν ἀπωλείας ἑτέρου τέκνου μου πρὸς ἐκδίκησιν ἐχθροῦ.
Γνωρίσατε Βασιλέα μας ὅτι ὕστατον ἐπιφώνημα θέλει εἶναι:

ΖΗΤΩ Η ΠΑΤΡΙΣ

Ἑλένη Ἰωάννου Ἰωαννίδου
Κυπαρισσία, 2 Φεβρουαρίου 1941

Η Ελένη Ιωαννίδου έχει τιμηθεί από την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Αττικής και το Δήμο Κυπαρισσίας, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, όπου ανακηρύχθηκε «σύμβολο της Ελληνίδας μητέρας του Έπους του 1940» και το 2009 έγιναν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματός της.

Το άρθρο Ελένη Ιωαννίδου: Η γυναίκα που ανακηρύχτηκε σύμβολο της Ελληνίδας μάνας του ’40 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μια ιστορική φωτογραφία για την οποία όλοι εμείς στο tirnavospress.gr αισθανόμαστε δικαιολογημένα υπερήφανοι που έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε να σχολιάσουμε και να την κάνουμε γνωστή στα μέλη μας και σε όλους όσους ενδιαφέρονται για το παρελθόν της πόλης μας.

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος

Το άρθρο Παλιά φωτογραφία από τη σημερινή οδό Κιλελέρ στον Τύρναβο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο χρόνος τρέχει και μαζί με την ζωή φέρνουν αλλαγές στην όψη των πόλεων και πλέον υπάρχουν μόνο οι φωτογραφίες να μας θυμίζουν το πριν και να μας γεμίζουν νοσταλγία.

Το έργο αναμόρφωσης της πλατείας μας, ανάγκασε τα δύο περίπτερα που βρίσκονταν στις δύο άκρες της ,προσωρινά μέσα σε ένα βράδυ να εξαφανιστούν.

Ας δούμε την εξέλιξη αυτή από την πλευρά των ανθρώπων που από πριν ακόμη χαράξει ο ήλιος μέχρι προχωρημένα μεσάνυχτα ήταν μέσα σε αυτά και δούλευαν.

Θα ξεκινήσω από μια σύντομη ιστορική αναδρομή για αυτή την ελληνική πατέντα που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νεοελληνικής κοινωνίας . 

Στην αρχαιότητα η λέξη περίπτερο ήταν επιθετικός προσδιορισμός και ονόμαζαν έτσι τον ναό που όλες οι πλευρές του περιβαλλόταν από κίονες «περίπτερος ναός».

Αργότερα η λέξη προσδιόριζε μικρά κτίσματα για επίδειξη προϊόντων ,αυτό που συναντάται στις εκθέσεις προϊόντων και υπηρεσιών και επίσης τα μικροσκοπικά καταστήματα στις άκρες των πεζοδρομίων που ως επί το πλείστο είναι φτιαγμένα από ξύλο.

Διεθνώς η ονομασία τους είναι κιόσκια, λέξη τούρκικη, και εμφανίστηκαν στην Ελλάδα με την σύσταση του Ελληνικού Κράτους μετά την επανάσταση.

Στην αρχή στο Ναύπλιο και αργότερα στην Αθήνα ήταν μικρά καπνοπωλεία που καθώς περνούσε ο καιρός και τα χρόνια πλήθαιναν και τα προϊόντα που πωλούσαν και εκεί για πρώτη φορά μπήκε και το φιλολογικό περιοδικό  το «Ίρις» με τιμή 25 λεπτά.

Από το 1889 άρχισε η χορήγηση αδειών σε τραυματίες πολέμου, έρχεται ο πόλεμος του 1897 και οι Βαλκανικοί πόλεμοι που πίσω τους άφησαν πλήθος αναπήρων και τραυματιών που η πολιτεία έπρεπε με κάποιο τρόπο να τους συνδράμει. Μη μπορώντας να τους δώσει χρηματική βοήθεια με μόνιμο χαρακτήρα τους έδωσε ώς προίκα  από έναν περίπτερο.

Στα περίπτερα το κράτος έδωσε το αποκλειστικό δικαίωμα πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων, έτσι με ένα χαμηλό κόστος δημιούργησε μια μορφή φοροεισπρακτικού μηχανισμού που θα απέδιδε υψηλά έσοδα στα κρατικά ταμεία. Μη ξεχνάμε ότι μέχρι τότε η διακίνηση των παραπάνω προϊόντων γινόταν από πλανόδιους. 

Έτσι ξεκίνησε η ζωή των περιπτέρων και μέρα τη μέρα προκειμένου να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες των κατοίκων της γειτονιάς άρχισαν και να επεκτείνουν και την γκάμα των προϊόντων που πωλούσαν αλλά και να είναι ανοικτά τις περισσότερες ώρες της ημέρας.

Η πρώτη νομοθετική ρύθμιση που κατοχύρωσε τα περίπτερα στα πεζοδρόμια, στις πλατείες, στα πάρκα, στις στάσεις των λεωφορείων, στα ΚΤΕΛ ήταν το 1914.

Μια  κατασκευή από τέσσερις μεταλλικές κολώνες και μια βάση για τις εφημερίδες διαστάσεων 0,70Χ0,70μ. από πάνω ένα πανί για να προφυλάγεται ο άνθρωπος και το εμπόρευμα από τις καιρικές συνθήκες.  

Αργότερα ο νόμος αλλάζει την εξωτερική τους όψη, όλα είναι της ίδιας μορφής και χρώματος με διαστάσεις (1.30 Χ 1.50 μ.), με εξωτερικά ρολά ασφαλείας και ψυγεία για αναψυκτικά, ενώ με νομοθετική ρύθμιση του 1980 (ν.1080/1980) η τοπική αυτοδιοίκηση μπορούσε να παραχωρεί κοινόχρηστο χώρο στους εκμεταλλευτές περιπτέρων.

Το 2006 έδωσαν άλλους 20 πόντους και οι διαστάσεις του περιπτέρου γίνονται 1,50 με 1,70 με το εμβαδόν του κουβουκλίου να είναι 2,55 τ.μ..  Από εκεί και πέρα κάθε δήμος έχει διαφορετική πολιτική και δίνει διαφορετικής έκτασης κοινόχρηστο χώρο για κάθε περίπτερο.

Μιλάμε για νόμιμη επιπλέον έκταση που παραχωρείται με την πληρωμή του τέλους κατάληψης κοινοχρήστου χώρου, ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκεται το περίπτερο.

Από το 1940 και μετά μπήκαν και τα ζαχαρώδη και τα αναψυκτικά οι τσίχλες οι σοκολάτες, οι γκαζόζες ΗΒΗ, οι πρώτες σοκολάτες γάλακτος ΙΟΝ ΠΑΥΛΙΔΗΣ, ΟΙ ΓΚΟΦΡΈΤΕΣ ΜΕΛΟ με τα χαρτάκια γλειφιτζούρια, παστέλια και τόσα άλλα που θα δεν θα μας έφθανε ο χώρος και ο χρόνος να αναφέρουμε.

Μέχρι που ήρθε και στην Ελλάδα το τηλέφωνο, στα σπίτια ούτε λόγος για τηλέφωνο ,έτσι το τηλέφωνο στο περίπτερο έπαιρνε φωτιά , μέχρι που φθάσαμε στο σήμερα που το τηλέφωνο πλέον έγινε προέκταση του χεριού μας ,σκουλαρίκι στο αυτί.

Ο περιπτεράς ήταν αυτός που ήξερε τα πάντα στην περιοχή και στην γειτονιά , ήταν η πρώτη καλημέρα το πρωί και όταν  το σκοτάδι της νύχτας έπεφτε βαρύ τα φώτα του περιπτέρου ανοιχτά για να εξυπηρετούν και τους ξενύχτηδες .

Δύσκολη δουλειά, σε θέλει εκεί συνέχεια ,αποτελούν και εύκολα θύματα στην εγκληματικότητα που διακατέχει την εποχή μας.

Αυτή ήταν η διαδρομή των περιπτέρων στην Ελλάδα και φθάνουμε στο σήμερα που φθίνουν σιγά σιγά, έτσι φθάνουμε και στα περίπτερα της πλατείας που προλόγισα.

Όλο αυτό το διάστημα της αναμόρφωσης  είχαν αγωνία για το τι θα γίνει με αυτούς και με ποιον τρόπο θα μετατοπιστεί η θέση τους.

Μια συζήτηση με ένα από τα περίπτερα της πλατείας με έκανε να καταλάβω ότι καλή η ανάπλαση και ο εξωραϊσμός της πλατείας  αλλά θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψιν και τον παράγοντα άνθρωπο – επαγγελματία.

Τι εννοεί ο ποιητής, μα το αυτονόητο, οι άνθρωποι αυτοί που για ένα μικρό διάστημα ευελπιστώ, άκουσα ότι μπορεί να είναι και 15 ημέρες, τις ημέρες της υποχρεωτικής  διακοπής των δραστηριοτήτων τους το μεροκάματο τους θα αναπληρωθεί;

Οι υποχρεώσεις όλων μας τρέχουν και η ακρίβεια μας έχει σφίξει σαν θηλιά τον λαιμό και το μεροκάματο πλέον είναι κοπιαστικό να βγει και να καλύψει τις ανάγκες πόσο δε μάλλον όταν δεν υπάρχει μεροκάματο.

Δεν μπορώ ούτε είμαι σε θέση να υποδείξω εναλλακτική απλά εκφράζω προβληματισμό.

Εύχομαι και ελπίζω η ανατροπή αυτή στην καθημερινότητα των ανθρώπων να είναι σύντομη και να επανέλθουν γρήγορα στην κανονικότητα.

Γράφει η Μαλίτα Κατερίνα

Το άρθρο Ένα λεπτό περιπτερά ή μήπως κάτι περισσότερο… εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πώς αλλιώς,  αφού  το τσίπουρο έχει συνδεθεί µε την ιστορία, την κοινωνική και οικονοµική ζωή της πόλης του Τυρνάβου και της ευρύτερης περιοχής εδώ και αρκετούς αιώνες. Άλλωστε, η θεσσαλική γη έθρεψε την άµπελο και τα παράγωγά της.  Ήδη η αρχαιολογική σκαπάνη ανακάλυψε γίγαρτα (κουκούτσια) σταφυλής σε προϊστορικό σπήλαιο της Θεόπετρας, χρονολογηµένα στο 12.000 π.Χ.

Από τις γραπτές αναφορές στα ομηρικά έπη, Ιλιάδα και Οδύσσεια, στα Φυσικά και Μετεωρολογικά του Αριστοτέλη και σε έργα άλλων επιφανών αρχαίων Ελλήνων, µαθαίνουµε τις λέξεις που χρησιµοποιούσαν για την άµπελο και τα παράγωγά της (π.χ ράγες=ρώγες, βότρυς=σταφυλή, τρυξ=ρώγες που μετατρέπουν τα σάκχαρά τους  μετά από ζύμωση σε οινόπνευμα) καθώς και τη συμπεριφορά του γλυκού οίνου εν βρασμώ.

Ο Μέγας Αλέξανδρος µετέφερε όλη εκείνη την Αριστοτελική γνώση για τον άμβυκα και την απόσταξη στις πόλεις που ίδρυε. Κατά τη διάρκεια των Ελληνιστικών χρονών, γίνεται λόγος για ένα ποτό, το «τρίμμα», το οποίο παρασκευαζόταν από το βράσιμο (απόσταξη) φλοιών σταφυλιού.

Η τέχνη της απόσταξης κατά τους Βυζαντινούς χρόνους αναπτύσσεται στις μονές του Αγίου Όρους, στη χερσόνησο του Άθω. Και είναι οι μοναχοί του Αγίου Όρους που μυούν τους μοναχούς των Μετεώρων στα μυστικά της απόσταξης.

Κατά την εποχή της οθωμανικής δουλείας και οι Τυρναβίτες αµπελουργοί δεν ξέφυγαν από το χαράτσι, πλήρωναν το φόρο κρασιού, το λεγόµενο κρασοµοίρι και στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα το αµπέλι μπαίνει δυναµικά στη ζωή των Τυρναβιτών.

Μεταξύ των ετών 1852 και 1855 δημιουργήθηκε το πρώτο αποστακτικό συγκρότηµα και κυκλοφόρησε επίσηµα το πρώτο φηµισµένο τσίπουρο Τυρνάβου, όπου δραστηριοποιήθηκε ο πρωτοπόρος στον τομέα των αποσταγμάτων  οινοποιητικός συνεταιρισμός. Και σήμερα, από σταφύλια  της περιοχής Τυρνάβου παράγεται το τυρναβίτικο τσίπουρο με την ιδιαίτερη ταυτότητα και την υψηλή ποιότητά του!

Εκτός όμως από τη φύση του θεσσαλικού κάμπου, στη µεγάλη διάδοση του αµπελιού και των προϊόντων του βοήθησε και ο ‘’ευφρόσυνος χαρακτήρας των Τυρναβιτών’’.

«Είναι ακόµη οι Τουρναβίτες ευλαβείς και εις το άκρον χαροκόποι και ξεφαντωτικοί, εις τρόπον οπού σπάνια είναι, να µην ιδή τινάς Τουρναβίτην  κρασοπατέρα»,

γράφει ο Λαρισαίος λόγιος Ιωάννης Οικονόµου Λογιωτάτου στα 1817.

Και ο Νικόλαος  Γεωργιάδης σηµειώνει στα 1880:

«Είναι δε οι κάτοικοι της πολίχνης εύθυµοι, ζωηροί,

αγαπώντας τας ευωχίας και θύοντες γενναίως τω Βάκχω».

Παράλληλα με την ίαση της ψυχής, ο Βασίλειος Παπαβασιλείου, έφεδρος ιατρός το 1886 στη Θεσσαλία κάνει λόγο και για τις θεραπευτικές ιδιότητες του τσίπουρου, που λειτουργεί προληπτικά για ποικίλα νοσήματα, τα οποία εκδηλώνονται στη Θεσσαλία του 19ο αιώνα : «…το ποτό τούτο, παραλλαγή όν του οινοπνεύματος, έχει την οσμήν τερπνοτέραν της ρακής, την δε γεύσιν ήττον δάκνουσαν και μάλλον γλυκείαν.

Τω ποτώ τούτω οι εν Θεσσαλία κατακόρως χρώνται ισχυριζόμενοι ότι ουδ’ οπωστιούν μεν τα πεπτικά ή άλλα όργανα πειράζει, ούτε καν δια χρόνου (εφ ω και το θήλυ φύλον ουδαμώς τω ανδρικώ υστερεί την χρήσιν), αλλά και προληπτικόν εστί των πολλών και ποικίλλων νοσημάτων των εν Θεσσαλία επιπολαζόντων εκάστοτε – μάλιστα των εκ του ελλείου μιάματος (ελονοσία) – ώσπερ που περί της κινίνης, ο διδάσκαλος Αφεντούλης (καθηγητής φαρμακολογίας) εν τω περί φαρμάκων βιβλίω αυτού φησί.

‘’Παν μέτρον άριστον’’, η ορθή αντίληψη για την επιλογή της απολαυστικής χρήσης του τσίπουρου και των παραλλαγών του και την αποφυγή της καταστροφικής κατάχρησής του.

Στην υγειά μας και καλές Αποκριές!

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Τσίπουρο, ‘’το ποτό των καρδιών’’! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ωστόσο, 10 χρόνια αργότερα, το εισήγαγε στο κόμικ του «Timble Theater», που κυκλοφόρησε από την εφημερίδα κόμικ «King Features», και τότε αυτός ο γνωστός σε όλους σήμερα ναύτης ξεκίνησε το ταξίδι του.

Λίγο αργότερα, ο Ποπάυ έγινε ο κύριος χαρακτήρας αυτού του κόμικ έγινε και η Ολίβα, η οποία μυήθηκε στο κόμικ το 1919 ως αδερφή του Κάστορ (ο κύριος χαρακτήρας αυτού του κόμικ, πριν την εμφάνιση του Ποπάι), έγινε σύζυγός του.

Ο Ποπάι πρωτοεμφανίστηκε στο καρτούν το 1933, ενώ εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση το 1957.  Μια ταινία για αυτόν τον διάσημο ναύτη γυρίστηκε το 1980 και ο ρόλος του Ποπάι ανήκε στον Ρόμπιν Γουίλιαμς, ενώ το είδος ορίστηκε ως μιούζικαλ δράσης.

Ο χαρακτήρας του ναύτη Ποπάι είναι αναγνωρίσιμος από το τατουάζ άγκυρας στο αριστερό του χέρι, τη πίπα που δεν αφήνει να βγει από το στόμα του, καθώς και το λευκό ναυτικό σκουφάκι που είναι το σήμα κατατεθέν του. Επίσης, ο Ποπάι παρέμεινε προσκολλημένος στο σπανάκι, το οποίο κατά κάποιο τρόπο τον δημιούργησε. Δηλαδή, όταν αυτός ο ναύτης τρώει σπανάκι, παίρνει τη δύναμη που χρειάζεται και μετατρέπεται σε υπερήρωα.

Μετά τον θάνατο του Φίγκελ, η ταφόπλακα γράφει «ο άνθρωπος που ήταν η κύρια έμπνευση για τον Ποπάι».

Το άρθρο Ο Ποπάι των παιδικών μας χρόνων κλείνει φέτος τα 93 του χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.