Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης παρουσιάστηκε η απόφαση συγκρότησης της Οργανωτικής και Επιστημονικής Επιτροπής, την οποία υπέγραψε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη της προετοιμασίας ενός συνεδρίου διεθνούς εμβέλειας, το οποίο προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί από τις 25 έως τις 28 Νοεμβρίου 2027.

Στη συνέντευξη συμμετείχαν τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, με πρόεδρο τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, συντονιστή τον εκδότη του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» Κώστα Σπανό, με αναπληρωτή  τον συντονιστή του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Ιστορίας και Πολιτισμού της Θεσσαλίας Γεώργιο Εμμανουήλ, και μέλη τον αναπληρωτή προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας Γεώργιο Τουφεξή, τον πρώην προϊστάμενο των Γενικών Αρχείων του Κράτους – Αρχεία Νομού Λάρισας Σταύρο Γουλούλη και τον σύμβουλο του Περιφερειάρχη σε θέματα Πολιτισμού Γιώργο Ανδρέου. Η Οργανωτική και Επιστημονική Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με την Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Λάρισας Μαρία Γαλλιού και τον Αντιπεριφερειάρχη Ισότητας, Παιδείας και Πολιτισμού και Παιδείας Βασίλη Σίμο. Η επιτροπή θα υποστηρίζεται και συνεργάζεται με την υπάλληλο της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του ΠΕΠ Θεσσαλίας, Σοφία Σταθοπούλου, και την Εύη Μποτσαροπούλου στέλεχος του γραφείου Τύπου της Περιφέρειας.

Όπως τόνισε ο Δημήτρης Κουρέτας, στόχος του συνεδρίου είναι να καταγραφούν, να αναδειχθούν, να τεκμηριωθούν και να αξιολογηθούν επιστημονικά τα βασικά δεδομένα που αφορούν την ιστορία και τον πολιτισμό της Θεσσαλίας από τους προϊστορικούς χρόνους έως το 1912. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η προσέγγιση της ιστορίας δεν αφορά μόνο τη γνώση του παρελθόντος, αλλά και την κατανόηση της πολιτιστικής και κοινωνικοοικονομικής ταυτότητας της Θεσσαλίας, ώστε να διαμορφωθούν οι περιφερειακές κατευθύνσεις της βιώσιμης ανάπτυξης του μέλλοντος.

Ο Κώστας Σπανός σημείωσε ότι το συνέδριο φιλοδοξεί να αναδείξει νέες πτυχές της θεσσαλικής ιστορίας από όλες τις ιστορικές περιόδους, από τη νεολιθική εποχή έως την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας και της Ελασσόνας στο ελληνικό κράτος, επισημαίνοντας ότι η ιστορία της Θεσσαλίας αποτελεί ένα μοναδικό πεδίο επιστημονικής έρευνας με διεθνές ενδιαφέρον.

Από την πλευρά του, ο Γιώργος Τουφεξής τόνισε ότι το συνέδριο έρχεται να καλύψει ένα κενό περίπου είκοσι ετών συνεχούς επιστημονικής έρευνας, κατά τη διάρκεια των οποίων έχουν προκύψει σημαντικά νέα αρχαιολογικά και ιστορικά δεδομένα για τη Θεσσαλία. Παράλληλα, ανέδειξε τη συμβολή της Περιφέρειας Θεσσαλίας στη χρηματοδότηση έργων πολιτισμού και πολιτιστικής κληρονομιάς, τα οποία επηρεάζουν όχι μόνο την επιστημονική γνώση αλλά και την οικονομική και κοινωνική ζωή των τοπικών κοινωνιών.

Ο Γιώργος Εμμανουήλ υπογράμμισε ότι οι ανακοινώσεις που θα επιλεγούν δεν θα περιορίζονται στην παραδοσιακή  προσέγγιση, αλλά θα αξιολογούνται και με βάση τη συμβολή τους στη σύνδεση πολιτισμού, περιβάλλοντος και αγροδιατροφής. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου οικοσυστήματος που θα αναδεικνύει τη θεσσαλική ταυτότητα και θα μπορεί να υποστηρίξει πολιτιστικές, περιβαλλοντικές και αγροδιατροφικές διαδρομές στη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2035.

Η Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου, όπως αυτή ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, αποτελείται από διακεκριμένους πανεπιστημιακούς, αρχαιολόγους και ερευνητές και θα οργανώσει τις εργασίες σε πέντε θεματικές ενότητες: Προϊστορική, Κλασική, Βυζαντινή, Νεότερη και Διαχρονική Ιστορική και Πολιτιστική Περίοδο. Συγκεκριμένα, συμμετέχουν η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ιφιγένεια Τουρναβίτου, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Αλέξανδρος Μαζαράκης, ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ιωάννης Βαραλής, η πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ιωάννα Λαλιώτη, ο διευθυντής του Κέντρου Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών Ευάγγελος Καραμανές, η επίκουρη καθηγήτρια Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βασιλική Γιακουμάκη, η πρώην διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, καθώς και στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού και των Εφορειών Αρχαιοτήτων, μεταξύ των οποίων οι Κρυσταλλία Μαντζανά, Χαράλαμπος Ιντζεσίλογλου και Άννα Γιαλούρη.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, η πρώτη ανοιχτή πρόσκληση προς την επιστημονική κοινότητα θα δημοσιοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ έως τον Μάιο του 2027 θα έχει ολοκληρωθεί η επιλογή των ανακοινώσεων.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα ξεκινήσουν με κεντρική εισήγηση της Λαρισαίας ομότιμης καθηγήτριας Ιστορίας του ΕΚΠΑ, Μαρίας Ευθυμίου, η οποία θα είναι η επίσημη προσκεκλημένη της διοργάνωσης. Τα πρακτικά του συνεδρίου θα εκδοθούν σε ειδικό τόμο, ενώ στόχος της διοργάνωσης είναι η δημιουργία ενός μόνιμου επιστημονικού και πολιτιστικού αποτυπώματος που θα αναδείξει τη διαχρονική πορεία της Θεσσαλίας και θα συμβάλει στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας για την περιοχή.

Το παρόν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου έδωσαν η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας Μαρία Γαλλιού, ο Αντιπεριφερειάρχης Ισότητας, Παιδείας και Πολιτισμού και Παιδείας Βασίλης Σίμος, ο Αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας Δημήτρης Τσέτσιλας, η Αντιπεριφερειάρχης Εθελοντισμού και Πρόνοιας Αδριάνα Κομίτσα.ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Φώτης Λαμπρινίδης, ο Αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής πολιτικής και Οικογένειας Χρήστος Γκουρομπίνος.

Το άρθρο Η Ιστορία ως εργαλείο αυτογνωσίας και ανάπτυξης: Ξεκινά η προετοιμασία του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου Ιστορίας και Πολιτισμού της Θεσσαλίας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μετά από αυτή την εξέλιξη, ανοίγει και επισήμως ο δρόμος για να αγοράσει τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα, το ελληνικό κράτος. «Το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους» δήλωσε χαρακτηριστικά για τη συλλογή φωτογραφιών, η υπουργός Λίνα Μενδώνη.

Οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay.de, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Φερόμενος ιδιοκτήτης είναι ο συλλέκτης Tim de Craene, που ειδικεύεται στα αναμνηστικά και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσω της εταιρίας του, Crain’s Militaria, τις προσέφερε για πώληση. Η εμφάνισή τους σε ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αργότερα και σε μέσα ενημέρωσης, δημιούργησε έντονο ενδιαφέρον, από πολλές πλευρές.

Ο συλλέκτης, το πρωί της Δευτέρας 16.2.2026, απέσυρε τις δώδεκα φωτογραφίες από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών. Ωστόσο, παραμένει προς πώληση το σύνολο της συλλογής που είχε δημιουργήσει ο τότε Υπολοχαγός της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ (Hermann Heuer). Ο Χόιερ, το 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας, αλλά είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει -δεν είναι ξεκάθαρο- στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944. Η συλλογή των φωτογραφιών του, από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης (Βέλγιο, Γαλλία, αλλά και Ελλάδα) όπου υπηρέτησε, βρέθηκε στα χέρια του συλλέκτη Tim de Craene.

Λίνα Μενδώνη: Οι 12 φωτογραφίες αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες, πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή.

Ο μηχανισμός προπαγάνδας που έστησε ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε την αιχμή της τεχνολογίας ενημέρωσης της εποχής του -τον κινηματογράφο και την φωτογραφία- για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια “επιτυχίας” και διάδοσης της, ως εργαλείο επιρροής. Από την στιγμή, που το Υπουργείο Πολιτισμού ενημερώθηκε, δώσαμε τις σχετικές οδηγίες για τη δυνητική απόκτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών.

Η αρμόδια Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε άμεσα με τον συλλέκτη και εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν την Παρασκευή στην έδρα του, στο Έβεργκεμ του Βελγίου, ώστε να διαπιστώσουν εκ του σύνεγγυς τη συλλογή και να συνομιλήσουν μαζί του. Με την σημερινή κήρυξη της συλλογής ως μνημείο, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους».

newsit.gr

Το άρθρο Αυθεντικές οι φωτογραφίες της εκτέλεσης στην Καισαριανή – Το ελληνικό κράτος προχωρά στην απόκτησή τους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το καφεκοπτείο άνοιξε τις πόρτες του στις 30 Ιανουαρίου 1961, ανήμερα των Τριών Ιεραρχών. Μια μέρα συμβολική, σαν να ήταν γραφτό να γίνει χώρος γνώσης, συνάντησης και καθημερινής τελετουργίας. Έμεινε ανοιχτό μέχρι το 2010, σχεδόν μισό αιώνα ζωής, αφήνοντας πίσω του αναμνήσεις που ακόμα μυρίζουν φρεσκοκομμένο καφέ.

Το κτίριο ανήκε στην οικογένεια της κυρίας Ελένης. Παλαιότερα, εκεί στεγαζόταν το χαλκουργείο του παππού της και στην συνέχεια του πατέρα της. Ο παππούς της ήταν χαλκέμπορας, σε μια εποχή που «τα έφτιαχναν όλα με τα χέρια». Τα καζάνια που έβραζαν τσίπουρο σε όλον τον Τύρναβο έβγαιναν από τα χέρια του πατέρα της. Μέταλλο, φωτιά και τέχνη – αυτά ήταν τα πρώτα θεμέλια του χώρου.

Γύρω στο 1947, ο πατέρας της άνοιξε επιχείρηση με κουκούλια. Για περίπου 33 χρόνια η οικογένεια έζησε με τον μόχθο αυτής της δουλειάς, μέχρι που η ασθένεια και το τέλος των καλλιεργειών αυτών που κάποτε έδιναν ζωή στον τόπο τον ανάγκασε να σταματήσει.

Κάπου ανάμεσα στα ταξίδια του στην Αθήνα για την επιχείρηση, η μοίρα έπαιξε το δικό της παιχνίδι. Εκεί γνώρισε έναν άνθρωπο που είχε ζήσει στην Αιθιοπία και ασχολούνταν με εισαγωγές καφέ. Η κουβέντα άνοιξε, οι ιδέες έπεσαν στο τραπέζι και τότε ειπώθηκε η φράση που άλλαξε τα πάντα:
«Έχω ένα μαγαζί και την μία μου κόρη. Τι δουλειά να κάνει;»

Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του καφεκοπτείου.

Την εποχή εκείνη ο καφές δεν ήταν κομμένος. Τα νοικοκυριά τον άλεθαν στο σπίτι. Ο άνθρωπος από την Αιθιοπία έδωσε όλες τις γνώσεις του: τις μηχανές, τα μυστικά, τις συνταγές – ακόμα και μια μυστική συνταγή που έμελλε να κάνει τον καφέ να ξεχωρίζει και το μαγαζί να μη κλείσει ποτέ… μέχρι που έκλεισε από μόνο του, γεμάτο ιστορία.

Από εκείνη τη στιγμή, καφενεία και νοικοκυριά από ολόκληρη την περιφέρεια άρχισαν να περνούν το κατώφλι του. Το καφεκοπτείο πρόσφερε κάτι σπουδαίο για την εποχή: ευκολία και ποιότητα.
Κακάο, νες και καφές. Τίποτα παραπάνω. Τίποτα λιγότερο. Μόνο ό,τι χρειαζόταν η καθημερινότητα.

Η κυρία Ελένη έγινε κομμάτι της ζωής του Τυρνάβου. Τη γνώριζαν όλοι. Μεγάλωσε γενιές ολόκληρες. Άκουσε ιστορίες, είδε παιδιά να γίνονται γονείς, χαιρέτησε ανθρώπους που έφευγαν και υποδεχόταν νέους. Το μαγαζί της δεν ήταν απλώς σημείο αγοράς – ήταν σημείο συνάντησης, ανθρώπινης επαφής, καθημερινής ρουτίνας.

Σήμερα το καφεκοπτείο δεν υπάρχει πια. Όμως η μνήμη του μένει ζωντανή. Στις μυρωδιές που κάποιοι ακόμα θυμούνται. Στις αφηγήσεις των παλιών. Στην ιστορία μιας γυναίκας και ενός μαγαζιού που έδεσαν άρρηκτα το όνομά τους με τον Τύρναβο.

Γιατί τελικά, κάποια μαγαζιά δεν κλείνουν ποτέ. Ζουν όσο τα θυμόμαστε. ☕✨

Το άρθρο Ελένη Μπάρκα: Μια γυναίκα, ένα καφεκοπτείο, μια ολόκληρη εποχή του Τυρνάβου! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Επίσης, τα κουρεία και τα καφενεία του δεν ήταν να τα λιμπίζεται κανείς. Τα τουρκικά όμως, ήταν χειρότερα.

Το άρθρο Δείτε ποιοι συμμετείχαν σε χοροεσπερίδα στον Τύρναβο το 1933 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Κάθε χρόνο, τέτοια μέρα, η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της χώρας αποτίει φόρο τιμής στην αντίσταση και τη μνήμη.

Η χώρα την εποχή εκείνη βρισκόταν ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο. Οι εκλογές είχαν προκηρυχθεί για τις 28 Μαΐου και την εξουσία ασκούσε από τις 3 Απριλίου η ΕΡΕ, με πρωθυπουργό τον αρχηγό της Παναγιώτη Κανελλόπουλο, έχοντας τη συναίνεση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γεωργίου Παπανδρέου και του Βασιλιά Κωνσταντίνου. Γεγονός των ημερών ήταν η συναυλία των Rolling Stones στο γήπεδο του Παναθηναϊκού (17 Απριλίου), που όμως διαλύθηκε από την Αστυνομία, προς μεγάλη απογοήτευση των αθηναίων ροκάδων, που θα έβλεπαν ένα συγκρότημα – θρύλο στην ακμή της δημιουργικότητάς του.

Σύμφωνα με το sansimera.gr, διάχυτη ήταν η πεποίθηση ότι τις επερχόμενες εκλογές θα κέρδιζε η Ένωση Κέντρου και θα επανερχόταν θριαμβευτικά στην εξουσία υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου. Πολλοί ήλπιζαν ότι θα ετίθετο ένα τέλος στη διετή πολιτική ανωμαλία, που έμεινε στην ελληνική ιστορία ως “Αποστασία” και σηματοδοτήθηκε με την παραίτηση του λαοπρόβλητου πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου (είχε λάβει το 52,2% στις εκλογές του 1964) στις 15 Ιουλίου 1965, μετά τη σύγκρουσή του με τον βασιλιά Κωνσταντίνο.

Στα δεξιότερα του πολιτικού φάσματος, ένα τμήμα της ΕΡΕ ζητούσε ένα “λοχία” για να σώσει τη χώρα από τον αναρχοκομμουνισμό. Για τη μετεμφυλιακή Δεξιά της προδικτατορικής περιόδου, κομμουνιστές ήταν εν ευρεία εννοια και οι κεντρώοι και οπωσδήποτε ο απρόβλεπτος Ανδρέας Παπανδρέου, που ήταν το ανερχόμενο αστέρι στην πολιτική σκηνή και εκινείτο αριστερότερα από το κόμμα του, την Ένωση Κέντρου.

Οι στρατηγοί, το Παλάτι, κάποιοι πολιτικοί της Δεξιάς και οι Αμερικανοί καλόβλεπαν μία μικρής διάρκειας συνταγματική εκτροπή, που θα επανέφερε την πολιτική κατάσταση στη σωστή ρότα, δηλαδή στην εναλλαγή στην εξουσία της Δεξιάς και ενός μετριοπαθούς Κέντρου. “Η Χούντα των Στρατηγών” έμεινε στα σχέδια, καθώς τους πρόλαβαν με το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου οι μικροί αξιωματικοί, με πρόσχημα τον κομμουνιστικό κίνδυνο. Τέτοια περίπτωση δεν διαφαινόταν στον ορίζοντα, καθώς η ΕΔΑ, που εκπροσωπούσε την κομμουνιστική Αριστερά (το ΚΚΕ ήταν εκτός νόμου), κινούνταν στο 11,80% των ψήφων στις εκλογές του 1964, σε σχέση με το 24,43% του 1958.

Πρέπει, όμως, να συνυπολογίσουμε ότι βρισκόμασταν 17 χρόνια από τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου και στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου, όσον αφορά τον διεθνή περίγυρο. Ο στρατός ήταν πανίσχυρος, με παράδοση επεμβάσεων τον 20ο αιώνα, οι Αμερικανοί θεωρούσαν φέουδό τους την Ελλάδα, το δεξιό παρακράτος ήταν ισχυρό (Δολοφονία Λαμπράκη) και το Παλάτι ήταν ένας αυτόνομος πόλος εξουσίας, “που δεν βασίλευε, αλλά κυβερνούσε”. Οι πολιτικοί που κυβέρνησαν αυτά τα 17 χρόνια (Πλαστήρας, Παπάγος, Καραμανλής και Παπανδρέου), ασχολήθηκαν κυρίως με την ανοικοδόμηση της χώρας και την οικονομική ανάπτυξη, παρά με το “βάθεμα και το πλάτεμα” των δημοκρατικών θεσμών και την εξάλειψη των μνημών του Εμφυλίου.

Το πραξικόπημα, “Επανάσταση” για τους θιασώτες του, εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 21ης Απριλίου. Λίγες ώρες πριν, είχε ολοκληρωθεί η συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου και τα μέλη του αποχώρησαν για τα σπίτια τους, χωρίς να έχουν ιδέα για το τι θα επακολουθούσε. Ανάμεσά τους και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Παναγιώτης Παπαληγούρας.

Η τριάδα των Παπαδόπουλου, Παττακού και Μακαρέζου, μπορεί να ήταν άσοι στη συνωμοσία, αλλά εκμεταλλεύτηκαν τον βαθύ ύπνο των δημοκρατικών κυβερνήσεων και φρόντισαν να τοποθετήσουν στις πιο νευραλγικές θέσεις του στρατεύματος ανθρώπους μυημένους στα σχέδιά τους. Τους βοήθησε, επίσης, το γεγονός ότι μέσα στην Αθήνα υπήρχαν μεγάλες μάχιμες μονάδες, όπως το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων, που βρισκόταν στη σημερινή Πολυτεχνειούπολη, με διοικητή τον ταξίαρχο Παττακό.

Τα τανκς της χούντας στους δρόμους της Αθήνας

Από εκεί βγήκαν τα πρώτα τανκς στις 2 τα ξημερώματα, για να καταλάβουν όλα τα στρατηγικά σημεία της πρωτεύουσας (Βουλή, Υπουργεία, ΕΙΡ, ΟΤΕ, Ανάκτορα). Την ίδια ώρα, ο συνταγματάρχης Ιωάννης Λαδάς εξαπέλυε πιστές στο κίνημα δυνάμεις για να συλλάβουν το σύνολο της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Οι πραξικοπηματίες έβαλαν σε εφαρμογή το ΝΑΤΟικό σχέδιο “Προμηθεύς”, για την αντιμετώπιση του κομμουνιστικού κινδύνου, με αποτέλεσμα να κινηθούν όλες οι στρατιωτικές μονάδες της Αττικής. Μεγάλη ήταν η συμβολή του διοικητή της Σχολής Ευελπίδων, Δημήτρη Ιωαννίδη, ο οποίος κινητοποίησε το τάγμα της σχολής και τη Στρατιωτική Αστυνομία (ΕΣΑ).

Μία από τις πρώτες ενέργειες των συνωμοτών ήταν να συλλάβουν τον αρχηγό του ΓΕΣ αντιστράτηγο Σπαντιδάκη και να τον αντικαταστήσουν με τον ομοιόβαθμό του Οδυσσέα Αγγελή, που ήταν μυημένος στο κίνημα. Ο νέος αρχηγός του Στρατού έδωσε εντολή σε όλους του μεγάλους στρατιωτικούς σχηματισμούς να εφαρμόσουν το σχέδιο “Προμηθεύς” κι έτσι να εξασφαλισθεί η υπακοή του στρατεύματος σε όλη τη χώρα.

Η μοναδική ενέργεια για να αντιμετωπιστεί εγκαίρως το πραξικόπημα έγινε από την πλευρά του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, Γεωργίου Ράλλη, ο οποίος προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον ταξίαρχο Ορέστη Βιδάλη για να κινητοποιήσει το Γ’ Σώμα Στρατού στη Θεσσαλονίκη. Δεν πρόλαβε, αφού το σχέδιο “Προμηθεύς” είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή, με αποτέλεσμα ο ταξίαρχος Βιδάλης να μην λάβει ποτέ το σήμα του Γεωργίου Ράλλη.

Ο αιφνιδιασμός ήταν πλήρης και στις 3:30 τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου το στρατιωτικό κίνημα είχε επικρατήσει και μάλιστα αναίμακτα. Νωρίς το πρωί, το ραδιόφωνο ΕΙΡ έπαιζε εμβατήρια και δημοτικά άσματα και οι αγουροξυπνημένοι Έλληνες άκουγαν τα πρώτα “Αποφασίζομεν και Διατάζομεν” των δικτατόρων, που ήταν η απαγόρευση των συγκεντρώσεων άνω των τριών ατόμων. Με συντακτική πράξη κατά τη διάρκεια της ημέρας ανεστάλησαν οι διατάξεις του Συντάγματος και ματαιώθηκαν οι εκλογές της 28ης Μαΐου 1967.

Αιφνιδιασμένοι από τις εξελίξεις φαίνεται να ήταν και οι Αμερικανοί, που δεν περίμεναν την κίνηση του Παπαδόπουλου. Τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα Φίλιπ Τάλμποτ ξύπνησε ο ανιψιός του πρωθυπουργού Κανελλόπουλου, Διονύσης Λιβανός, και του ανακοίνωσε την είδηση. Όταν μετά από λίγες μέρες ο Τάλμποτ είπε στο σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα, Τζακ Μέρι, ότι το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου ήταν ο βιασμός της Ελληνικής Δημοκρατίας, αυτός του απάντησε κυνικά: “Μα, πως είναι δυνατόν να βιάσεις μία πόρνη;..”

H ορκομωσία της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Κόλλια

Μόνο δύο πρωινές εφημερίδες πρόλαβαν να περιλάβουν στην ύλη τους την εκδήλωση του πραξικοπήματος. Η “Καθημερινή” στην πρώτη της σελίδα είχε ένα μονόστηλο με τίτλο “Την 2αν πρωινήν εξερράγη στρατιωτικόν κίνημα. Συνελήφθησαν πολιτικοί άνδρες”, ενώ η “Αυγή” πάνω από τον τίτλο της έγραφε: “Συνελήφθησαν από στρατιωτικούς οι Μ. Γλέζος, Λ. Κύρκος, Α. Παπανδρέου. Ασυνήθιστες κινήσεις στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων”.

Στις 7 το πρωί, η ηγεσία των πραξικοπηματιών επισκέφθηκε στα Ανάκτορα του Τατοΐου τον Κωνσταντίνο και του ζήτησε να ορκίσει την κυβέρνησή τους. Η περιοχή ήταν περικυκλωμένη από τανκς για να μην υπάρξει περίπτωση δυναμικής αντίδρασης από τον άνακτα. Ο βασιλιάς, παρά την προτροπή του συλληφθέντα πρωθυπουργού Παναγιώτη Κανελλόπουλου να αντισταθεί, συμβιβάστηκε μαζί τους “για να μην χυθεί αίμα ελληνικό” και αργά το απόγευμα όρκισε την κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνο Κόλλια. Επρόκειτο βέβαια για πρωθυπουργό – μαριονέτα, αφού τα νήματα κινούσε ο ισχυρός άνδρας του κινήματος, συνταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος. Ο συλληφθείς και αποπεμφθείς αρχηγός του ΓΕΣ Γρηγόριος Σπαντιδάκης, άνθρωπος του βασιλιά, όπως και ο Κόλλιας, προσχώρησε στους κινηματίες και ανέλαβε Υπουργός Εθνικής Άμυνας.

Την ίδια μέρα άρχισαν και οι συλλήψεις απλών πολιτών, ενώ είχαμε και τα πρώτα θύματα. Τα όργανα της Χούντας δολοφονούν στον Ιππόδρομο, που είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, το στέλεχος της ΕΔΑ Παναγιώτη Ελή, ενώ ένας στρατιώτης πυροβολεί τη νεαρή Αθηναία Μαρία Καλαυρά, γιατί δεν υπάκουσε στις διαταγές του. Δέκα ημέρες αργότερα, η Χούντα ανακοίνωσε ότι οι συλληφθέντες ανέρχονταν σε 6509 άτομα, στη συντριπτική τους πλειονότητα αριστερών πεποιθήσεων.

Η Ελλάδα από την 21η Απριλίου 1967 μπήκε στο “γύψο”, κατά την έκφραση του Παπαδόπουλου, για 7 χρόνια, 3 μήνες και 3 μέρες. Η Δικτατορία κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος στις 23 Ιουλίου 1974, μετά το εγκληματικό πραξικόπημα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή στη Μεγαλόνησο. Η κατάργηση των στοιχειωδών ελευθεριών, οι φυλακές, οι εξορίες και τα βασανιστήρια, οι δολοφονίες των αντιπάλων του καθεστώτος, ο πνευματικός και πολιτιστικός μεσαίωνας, αλλά και η Κυπριακή τραγωδία, καταγράφουν τη Χούντα των Συνταγματαρχών ως μία από τις μελανότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter. 

Πηγή

Το άρθρο 21 Απριλίου 1967: Η μαύρη επέτειος της Χούντας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το συνέδριο αποτελεί συνέχεια της σημαντικής πρωτοβουλίας για την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Θα παρουσιαστούν 23 ανακοινώσεις, οι οποίες θα καλύψουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, αναδεικνύοντας νέες πτυχές του τοπικού πολιτισμού, ιστορικά θέματα, αρχαιολογικά ευρήματα, παραδοσιακά έθιμα και μνημεία.

Η συμμετοχή στο συνέδριο θα είναι ελεύθερη και ανοιχτή σε όλους. Μετά την έκδοση των πρακτικών, ο τόμος θα διανεμηθεί δωρεάν σε όλους όσοι εγγραφούν και παρακολουθήσουν τις εργασίες του συνεδρίου.

Το άρθρο Στην Τσαριτσάνη τον Μάιο το 3ο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας Δήμου Ελασσόνας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η ηρωίδα της Επανάστασης τιμάται με αυτόν τον τρόπο, στην είσοδο των ιδρύματος του εφοπλιστή Τσάκου, στη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Με αυτό τον τρόπο, αναδεικνύεται ο ρόλος της ναυτιλίας και των γυναικών στον Αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Το εν λόγω ίδρυμα λειτουργεί από το 1971, προάγοντας θέματα του ελληνικού πολιτισμού, ενώ πρόσφατα αναγνωρίστηκε από το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ως ένα «παράρτημα της Ελληνικής Γλώσσας». Από τη λειτουργία του, περίπου 4.000 μαθητές, εκ των οποίων και ουρουγουανοί φιλέλληνες, έχουν διδαχθεί δωρεάν μαθήματα ελληνικής γλώσσας, ιστορίας και πολιτισμού.

Πηγή

Το άρθρο Τιμή στην ηρωίδα του 21: Η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα έγινε γκράφιτι στην Ουρουγουάη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Καλούνται οι μελετητές της τοπικής ιστορίας να συμμετάσχουν ως εισηγητές στο συνέδριο, τα πρακτικά του οποίου θα εκδοθούν σε τόμο. Οι ανακοινώσεις θα παρουσιάζουν νέα ιστορικά στοιχεία για τους θεσμούς, τους οικισμούς, τα μνημεία, τα πρόσωπα, τα έθιμα και το γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής. Ο χρόνος της κάθε ανακοίνωσης θα κυμαίνεται από 15 έως 20 λεπτά.

Όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στο συνέδριο ως εισηγητές καλούνται να δηλώσουν το θέμα τους μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου στο mail: dimoselassonas@gmail.com

Η έκταση της κάθε ανακοίνωσης πρέπει να είναι έως 14 σελίδων μεγέθους Α4. Το κείμενο πρέπει να είναι γραμμένο με γραμματοσειρά Times New Roman, με μέγεθος 12pt, με μονό διάστιχο και πλήρη στοίχιση.

Η αξιολόγηση των ανακοινώσεων θα γίνει από επιστημονική επιτροπή, τα μέλη της οποίας θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα.

Το άρθρο Τον ερχόμενο Μάιο το 3ο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας Δήμου Ελασσόνας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Καμία ἑξηνταριά (χώρια ἀπό παιδία καί μουλάρια) μαστόρους τζιοκάνια (εἰδικευμένους τεχνικούς), ὅπου ὅλους αὐτούς τούς ἔχω καί μοῦ φτιάνουν ἕνα γκιρίζι νεροῦ (ὑπόγειο ὑδραγωγεῖο) ἀπό τόν καιρό τῶν Ἑλλήνων, τό ὁποῖο εὑρέθει τώρα καί διά νά τό ἔφτιανε κανένας γενιντέν (ἀπό τήν ἀρχή) ἤθελε 2.000.000 γρόσια καί τώρα μέ 60.000 γρόσια τό πολύ, διορθώνεται καί ἔρχεται τό νερό ἐδῶ στόν Τύρναβον καί γένεται αὐτό τό χαϊράτι (κοινωφελές ἔργο) μάλιστα καί γιά τό σαράγι μᾶς εἶναι ἀναγκαῖον.

Τούς ὁποίους μαστόρους τούς σχολνῶ καί σᾶς τούς στέλνω αὐτοῦ καί τελειώνοντας ἀπό αὐτοῦ ἔρχονται ὀπίσω καί τελειώνουν καί τούτη τή δουλειά».

Πράγματι, λοιπόν, κατά μῆκος τοῦ νέου ὑδραγωγείου πού κατασκευαζόταν, ὑπῆρχε ἀρχαιότερο καί μέρη του, ὅπου ἦταν δυνατόν, τά χρησιμοποίησαν οἱ εἰδικευμένοι τεχνίτες ἐπισκευάζοντάς τα.

Τά ἐρείπια συνεχίζονται ὑπόγεια καί σέ κάποια σημεῖα ὅπου ἔχει καταρρεύσει ὁ θόλος διακρίνονται ἴχνη του (εἰκ. 10). Στά τελευταῖα 3 χιλ. μέχρι τον Τύρναβο, ὅπου καί τό τέλος τοῦ ὑδραγωγείου, ὁ ἀγωγός περνοῦσε μέσα ἀπό τόν κάμπο πού εἶναι τά κτήματα τῶν ἀγροτῶν, μέ ἀποτέλεσμα νά ἔχει καταστραφεῖ ἀπό τά ἀγροτικά μηχανήματα ἤ ἐάν κάπου ὑπάρχει εἶναι ἀδύνατον νά ἐντοπισθεῖ σήμερα.

Ὁ Everett στό ἡμερολόγιό του γράφει ὅτι τό ὑδραγωγεῖο θά φέρνει τό νερό ἀπό τήν πηγή. Ποιά πηγή ὅμως; Πρέπει νά γυρίσουμε ἐκεῖ ἀπ’ ὅπου ξεκινήσαμε, στήν περιοχή τοῦ Ἁγ. Βασιλείου. Ὅπως εἴδαμε, ὁ ὑδραγωγός μετά τίς δύο μεγάλες γέφυρες συνεχίζει Β–Δ πρός τό χωριό Μεσοχώρι (Μυλόγουστα). Ἀκολουθήσαμε τά ἐρείπια καί συναντήσαμε ἕνα ἄλλο φαράγγι πού τό διαπερνᾶ μία ἀκόμη γέφυρα τοῦ ὑδραγωγείου (εἰκ. 11), ἡ μόνη πού σώζεται ἀκεραία.

Χρησιμοποιήθηκε ἀργότερα, ἄγνωστο πότε, ὡς πραγματική γέφυρα γιά ὀχήματα, ἀφοῦ πάνω στήν κορυφή της τοποθετήθηκαν ξύλινοι δοκοί πού προεξεῖχαν ἀπό τά κτίσματα τῆς γέφυρας, κατ’ ἐκτίμηση 1 μέτρο περίπου ἑκατέρωθεν, αὐξάνοντας τό πλάτος τῆς γέφυρας κατά δύο μέτρα, πλάτος ἱκανό γιά ὀχήματα τῆς ἐποχῆς. Οἱ δοκοί πού προεξεῖχαν στηρίχτηκαν μέ ξύλινα φουρούσια πού ἑδράζονταν πάνω στή λιθοδομή τῆς γέφυρας (εἰκ. 12). Ἐδῶ διακρίνονται οἱ ὀπές τῶν στηριγμάτων.

Πάνω στούς δοκούς στρώθηκαν χονδρές σανίδες. Πιστεύω πώς αὐτός εἶναι καί ὁ λόγος πού διασώθηκε ἡ γέφυρα. Ἀργότερα ἔγινε δίπλα της τσιμεντένια γέφυρα πού καί αὐτή ἐγκαταλείφτηκε γιά τήν σημερινή.

Ὁ ἀγωγός ἀκολουθεῖ ὑπόγεια διαδρομή κατά μῆκος τοῦ δρόμου, ὅπου πάλι καταστρέφεται, στή συνέχεια ἀπομακρύνεται ἀπό τόν δρόμο, ἀφήνοντας ἀριστερά τό χωριό Μεσοχώρι. Ἡ μόνη ἀξιόλογη πηγή, στήν ἀριστερή ὄχθη τοῦ Τιταρησίου (πού βρίσκεται στό κατάλληλο ὕψος γιά νά ρέει ἐλεύθερα τό νερό) εἶναι ἡ πηγή στήν περιοχή τοῦ Βρυζόστι – μεταξύ Μεσοχωρίου καί Δομένικου – ὅπου ὑπάρχουν ἐρείπια οἰκισμοῦ καί ὁ ναός τῆς Παναγίας, καθολικό ἑνός μή ὑπάρχοντος πλέον μοναστηριοῦ.

Ἡ ἔρευνά μας (πρίν ἀπό χρόνια) γιά τούς νερόμυλους στό Βρυζόστι ἔδειξε ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη ἐρείπια παλαιῶν νερομύλων ἀπό τίς ἀρχές τοῦ 16ου αἰώνα καί ἐντεῦθεν. Μερικοί, ἴσως ἀπό τήν ἐποχή τῶν Τουραχανιδῶν! Ἡ διάταξη τουλάχιστον 6 νερομύλων ἀποδεικνύει ὅτι ἡ πηγή εἶχε μεγάλη παροχή νεροῦ. Κι αὐτό διότι οἱ νερόμυλοι μοιράζονταν τό νερό τῆς πηγῆς κάθε ἕνας χωριστά ταυτόχρονα καί ὄχι νά χρησιμοποιοῦν
τό ἴδιο νερό ὁ ἕνας κατόπιν τοῦ ἄλλου, ὅπως γινόταν συνήθως. Ἐπειδή δέ ὁ κάθε νερόμυλος χρησιμοποιεῖ 35-40 m3/h νεροῦ γιά τή λειτουργία του, σίγουρα ἡ πηγή εἶχε παροχή πάνω ἀπό 200 m3/h, σήμερα ἡ παροχή εἶναι μικρότερη, ἀλλά ἐξακολουθεῖ νά παρέχει νερό γιά ἐνίσχυση τῆς ὕδρευσης τῶν χωριῶν τῆς περιοχῆς.

Μέ βεβαιότητα θά ἔλεγα ὅτι τό ὑδραγωγεῖο ἔπαιρνε νερό καί τό ἔφερνε στόν Τύρναβο, ἀπό τίς πηγές στό Βρυζόστι. Ἀπό ὑπολογισμούς μας ἄλλωστε βάσει τῶν στοιχείων τοῦ ὑδραγωγείου, δηλαδή διαστάσεις τοῦ ἀγωγοῦ, ὕψος νεροῦ πού κυλοῦσε μέσα του, ὑλικό πάνω στό ὁποῖο κυλᾶ τό νερό, ἡ κλίση τοῦ ἀγωγοῦ, μᾶς δίνει θεωρητικά μέγιστη παροχή πάνω ἀπό 300 m3/h.

Σέ ὅλη τή διάρκεια τῆς ἔρευνας διαπιστώσαμε ὅτι ἡ ὅλη κατασκευή ἦταν πολύ ἐπιμελημένη, καλοχτισμένοι οἱ ὑπόγειοι ἀγωγοί καί ἡ θολωτή στέγη τους. Τό δέ κουρασάνι πολύ καλῆς ποιότητας καί μέ πολύ καλή λείανση. Ἀκόμη ὁ ἀγωγός ἔχει σχεδόν παντοῦ σταθερή κλίση γιά νά ρέει τό νερό ἐλεύθερα στό ἐσωτερικό του, μέ μόνη δύναμη τή βαρύτητα, ἡ δέ λείανση μειώνει τίς τριβές κύλισης τοῦ νεροῦ.

Ἐπίσης οἱ γέφυρες πού κατασκευάστηκαν εἶναι στιβαρές κατασκευές, κάποιες μεγάλου μήκους.

Τό μῆκος τοῦ ὑδραγωγείου, ἀπό τίς πηγές τοῦ νεροῦ μέχρι τόν Τύρναβο πού κατέληγε, εἶναι πάνω ἀπό 28 χιλιόμετρα (χάρτης Β). Οἱ τεχνίτες ἔπρεπε νά πέρασαν τόν ἀγωγό ἀπό κάμπους καί ὀρεινούς λόφους, ἀπό φαράγγια καί ρέματα, ἔτσι ὥστε ὁ ἀγωγός νά ἔχει παντοῦ σταθερή κλίση.

Ἕνα ἔργο ἀπίστευτα δύσκολο γιά ἐκείνη τήν ἐποχή. Ἕνα τεράστιο τεχνικό ἐπίτευγμα ἀκόμη καί μέ τά σημερινά δεδομένα.

Ποιοί ὅμως ἦταν ἐκείνη τήν ἐποχή (1818-1819) ἱκανοί νά κατασκευάσουν ἕνα τέτοιο ἔργο;

Στήν ἐπιστολή του ὁ Βελής πρός τόν Ἀλῆ πασά19 μιλᾶ γιά 60 εἰδικούς τεχνίτες.

Σέ μία ἀναφορά του, πάλι πρός τόν πατέρα του, στίς 27 Μαρτίου 1819, διαβάζουμε: «Ἔλαβα τόν ὑψηλόν σας ἐμπριναμέ (διαταγή) καί εἶδα νά μέ προστάζετε γιά ταστλῆδες (τεχνίτες λιθοξόους καί λατόμους). Ὁ σκλάβος σας 4 πολίτες εἶχα (Κων/πολῖτες) καί τούς δύο τούς ἐκίνησα νά ἔλθουν εἰς τό χουσμέτι σας (ὑπηρεσία)…. Ἑτοίμασα καί 5 Ζουπανιῶτες (Πεντάλοφος τῆς Κοζάνης) καί Μπουγατζηκιῶτες (Βογατσικό τῆς Καστοριᾶς), οἱ ὁποῖοι εἶναι πρακτικοί ἴσια μέ τούς Πολῖτες ἠξεύρουν καί κάνοντας τό Πάσχα εἰς τά χωριά τούς ἔρχονται ἀμέσως στό πόδι σας».

Ὁ Ρῶσος ἱστορικός Γκριγκόρι Ἄρς20 γράφει γιά τήν ἐποχή αὐτή: «Στήν περιοχή, ἀπό τά Ζαγοροχώρια μέχρι καί τά χωριά τοῦ Ἀργυροκάστρου ἦταν ὀνομαστοί οἱ τεχνίτες κατασκευῆς ὑδραγωγείων, ἀρδευτικῶν ἔργων, ἀλλά καί σιντριβανιῶν, καί ἡ συντεχνία τους στήν Κωνσταντινούπολη ἀποτελεῖτο ἀπό 500 τεχνίτες, μέ προνόμια ἀπό τόν σουλτάνο».

Εἰδικούς λοιπόν τεχνίτες, κατασκευαστές ὑδραγωγείων (πάνω ἀπό 70) καλεῖ ὁ Βελή πασάς γιά νά κατασκευάσουν τό ἔργο. Ἀκόμη ἀρχιτεχνίτες, ἐπόπτες εἰδικευμένους, νά ἐπιβλέπουν τήν πορεία τῶν κατασκευῶν. Στά ἀρχεῖα τοῦ Ἀλῆ πασᾶ διαβάζουμε, στό δεφτέρι διαχείρισης ἐξόδων τοῦ ταχυδρομικοῦ σταθμοῦ μέ ἕδρα τό Δομένικο: Ἔτος 1818 «140 γρόσια ὁπού ἐπλέρωσα τόν χανιτζή εἰς Μουλόγουστα ὅπου ἦταν τζουχανταρέοι (ἀξιωματοῦχοι) μαζί μέ τόν Ἡμέρ Λέβανει, ὅπου ἦταν ἀπάνω (ἐπόπτης) εἰς τούς ἐργάτες στό γερίζι (ὑδραγωγεῖο)».

Στό ἴδιο ἔγγραφο ἀναφέρει πάλι ὁ διοικητής τοῦ ταχυδρομικοῦ σταθμοῦ: «Ὁ Μπεκίρης Ἀράπης ὅπου ἦλθε δύο βολές (φορές) εἰς τό κονάκι μου (στό Δομένικο) διά νά διορθώσωμεν κάθε ὑπόθεσιν διά τό γκιρίζι (ὑδραγωγεῖο) τοῦ αὐθέντου μας βεζύρ Βελῆ πασᾶ». Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί εἶναι ὑψηλά ἱστάμενοι πού ἔρχονται ἀπό μακριά, ἕνα εἶδος εἰδικῶν ἐργολάβων μηχανικῶν πού μέ τίς γνώσεις τους σέ θέματα ὑδραγωγείων, εἶναι σέ θέση νά διορθώνουν κάθε εἴδους κακοτεχνία, νά ἐλέγχουν τήν ποιότητα τῶν ὑλικῶν, νά ἐπιβλέπουν γιά τίς σωστές κλίσεις τῶν ἀγωγῶν καί πολλά ἄλλα.

Ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ δυνατότητα κατασκευῆς ἑνός τέτοιου μεγάλου ἔργου. Ἕνα ἔργο τεράστιο, πολύ μεγάλου κόστους. Ἄς ὑπολογίσουμε: κτίσματα μήκους 28 χιλιομέτρων, 11 γέφυρες συνολικοῦ μήκους πάνω ἀπό 250 μέτρα.

Ἐξαγωγή πέτρας ἀπό τό λατομεῖο, σπάσιμο καί μεταφορά της, καμίνια γιά τήν παραγωγή ἀσβέστου, παραγωγή κονιαμάτων καί μεταφορά σέ ὅλο τό μῆκος του, ξυλεία γιά ξυλότυπους, σκάψιμο ὀρυγμάτων, στά ὁποῖα κτίζονται οἱ ὑπόγειοι ἀγωγοί καί στή συνέχεια σκεπάζονται, στρατιές μουλαριῶν, ἁμαξῶν μεταφορᾶς, εἰδικοί τεχνίτες ὑδραγωγείων, ἐργάτες καί πολλά ἄλλα.

Ὁ Βελῆ πασάς, ὅπως εἴδαμε, γράφει στόν Ἀλῆ πασά πώς θά τοῦ κοστίσει 60.000 γρόσια, ἐπειδή θά χρησιμοποιοῦσε τό ἀρχαῖο ὑδραγωγεῖο. Ἡ ἔρευνα ἔδειξε ὅτι λίγα τμήματα τοῦ παλαιοῦ ὑδραγωγείου χρησιμοποίησε. Στόν περιηγητή Edward Everett, πού φιλοξενεῖ στό σαράι του ὁ Βελής, λέει ὅτι θά τοῦ κοστίσει 9.000.000 γρόσια. Πιστεύουμε ὅτι τό ποσόν αὐτό φαίνεται λογικό, σύμφωνα μέ τίς τιμές τῆς ἐποχῆς ὅπως ὑπολογίσαμε.

Μέ τό σημερινό νόμισμά μας κόστισε μεταξύ 15 μέ 20.000.000 εὐρώ. Στόν Ἀλῆ πασά γράφει τό ἀστεῖο ποσό τῶν 60.000 γροσίων, διότι φαίνεται ὅτι ὁ πατέρας του τόν κατηγορεῖ πώς κάνει σπατάλες στή διοίκησή του, μέ κατασκευές σιντριβανιῶν, λιμανιῶν κ.τ.λ..

Γραφεῖ ὁ Βελής ὅταν τοῦ κάνει ἐπιστολή γιά τούς τεχνίτες πού εἴδαμε: «Ἔξω ἀπό αὐτούς (τούς τεχνίτες) ἄλλους δέν ἔχω, μήτε στά τσιφλίκια, ἀλλά οὔτε κανένα σιντριβάνι φτιάχνω, μά τό κεφάλι σου, καί ὅπως σᾶς τό εἶπε ψέματα ἔκρινε»21
.
Τελειώνοντας, τίθεται τό ἐρώτημα: Τελείωσε τό ἔργο; Λειτούργησε τό ὑδραγωγεῖο ἤ ἔμεινε ἡμιτελές; Ὅταν ὁ Βελής συνομιλεῖ μέ τόν Everett εἶναι 5 Ἀπριλίου τοῦ 1819. Γνωρίζουμε ὅτι ὁ σουλτάνος (Μαχμούτ ὁ Β΄) μεταθέτει τόν Βελῆ ἀπό τή Θεσσαλία στή Ναύπακτο.

Ὁ Βελής γράφει 22 στίς 6 Νοεμβρίου τοῦ 1819: «Ἔφθασε ὁ τάταρης (ἔφιππος ταχυδρόμος) μέ ἔγγραφο πού περιέχει τό ἀζελίκι μου (τήν παύση του)». Γνωρίζουμε ἀπό ἄλλη του ἐπιστολή23, ὅτι ξεκινᾶ ἀπό τή Γούνιτσα (Ἀμυγδαλέα) γιά τή Ναύπακτο τή Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου
1819.

Ἄραγε σ’ αὐτούς τούς 8 μῆνες τελειώνει τό ἔργο;

Σέ ἔγγραφο τοῦ διοικητῆ τοῦ ταχυδρομικοῦ σταθμοῦ τοῦ Δομενίκου, τῶν ἀρχῶν τοῦ 1819, διαβάζουμε24: «Ἦλθε ὁ Τιλχάμπεης καί ἐσυργιάνησεν (μελέτησε τή διαδρομή) τῶν νερῶν στό γκυρίζι καί εἶχε κονέψει (κατέλυσε) στόν Χατζῆ Κωνσταντῆ γιά κάποιες ἡμέρες».

Φαίνεται ὅτι εἶχε μπεῖ τό νερό στό ὑδραγωγεῖο.

Τέλος, ἄν συνδέσουμε τήν τύχη τοῦ ὑδραγωγείου μέ τήν τύχη τοῦ σαραγιοῦ τοῦ Βελῆ, γνωρίζουμε, ἀπό ἔγγραφα, ὅτι τό σαράι μέχρι τόν Ἰούλιο τοῦ 1820 βρίσκεται ὑπό τήν προστασία τῶν ἀνθρώπων τοῦ Βελῆ. Τό ἴδιο ἔτος, ὁ Ἀλῆ πασάς πέφτει σέ δυσμένεια τῆς Πύλης, δέχεται τήν ἐπίθεση τοῦ σουλτάνου καί στίς 24 Ἰαν. τοῦ 1822 δολοφονεῖται στά Γιάννενα, στό νησί τῆς λίμνης.

Ἡ φρουρά τοῦ κάστρου, στό Ἴτς-Καλέ, τῆς ὁποίας διοικητής εἶναι ὁ 16ετής γιός τοῦ Βελῆ πασᾶ Ἰσμαήλ μπέης καί ἀγαπημένος ἐγγονός τοῦ Ἀλῆ πασᾶ, παραδίδεται. Ὁ Ἰσμαήλ καί ἄλλοι πολέμαρχοι τῆς φρουρᾶς ὁδηγοῦνται στήν Κωνσταντινούπολη.

Ὁ ἱστορικός Ἀχμέτ Μουφίτ, ἀπόγονος τοῦ Ἀλῆ πασᾶ, στό βιβλίο του πού ἔγραψε τό 1903 μέ πληροφορίες τοῦ ζῶντος τότε γιοῦ τοῦ Ἰσμαήλ, ἐγγονοῦ τοῦ Βελῆ, γράφει ὅτι καθώς ὁδεύουν, ὁ Ἰσμαήλ καί οἱ ἄλλοι, ἀπό τά Γιάννενα μέσω Τρικάλων – Ἑλασσόνας – Μακεδονίας στήν Κωνσταντινούπολη, ὅταν ἔφθασαν στήν περιοχή τοῦ Τυρνάβου, γνωρίζοντας ὅτι εἶχε ἤδη ἐκτελεστεῖ ὁ πατέρας του Βελῆ πασάς, ρώτησε τούς δεσμῶτες του ἄν εἶναι δυνατόν νά πυρπολήσει τό παλάτι στόν Τύρναβο, τό ὁποῖο ἔχε κτίσει ὁ πατέρας του γιά νά ἀναπαύεται καί δέν πρόφθασε νά τό χαρεῖ. Ἡ ἄδεια δόθηκε καί τό ἴδιο βράδυ (ἦταν καλοκαίρι τοῦ 1822) τό παλάτι κάηκε25 .

Ἴσως αὐτό νά ἦταν καί τό τέλος τοῦ ὑδραγωγείου. Τό νερό θά γύριζε πάλι τούς νερόμυλους τοῦ Βρυζόστι.

H επισκευή ενός αρχαίου υδραγωγείου για να φέρνει νερό στον Τύρναβο (μέρος 1ο)

Το άρθρο H επισκευή ενός αρχαίου υδραγωγείου για να φέρνει νερό στον Τύρναβο (μέρος 2ο) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πάνω ἀπό τόν λόφο τῆς ἀκρόπολης τοῦ οἰκισμοῦ διακρίναμε μέσα σέ πουρναρότοπο κτίσματα πού γεφύρωναν βαθιές κοῖτες ρεμάτων πολύ κοντά στήν ἀρχαία κώμη.

Πλησιάζοντας στόν χῶρο, ἀποδείχτηκε ὅτι ἀποτελοῦσαν μέρη ἑνός ὑδραγωγείου καί οἱ λιθόκτιστες κατασκευές ἦταν πολύ νεότερης ἐποχῆς, χωρίς νά ἔχουν σχέση μέ τήν ἀρχαία κώμη, ὅπως ὑποθέσαμε. Τό θέμα ἔμεινε ἐκεῖ.

Χρόνια ἀργότερα, στό πλαίσιο μιᾶς ἄλλης μελέτης, διαβάσαμε ἕνα κείμενο τοῦ Ἀμερικανοῦ περιηγητῆ Everett Edward2, ὁ ὁποῖος πήγαινε ἀπό τά Τρίκαλα στόν Τύρναβο στίς 4 Ἀπριλίου 1819, τά ἑξῆς: «Πολλά μίλια πρίν φθάσουμε στόν Τύρναβο, βλέπουμε ἐργάτες πού δούλευαν στήν κατασκευή ἑνός ὑδραγωγείου γιά νά ἔρχεται νερό στό παλάτι τοῦ Βελῆ πασᾶ». Ἡ σκέψη πῆγε στά ἐρείπια τοῦ ὑδραγωγείου πού εἴχαμε παρατηρήσει τότε. Ἔτσι ἄρχισα τήν ἔρευνα, γιά τήν ὕπαρξη καί ἄλλων ἐρειπίων τοῦ ὑδραγωγείου, ποιά πορεία ἀκολουθεῖ, ἀπό ποῦ ἔρχεται τό νερό, ποιᾶς ἐποχῆς εἶναι ἡ κατασκευή κ.τ.λ. καί ἄν ἔχει σχέση μέ τόν Βελῆ πασά.

Σήμερα παρουσιάζουμε τά ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς ἔρευνας.

Ἀλλά ποιός εἶναι ὁ Βελῆ πασάς; Πρέπει νά πᾶμε πολύ πίσω. Ὁ Ἀλῆ πασάς, ἕνας πολέμαρχος ἀλβανικῆς καταγωγῆς ἀπό τό Τεπελένι, ἀπόγονος ἀνυπότακτων πολεμιστῶν καί ληστῶν, μαχόταν ἐνάντια στούς κατακτητές Ὀθωμανούς.

Ληστής καί ὁ ἴδιος, ὡς ἀρχηγός ἀτάκτων, εἶχε φήμη ἀνίκητου. Κατά τή διάρκεια τοῦ ρωσοτουρκικοῦ πολέμου 1787-1792, μέ τίς εὐλογίες τοῦ σουλτάνου, ἔλαβε μέρος καί ὁ Ἀλῆ πασάς μέ 3.000 ἐκλεκτούς καί ἔμπειρους Ἀλβανούς πολεμιστές. Ἔδειξε ἀνδρεία καί γιά τίς ὑπηρεσίες του στόν πόλεμο, μέ τούς ἀτάκτους του, ὁ σουλτάνος τοῦ παραχώρησε τή διοίκηση τοῦ σαντζακιοῦ (περιφέρειας) τῶν Τρικάλων, οὐσιαστικά ὅλης τῆς Θεσσαλίας, μέ ἕδρα τή Λάρισα.

Τόν ἑπόμενο χρόνο 1788, μέ ὄχι ὀρθόδοξο τρόπο κατάφερε νά διορισθεῖ διοικητής στό περίφημο καί πλούσιο πασαλίκι τῶν Ἰωαννίνων, ὅπου καί μεταφέρθηκε.

Στήν κενή θέση τοῦ διοικητῆ τῶν Τρικάλων, τοποθέτησε τόν δευτερότοκο γιό του Βελῆ, μπέη τότε, πού ἦταν 17 ἐτῶν «ὑπό ἔμφρονας καί πεπειραμένους συμβούλους» κατά τόν ἱστορικό Ἀραβαντινό3. Ὁ Βελής ἔμεινε στή Λάρισα ὡς διοικητής μέχρι τό 1790 καί ἐπανῆλθε, πασάς πλέον, ὡς διοικητής στή Λάρισα τό 1804, ὡς ἀμοιβή γιά τήν ἐξόντωση τῶν Σουλιωτῶν, μέ τήν ἰδιότητα τοῦ ἀρχιστρατήγου τῶν δυνάμεων κατά τοῦ Σουλίου, καί ἔμεινε μέχρι τό 1807.

Τελικά, μετά ἀπό μία θητεία ἀπό τό 1807 ἕως τό 1812 ὡς διοικητής τῆς Πελοποννήσου, ἐπανέρχεται στή Θεσσαλία, γιά μία ἀκόμη φορά, στίς 5 Σεπτεμβρίου τοῦ 1812.

Εἶναι τώρα 40 ἐτῶν περίπου, ἔμπειρος διοικητής ἐπαρχιῶν. Διαμένει στή Λάρισα, ὅπου κτίζει ἕνα παλάτι στήν περιοχή Ἀκ-Σαράϊ 4. Τό κλίμα τῆς Λάρισας τοῦ εἶναι ἀνθυγιεινό. Ἐπιλέγει ὡς ἕδρα τόν Τύρναβο. Ἐκεῖ, μεταξύ τοῦ 1814-1816, κτίζει ἕνα σαράϊ (παλάτι), τοῦ ὁποίου τό μέγεθος, τή μεγαλοπρέπεια καί τήν ἐσωτερική διακόσμηση τῶν αἰθουσῶν ἔχουν περιγράψει Ἕλληνες καί ξένοι περιηγητές: «τό σαράϊ αὐτό εἶναι μεγαλύτερο ἀπό ὅλα τα ἀνάκτορα τῶν Ἰωαννίνων», γράφει ὁ Edward Everett 5.

Βρισκόταν σέ ἕναν λόφο, στήν ἄκρη τῆς ἀριστερῆς ὄχθης τοῦ Τιταρησίου, ἀμέσως μετά τή γέφυρα τοῦ ποταμοῦ καί ἀπεῖχε 500-600 περίπου μέτρα ἀπό τόν Τύρναβο. Κτίζει στόν χῶρο αὐτό ἕνα στρατόπεδο καί ἕνα χαρέμι μέ κήπους, νερά καί ὀπωροφόρα δέντρα.

Μελετῶντας τά ἔργα καί τίς ἡμέρες τοῦ Βελῆ ὡς διοικητῆ διάφορων ἐπαρχιῶν καί κυρίως τῆς Θεσσαλίας, ὅπου εἶναι διοικητής 16 συνολικά χρόνια, διαπιστώσαμε ὅτι ἀρέσκεται στή δημιουργία ἔργων ὑποδομῆς, ὅπως δρόμων, γεφυρῶν, ἀποξηράνσεις ἑλῶν, ἀλλά καί πολυτελῶν κατασκευῶν.

Ἤδη ἔχουμε παρουσιάσει, σέ ἄλλη ἐργασία, τό μεγάλο ἔργο τῆς ἐπισκευῆς τῆς πολύτοξης γέφυρας στόν Πηνειό, ἔξω ἀπό τά Τέμπη, πού σχεδίαζε καί δέν πραγματοποιήθηκε λόγῳ τοῦ θανάτου τοῦ ἀρχιτέκτονα Haller fon Hallerstein6. Στήν Πελοπόννησο, κτίζει ἕνα ἀνάκτορο στήν Τρίπολη, καί ἔξω ἀπό τήν πόλη ἕνα ἐξοχικό σαράϊ ὅπου μεταφέρει νερό μέ ὑδραγωγεῖο ἀπό μία πηγή7.

Στά Γιάννενα, «πρωτεύουσα τοῦ βασιλείου, κτίζει ἕνα σαράϊ ὡραῖον μέγαρον» κατά τούς περιηγητές. Κτίζει ἐκεῖ καί ἕνα τζαμί, μεντρεσέ καί βιβλιοθήκη, τά ὁποῖα σώζονται ἀκόμα8.

Στά Τρίκαλα, τυπική ἕδρα τοῦ πασαλικίου, κτίζει ακόμα ἕνα σαράϊ 9. Στό χωριό Δέσιανη (Ἀετόλοφος) τῆς Ἀγιᾶς κτίζει μεγάλο σαράϊ καί δημιουργεῖ μία τεχνητή λίμνη πού τροφοδοτεῖται μέ νερό κοντινῆς πηγῆς10. Μεγάλο σαράι κατασκευάζει καί στήν περιοχή τοῦ κατεστραμμένου σήμερα χωριοῦ Τσιγγέλι, στήν περιοχή τοῦ Ἁλμυροῦ, στό λιμάνι, κοντά στή θάλασσα, ἀπό ὅπου ἐξάγει σιτάρι παντοῦ11.

Δημιουργεῖ ἔργα ἀποξήρανσης τοῦ ἕλους Νεσσονίδα12 καί τοῦ ἕλους στό χωριό Κορτίκι (Μεταμόρφωση) τοῦ Παλαμᾶ13. Ἔργο μέγα ἀποφυγῆς πλημυρῶν τοῦ Σοφαδίτικου ποταμοῦ στό χωριό Ματαράγκα, μέ μία βαθιά τάφρο χιλιομέτρων14. Κτίζει, ὡς φαίνεται, μία
πέτρινη γέφυρα μέ 16 καμάρες στόν Τύρναβο15 καί δρόμους Τυρνάβου-Ἐλασσώνας, Τυρνάβου–Τρικάλων, ταχυδρομικούς σταθμούς γιά ἔφιππους ταχυδρόμους16 καί ἄλλα.

Στό παρόν κείμενο θά ἀσχοληθοῦμε μέ τό μεγαλύτερο ἀπό τά ἔργα του, τό ὑδραγωγεῖο πού ἔφερνε νερό στόν Τύρναβο.

Ἡ ἔρευνα ἄρχισε μέ τήν μελέτη τῶν δύο γεφυρῶν ἀγωγῶν τοῦ νεροῦ στήν περιοχή τοῦ Ἁγ. Βασιλείου πού ἀναφέραμε ἀρχικά. Ἡ πρώτη εἶναι κτισμένη μέ ἀπελέκητους λίθους μέ πλούσιο ἀσβεστοκονίαμα, πού οἱ ἁρμοί καλύπτουν σχεδόν τούς λίθους (εἰκ. 1) καί γεφυρώνει ἕνα φαράγγι μέ σχεδόν κατακόρυφες ὄχθες, χαμένο σήμερα μέσα σέ πυκνή βλάστηση.

Στό κέντρο τῆς κατασκευῆς διακρίνεται ἡ γέννηση (ἡ ἀρχή) ἑνός τόξου ἀπ’ ὅπου περνοῦσε τό νερό τῶν βροχῶν πού σήμερα ἔχει καταρρεύσει (εἰκ. 2). Τό τόξο τῆς γέφυρας σχηματιζόταν μέ πελεκημένους λίθους, μέ ἄνοιγμα 3 μ. καί ὕψος 4 μ. Τό συνολικό ὕψος τῆς γέφυρας ξεπερνοῦσε τά 5,5 μ. Στό ἐσωτερικό της λιθοδομῆς ὑπάρχουν μεγάλοι ξύλινοι δοκοί, σέ σχῆμα σκάλας σάν ξυλοδεσιά, γιά μεγαλύτερη στερέωση τῆς στιβαρῆς κατασκευῆς.

Στήν κορυφή της φέρει κτιστό κανάλι (ἀγωγό νεροῦ) πλάτους 70 ἐκ. καί βάθους 60 ἐκ. (εἰκ. 3) καί τό συνολικό πλάτος τῆς γέφυρας εἶναι 2,20 μ. Τό πρόχειρο σχέδιο δείχνει ὁλόκληρη τήν εἰκόνα τοῦ ἐντυπωσιακοῦ αὐτοῦ ἔργου (σχέδιο Α).

Μετά τό τέλος τῆς γέφυρας συνεχίζεται ὁ κτιστός ἀγωγός τοῦ νεροῦ. Ἀκολουθῶντας τήν πορεία τοῦ ἀγωγοῦ, μέσα σέ πουρναρόδασος, σέ ἀπόσταση 100 μέτρων περίπου, διακρίναμε τήν δεύτερη γέφυρα τοῦ ὑδραγωγείου (εἰκ.4), μέ τόν ἀγωγό πάνω νά διαπερνᾶ ἕνα ἀκόμη φαράγγι, μία ἐντυπωσιακή κατασκευή. Στό μέσον τοῦ κτίσματος διακρίνεται ἐδῶ καλύτερα τό τόξο (εἰκ.5) γιά τά νερά τῆς βροχῆς.

Οἱ διαστάσείς της εἶναι ἐντυπωσιακές. Τό μῆκος της πάνω ἀπό 25 μέτρα καί τό σωζόμενο ὕψος 4,50 μ. Τό τόξο ἔχει ἄνοιγμα 2,80 μέτρα καί τό ὕψος πάνω ἀπό 3 μέτρα Στό πάνω μέρος του ὑπάρχει καί ἐδῶ χτιστός ἀγωγός τοῦ νεροῦ (ὅπως εἴδαμε) μέ διαστάσεις 65 ἐκ. πλάτος καί 60 ἐκ. βάθος.

Μετά τή γέφυρα, ὁ ἀγωγός συνεχίζεται μέσα στή βλάστηση Β-Δ πρός τό χωριό Μεσοχώρι (Μυλόγουστα τότε).

Δεδομένου ὅτι οἱ δύο γέφυρες ἀγωγοί τοῦ νεροῦ εἶναι πέρα ἀπό τήν περιοχή τοῦ Δαμασίου, ἡ ἔρευνα συνεχίστηκε γιά τήν εὕρεση ἄλλων ἐρειπίων, ἀπό τήν περιοχή αὐτή πρός τόν Τύρναβο, ἀφοῦ τό ὑδραγωγεῖο κατέληγε σ’ αὐτόν.

Ὁ ἀγωγός συνεχίζεται πρός τό Δαμάσι, μέσα ἀπό βλάστηση, καί ἀφοῦ κάνει μία στροφή γύρω ἀπό τόν λόφο τῆς ἀκρόπολης τοῦ Ἁγ. Βασιλείου κατηφορίζει παράλληλα μέ τήν πορεία τοῦ παλαιοῦ δρόμου πρός τόν Τύρναβο.

Μετά ἀπό μία ἐντυπωσιακή κατασκευή παράκαμψης μιᾶς ρεματιᾶς μήκους 75 μέτρων χάνουμε τά ἴχνη του. Μέ τίς συνεχεῖς διαπλατύνσεις τοῦ δρόμου, ἀπό τότε μέχρι σήμερα, τό ὑδραγωγεῖο σέ αὐτή τήν περιοχή καταστρέφεται
ὁλοσχερῶς. Λίγα χιλιόμετρα πιό κάτω ἐντοπίσαμε ἐρείπια τοῦ ἀγωγοῦ, κατά μῆκος τοῦ δρόμου πάλι (χάρτης Α).

Ὁ ἀγωγός τοῦ νεροῦ εἶναι κτιστός καί ὑπόγειος, σκεπασμένος μέ θολωτή κατασκευή καί διαστάσεις 60 ἐκ. πλάτος καί 80 ἐκ. ὕψος, μαζί μέ τή θολωτή στέγη, ἐπιχρισμένος ἐσωτερικά μέ κουρασάνι (ὑδραυλικό κεραμοκονίαμα) ἀδιαπέραστο ἀπό τό νερό (εἰκ. 6). Στήν εἰκ. 7 παρατηροῦμε τό ἐσωτερικό τοῦ κτιστοῦ ἀγωγοῦ τοῦ ὑδραγωγίου. Στό σχέδιο Β ἡ τομή τοῦ ὑπόγειου ἀγωγοῦ.

Στήν ἴδια περιοχή, ἕνα ἀκόμη παράδειγμα γεφύρωσης ἑνός μικροῦ φαραγγιοῦ (σχέδιο Γ), δύσκολη κατασκευή μέ εὔθρυπτα πρανῆ τοῦ ἐδάφους.

Ἕνα χιλιόμετρο μετά, σέ βραχώδη περιοχή ὁ ἀγωγός εἶναι σκαλισμένος στόν βράχο, μέ διαστάσεις πάλι πλάτους 60 ἐκ. καί ὕψους 80 ἐκ. στή δέ κορυφή τοῦ ἀγωγοῦ εἶναι σκαλισμένη στόν βράχο μία προεξοχή, πάνω στήν ὁποία στηρίζεται ἡ στέγη πού ἀποτελεῖται ἀπό μεγάλες λίθινες πλάκες σάν δίρρυχτη στέγη (εἰκ. 8).

Τό ἐσωτερικό τοῦ ἀγωγοῦ ἔχει ἕνα ἀνώτερης ποιότητας ἐπίχρισμα (σχέδιο Δ). Ἡ κατασκευή αὐτή προσομοιάζει μέ τμήματα τοῦ Ἀδριάνειου
ὑδραγωγείου τῆς Ἀθήνας, ἀλλά καί μέ ἄλλα ἀρχαῖα ὑδραγωγεῖα, μία τεχνική πού παραπέμπει στή ρωμαϊκή ἐποχή. Εἶναι δυνατόν;

Ἐνσκήψαμε στό ἡμερολόγιο τοῦ προαναφερόμενου περιηγητῆ Everett, αὐτόπτη μάρτυρα τῆς κατασκευῆς τοῦ ὑδραγωγείου. Γράφει 17: «Μᾶς εἶπαν οἱ ἐργάτες ὅτι στήν ἴδια εὐθεία ὑπῆρχε ἕνα ἀρχαῖο ὑδραγωγεῖο, τμήματα τοῦ ὁποίου διασώζονται ἀκόμη».

Προσεκτικότερη ἔρευνα ἔδειξε ὅτι ὑπάρχει καί πήλινος ἀγωγός, κυλινδρικός ὑπόγειος, διαμέτρου 30 ἐκ. περίπου, παράλληλος μέ τόν κλειστό ἀγωγό. Φέρει μάλιστα πουρί (ἵζημα), σημάδι μακροχρόνιας λειτουργίας τοῦ ἀγωγοῦ.

Ἀκολουθῶντας τήν πορεία τῶν ἐρειπίων σέ ἀρκετή ἀπόσταση, πιό κάτω πρός τόν Τύρναβο, συναντήσαμε μία βαθιά κοίτη ἑνός ξηρορέματος, ὅπου σώζονται τά ἐρείπια δύο παράλληλων πέτρινων γεφυριῶν, σέ ἀπόσταση 20 μέτρων μεταξύ τους, γιά νά περνᾶ ὁ ἀγωγός τοῦ νεροῦ ἀπό τήν μία ὄχθη στήν ἄλλη (εἰκ. 9), (ἐνῶ προφανῶς χρειαζόταν μία). Διαφορετικῆς κατασκευῆς ἡ μία ἀρχαιότερη ἀπό τήν ἄλλη.

Συμπεράναμε ὁριστικά ὅτι κατά μῆκος τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ Βελῆ πασᾶ ὑπῆρχε τουλάχιστον ἀκόμη ἕνα ἀρχαιότερο. Ἕνα ἁπλό σχέδιο τῆς ἀρχαιότερης ὑδραγωγοῦ γέφυρας (σχέδιο Ε) καί τό σχέδιο τῆς νεότερης γέφυρας (σχέδιο ΣΤ).

H επισκευή ενός αρχαίου υδραγωγείου για να φέρνει νερό στον Τύρναβο (μέρος 2ο)

Το άρθρο H επισκευή ενός αρχαίου υδραγωγείου για να φέρνει νερό στον Τύρναβο (μέρος 1ο) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αλλά, ως γνωστόν, ο τράχηλος του Έλληνα δεν αντέχει ζυγό. Αρχίζει ο ελληνικός λαός να σκέπτεται και να οργανώνει την αντίστασή του εις τους κατακτητές που θα οδηγήσει τελικά εις την ελευθερία του.

Έτσι, λοιπόν, ο στρατηγός Ναπολέων Ζέρβας την 11^η Ιουνίου 1941 δημιουργεί τις βάσεις της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΔΕΣ (Εθνικός Δημοκρατικός Σύνδεσμος) ορκίζοντας τους 10 πρώτους αντάρτες και συνεργάζεται με το συμμαχικό αρχηγείο Μέσης Ανατολής που εδρεύει εις το Κάϊρο, όπου βρίσκεται και η ελληνική κυβέρνηση. Την 23^η Ιουλίου 1942 αναχωρεί εις τα βουνά και αρχίζει το αντάρτικο.

Δημιουργήθηκαν και άλλες ανταρτικές οργανώσεις την περίοδο αυτή. Αναφέρουμε εν τάχει: «Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση» (ΕΚΚΑ) του Δημ Ψαρρού, «Εθνική Οργάνωση Κρήτης» (ΕΟΚ), «Επιτροπή Εθνικής Σωτηρίας» εις την Καρδίτσα, «Ελληνικός Στρατός Εθνικής Απελευθερώσεως» (ΕΣΕΑ) εις την Θεσσαλία. Η μεγαλύτερη όλων ήταν το «Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο» (ΕΑΜ) το οποίο δημιουργήθηκε αρχές του 1942. Ο ελληνικός λαός αρχίζει να γράφει σελίδες δόξης και ανδρείας. Με κάθε τρόπο αντιστέκεται εις τον Άξονα με πράξεις ηρωικές, μικρές ή μεγάλες.

Κορυφαία πράξη ηρωικής αντίστασης αποτελεί η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου την 25^η Νοεμβρίου 1942. Ας δούμε τα γεγονότα, συνοπτικά, από την αρχή. Το στρατηγείο Μέσης Ανατολής, για να ανακόψει τον ανεφοδιασμό του Γερμανού στρατηγού Ρόμελ εις την Αφρική αποφάσισε να ανατιναχτεί μια από τις γέφυρες Γοργοποτάμου ή Παπαδιάς. Η ανατίναξη θα γίνονταν από Άγγλους σαμποτέρ με τη βοήθεια Ελλήνων ανταρτών.

Για τον σκοπό αυτό πέφτουν με αλεξίπτωτα στα βουνά σε περιοχή που ελέγχεται από το ΕΑΜ ομάδα Άγγλων σαμποτέρ με τον ταγματάρχη Χριστόφορο Μοντογιούς Γουντχάους. Αφού δεν μπόρεσαν να επικοινωνήσουν με αντάρτες της περιοχής απευθύνονται εις τον Ζέρβα. Η συνάντηση έγινε εις το χωριό Αργύρι το οποίο βρίσκεται εις τα όρια τεσσάρων νομών‧ Τρικάλων, Άρτας, Αιτωλοακαρνανίας και Ευρυτανίας. Εις την ιστορική αυτή συνάντηση ο στρατηγός Ζέρβας, αφού ενημερώθηκε από τον Άγγλο απεσταλμένο αξιωματικό για τον σκοπό του ερχομού του εις την Ελλάδα και την αξία του εγχειρήματος, συμφώνησε να συμμετάσχει εις την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, που κρίθηκε ως η καλύτερη λύση.

Την 12^η Νοεμβρίου αρχίζει η πορεία προς το Γοργοπόταμο με ρυθμούς εντατικούς γιατί ο αρχηγός της αποστολής  Έντυ είχε ορίσει η ανατίναξη να γίνει το αργότερο 17 του μηνός Νοεμβρίου. Στις 13 του μηνός εις το Κερασοχώρι τους συναντά απεσταλμένος του Άθω Ρουμελιώτη, ο οποίος τους πληροφορεί δυο πράγματα: ότι είναι επικίνδυνο να προχωρήσουν και ότι ο Ρουμελιώτης και ο καπετάν Άρης Βελουχιώτης βρίσκονται σε προστριβή και υπάρχει ο κίνδυνος οι δυο καπεταναίοι του ΕΛΑΣ να εμπλακούν σε πόλεμο. Οι Ζέρβας και Γουντχάους σκέφθηκαν να καλέσουν τον Άρη, αν θέλει, να βοηθήσει την προσπάθειά των. Προσκληθείς ο Άρης από τους δυο, πήγε, τους βρήκε και με κρύα καρδιά δέκτηκε την πρόταση για συμμετοχή.

Ο Ζέρβας αφού συνέλεξε πληροφορίες χρήσιμες για την σχεδιαζόμενη επιχείρηση αποφασίζει το εγχείρημα να γίνει την 20ή του μηνός. Απόφαση η οποία βρίσκει τον Άρη να ζητά την αναβολή της προσπάθειας για λίγες ημέρες για να λάβει, δήθεν, την έγκριση της κεντρικής επιτροπής γιατί χωρίς αυτή δεν μπορεί να συμμετάσχει. Δεκτό γίνεται το αίτημα του Άρη.

Στις 21 του μηνός δίνεται ο όρκος των ανταρτών ενώπιον του Ζέρβα και του Έντυ. Την 23^η Νοεμβρίου 1942 η έγκριση της κεντρικής επιτροπής δεν έφθασε και ο Άρης ζητά νέα αναβολή. Ο Ζέρβας απορρίπτει το αίτημα και μαζί με τον Έντυ καταστρώνουν το σχέδιο της ανατίναξης της γέφυρας σύμφωνα με τις συλλεχθείσες πληροφορίες και την εικόνα που σχημάτισαν αξιωματικοί Έλληνες που κατασκόπευσαν την περιοχή. Έγινε κατόπτευση της γέφυρας και της γύρω περιοχής λίγες ώρες πριν το εγχείρημα από τον Ζέρβα και τους Άγγλους αξιωματικούς και έγιναν οι αναγκαίες αλλαγές εις το σχέδιο δράσεως.

Τότε ο Άρης ανακοίνωσε ότι διαθέτει 42 άνδρες για το εγχείρημα. Τελικά έδωσε 33 άνδρες και ζήτησε αναβολή ολίγων ωρών γιατί τα συρματοπλέγματα που προστατεύουν την γέφυρα είναι ηλεκτροφόρα. Αναβολή της επιχείρησης δεν έγινε και ο καθένας πήρε τον δρόμο της αποστολής όπου τον καλούσε το καθήκον το πατριωτικό και το δημοκρατικό. Η πορεία προς την γέφυρα είναι επικίνδυνη και κουραστική με βροχή εις τα κακοτράχαλα βουνά νυχτιάτικα.

Το σχέδιο πέτυχε και την 2.30 ώρα πρωινή η γέφυρα του Γοργοποτάμου ανατινάσσεται και τίθεται εκτός λειτουργίας. Ο ανεφοδιασμός του Ρόμελ διακόπτεται και διευκολύνονται οι σύμμαχοι για την τελική εναντίον του προσπάθεια. Οι μεταφορές οπλισμού και άλλων χρήσιμων υλικών για τον στρατηγό Ρόμελ εις την Αφρική διακόπηκαν. Οι αμαξοστοιχίες που κινούντο προς τον Πειραιά και δια μέσου Κρήτης να φθάσουν εις την Αφρική δεν μπορούσαν να συνεχίσουν την πορεία λόγω της ανατίναξης της γέφυρας.

Ο χρόνος ο οποίος χρειάστηκε για να επισκευαστεί η γέφυρα ήταν 47 ημέρες. Χρόνος πάρα πολύς και δεδομένου ότι η μεταφορά των εφοδίων προς την Αφρική δεν μπορούσε να γίνει μέσω της θάλασσας γιατί οι σύμμαχοι την ήλεγχαν. Φαντάζεται ο καθένας μας τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν στον στρατό του άξονα εις την Μέση Ανατολή και συγχρόνως αντιλαμβάνεται το μέτρο της σπουδαιότητας της επιτυχίας του εγχειρήματος. Συγχρόνως το ηθικό των Ελλήνων αναπτερώθηκε μαθαίνοντας το ηρωικό  κατόρθωμα. Η ανατίναξη της γέφυρας δεν ήταν απλός περίπατος. Δόθηκαν μάχες σκληρές με τραυματίες από τις δυο πλευρές και νεκρούς από την πλευρά των κατακτητών.

Το αντάρτικο κίνημα αρχίζει να φουντώνει. Οι ευρωπαίοι πληροφορούνται ότι ο Έλληνας δεν έσκυψε το κεφάλι. Κάτω από την σιδερόφρακτη μπότα του Άξονα σήκωσε κεφάλι. Πολεμάει τον κατακτητή. Οι ευρωπαίοι ηγέτες αρχίζουν να συνειδητοποιούν την χρησιμότητα του  αντάρτικου αγώνα.

Οι κατακτητές επικηρύσσουν τον στρατηγό Ζέρβα με εκατό εκατομμύρια δρχ και οι ραδιοσταθμοί της Ευρώπης μεταδίδουν ότι οι δυνάμεις του Ζέρβα ανατίναξαν την γέφυρα και πλέκουν το εγκώμιο του στρατηγού, των ανταρτών και των Άγγλων αξιωματικών και σαμποτέρ. Η αγγλική κυβέρνηση προάγει εις τον επόμενο βαθμό τους αξιωματικούς Μ.  Έντυ, Κρίστ και Τόμ Μπάρνες .Επίσης οι Άγγλοι παρασημοφορούν τον στρατηγό Ζέρβα με το παράσημο των αξιωματούχων της βρετανικής αυτοκρατορίας, τον λοχαγό Μυριδάκη Μιχ. με τον αγγλικό πολεμικό σταυρό και τον Μπάρμπα Νικόλαο Μπέη με πολιτικό παράσημο.

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου ήταν σημαντική πράξη αντίστασης του αντάρτικου σώματος του υπερήφανου Ελληνικού Λαού. Πλήγωσε βαριά τον σιδερόφρακτο άξονα και βροντοφώναξε εις τα πέρατα της οικουμένης ότι η Ελλάδα, η κοιτίδα της Δημοκρατίας, δεν συμβιβάζεται με ολοκληρωτικές ιδεολογίες, απάνθρωπες και ανελεύθερες. Ο Έλληνας δεν κάνει επιλογή τυράννων. Πολεμά κάθε είδους και χρώματος φασισμό και ολοκληρωτισμό. Θεωρεί υπέρτατο χρέος και καθήκον να υπερασπίζεται τα ιερά και τα όσια της φυλής.

Κάθε χρόνο ο Έλλην πολίτης την 25^η Νοεμβρίου ενθυμείται το ηρωικό κατόρθωμα των προγόνων του, αισθάνεται υπερήφανος για αυτούς, κλίνει ευλαβικά το γόνυ του και δίνει όρκο και υπόσχεση ότι θα μάχεται πάντα για την πατρίδα, τη Δημοκρατία, την Ελευθερία και την Ορθοδοξία.

Το άρθρο Η ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου ηχηρό μήνυμα αντίστασης, ηρωισμού, Ελευθερίας και Δημοκρατίας του Έλληνα αντάρτη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η μεταλλική αξία των νομισμάτων αφορούσε στην περιεκτικότητά τους σε μέταλλο, και ήταν μεγάλη όταν αυτά ήταν χρυσά, μικρότερη όταν ήταν αργυρά και κατά πολύ μικρότερη όταν ήταν χάλκινα.

Μέχρι το 400 π.Χ. τα νομίσματα έγιναν το κατεξοχήν μέσο συναλλαγής σε ολόκληρη την αρχαία Ελλάδα, χωρίς όμως να επιβάλλεται ένα συγκεκριμένο νόμισμα. Κάτι που σήμαινε ότι σε κάθε περιοχή χρησιμοποιούσαν κάποιο συγκεκριμένο νόμισμα περισσότερο από τα άλλα.

Ωστόσο, ποιο ήταν το ελληνικό νησί που «έκοψε» τα πρώτα νομίσματα στην Ευρώπη;

Η πρώτη πόλη-κράτος στον ελλαδικό και ευρωπαϊκό χώρο που εξέδωσε το δικό της νόμισμα ήταν η Αίγινα.

Συγκεκριμένα, ο αργυρός στατήρας της Αίγινας με σήμα κατατεθέν την χελώνα ήταν το πρώτο διεθνές αργυρό νόμισμα που εξαπλώθηκε, μέσω εμπορικών συναλλαγών, στις αγορές της Μεσογείου και της Ανατολής. όπου κυκλοφορούσαν τα νομίσματα των Περσών.

Η λέξη στατήρας αναφέρεται σε μία από τις ονομαστικές αξίες των αρχαίων νομισμάτων. Ετυμολογικά προέρχεται από τη φοινική λέξη «σέκελ» (schequel), που σήμαινε νόμισμα ζυγισμένο με συγκεκριμένο βάρος. Το βάρος του στατήρα διέφερε σημαντικά από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με τον σταθμητικό κανόνα που ακολουθούσε κάθε νομισματοκοπία.

Εκείνη την εποχή, το νησί του Σαρωνικού Κόλπου ήταν βραχώδες και δεν είχε πολλές καλλιεργήσιμες εκτάσεις, συνεπώς, οι Αιγινήτες στράφηκαν από νωρίς στη θάλασσα.

Με τον στόλο τους γρήγορα αναδείχθηκαν σε σημαντικούς εμπόρους της Μεσογείου. Μάλιστα, ίδρυσαν και αρκετές αποικίες, όπως την Κυδωνία στην Κρήτη και τη Ναύκρατη στην Αίγυπτο.

Η χρήση του νομίσματος (με προτομή λιονταριού ή ταύρου) είχε πρωτοεμφανιστεί στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας, στις περιοχές της Λυδίας και της Ιωνίας κατά τον 6ο αιώνα.

Οι Αιγινήτες ήρθαν σε επαφή μ’ αυτό το μέσο συναλλαγών, λόγω των συνεχών ταξιδιών τους.

Έτσι, περίπου το 560 π.Χ. «έκοψαν» τα πρώτα δικά τους αργυρά νομίσματα.

Σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι αιγινήτικοι στατήρες ξεπέρασαν τα στενά όρια της εκδότριας πόλης κι εξαπλώθηκαν όχι μόνο στον ελλαδικό χώρο, αλλά και στις αγορές της Μεσογείου και της Ανατολής.  Μ’ αυτό τον τρόπο, έγιναν το πρώτο διεθνές αργυρό νόμισμα.

Γιατί επέλεξαν την χελώνα;

Η χελώνα απεικονιζόταν στους στατήρες από την αρχή έως το τέλος της νομισματοκοπίας της Αίγινας, ενώ, αρχικά χρησιμοποιούσαν την θαλάσσια και αργότερα την χερσαία χελώνα.

Ήδη, στην αρχαιότητα τα νομίσματα της Αίγινας ονομάζονταν απλώς «χελώνες». Αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Ορισμένοι πιστεύουν ότι το νόμισμα των Πελοποννησίων ονομάζεται “χελώνα”, από τον τύπο που φέρει». (Πολυδεύκης, IX, 74).

Έτσι, το συγκεκριμένο ερπετό έγινε ένα είδος εθνικής ταυτότητας και το σήμα κατατεθέν της πόλης. Ωστόσο, με την έλευση των Αθηναίων στο νησί, από τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ., η χερσαία χελώνα αντικατέστησε τη θαλάσσια στα νομίσματα. Συγκεκριμένα, το 431 π.Χ. οι Αθηναίοι επικράτησαν στο νησί και εκδίωξαν τους Αιγινήτες. Ως επακόλουθο, η νομισματοκοπία σταμάτησε και ξανάρχισε προς τα τέλη του αιώνα, όταν οι τελευταίοι επέστρεψαν στον τόπο τους. Προφανώς, η αλλαγή στο είδος της χελώνας σηματοδότησε και την απώλεια της ναυτικής ισχύος του νησιού.

Παράλληλα, οι αιγινήτικοι στατήρες παρουσίαζαν ποικιλομορφία και διαφορές στο σχέδιο του έγκοιλου τετραγώνου που αποτυπωνόταν στην οπίσθια όψη τους. Μετά το 470 π.Χ., η οπίσθια όψη απέκτησε ένα σχετικά συγκεκριμένο σχήμα (skew pattern).

Το σχήμα αυτό σταθεροποιήθηκε μέσα στον 5ο αιώνα π.Χ., ενώ προστέθηκαν και ορισμένα σύμβολα.

Εκτός από τις «χελώνες» από την Αίγινα, υπήρχαν κι άλλα διαδεδομένα νομίσματα στην αρχαία Ελλάδα, όπως τα «ιππάρια» (πουλάρια) από την Κόρινθο και οι «γλαύκες» (κουκουβάγιες) από την Αθήνα.

Πόσο ήταν το βάρος των νομισμάτων της Αίγινας

Οι Αιγινήτες εφάρμοσαν δικό τους σταθμητικό κανόνα. Έτσι, κάθε στατήρας ζύγιζε 12,4 γρ. Ο αιγινήτικος σταθμητικός κανόνας καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους και επηρέασε αρκετές νομισματοκοπίες του αρχαίου κόσμου.

Το βάρος ήταν μια βασική παράμετρος των αρχαίων νομισμάτων, καθώς η αξία τους σχετιζόταν με την ποσότητα μετάλλου που περιείχαν.

Η κατασκευή των νομισμάτων ακολουθούσε συγκεκριμένους σταθμητικούς κανόνες όσον αφορά το βάρος τους.

Κάθε σταθμητικός κανόνας είχε μια βασική νομισματική μονάδα, με βάση την οποία υπολογίζονταν οι υποδιαιρέσεις και τα πολλαπλάσια.

Για παράδειγμα, η Αθήνα ακολουθούσε τον αττικό σταθμητικό κανόνα (τετράδραχμο 17,4 γρ.), η Αίγινα τον αιγινητικό σταθμητικό κανόνα (στατήρας 12,4 γρ. περίπου), ενώ η Κόρινθος τον κορινθιακό σταθμητικό κανόνα (στατήρας 8,6 γρ.).

Η νομισματική παραγωγή της αρχαιότητας ήταν τεράστια. Υπήρχαν πολυάριθμοι σταθμητικοί κανόνες, οι οποίοι διέφεραν ανάλογα με την περιοχή και την εποχή. Ωστόσο, η χρήση των εκάστοτε σταθμητικών κανόνων υποδείκνυε την επιρροή που ασκούσαν οι μεγαλύτερες και ισχυρότερες οικονομικά πόλεις.

Το λογότυπο της Alpha Bank

Tο λογότυπο που χρησιμοποιεί η Alpha Bank από το 1972 έχει βασιστεί στον αργυρό στατήρα Αίγινας. Συγκεκριμένα, έχει χρησιμοποιηθεί η οπίσθια όψη του νομίσματος, που απεικονίζει ένα έγκοιλο τετράγωνο, το οποίο χωρίζεται με κεραίες σε 5 πεδία.

πηγή

Το άρθρο Το ελληνικό νησί που «έκοψε» τα πρώτα νομίσματα στην Ευρώπη και η ιστορία του εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Έχουμε εθιστεί στη σύγκρουση, δεν μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας χωρίς σύγκρουση. Από 1915 έως το 1940 ήμασταν βενιζελικοί και βασιλικοί και από το 1940 μέχρι σήμερα είμαστε δεξιοί και αριστεροί», δήλωσε η καταξιωμένη ιστορικός, εμμένοντας στην άποψη πως στην Ελλάδα έχουμε εμφύλιο πόλεμο από το 1915: «Ακόμη και σήμερα», δήλωσε εμφατικά.

Η αποστροφή της Μαρίας Ευθυμίου, ήρθε στο πλαίσιο σχολιασμού για το εάν στην Ελλάδα «στρογγυλεύουμε» την ιστορία: «Το να υπάρχει μια εθνική ιστορία, συμβαίνει σε όλους τους λαούς. Το πόσο πεποιημένη είναι κάθε φορά, δεν είναι όμοια σε όλες τις περιπτώσεις. Θα έλεγε κανείς πως είναι κάπως φυσικό να στρογγυλεύονται τα πράγματα. Η ελληνική πλευρά στον 20ο αιώνα έχει λαμπρές περιπτώσεις ιστορικών. Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος είναι ο εθνικός μας ιστορικός, διαβάζεις σελίδες του που είναι εντυπωσιακές, που δεν το πιστεύεις ότι είναι δικές του. Έχουμε εθνικούς ιστορικούς που έγραψαν όσο το δυνατόν πιο απροσώπως, γιατί αυτό είναι όσο το δυνατόν να απομακρυνθείς για να μιλήσεις σαν τρίτος για κάτι που σε αφορά», εξήγησε και συνέχισε:

«Εκείνο που συμβαίνει με εμάς όμως είναι ότι έχουμε μια τόσο μακρόσυρτη σύγκρουση, έχουμε έναν εμφύλιο που διαρκεί από το 1915 σχεδόν μέχρι σήμερα».

«Ο τρόπος που κυλάει η πολιτική μας ζωή και οι πολιτικές μας αντιπαραθέσεις είναι απόλυτος, δεν υπάρχει αποδοχή του άλλου, έστω ακόμη και σήμερα. Αν δείτε στην πολιτική -ευτυχώς όχι τόσο πολύ όσο πριν από κάποιες δεκαετίες- όμως είναι εκεί και το βλέπεις: Η αντιπολίτευση -ένθεν και ένθεν- είναι ακυρωτική συνολικά, δεν υπάρχει», δήλωσε.

«Έχουμε εθιστεί στη σύγκρουση, δεν μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας χωρίς σύγκρουση. Από 1915 έως το 1940 ήμασταν βενιζελικοί και βασιλικοί και από το 1940 μέχρι σήμερα είμαστε δεξιοί και αριστεροί», συνέχισε υποστηρίζοντας την άποψή της.

«Δεν συμβαίνει παντού αυτό, με τέτοια ένταση και τέτοια πόλωση. Δεν είναι μόνο τοξικό, βαρύ και αυτοκαταστροφικό, είναι και βλακώδες. Ξέρετε, η βλακεία είναι πολύ μεγάλο πράγμα, είναι πανίσχυρη», είπε και επισήμανε: «Το να επιμένεις σε αυτή την πόλωση, την ακύρωση ο ένας του άλλου, είναι βλακώδες».

«Μόνο η Ελλάδα, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στην Ευρώπη, έκανε εμφύλιο από το 1943-1949, μέσα σε συνθήκες Κατοχής και με τόσο σημαντική Εθνική Αντίσταση, εμείς είχαμε εμφύλιο πόλεμο», συνέχισε, αφήνοντας ωστόσο μία αισιόδοξη χροιά, καθώς, όπως είπε, η κατάσταση φαίνεται να αλλάζει: «Κοιτάμε τον εαυτό μας και δεν θέλουμε πια αυτή την κατάσταση, υπάρχει μία αντίσταση στην κοινωνία σε αυτή την κατηγορία. Όταν ένας πολιτικός ακυρώνει εν συνόλω τον αντίπαλό του, χάνει το κύρος του στην κοινωνία και αυτός είναι ο μόνος τρόπος να σταματήσει ο εμφύλιος πόλεμος».

πηγή

Το άρθρο Μαρία Ευθυμίου: Συνεχίζουμε έναν Εμφύλιο από το 1915 – Είναι βλακώδες και αυτοκαταστροφικό εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η λήξη της επανάστασης του 1821 δεν βρήκε ολόκληρη την Ελλάδα ελεύθερη. Τα βόρεια σύνορα της ελεύθερης Ελλάδας αποτελούσε η Θεσσαλία. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι ένα μεγάλο τμήμα του ελληνισμού παρέμεινε υποδουλωμένο στην οθωμανική αυτοκρατορία. Η Θεσσαλία του Ρήγα Φεραίου, η Μακεδονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και άλλες ένδοξες και ελληνικότατες περιοχές Ήπειρος, Κρήτη, Θράκη και πόλεις όπως Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Μοναστήρι, Ρόδος , Βέροια στέναζαν κάτω από την μπότα του τούρκου δυνάστη.

Ο ελεύθερος ελληνισμός το έφερε βαρέως το γεγονός αυτό. Η περιοχή της Μακεδονίας μας ήταν εμπορικό σταυροδρόμι της εποχής και η ανάμειξη ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών και γλωσσών ήταν γεγονός αναπόφευκτο. Ο τούρκος δυνάστης απαγόρευε την λειτουργία ελληνικών σχολείων για εκατοντάδες χρόνια. Αναμενόμενο ήταν κάποιοι άνθρωποι να αρχίζουν να μη μιλάν ελληνικά, να αναπτύσσονται τοπικοί διάλεκτοι και να παρεισφρέουν και σλαβικές λέξεις. Μήπως σήμερα που λειτουργούν σχολεία δεν παρατηρούμε την άναρχη εισβολή ξένων λέξεων εις το καθημερινό λεξιλόγιό μας;;.

Οι Βούλγαροι και άλλοι σλαβικοί λαοί έβλεπαν τις πλούσιες μακεδονικές πεδιάδες με τους μεγάλους ποταμούς και τα λιμάνια της Μακεδονίας, κυρίως της Θεσσαλονίκης, και επιθυμούσαν σφόδρα να τα προσαρτήσουν. Νόμισαν ότι βρήκαν την κατάλληλη ευκαιρία να προσαρτήσουν την ελληνική Μακεδονία. Οι ευρωπαίοι προβλέπουν την διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας και προσπαθούν να κερδίσουν ότι μπορούν. 

Για να προσαρτήσει την Μακεδονία η Βουλγαρία έπρεπε να αποδείξει ότι οι Μακεδόνες είναι Βούλγαροι. Για το σκοπό αυτό ιδρύει μια οργάνωση το Κομιτάτο και τα μέλη της ονομάζονται κομιτατζήδες. Ο ρόλος των κομιτατζήδων είναι με την βία και τον εξαναγκασμό να αποδείξουν ότι ο ντόπιος πληθυσμός ακολουθεί την Βουλγαρία. Εκβιάζουν και απειλούν τους ορθόδοξους χριστιανούς να μη εκκλησιάζονται εις τις εκκλησίες που ανήκουν εις το οικουμενικό πατριαρχείο αλλά  εις τις εκκλησίες που ανήκουν στη βουλγαρική εξαρχία. Στην Οθωμανική τάξη η εκκλησιαστική ένταξη αποτελούσε κριτήριο εθνικής κατηγοριοποίησης. Η ένταξη κάποιου σε μία από τις δύο Εκκλησίες, τη βουλγαρική Εξαρχία ή το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, σήμανε τη δήλωσή του ως «Βούλγαρου» ή «Έλληνα» αντίστοιχα. Μεγάλη η πίεση και η αγριότητα που αντιμετώπιζαν οι Μακεδόνες για να ενταχθούν εις την Βουλγαρική εξαρχία και μέσω αυτής να υποδουλωθούν εις την Βουλγαρία. Ταυτόχρονα οι κομιτατζήδες ιδρύουν και σχολεία εις τα οποία διδάσκεται αποκλειστικά και μόνο η βουλγαρική γλώσσα.

Την ίδια ώρα ο Ελληνισμός αντιδρά, δεν μένει απαθής και αδρανής. Ο οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ τοποθετεί ιεράρχες νέους, μορφωμένους και άξιους να προσφέρουν για τη διάσωση του Ελληνισμού της Μακεδονίας. . Είναι ο Γερμανός Καραβαγγέλης  εις την μητρόπολη Καστοριάς, ο Ιωακείμ Φορόπουλος  εις το Μοναστήρι και ο Χρυσόστομος Καλαφάτης εις τη Δράμα. Ταυτόχρονα, η ελληνική κυβέρνηση στέλνει τους δικούς της ανθρώπους. Ο Ίων Δραγούμης αναλαμβάνει το Προξενείο Μοναστηρίου, ο Λάμπρος Κορομηλάς το Προξενείο Θεσσαλονίκης, ο Νικόλαος Σαχτούρης το Προξενείο Σερρών και ο Τιμολέων Μαυρουδής το Προξενείο Καβάλας.

Θεωρητικά οι κομιτατζήδες θεωρούνται αυτόνομοι αντάρτες, δεν ανήκουν σε κανένα κράτος και έτσι η πατρίδα μας Ελλάδα δεν μπορεί να κηρύξει πόλεμο σε καμιά χώρα. Στέλνει μικρές στρατιωτικές μονάδες για να βοηθήσουν τους μακεδονομάχους. Ο Καστορίας Γερμανός Καραβαγγέλης γυρίζει με κίνδυνο της ζωής του από χωριό σε χωριό για να στηρίξει το ελληνικό φρόνημα. Δάσκαλοι και δασκάλες με καρδιές φλεγόμενες και παλλόμενες από Ελλάδα και χριστό στηρίζουν τα παιδιά και τους γονείς των. Διδάσκουν Ελληνικά και ελληνική Ιστορία. Δίνουν δύναμη και κουράγιο για να μη χαθεί ο ελληνισμός από την Μακεδονία.

 Εις την Αθήνα ιδρύεται το μακεδονικό κομιτάτο για να βοηθήσει τον ελληνισμό της Μακεδονίας από τον δημοσιογράφο Δημήτριο Καλαποθάκη. Πιέζει προς την κατεύθυνση αυτή και την ελληνική κυβέρνηση.

Τον Αύγουστο του έτους 1904 ο αξιωματικός Παύλος Μελάς εγκαταλείπει λαμπρή καριέρα, σύζυγο και παιδιά περνάει τα σύνορα και κυκλοφορεί εις την Μακεδονία με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας. Βοηθά σημαντικά εις τον αγώνα των μακεδονομάχων και είναι ο σημαντικότερος ήρωας του μακεδονικού αγώνα .Στις 13 Οκτωβρίου 1904 βρίσκεται εις την κωμόπολη Σιάτιστα και εκεί περικυκλώνεται από τούρκους αστυνομικούς οι οποίοι είχαν ενημερωθεί από τους κομιτατζήδες του Μήτρου Βλάχου. Περικυκλωμένος από  τούρκους πολεμά ηρωικά και αντιστέκεται γενναία. Μετά από 2 ώρες αντίστασης διατάζει έξοδο εις την διάρκεια της οποίας τραυματίζεται και πεθαίνει μετά από μισή ώρα.

Η είδηση του θανάτου του ήρωα ευπατρίδη Παύλου Μελά συγκίνησε και συγκλόνισε όλο τον ελληνισμό και όχι μόνο. Από παντού πλέον αρχίζουν να εμφανίζονται εθελοντές για να πολεμήσουν εις τη Μακεδονία. Ο Καλαποθάκης, ο Κορομηλάς, ο Δραγούμης και ο Καραβαγγέλης συντονίζουν την προσπάθεια, η οποία, μετά τον θάνατο του Μελά, παίρνει νέα ορμή. 

Το 1906 ο Μεσήνιος οπλαρχηγός Σαράντος Αγαπηνός με το ψευδώνυμο  «Καπετάν Άγρας» εγκαθίσταται εις την περιοχή της Λίμνης Γιαννιτσών και καθαρίζει την περιοχή από τους κομιτατζήδες. Το τέλος του ηρωικό. Μαρτύρησε για την Μακεδονία. Οι κομιτατζήδες τον κρέμασαν έξω από την Έδεσσα. Εις την Νάουσα διακρίνεται ο οπλαρχηγός Κωνσταντίνος Μαζαράκης με το ψευδώνυμο « Καπετάν Ακρίτας». Πολύ σπουδαίος πατριώτης μαχητής και ο Καπετάν Γαρέφης από τον Βόλο, ο οποίος εγκαταλείπει τα εγκόσμια από τα πυρά των κομιτατζήδων. Εις τη Φλώρινα ο οπλαρχηγός Κωνσταντίνος Χρήστου ή όπως είναι πιο γνωστός ,Καπετάν Κώτας δίνει πολλές μάχες. Οι τούρκοι τον κρεμούν εις το Μοναστήρι. Είναι σλαβόφωνος και τα τελευταία λόγια είναι «Ζίβια Γκρίτσια! Σλόμποντα ι Σμιρ!», δηλαδή «Ζήτω η Ελλάδα! Ελευθερία ή Θάνατος!». Εις τη Δράμα, μαρτυρική είναι η μορφή του καπετάν Άρμεν Κούπτιου, ο οποίος κρεμάστηκε από τους τούρκους σε ένα πλατάνι εις την κεντρική πλατεία της πόλεως. Εις τις Σέρρες δρα ο δαιμόνιος Δούκας Δούκας ή καπετάν-Ζέρβας, φόβος και τρόμος των Βουλγάρων. Αυτή όμως που έμεινε στην ιστορία ήταν η εκτέλεση του καπετάν-Μητρούση  μέσα στη πόλη των  Σερρών , αφού πρώτα κατάφερε να αντιμετωπίσει 3.000 Τούρκους μαζί με 5 συντρόφους του. Ένας από αυτούς ήταν ο Αγρινιώτης Νικόλαος Παναγιώτου, γνωστός ως καπετάν-Κουμπούρας.

Οι ξένες δυνάμεις αρχίζουν να ανησυχούν από την τακτική της πατρίδας μας. Φοβούνται ότι με τη διάλυση της Τουρκίας θα ενισχυθεί η Ρωσία. Η Ελληνική κυβέρνηση είναι σε μεγάλη κινητικότητα και εις την Τουρκία ξεσπά επανάσταση και ο σουλτάνος αναγκάζεται να δώσει Σύνταγμα που εξασφαλίζει ίσα δικαιώματα σε όλους. Βρισκόμαστε στο έτος 1908. Ο Μακεδονικός αγώνας σταματά προσωρινά. Αργότερα άλλοι ένδοξοι και αιματηροί αγώνες εξασφαλίζουν την απελευθέρωση των υπολοίπων τμημάτων της ελληνικής επικράτειας.

Φοβούμαι ότι χωρίς τον αγώνα των γνωστών και αγνώστων μαχητών και ηρώων και μαρτύρων της ελληνικής γης του Μακεδονικού Αγώνα θα είμασταν σήμερα τμήμα της γείτονος και συμμάχου Βουλγαρίας. Σημαντική και καθοριστική η συμβολή εις τον αγώνα αυτόν κληρικών και εκπαιδευτικών και κάθε αγνού πατριώτη Έλληνα. Τους οφείλουμε σεβασμό και υποχρεούμαστε να κλίνουμε το γόνυ μας ευλαβικά και να  αποτείουμε  τον πρέποντα σεβασμό και φόρο τιμής.

Το άρθρο Μακεδονικός Αγώνας: Αγώνας για Ελληνική Ελεύθερη Μακεδονία εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ακόμα και στην ακραία συντηρητική Αθήνα της περιόδου του Όθωνα και του ρομαντισμού, υπήρχαν κάποιες ελάχιστες “ιέρειες” πρόθυμες να προσφέρουν τα κάλλη τους στους ανύπαντρους Αθηναίους και όχι μόνο.

Το άρθρο Ποιες ήταν οι “ΠΑΣΤΡΙΚΕΣ” και ποιες οι περίφημες “ΠΑΞΙΜΑΔΟΚΛΕΦΤΡΕΣ”; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πενήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ανακοίνωση της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ. Η ίδρυση του “κινήματος” έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 16 Αυγούστου 1974 επέστρεφε στην Ελλάδα ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο άνθρωπος που έμελλε να κάνει το κόμμα, κυρίαρχο.

Ύστερα από διαβουλεύσεις με παλαιούς του συνεργάτες, (κυρίως μέλη του ΠΑΚ), προχώρησε στις 3 Σεπτεμβρίου στην ίδρυση του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑΣΟΚ), στο οποίο προσχώρησε και η Δημοκρατική Άμυνα, κεντροαριστερή αντιστασιακή οργάνωση της δικτατορικής περιόδου.

Αναλυτικότερα, στην παρουσίαση είχαν παραστεί αρκετά στελέχη του ΠΑΚ που ζούσαν μέχρι την πτώση της δικτατορίας στο εξωτερικό, όπως και άλλα πρόσωπα από τον χώρο του Κέντρου και της Αριστεράς με συμμετοχή στον αντιδικτατορικό αγώνα στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων ο Σάκης Καράγιωργας, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος και ο Κώστας Σημίτης. Αρκετοί από τους παρόντες και τις παρούσες εντάχθηκαν στο ΠΑ.ΣΟ.Κ και, αργότερα, εκλέχτηκαν βουλευτές του κόμματος ή άσκησαν υπουργικές θητείες στις μετέπειτα κυβερνήσεις του κόμματος.

Για το πώς βαφτίστηκε “ΠΑΣΟΚ”, υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις και μαρτυρίες. Δεδομένο είναι πως εντελώς συνειδητά ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου επέλεξε τον προσδιορισμό “κίνημα” και όχι “κόμμα”. Η αρχική ονομασία ήταν ΠΣΚ, “Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κόμμα”. Μάλιστα, από κεκτημένη ταχύτητα, αρχικά η πρώτη δήλωση του λογότυπου στον Άρειο Πάγο ήταν ως ΠΣΚ, κάτι που διορθώθηκε δύο 24ωρα αργότερα. Τις πρώτες μέρες το νέο κόμμα εμφανίζεται στις εφημερίδες ως ΠΣΚ. Ο τότε πολιτικός συντάκτης στο ΒΗΜΑ Στ. Ψυχάρης είχε διεκδικήσει ότι καθιέρωσε το πιο εύηχο “ΠΑΣΟΚ” όπως θυμόταν ο Νίκος Χασαπόπουλος.

Επιλογή του Ανδρέα ήταν ο πράσινος ήλιος, ως σύμβολο της ανατολής του “νέου”, και του πράσινου χρώματος ως συμβόλου της ελπίδας. Η ημερομηνία της 3ης Σεπτεμβρίου επιλέχθηκε για να συμπίπτει με την ιστορική ημερομηνία του 1843 όταν ο βασιλιάς Οθων αναγκάστηκε να παραχωρήσει Σύνταγμα και να γίνει η μετάβαση από την απόλυτη στη συνταγματική μοναρχία.

Σύμφωνα με την ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη, σκοπός της δράσης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι να επιφέρει στη χώρα: “εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση και δημοκρατική διαδικασία”.

Φυσικά το ΠΑΣΟΚ του σήμερα απέχει “έτη φωτός” από το κίνημα του 1974 και την μετεξέλιξή του, κάτι που αποτυπώνεται και στις απόψεις των πολιτών και οφείλει να προβληματίσει εκείνους που θα διεκδικήσουν εκ νέου, την ηγεσία του.

Η Ιδρυτική Διακήρυξη Βασικών Αρχών και Στόχων του ΠΑΣΟΚ

Η τραγωδία της Κύπρου καθώς και οι κίνδυνοι που έχουν προκύψει για το έθνος, τόσο από την αδίστακτη επεκτατική πολιτική του Πενταγώνου στα πλαίσια του ΝΑΤΟ όσο και από την προσπάθεια της αμερικανοκίνητης χούντας να μετατραπούν οι ένοπλες δυνάμεις μας αποκλειστικά σε όργανο αστυνόμευσης του ελληνικού χώρου, κυριαρχούν στη σκέψη κάθε Έλληνα.

Όμως η ενότητα του Λαού στην απόφασή του να αντιμετωπίσει ανυποχώρητα τον εξωτερικό κίνδυνο και κάθε επιβουλή ενάντια στην ακεραιότητα της εθνικής μας παρουσίας, δεν δικαιώνει την απραξία της κυβέρνησης σε τρεις κρίσιμους τομείς: την τιμωρία των ενόχων της επταετίας, της σφαγής του Πολυτεχνείου και της Κυπριακής τραγωδίας, την κάθαρση του κρατικού μηχανισμού και την πλέρια αποκατάσταση των θυμάτων της κατοχής.

Είναι βαθιά η ανησυχία του ελληνικού Λαού, γιατί οι επαγγελίες της κυβέρνησης για την αποκατάσταση ομαλής πολιτικής ζωής θα αποτελέσουν λόγια κενά περιεχομένου αν δεν συνοδευτούν -το γρηγορότερο δυνατό- από την τιμωρία, την κάθαρση και την αποκατάσταση. Λέγεται ότι δεν ήρθε η ώρα. Ότι τώρα προέχει το εθνικό θέμα. Μα το επιχείρημα δεν ευσταθεί.

Πώς είναι δυνατό να παραμένουν σε θέσεις κρίσιμες για το έθνος εκείνοι που ευθύνονται για την εθνική συμφορά; Ακριβώς γιατί η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε αποφασιστική καμπή, ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, πρέπει να προχωρήσουμε με θάρρος στην τιμωρία, την κάθαρση και την αποκατάσταση.

Για να προστατέψουμε το έθνος, για να ανοίξουμε το δρόμο που οδηγεί στην αδέσμευτη λαϊκή κυριαρχία και τη δημοκρατία. Σ’ αυτά τα πλαίσια πρέπει να ερμηνευτεί και η δικιά μας απόφαση να προχωρήσουμε σήμερα σε μια πολιτική πράξη, στη διακήρυξη των βασικών αρχών και στόχων ενός νέου πολιτικού Κινήματος, του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος.

Μόνο με την ενεργό πολιτική παρουσία των πολιτών, απ’ άκρου εις άκρον της Ελλάδας, θα εξασφαλιστούν τόσο η εθνική μας ανεξαρτησία όσο και η λαϊκή κυριαρχία. Ήρθε η ώρα να περάσουμε από την παθητική αναμονή στην ενεργό λαϊκή παρουσία για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας μας.

Η ρίζα της συμφοράς βρίσκεται στην εξάρτηση της Πατρίδας μας. Τα επτά μεσαιωνικά χρόνια που πέρασαν με τη στυγνή στρατιωτική δικτατορία και η τραγωδία της Κύπρου δεν αποτελούν παρά μια ιδιαίτερα σκληρή έκφραση της εξάρτησης της Ελλάδας από το ιμπεριαλιστικό κατεστημένο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

Μεταβλήθηκε η Ελλάδα σε προχωρημένο πυρηνικό φυλάκιο του Πενταγώνου, για να εξυπηρετηθούν πιο αποτελεσματικά τα στρατιωτικά και οικονομικά συμφέροντα των μεγάλων μονοπωλίων.

Διαβρώθηκε ο κρατικός μηχανισμός, οι ένοπλες δυνάμεις, τα κόμματα, ο συνδικαλισμός, η πολιτική ηγεσία του τόπου έτσι, ώστε να καταστεί δυνατή η επιβολή ξενοκίνητης στρατιωτικής δικτατορίας, όταν αυτό κρίθηκε πως συνέφερε την Ουάσιγκτον.

Επιβλήθηκε η στρατιωτική δικτατορία για να ανακοπεί η πορεία του Λαού μας προς τη λαϊκή κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία. Προκλήθηκε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και ακολούθησε η βάναυση τουρκική εισβολή στην Κύπρο, για να διχοτομηθεί η Μεγαλόνησος και να αποτελέσει τελικά ένα νέο στρατιωτικό ορμητήριο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μεταβλήθηκε η πατρίδα μας σε ξέφραγο αμπέλι, για να διαβρωθεί η οικονομία μας από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και της Δύσης, με τη συνεργασία πάντα του ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου.

Για να μαραθεί η ελληνική ύπαιθρος, για να μην αποδίδει ο ιδρώτας του αγρότη, για να συνεχιστεί η μετανάστευση, η προσφορά φτηνής εργασίας στην πρωτεύουσα, μα και στην ξενιτιά, την Ευρώπη, την Αυστραλία, τον Καναδά.

Η πορεία προς την υποτέλεια, την υπονόμευση των εθνικών μας συμφερόντων, τη διάβρωση της λαϊκής κυριαρχίας, τον οικονομικό μαρασμό και την εκμετάλλευση του Έλληνα εργαζόμενου πρέπει να ανακοπεί. Αντίθετα, πρέπει να προχωρήσουμε με θάρρος και αποφασιστικότητα στη θεμελίωση μιας νέας Ελλάδας.

Ανακοινώνουμε σήμερα την εκκίνηση ενός νέου πολιτικού Κινήματος, που πιστεύουμε ότι εκφράζει τους πόθους και τις ανάγκες του απλού Έλληνα, ενός Κινήματος που να ανήκει στον αγρότη, τον εργάτη, το βιοτέχνη, το μισθωτό, τον υπάλληλο, στη θαρραλέα και φωτισμένη νεολαία μας.

Τους καλούμε να πυκνώσουν τις τάξεις του. Να στελεχώσουν και να συμμετάσχουν στην κατεύθυνση ενός Κινήματος που θα προωθήσει ταυτόχρονα την εθνική μας ανεξαρτησία, τη λαϊκή κυριαρχία, την κοινωνική απελευθέρωση και τη δημοκρατία σ’ όλες τις φάσεις της δημόσιας ζωής.

Βασικός κυριαρχικός στόχος του Κινήματος είναι η δημιουργία πολιτείας απαλλαγμένης από ξένο έλεγχο ή επεμβάσεις, πολιτείας απαλλαγμένης από έλεγχο ή επιρροή της οικονομικής ολιγαρχίας, πολιτείας ταγμένης στην προστασία του Έθνους και στην υπηρεσία του Λαού.

Η εθνική ανεξαρτησία είναι αναπόσπαστα δεμένη με τη λαϊκή κυριαρχία, με τη δημοκρατία σε κάθε φάση της ζωής του τόπου, με την ενεργό συμμετοχή του πολίτη σ’ όλες τις αποφάσεις που τον αφορούν.

Μα είναι ταυτόχρονα συνυφασμένη με την απαλλαγή της οικονομίας μας από τον έλεγχο του ξένου μονοπωλιακού και ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου, που διαμορφώνει την οικονομική, την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτιστική μας πορεία σύμφωνα με τα συμφέροντα όχι του Λαού, αλλά της οικονομικής ολιγαρχίας.

Και βέβαια πρέπει η Ελλάδα να αποχωρήσει και από το στρατιωτικό και από το πολιτικό ΝΑΤΟ. Και βέβαια πρέπει να ακυρωθούν όλες οι διμερείς συμφωνίες που έχουν επιτρέψει στο Πεντάγωνο να μετατρέψει την Ελλάδα σε ορμητήριο για την προώθηση της επεκτατικής του πολιτικής.

Μα πίσω από το ΝΑΤΟ, πίσω από τις αμερικάνικες βάσεις είναι οι μονοπωλιακές πολυεθνικές επιχειρήσεις και τα ντόπια υποκατάστατά τους. Γι’ αυτό η κοινωνική απελευθέρωση, ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός, αποτελεί το θεμέλιο λίθο του Κινήματός μας.

Για να απολαμβάνει ο αγρότης το προϊόν του ιδρώτα του και της γης του, για να απολαμβάνει ο εργάτης, ο βιοτέχνης, ο μισθωτός, ο υπάλληλος, ο απλός Έλληνας, το προϊόν του μόχθου του. Για να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η εντυπωσιακή εισοδηματική ανισότητα ανάμεσα σε γεωγραφικές περιφέρειες και κοινωνικά στρώματα που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη Ελλάδα.

Για να πάψει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Για να συμμετέχει ενεργά ο Λαός στον προγραμματισμό της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής πορείας της Χώρας. Για να εξασφαλιστεί η εργασία και η κατοικία σε όλους τους Έλληνες.

Για να καταργηθούν τα προνόμια των λίγων στην ιατρική, νοσοκομειακή και φαρμακευτική περίθαλψη. Για να προστατευτούν η μητέρα, το παιδί, τα γερατειά. Για να κατοχυρωθεί η κοινωνική και η οικονομική ισότητα των δύο φύλων. Για να ελευθερωθεί η σκέψη και να γίνει η παιδεία κτήμα όλων των Ελλήνων.

Η σημερινή διακήρυξη των αρχών του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος αποτελεί εκκίνηση για την ίδρυση, στελέχωση και θεμελίωση ενός Κινήματος που θέλουμε να αποτελέσει το φορέα όλων των γνήσια προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων της χώρας.

Κάνουμε έκκληση αυτές οι δυνάμεις ενωμένες να προχωρήσουν στον αγώνα. Θεμελιακή αρχή του Κινήματος είναι η απόλυτα κατοχυρωμένη δημοκρατική διαδικασία -από τη βάση μέχρι την ηγεσία-, με απόλυτη ισοτιμία όλων των μελών που θα το στελεχώσουν.

Και το πρόγραμμα και τα οργανωτικό σχήμα θα συναποφασιστούν στην πορεία, με την ισότιμη συμμετοχή όλων των μελών του πρώτου συνεδρίου που γρήγορα θα συγκληθεί. Και αυτό στα πλαίσια μιας κατοχυρωμένης δημοκρατικής διαδικασίας.

Έχει ο Λαός μας πικρή πείρα από τους κομματικούς σχηματισμούς του παρελθόντος, που στηρίζονταν στη φεουδαρχική σχέση ανάμεσα σε ηγέτες και βουλευτές, ανάμεσα σε βουλευτές και κομματάρχες, ανάμεσα σε κομματάρχες και ψηφοφόρους.

Από κομματικούς μηχανισμούς που είχαν αντικαταστήσει τις αρχές, το πρόγραμμα και τις δημοκρατικές διαδικασίες με το ρουσφέτι και το παρασκήνιο. Καθολικό είναι το αίτημα για πολιτικούς οργανισμούς αρχών, που να τους διακρίνει η ελεύθερη δημοκρατική έκφραση της βάσης, για να δεσμεύεται η ηγεσία στις πολιτικές αποφάσεις και για να υπάρχει συνέπεια και συνέχεια.

Η σημερινή διακήρυξή μας είναι μια διακήρυξη που είμαστε βέβαιοι ότι αντικατοπτρίζει το πιστεύω, τους πόθους, τις απαιτήσεις, το όραμα του Ελληνικού Λαού. ‘Εχει σκοπό να παρακινήσει συζήτηση και προβληματισμό σε εθνικό επίπεδο.

Η σημερινή μας διακήρυξη αποτελεί την πυξίδα που θα καθοδηγεί την πορεία μας προς μια νέα, αναγεννημένη, ανθρώπινη, σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα, μια Ελλάδα που να ανήκει στους Έλληνες.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα είναι πολιτικό Κίνημα που αγωνίζεται για τους ακόλουθους στόχους: ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ, ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ.

Ο αγώνας του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος για την εθνική μας αναγέννηση, για μια σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα, στηρίζεται στην αρχή πως η εθνική μας ανεξαρτησία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της λαϊκής κυριαρχίας, πως η λαϊκή κυριαρχία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της κοινωνικής απελευθέρωσης, πως η κοινωνική απελευθέρωση αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της πολιτικής δημοκρατίας.

Για το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα το στρατιωτικό καθεστώς της χούντας, που επιβλήθηκε με το πραξικόπημα της 21 Απρίλη 1967, δεν ήταν παρά μια ιδιαίτερη στυγνή μορφή αποικιοποίησης της Ελλάδας από το Πεντάγωνο και το ΝΑΤΟ, με τη συνεργασία του εξαρτημένου δυτικοευρωπαϊκού και ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου.

Ως στόχο είχε την εξυπηρέτηση των στρατηγικών και οικονομικών επιδιώξεων του αμερικάνικου κεφαλαίου στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Γι’ αυτό ο αγώνας του Λαού μας αποβλέπει πρώτιστα στην οριστική εξάλειψη των αιτίων που οδήγησαν στη στυγνή δικτατορία της επταετίας. Κι αυτός ο αγώνας δεν μπορεί να δικαιωθεί αν δεν υπάρξει:

α) Τιμωρία των ενόχων και των βασανιστών της χουντικής επταετίας και των υπεύθυνων της προδοσίας της Κύπρου.

β) Πλήρης αποκατάσταση των θυμάτων της δικτατορίας.

γ) Άμεση ακύρωση όλων των ανελεύθερων και καταπιεστικών έκτακτων μέτρων της χουντικής επταετίας, καθώς και των παρόμοιων νομοθετημάτων των προδικτατορικών κυβερνήσεων.

δ) Εξασφάλιση της ελεύθερης επιστροφής των πολιτικών προσφύγων στην πατρίδα.

ε) Εξυγίανση όλου του κρατικού μηχανισμού.

στ) Εξάλειψη του παρακράτους και του κομματικού κράτους.

ζ) Άμεση ένταξη των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας στην υπηρεσία του Εθνους και του Λαού και υποβολή τους σε αποτελεσματικό, πλήρη και συνεχή έλεγχο από τη νόμιμα εκλεγμένη πολιτική ηγεσία.

Για την εξάλειψη του συστήματος που οδήγησε στην ιμπεριαλιστική κατοχή της πατρίδας μας και των συνθηκών που το δημιούργησαν, το διατηρούν και το προστατεύουν, για τη θεμελίωση μιας γνήσιας, αβασίλευτης, αναγεννημένης και σοσιαλιστικής Ελληνικής Δημοκρατίας, το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα θέτει ως προϋπόθεση την επίτευξη των ακόλουθων συγκεκριμένων στόχων:

1 Κάθε εξουσία πηγάζει από το Λαό, εκφράζει το Λαό και υπηρετεί το Λαό. Η κοινωνική, οικονομική και πολιτική δομή της δύναμης στη χώρα μας διαρθρώνεται με τρόπο που να αποκλείει την παραβίαση της λαϊκής θέλησης με οποιοδήποτε τρόπο.

2 Κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα άμυνας κάθε πολίτη σε κάθε προσπάθεια κατάλυσης της νόμιμης εξουσίας, κατάργησης του Συντάγματος και υποδούλωσης του Λαού μας.

3 Για τα βασικά δικαιώματα του πολίτη ισχύει ο Χάρτης των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η ελευθερία γνώμης και έκφρασης, η ελευθερία οργάνωσης για την επίτευξη συλλογικών σκοπών στα πλαίσια του Συντάγματος, το απαραβίαστο των δικαιωμάτων του ατόμου, όχι μόνο κατοχυρώνονται συνταγματικά αλλά και προστατεύονται αποτελεσματικά από τη Δικαιοσύνη, που είναι ανεξάρτητη. Η Ελληνική ιθαγένεια δεν αφαιρείται.

4 Εξασφαλίζεται η συνταγματικά κατοχυρωμένη κοινωνική και οικονομική ισότητα των δύο φύλων.

5 Εξασφαλίζεται με γνήσιες δημοκρατικές διαδικασίες η άμεση και ενεργός συμμετοχή όλων των πολιτών στην πολιτική ζωή του τόπου.

6 Κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα εργασίας για όλους τους πολίτες, άντρες και γυναίκες.

7 Ο συνδικαλισμός αποδεσμεύεται από την εξάρτηση της οικονομικής ολιγαρχίας και από την κηδεμονία του κράτους, κατοχυρώνεται ως ελεύθερο και αυτόνομο κίνημα και τίθεται στην υπηρεσία των συμφερόντων του εργαζόμενου Λαού.

8 Διαχωρίζεται οριστικά η εκκλησία από το κράτος και κοινωνικοποιείται η μοναστηριακή περιουσία.

9 Η Ελλάδα αποσυνδέεται από τους στρατιωτικούς, πολιτικούς και οικονομικούς συνασπισμούς, που υπονομεύουν την εθνική μας ανεξαρτησία και το κυριαρχικό δικαίωμα του Ελληνικού Λαού να προγραμματίζει αυτός την κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτιστική πορεία της χώρας.

10 Η Ελλάδα ακολουθεί δυναμική ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική με στόχους: την εγγύηση της εδαφικής ακεραιότητας, την κατοχύρωση της αδέσμευτης λαϊκής κυριαρχίας και την καλύτερη δυνατή πραγμάτωση των επιδιώξεων του Ελληνικού Λαού. Ως χώρα που είναι ταυτόχρονα στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο κάνει την παρουσία της αισθητή και στους τρεις αυτούς χώρους. Η αποπυρηνικοποίηση του μεσογειακού και βαλκανικού χώρου, η ουδετεροποίηση της Μεσογείου από τους στρατιωτικούς συνασπισμούς, η σύσφιγξη των οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων με τους λαούς όλης της Ευρώπης και της Μεσογείου, ως προσφορά και στη διεθνή ειρήνη, η συναδέλφωση των λαών και η δομή όλων των χωρών σε μια πανανθρώπινη και πανελεύθερη Κοινότητα με ίση μεταχείριση και ίσα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, αποτελούν μόνιμες επιδιώξεις της.

11 Ακυρώνονται οι διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες που έχουν οδηγήσει την Ελλάδα σε οικονομική, πολιτική και στρατιωτική εξάρτηση από τα μονοπωλιακά συγκροτήματα της Δύσης και ιδιαίτερα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

12 Επιδιώκεται η κοινωνική απελευθέρωση του εργαζόμενου Ελληνικού Λαού, που μακροπρόθεσμα ταυτίζεται με το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Αυτή η πορεία προϋποθέτει για το σήμερα ορατό μέλλον:

α) Την κοινωνικοποίηση του χρηματοδοτικού συστήματος στο σύνολό του, των βασικών μονάδων παραγωγής, καθώς και του μεγάλου εισαγωγικού και εξαγωγικού εμπορίου. Ταυτόχρονα προωθείται συστηματικά η ένταξη των αγροτικών επιχειρήσεων σε συνεταιρισμούς νέας μορφής, με δραστηριότητα που θα επεκτείνεται στην προμήθεια πρώτων υλών και στην επεξεργασία, συσκευασία και διάθεση των προϊόντων τους. Οι οργανισμοί αυτοί θα καταργήσουν το μεσάζοντα, που εκμεταλλεύεται το προϊόν του ιδρώτα και της γης του αγρότη. Στη βιοτεχνία προωθείται επίσης η συνεταιριστική εκμετάλλευση.

β) Τον περιφερειακά αποκεντρωμένο κοινωνικό προγραμματισμό της οικονομίας, που συνδυάζεται με τον έλεγχο των παραγωγικών μονάδων από τους εργαζόμενους (δηλαδή με την αυτοδιαχείριση) και από τους αρμόδιους κοινωνικούς φορείς. Αρμόδιος κοινωνικός φορέας είναι το κράτος, η περιφέρεια, ο δήμος ή η κοινότητα, ανάλογα με το μέγεθος, τον τύπο και τη σημασία της παραγωγικής μονάδας.

γ) Τη διοικητική αποκέντρωση με ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

δ) Το συστηματικό και προοδευτικό κλείσιμο του ανοίγματος ανάμεσα στα κατώτερα και τα ανώτερα εισοδήματα κατά περιφέρεια και επάγγελμα.

ε) Μια οικιστική και πολεοδομική πολιτική που να εξασφαλίζει πολιτισμένη κατοικία σε κάθε Ελληνική οικογένεια.

στ) Μια καινούργια παιδεία για να καταργηθούν οι φραγμοί που εμποδίζουν το πλάτεμα της γνώσης και για να δημιουργηθούν ελεύθερα σκεπτόμενοι και κοινωνικά υπεύθυνοι πολίτες. Η παιδεία είναι ευθύνη του κοινωνικού συνόλου. Η ιδιωτική εκπαίδευση καταργείται. Η δωρεάν και υποχρεωτική παιδεία εξασφαλίζεται ανεξαίρετα για όλους τους Ελληνες, θεσπίζεται εκπαιδευτική πολιτική που να εξασφαλίζει την πλατιά συμμετοχή όλων των λαϊκών στρωμάτων, καθώς και τη συμμετοχή των σπουδαστών στον προγραμματισμό της παιδείας και στη διοίκηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

ζ) Την κοινωνικοποίηση της υγείας, που συνεπάγεται τη δωρεάν ιατρική, φαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, την προληπτική υγιεινή για όλους τους Έλληνες, την κατάργηση των ιδιωτικών κλινικών και όλων των προνομίων στην παροχή ιατρικών και νοσοκομειακών υπηρεσιών.

η) Ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για υγεία, ατυχήματα, γερατειά και ανεργία, που να επεκταθεί σε όλους τους Έλληνες.

θ) Την προστασία της μητέρας και του παιδιού.

ι) Την προστασία του περιβάλλοντος, τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των εθνικών λαϊκών παραδόσεων και τη συμμετοχή ολόκληρου του Λαού στην πολιτιστική εξέλιξη.

Οι οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές επιδιώξεις του εργαζόμενου Ελληνικού λαού -εργατών, αγροτών, μισθωτών, υπαλλήλων, νεολαίας, μικροεπαγγελματιών και βιοτεχνών-, η θεμελίωση μιας κοινωνίας χωρίς αλλοτρίωση και γραφειοκρατία, θα πραγματοποιηθούν με τη συνεχή λαϊκή επαγρύπνηση, έλεγχο και κινητοποίηση.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα καλεί τον Ελληνικό Λαό να οργανωθεί στις τάξεις του, σε οργανώσεις βάσης, να συμμετάσχει άμεσα στην παραπέρα διαμόρφωση του προγράμματός του, στη λήψη όλων των αποφάσεων και στην ανάδειξη των στελεχών του σε όλα τα επίπεδα. Έτσι θα συνεχίσουμε με νέα ένταση και αποφασιστικότητα τον αγώνα για μια ανεξάρτητη, σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στα social media: Facebook, Instagram, Google News, YouTube,  X  και  TikTok. 

πηγή

Το άρθρο 50 χρόνια ΠΑΣΟΚ: Πώς πήρε το όνομά του – Η ιδρυτική διακήρυξη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Εμφανίζεται συχνότερα σε υγρό και δροσερό περιβάλλον, με ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξη του μύκητα τους 15-20°C.

Συμπτώματα:

• Φύλλα: Ακανόνιστες καφεκόκκινες κηλίδες στην πάνω επιφάνεια, με λευκό ή γκριζωπό χνούδι στην κάτω επιφάνεια. Τα φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν.
• Βλαστοί: Καφέ κηλίδες και νεκρώσεις.
• Καρποί: Καφέ κηλίδες, ρωγμές και παραμορφώσεις.

Είδη περονόσπορου:

• Περονόσπορος πατάτας: Προσβάλλει πατάτες και ντομάτες.
• Περονόσπορος αμπέλου: Προσβάλλει το αμπέλι.
• Περονόσπορος καπνού: Προσβάλλει τον καπνό.
• Περονόσπορος κρεμμυδιών: Προσβάλλει κρεμμύδια και σκόρδα.

Αντιμετώπιση:

• Πρόληψη:
  • Επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών.
  • Καλλιέργεια σε κατάλληλες αποστάσεις.
  • Αποφυγή υπερβολικού ποτίσματος.
  • Αερισμός των φυτών.
• Θεραπεία:
  • Χρήση μυκητοκτόνων, σύμφωνα με τις οδηγίες.
  • Αφαίρεση και καταστροφή προσβεβλημένων φυτών.

Συμβουλές:

• Ενημερώνεστε για τις επικρατούσες συνθήκες και τις προβλέψεις για ασθένειες στην περιοχή σας.
• Ακολουθείτε τις καλλιεργητικές πρακτικές που συνιστώνται για κάθε είδος φυτού.
• Επιλέγετε εγκεκριμένα φυτοφάρμακα και εφαρμόζετε σύμφωνα με τις οδηγίες.
• Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευτείτε γεωπόνους ή αρμόδιους φορείς.

Ιστορία και Εμφάνιση

Ο περονόσπορος, έχει δυστυχώς αφήσει το στίγμα του στην Ελλάδα εδώ και αιώνες. Η άφιξή του και η επίδρασή του σε διάφορες καλλιέργειες σημάδεψαν την ιστορία της χώρας μας, επηρεάζοντας δραματικά την οικονομία και την κοινωνική δομή.

Πρώτες Εμφανίσεις:

• 1863: Ο περονόσπορος της πατάτας έκανε την πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα, πλήττοντας άγρια τις καλλιέργειες και προκαλώντας λιμό. Η ζημιά ήταν τεράστια, με εκατομμύρια ανθρώπους να πλήττονται από τροφική έλλειψη και ασθένειες.
• 19ος αιώνας: Ο περονόσπορος εξαπλώθηκε και σε άλλες καλλιέργειες, όπως το αμπέλι, το καπνό και τα κρεμμύδια, φέρνοντας νέες καταστροφές και οικονομικές δυσκολίες.
• 20ος αιώνας: Η έρευνα και η ανάπτυξη νέων ποικιλιών ανθεκτικών στον περονόσπορο, η χρήση φυτοφαρμάκων και οι βελτιωμένες καλλιεργητικές πρακτικές βοήθησαν στον έλεγχο της ασθένειας.

Σύγχρονη Εποχή:

Παρότι η πρόληψη και η αντιμετώπιση του περονόσπορου έχουν βελτιωθεί σημαντικά, η ασθένεια παραμένει μια απειλή για τις καλλιέργειες στην Ελλάδα.

• Κλιματικές αλλαγές: Η αύξηση της υγρασίας και οι μεταβολές στις θερμοκρασίες, φαινόμενα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη και εξάπλωση του περονόσπορου.
• Νέες φυλές: Η εμφάνιση νέων φυλών του μύκητα, ανθεκτικών στα υπάρχοντα φυτοφάρμακα, καθιστά απαραίτητη την συνεχή έρευνα και ανάπτυξη νέων μεθόδων αντιμετώπισης.

Συμπέρασμα:

Η ιστορία του περονόσπορου στην Ελλάδα αποτελεί μια υπενθύμιση της σημασίας της προληπτικής φροντίδας και της συνεχούς έρευνας για την αντιμετώπιση ασθενειών που απειλούν τις καλλιέργειες και την επισιτιστική ασφάλεια.

Το άρθρο Περονόσπορος: Συμπτώματα και αντιμετώπιση – Πότε εμφανίστηκε στη χώρα μας; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν και τα παραδοθέντα μυκηναϊκά αντικείμενα που περιλαμβάνουν κτερίσματα της μυκηναϊκής περιόδου, προερχόμενα από αγρό ιδιοκτησίας της οικογένειάς του στην προϊστορική θέση «Άνω Αργυροπούλι» Λάρισας, τα οποία κατείχε με άδεια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας από το 1984.

Παρευρέθηκαν ο κ. Λουκάς Κατσαρός πρώην Νομάρχης Λάρισας, ο κ. Δημήτρης Κατσαρός πρώην Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας, εκπρόσωπος του Δημάρχου Λάρισας, η Προϊσταμένη της Υπηρεσίας κα Σταυρούλα Σδρόλια, ο κ. Σάκης Παιδής και αρχαιολόγοι. Η αρχαιολόγος κα Ασημίνα Τσιάκα παρουσίασε τα αντικείμενα που δώρισε ο κ. Νίκος Κατσαρός.

Ο Νίκος Ηλ. Κατσαρός, νομικός και πρώην Αντιπρόεδρος της Βουλής (1989-2000), έχει συγγράψει πολλά άρθρα πολιτικού, νομικού και κοινωνικού περιεχομένου στον περιοδικό και ημερήσιο τύπο και τρία βιβλία για τη γλώσσα και τη ζωή των Σαρακατσαναίων.

Στο βιβλίο του «Η Ομηρική Όρθη και το Αργυροπούλι Τυρνάβου» πραγματεύεται το ζήτημα της θέσης της Όρθης, Ομηρικής πόλης, την οποία τοποθετεί στο Άνω Αργυροπούλι.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Παρουσιάστηκε το βιβλίο του Νίκου Ηλ. Κατσαρού η «Ομηρική Όρθη και το Αργυροπούλι Τυρνάβου» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τον Μάιο του 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας ωράριο εργασίας στις 8 ώρες και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Εορτάζεται επίσης και ως μέρα των λουλουδιών και της Άνοιξης. Η μέρα έχει θεσπιστεί ως εργατική απεργία και όλες οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές.

Η πρώτη Μαΐου είναι μέρα ορόσημο για τους αγώνες του εργάτη.

Οι αιματοβαμμένες εξεγέρσεις των εργατών του Σικάγο στις αρχές Μάη του 1886 έγιναν ύστερα από επιτυχημένες διεκδικήσεις των εργατών στον Καναδά το 1872.

Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1884, πάρθηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας η απόφαση να γίνουν την πρώτη Μαΐου του 1886 απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις στο Σικάγο, το μεγαλύτερο τότε βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ. Αίτημα η μείωση των ωρών εργασίας και σύνθημα «Οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο».

Την 1η Μαΐου του 1886, 600.000 ΑΝΘΡΩΠΟΙ συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη τη χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης, στην πλατεία Haymarket.

Στη γύρω περιοχή είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα και περίστροφα.

Κι ενώ το πλήθος παρακολουθούσε τις ομιλίες, ο επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης διατάσσει να διαλυθεί η συγκέντρωση. Μια χειροβομβίδα εκτοξεύτηκε από την πλευρά των διαδηλωτών εναντίον των ένστολων και επί τοπου σκοτώθηκαν 7 αστυνομικοί.

Στη συνέχεια, οι αστυνομικοί άρχισαν να πυροβολούν αδιακρίτως.

Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων αφού πολλοί τραυματισμένοι κατέληξαν τις επόμενες ημέρες. Επίσημα 16 ΝΕΚΡΟΙ αστυνομικοί και τέσσερις διαδηλωτές έχουν επαληθευτεί.

Το γνωστό σκίτσο ενός αναρχικού που πετάει μία βόμβα εμφανίστηκε κατόπιν αυτού του συμβάντος.

Οκτώ συλληφθέντες διαδηλωτές δικάστηκαν, τέσσερις εξ αυτών καταδικάστηκαν σε θάνατο και άλλος ένας αφαίρεσε μόνος του τη ζωή του στη φυλακή. Η διεθνής προβολή αυτής της δίκης δημιούργησε τα θεμέλια της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως Εργατικής Γιορτής.

Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

Τα πρώτα εργατικά κινήματα στον ελλαδικό χώρο δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα με την ανάπτυξη της καπνοκαλλιέργειας το 19ο αιώνα. Η πρώτη απεργία στον, τότε υπό οθωμανική διοίκηση, ελλαδικό χώρο ξέσπασε την Πρωτομαγιά του 1888 στην πόλη της Δράμας. Οι καπνεργάτες είχαν ως κύριο αίτημα τις δέκα ώρες εργασίας, καθώς εκείνη την εποχή οι εργάτες απασχολούνταν από δώδεκα έως και δεκατρείς ώρες ημερησίως.

Το 1892 έγινε η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στο νεοελληνικό κράτος, από το Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Το 1893, 2.000 εργάτες διαδήλωσαν ζητώντας οκτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική περίθαλψη στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Το 1894 γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση, με τα ίδια αιτήματα, που λήγει με 10 συλλήψεις. Τον Αύγουστο ακολουθεί η σύλληψη του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη.

9 Μαΐου 1936: Η μητέρα του Τάσου Τούση θρηνεί το γιο της, τον πρώτο νεκρό της αιματηρής καταστολής της διαδήλωσης των καπνεργατών της Θεσσαλονίκης.

Το 1936 κορυφώνονται οι διαδηλώσεις από τους καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης. Τα γεγονότα ξεκίνησαν γύρω στο Φεβρουάριο, με κατάληψη ενός εργοστασίου ύστερα από την απόρριψη των αιτημάτων των εργατών. Αυτή γνώρισε τη συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Εναντίον τους χρησιμοποιήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός. Δεν υπήρχε κεντρική συγκέντρωση, αλλά μικρές με ομιλητές σε διάφορα μέρη της πόλης.

Οι εργατικές κινητοποιήσεις στην πόλη κορυφώθηκαν το Μάιο του 1936, με τη μεγάλη απεργία και διαδήλωση των καπνεργατών που πνίγηκε στο αίμα. Υπήρξαν συνολικά δώδεκα νεκροί, ανάμεσα στους οποίους και ο 25χρονος αυτοκινητιστής, Τάσος Τούσης, στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου. Η φωτογραφία που απαθανάτισε τη μητέρα του να τον θρηνεί μόνη στο μέσον του δρόμου δημοσιεύθηκε στον Τύπο και αποτέλεσε την έμπνευση του Γιάννη Ρίτσου για τη συγγραφή της συλλογής.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο 1η Μαίου: Η ιστορία της Εργατικής Πρωτομαγιάς εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

ΔΙΑΚΟΪΝΩΣΙΣ ΡΗΜΑΤΙΚΗ

“Ο Υπουργός εξωτερικών λαμβάνει την τιμήν να κοινοποιήση εις την Αυτού Εξοχότητα τον απεσταλμένον της ελληνικής Αυτού Μεγαλειότητος, ότι ένεκα της εχθρικής πλέον στάσεως της κυβερνήσεως της Ελλάδος προς την Αυτοκρατορικήν οθωμανικήν κυβέρνησιν, αι διπλωματικαί μεταξύ των δύο κρατών σχέσεις διεκόπησαν και ο εν Κωσταντινουπόλει πρέσβης της Αυτού Μεγαλειότητος (Ελλάδος), καθώς και οι καθ΄ όλην την οθωμανικήν επικράτειαν πρόξενοι (Έλλάδος) διετάχθησαν ν΄ αναχωρήσωσιν, ομοίως δε και ο εν Αθήναις πρέσβης της αυτοκρατορικής οθωμανικής κυβέρνησης και οι απανταχού της Ελλάδος πρόξενοι, (εν. Οθωμανοί), προσεκλήθησαν κατεπειγόντως εις Κωνσταντινούπολιν.
Συμφώνως προς την ληφθείσαν απόφασιν οι εμπορευόμενοι και οι υπήκοοι Έλληνες οι ευρισκόμενοι εις Αυτοκρατορίαν οφείλουσι να εγκαταλείψωσι το έδαφος αυτής εντός δεκαπενθημέρου προθεσμίας. Ομοίως διετάχθησαν οι εν Ελλάδι υπήκοοι Οθωμανοί να εγκαταλείψωσι το έδαφος του Βασιλείου της Ελλάδος εντός της αυτής προθεσμίας”.

Σημειώνεται ότι ένα 24ωρο όμως πριν, τη νύκτα της 16ης προς 17η του μηνός, η Τουρκία κατηγόρησε την Ελλάδα για κατάληψη υψωμάτων στις περιοχές Ανάληψη και Παδίκα. Το πρωί δε της επομένης, δηλαδή στις 17 Απριλίου (ν.η.) το Σουλτανικό υπουργικό συμβούλιο και ο Σουλτάνος αποφάσισαν τελικά να διατάξουν τις μεσημβρινές ώρες τον οθωμανικό στρατό ν΄ απωθήσει τις τελευταίες καταλήψεις των Ελλήνων και να περάσει στην επίθεση ενώ το ίδιο βράδυ οι Τούρκοι παρέδωσαν στο Έλληνα πρέσβη στη Κωνσταντινούπολη Μαυροκορδάτο το διαβατήριό του.
Το Ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αμέσως μετά την επίδοση προέβη σε έντονη διαμαρτυρία ότι “η Ελλάς όχι μόνο δεν προέβη σε πράξεις εχθρότητας, αλλά απεναντίας και υπέστη τις τελευταίες ημέρες επί πλείστων σημείων της οροθετικής γραμμής αλλεπάλληλες επιθέσεις του τουρκικού στρατού” Λαμβάνοντας δε τη διακοίνωση αυτή ο τότε πρωθυπουργός Θ. Δηλιγιάννης συγκάλεσε σε έκτακτη συνεδρίαση την ελληνική Βουλή όπου και έκανε το απόγευμα της ίδιας ημέρας την ακόλουθη ανακοίνωση στη Βουλή:

Από της 10ης πρωινής της σήμερον διατελούμεν εν σταδίω εχθροπραξιών των οποίων ήρξατο το όμορον κράτος εν πολέμω ακηρύκτω, από της 10ης της πρωίας της σήμερον είμεθα εν διακοπή σχέσεων με την Υψηλή Πύλη, ήτις σημαίνει τούτο ωσεί είμεθα εν πολέμω …
Η τουρκική κυβέρνησις ανεκοίνωσεν εις ημάς, ότι διακόπτει τα σχέσεις προς το ελληνικόν κράτος, διότι ημείς ηρξάμεθα εχθροπραξιών. Δεν υποθέτω ότι σύνηθες θάρρος ηδύνατο να δικαιολογήση τοιαύτην ακρίβειαν.
Το Ελληνικόν κράτος είχε σκοπόν, σκοπόν ευγενή, σκοπόν επιβαλλόμενον υπό των καθηκόντων προς τον πολιτισμόν, σκοπόν εμβαλλόμενον υπό του αισθήματος, όπερ πρέπει να έχη έκαστος λαός προς τους ομοθρήσκους και ομοφύλους αυτού. Τον σκοπόν τούτον προσεπάθει να αναπληρώση δια μέσων ειρήνης. Παρασκευάζετο προς πόλεμον, αλλά παρασκευάζετο δια να προβή εις τον πόλεμον, όταν εξηντλείτο πάσα ελπίς περί της εκπληρώσεως του σκοπού δια των μέσων της ειρήνης, αλλ΄ αφ΄ ου τον πόλεμον μας προκηρύττει το όμορον κράτος καθήκον έχομεν να τον δεχθώμεν και τον εδέχθημεν.
Ελπίζω ότι ο ελληνικός λαός όπου Γης και αν είναι θέλει αισθανθεί εις τα στέρνα του το πυρ της αγάπης προς την πατρίδα και θέλει ενθυμηθή ότι, εάν αυτή δεν δύναται να αξιώσει, ότι εδημιούργησε μέχρι τούδε η ιστορία μεγάλου λαού, ότι όμως δεν ελησμόνησε ότι είναι απόγονος μεγάλου λαού, όστις εδίδαξεν την δύσιν και την ανατολήν την αλήθειαν και την δικαιοσύνην. Επομένως δεν αμφιβάλλω ότι οι άνδρες οίτινες συνεκεντρώθησαν υπό την κυανόλευκον, θέλουσι πάντες προτιμήσει τον θάνατον, ουδέποτε δε ανεχθή την ατίμωσιν της ιεράς ταύτης γης”.

Στη γκραβούρα Η Απεικόνιση των ελληνικών θέσεων και της τουρκικής προέλασης στη Μελούνα, από το αγγλικό περιοδικό The Graphic

Το άρθρο Τύρναβος σαν σήμερα 18 Απριλίου, ημέρα Κυριακή των Βαΐων 1897 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Σε αυτή την δύσκολη εποχή η Σοφία Βέμπο έδωσε αγωνιστικό παρόν. Δεν φυγομάχησε, αλλά, πολέμησε. Δεν κρύφτηκε, αλλά, φανερά αγωνιζόταν. Για την Ελλάδα. Για τον κόσμο ολόκληρο.

Ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή. Η Σοφία γεννήθηκε τον Φεβρουάριο  του έτους 1910 εις την Καλλίπολη της Ανατολικής Θράκης . Από μικρή σε ηλικία, μέσω Κωνσταντινούπολης,  με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1914, έφθασε εις την Τσαριτσάνη της Λάρισας, το χωριό του πατέρα της, και από εκεί  εις τον Βόλο, όπου οι γονείς της δούλευαν ως καπνεργάτες. Τελειώνοντας το Γυμνάσιο για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια, η οποία είχε άλλα τρία παιδιά, άρχισε να δουλεύει.

Τον Σεπτέμβριο του 1933 ο αδελφός της Γιώργος πήγε εις την Θεσσαλονίκη για σπουδές και για δουλειά. Επειδή δεν είχαν νέα του η Σοφία με την κιθάρα της πήρε το πλοίο της γραμμής για να πάει εις την Θεσσαλονίκη. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού αρχίζει να παίζει την κιθάρα της και να τραγουδά. Οι επιβάτες ενθουσιάζονται και χειροκροτούν. Την πλησιάζει ο καλοντυμένος κύριος  Κωνσταντίνος Τσίμπας, ο οποίος της προτείνει να ασχοληθεί με το τραγούδι. Με τη σύμφωνη γνώμη του αδελφού της Γεωργίου δέχεται την πρόταση του κυρίου και υπογράφει το πρώτο συμβόλαιο. 13 Οκτωβρίου 1933. Η πρώτη δημόσια εμφάνιση της Βέμπο ως τραγουδίστριας , η οποία καταχειροκροτήθηκε. Εις την συνέχεια ο Τσίμπας, ο οποίος είναι άνθρωπος που ασχολείται με την εύρεση εργασίας σε καλλιτέχνες πείθει Αθηναίους επιχειρηματίες του χώρου να προσλάβουν την Σοφία.

Το πρώτο  συμβόλαιο υπογράφει με τον θεατρικό επιχειρηματία του θεάτρου “ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ” Φώτη Σαμαρτζή με μηνιαίο μισθό 14.000 δραχμές τον μήνα, ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Η Βέμπο ζήτησε από τη Λόλα Βώττη η οποία ήταν η μουσικοσυνθέτρια του θεάτρου να της γράψει ένα τσιγγάνικο τραγούδι.  Έτσι γεννήθηκε το πρώτο της τραγούδι το “Όμορφη Τσιγγάνα”. 25 Οκτωβρίου 1933 είναι η πρεμιέρα της θεατρικής παράστασης και το τραγούδι της Σοφίας ενθουσιάζει το κοινό, το οποίο την αναγκάζει να το τραγουδήσει 4 φορές. Η Βέμπο από την αφάνεια έρχεται εις την επιφάνεια.

Η δισκογραφική εταιρεία  Columbia ενδιαφέρθηκε να συνεργαστεί μαζί της για το τραγούδι “Μη ζητάς φιλιά” των Ντ’ Αντζελίς – Πωλ Νορ.  Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της εταιρείας ήταν ανένδοτος. Tελικά το τραγούδι κυκλοφόρησε από την PARLOPHONE και σημείωσε τεράστια επιτυχία. Μετά από αυτό ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Columbia επισκέπτεται την Σοφία και υπογράφουν συμβόλαιο συνεργασίας, το οποίο  η Βέμπο τήρησε μέχρι το τέλος της ζωής της. Η περίοδος 1933 έως 1940 είναι πολύ καλή περίοδος για την Σοφία τραγουδώντας μεγάλες και αξέχαστες επιτυχίες.

Η έλευση του 1940 βρίσκει την Σοφία εις την πρώτη γραμμή. Προσπαθεί να διασκεδάσει τον ανήσυχο λαό με τραγούδια και θεατρικές παραστάσεις, οι οποίες σημειώνουν επιτυχία.

28 Οκτωβρίου 1940, ώρα 10:00 π.μ. ο ραδιοφωνικός σταθμός Αθηνών διακόπτει το πρόγραμμά του και ο εκφωνητής μεταδίδει το πρώτο έκτακτο ανακοινωθέν του Γενικού Ελληνικού Στρατηγείου.  Ο Κώστας Σταυρόπουλος, εκφωνεί ΕΚΤΑΚΤΟΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ.  Το γλέντι του πολέμου αρχίζει, όλος ο κόσμος ξεχύνεται εις τους δρόμους αποφασισμένος να υπερασπιστεί τα πάτρια εδάφη, την Ελευθερία του, την Δημοκρατία και την Ορθοδοξία. Όλος ο Λαός μια γροθιά ενωμένος απέναντι εις τον εισβολέα. Τα θέατρα αλλάζουν τα προγράμματά τους και ανεβάζουν επιθεωρήσεις για να εμψυχώσουν τους φαντάρους που πολεμούν, τη μάνα που έδωσε την ευχή της εις τον υιό της να πάει εις το μέτωπο, την σύζυγο η οποία ξεπροβόδησε τον σύζυγο για το πεδίο της μάχης υπέρ πατρίδας και ελευθερίας. Όλοι δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους. Όπως έλεγε ο Αλέκος Σακελάριος πρωταγωνίστρια ήταν η Σοφία Βέμπο.

Πληροφορήθηκε η Βέμπο ότι ο Μίμης Τραϊφόρος γράφει ωραίους στίχους και του ζήτησε να γράψει ένα τραγούδι πάνω στη μουσική της «Ζέχρα» του Μ. Σουγιούλ. Πράγματι ο Τραϊφόρος εις την διάρκεια της θεατρικής παράστασης γράφει το τραγούδι «Της Ελλάδος τα παιδιά». Το τραγούδι αυτό ήταν η αιτία να αγαπηθούνε και μετά από χρόνια, το 1957, να παντρευτούνε. Διαβάζοντας το τραγούδι η Βέμπο  θεώρησε ότι οι τελευταίοι στίχοι ήταν σκληροί και ο Τραϊφόρος τους άλλαξε. Οι στίχοι λέγανε «Αν δεν΄ ρθήτε νικηταί, να μην έρθετε ποτέ». Οι στίχοι αυτοί έγιναν «Με της Νίκης τα κλαδιά, σας προσμένουμε παιδιά». Το ίδιο βράδυ η Σοφία το τραγουδά μέσα από το χαρτί. Το κοινό ενθουσιάζεται. Παραληρεί. Γεννιέται μια τεράστια επιτυχία. Μια βόμβα ενθουσιασμού και πατριωτισμού. Ο μαχόμενος ελληνισμός αντλεί δύναμη και κουράγιο. Τονωτική ένεση ελληνικότητας και πατριωτισμού. Το θέατρο κάθε βράδυ ασφυκτικά γεμάτο. Οι μισές εισπράξεις της βραδιάς διατίθενται για τον εθνικό αγώνα.

Κάθε βράδυ η Βέμπο με τον Μένιο Μανωλιτσάκη στο ακορντεόν και τη Μαρίκα Κοτοπούλη, που την παρουσίαζε, γυρίζουν όλα τα θέατρα διακόπτοντας την παράσταση, προκειμένου να μαζέψουν χρήματα για το σύλλογο “Η Φανέλα του Στρατιώτη”.  Ο ραδιοφωνικός σταθμός Αθηνών την κάλεσε και της ζήτησε συνεργασία παραχωρώντας της μια ώρα την ημέρα να τραγουδά ζωντανά με το συγκρότημά της.  Έτσι η Βέμπο δημιούργησε μια μικρή ορχήστρα με τον Μοσχούτη στο πιάνο, Μένιο Μανωλιτσάκη στο ακορντεόν και Αβατάγγελο στο βιολί, τον Τραϊφόρο κονφερασιέ και την αδελφή της Αλίκη.  Με αυτή τη μικρή ορχήστρα γύριζε κάθε μέρα από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για να ψυχαγωγεί τους τραυματίες που επέστρεφαν από το μέτωπο.  Οι Γερμανοί μπήκαν στην έρημη Αθήνα στις 27 Απριλίου του 1941, ενώ η Βέμπο τραγουδούσε ζωντανά από το ραδιοφωνικό σταθμό του Ζάππειου.  Κάποια στιγμή το τραγούδι της σταμάτησε και η φωνή του εκφωνητή Κώστα Σταυρόπουλου ακούστηκε βροντώδης να μεταδίδει το τελευταίο μήνυμα.  Η Βέμπο γίνεται στόχος των Ιταλογερμανών. Ήταν λογικό και αναμενόμενο. Είναι η φωνή της πραγματικής εθνικής αντίστασης

 Την γρονθοκοπούν ένα βράδυ που γυρίζει εις το σπίτι της, μπλε πολυκατοικία εις τα Εξάρχεια, τη φυλακίζουν εις τις φυλακές Αβέρωφ, της αφαιρούν την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, (κάποια στιγμή αργότερα της την επέστρεψαν) .  Θα μπουν και εις τη δισκογραφική εταιρεία Columbia και θα καταστρέψουν όλες τις μήτρες των τραγουδιών της.  Η εταιρεία θα κλείσει και θα επαναλειτουργήσει μετά την κατοχή.

Η ζωή της κινδυνεύει.  Με τη βοήθεια των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών (αρχηγός των οποίων ήταν ο ταγματάρχης Ι. Τσιγάντε), σε συνεργασία με τον Άγγελο Έβερτ (διοικητή της Ασφάλειας Αθηνών, πατέρα του Μιλτιάδη Έβερτ) και το Αγγλικό Επιτελείο Μέσης Ανατολής, οργανώνεται η απόδρασή της στη Μ. Ανατολή, όπου ήδη έχει αρχίσει να γεννιέται ο πυρήνας μιας ελεύθερης Ελλάδας. Μαζί της φυγαδεύεται κι ο αδελφός της Γεώργιος.

Στις 8 Οκτωβρίου 1942, η Σοφία μαζί με τον αδελφό της, φορώντας παλιόρουχα, μπαίνουν σ’ ένα καΐκι εις την Κύμη Ευβοίας και φυγαδεύονται εις τη Μέση Ανατολή.  Η Σοφία είναι ντυμένη καλογριά κι έχει πλαστή ταυτότητα με τ’ όνομα Σοφία Βαμβέτσου.  Ύστερα από ένα περιπετειώδες ταξίδι, που κρατάει σχεδόν ένα μήνα, φθάνουν στα παράλια της Τουρκίας και συνεχίζουν για Συρία (Χαλέπι, Δαμασκό) Παλαιστίνη, Αίγυπτο.

Ο αντίλαλος των τραγουδιών της Βέμπο, γεμάτα Ελλάδα και πατριωτισμό, μεταφέρεται από τα ελληνικά βουνά εις την Μέση Ανατολή. Διασκεδάζει και εμψυχώνεις τους Έλληνες φαντάρους και τους συμμάχους..  Πάνω σ’ ένα τζιπ διασχίζει αποστάσεις κι ερήμους κάνοντας αμέτρητες φορές τον γύρο της Συρίας, Παλαιστίνης και Αιγύπτου.  Η λέξη «κούραση» δεν υπάρχει εις το λεξιλόγιό της.

  Σε 20.000 λίρες υπολογίζονται οι προσφορές της για τη “Νίκη” στη Μ. Ανατολή (“Εθνικός Κήρυξ” Ν. Υόρκης, Σάββατο 3 Μαΐου 1947), ποσό τεράστιο για την εποχή.  Προσφέρει συνέχεια, σε οικογένειες φαντάρων, σε θύματα κατοχής, σε ανάπηρους πολέμου, σε ορφανοτροφεία (Σπετσοπούλειο, Κανισκάρειο) σε πρόσφυγες, εις τον Ερυθρό Σταυρό.  Έως το Φεβρουάριο του 1946, λοιπόν, είναι εις την Αίγυπτο.

Ο πόλεμος έχει πια τελειώσει και η Βέμπο αποχαιρετά την Αίγυπτο μέσα σε μια ατμόσφαιρα μεγάλης συγκίνησης ύστερα από τη λατρεία που της χάρισε το κοινό της, αλλά και ευτυχισμένη που θα γύριζε εις την πατρίδα της.  Φθάνει εις τον Πειραιά 16 Φεβρουαρίου του 1946, με το σημαιοστολισμένο αντιτορπιλικό “ΚΡΗΤΗ”.  Στο επόμενο διάστημα ως το τέλος του 1946 η Βέμπο από τη σκηνή του θεάτρου “ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ” θα λανσάρει τη μεγάλη επιτυχία της «Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου» σε μουσική Λεό Ραπίτη και στίχους Μίμη Τραϊφόρου.  Η επιθεώρηση  ήταν γεμάτη εθνικό παλμό, με συγγραφείς Τραϊφόρο-Βασιλειάδη και μουσική του Λεό Ραπίτη και εξέφραζε το παράπονο της χώρας για την αδικία που της είχαν κάνει οι μεγάλοι εις την μοιρασιά στέλνοντας το μήνυμα της συμφιλίωσης προς όλους τους Έλληνες.

Την περίοδο αυτή ο αδελφός της Γεώργιος την πείθει να πάνε για περιοδεία εις την Αμερική, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις του Τραϊφόρου. Εκεί γνωρίζει τεράστια επιτυχία. Έλληνες και Αμερικανοί τρέχουν να τη γνωρίσουν και να την ακούσουν από κοντά. Την είχαν ¨γνωρίσει¨ από τους δίσκους της, τώρα είναι μπροστά τους η φωνή της Ελλάδας, η φωνή της αντίστασης.

Επιστρέφοντας από την Αμερική οργάνωσε περιοδείες για να συγκεντρώσει χρήματα για να αποκτήσει δικό της θέατρο.  Η πρεμιέρα στο θέατρο “ΒΕΜΠΟ” δόθηκε στις 18 Ιουνίου του 1950. Ανέβασε  την επιθεώρηση «Βίρα τις Άγκυρες» και συγγραφείς ήταν  οι Μίμης Τραϊφόρος και Γιώργος Γιαννακόπουλος.

Συμμετείχε εις το έργο του Κακογιάννη, «Στέλλα». Όταν ¨πέφτουν¨ τα ονόματα  το μόνο όνομα που το μέγεθος των γραμμάτων του είναι ίδιο με εκείνο της πρωταγωνίστριας Μελίνας Μερκούρη είναι της Σοφίας Βέμπο.

Το Νοέμβριο του 1973 την τραγική βραδιά του Πολυτεχνείου, το σπίτι της, εις την οδό Στουρνάρα εκατό μέτρα από τα γεγονότα, έγινε καταφύγιο για δεκάδες νέους τραυματισμένους.  Το πρωί που οι αστυνομικοί κτύπησαν την πόρτα της τη ρώτησαν αν είχε φιλοξενήσει κόσμο εις το σπίτι της. Τους απαντά «Βεβαίως και φιλοξένησα. Κι εσείς αν μου χτυπούσατε την πόρτα τρέμοντας από φόβο και με σπασμένα κεφάλια το ίδιο θα έκανα!!».   Με απόλυτη ασφάλεια έφυγαν αργότερα για τα σπίτια τους όλοι οι φιλοξενούμενοί της.

Μετοίκησε εις τη ζώνη των αθανάτων στις 11 Μαρτίου του 1978, ήσυχη για το ότι έκανε το χρέος της απέναντι εις την Πατρίδα της, εις την οποία μόνο έδωσε.

«Όσο μεγάλωνα τόσο γινόταν συνείδησις μέσα μου ο προορισμός της ζωής μου. Και προορισμός μου επίστευα πως ήταν να παντρευτώ και να δημιουργήσω δική μου οικογένεια. Εάν μου έλεγαν τότε ότι το 1947 θα ήμουν ανύπανδρη και θα είχα ως επάγγελμα να λέω τραγούδια στο θέατρο, ομολογώ πως θα εθύμωνα πολύ και ίσως έβαζα τα κλάματα. Στο σπίτι μου επίστευαν και με εδίδασκαν ότι έπρεπε να γίνω μια καλή νοικοκυρά, μια τρυφερή σύζυγος και μια στοργική μητέρα», γράφει εις την αυτοβιογραφία της, η οποία δημοσιεύτηκε από την Πέμπτη 15 Μαΐου ως το Σάββατο 25 Ιουλίου 1947, όταν βρισκόταν σε περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτά πίστευε, αυτά ονειρευότανε. Άλλες οι βουλές του Κυρίου. Κέρδισε την κοσμική αθανασία. Και μια καλή θέση εις την Ιστορία.

Αυτή εν συντομία η ζωή της Σοφίας Βέμπο το πατρικό όνομα ήταν Μπέμπου και το άλλαξε, νόμιμα, σε Βέμπο ,όπως την αποκαλούσαν οι θαυμαστές της.

Σημείωση: Πηγή των κειμένων είναι τα βιβλία του επίσημου βιογράφου της Ανδρέα Μαμάη, «Σοφία Βέμπο η φωνή της Ελλάδας», των εκδόσεων ΚΕΔΡΟΣ, και το λεύκωμα «ΒΕΜΠΟ» των εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ ων. Κάποιες αναφορές εις το κείμενο είναι από το λεύκωμα της Κατερίνας Κ. Πετρίδου «Σοφία Βέμπο». 

Κλείνω το μικρό αυτό ¨μνημόσυνο¨ με τους στίχους του τραγουδιού ¨Παιδιά, της Ελλάδας παιδιά¨

Μεσ’ τους δρόμους τριγυρνάνε οι μανάδες και κοιτάνε ν’ αντικρίσουνε,

τα παιδιά τους π’ ορκιστήκαν στο σταθμό όταν χωριστήκαν

να νικήσουνε.

Μα για ‘κείνους που ‘χουν φύγει και η δόξα τους τυλίγει, ας χαιρόμαστε,

και ποτέ καμιά ας μη κλάψει, κάθε πόνο της ας κάψει, κι ας ευχόμαστε:

Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά, που σκληρά πολεμάτε πάνω στα βουνά,

παιδιά στη γλυκιά Παναγιά  προσευχόμαστε όλες να ‘ρθετε ξανά.

Λέω σ’ όσες αγαπούνε και για κάποιον ξενυχτούνε και στενάζουνε,

πως η πίκρα κι η τρεμούλα σε μια τίμια Ελληνοπούλα, δεν ταιριάζουνε.

Ελληνίδες του Ζαλόγγου και της πόλης και του λόγγου και Πλακιώτισσες,

όσο κι αν πικρά πονούμε,  υπερήφανα ασκούμε σαν Σουλιώτισσες.

Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά, που σκληρά πολεμάτε πάνω στα βουνά,

παιδιά στη γλυκιά Παναγιά προσευχόμαστε όλες να `ρθετε ξανά.

Με της νίκης τα κλαδιά, σας προσμένουμε παιδιά.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Σοφία Βέμπο: Η Ελληνική φωνή της πραγματικής αντίστασης εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η κ. Καραγιώργου, επιφύλαξε θερμή υποδοχή στην εκλεκτή προσκεκλημένη, την οποία ευχαρίστησε για την ανταπόκρισή της στο αίτημα συνεργασίας και για την τιμητική επίσκεψη,εξαίροντας την επιστημονική της πορεία και την προσφορά της στην επιστήμη της Ιστορίας και στη Διδακτική της Ιστορίας στην Εκπαίδευση. Ανταποδίδοντας, στο κλίμα αβρότητας, η κ. Ευθυμίου, δήλωσε ενθουσιασμένη για την έκταση του επιτελούμενου έργου της Διεύθυνσης, συγχαίροντας τη Διευθύντρια και το προσωπικό της για τη συνέπεια με την οποία επιτελούν το ρόλο τους, προς όφελος της τοπικής Εκπαίδευσης.

Κατά την ιδιαίτερη συζήτησή τους, ανταλλάχθηκαν απόψεις σε θέματα που αφορούν την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, όπως επίσης και για την πρόθεση της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, να υλοποιήσει δράσεις στην κατεύθυνση της κατάρτισης και υποστήριξης των εκπαιδευτικών και των σχολικών μονάδων αρμοδιότητάς της. Συζητήθηκε, μάλιστα, το πλαίσιο διοργάνωσης, κατά το προσεχές διάστημα, ιδιαίτερης εκπαιδευτικής και παιδαγωγικής δράσης, σε συνεργασία με τη Καθηγήτρια κ. Ευθυμίου, με στόχο την ενίσχυση του παρεχόμενου παιδαγωγικού έργου.

Η συνάντηση, η οποία διεξήχθη σε ιδιαίτερα ευχάριστη ατμόσφαιρα, ολοκληρώθηκε με αμοιβαία διάθεση συνέχισης και υλοποίησης της ανωτέρω συνεργασίας.

Το άρθρο Επίσκεψη της Ιστορικού κ. Ευθυμίου Μαρίας στη Δ/νση Α/θμιας Εκπαίδευσης Λάρισας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Όπως ανέφερε σε ανάρτηση του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο γιος του, Μαέστρος της Φιλαρμονικής του Δήμου Τυρνάβου Θέμης Σαμαντζής, η δικαίωση ήρθε και το Ελληνικό κράτος αναγνώρισε επίσημα τα γεγονότα της Κύπρου την περίοδο 20 Ιουλίου έως 20 Αυγούστου 1974.

Η συγκινητική ανάρτηση για το Μετάλλιο Τιμής στον ήρωα Κωνσταντίνο Σαμαντζή έστω και μετά θάνατον: 

«Χρειάστηκε να περάσουν πέντε δεκαετίες, πολιτικοί και κυβερνήσεις για να κάνουν το αυτονόητο. Ποτέ δεν είναι αργά όμως για την δικαίωση των θυμάτων, των αγνοουμένων αλλά και των ζωντανών-νεκρών που έζησαν τη φρίκη του πολέμου στο νησί.

Η επίσημη αναγνώριση του Ελληνικού κράτους για τα γεγονότα της Κύπρου ήρθε έστω και μετά από τόσα χρόνια.

Σύμφωνα λοιπόν με τις διατάξεις του Π Δ 6-7-2007 (ΦΕΚ 477/16/7/2007) η πολιτεία νομοθέτησε τη χορήγηση ¨Μεταλλίου Επιχειρήσεων Κύπρου”. Μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε φέτος με την υπογραφή του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας επισφραγίζοντας με αυτό τον τρόπο την δικαίωση και την ηθική ικανοποίηση όλων αυτών των ψυχών.

Εμείς είχαμε την τύχη να μάθουμε από τον πατέρα μας, Κωνσταντίνο Σαμαντζή, την αλήθεια, αφού μας διηγήθηκε τα γεγονότα με ντοκουμέντα. Την αλήθεια ενός νεαρού επιλοχία που στα ομορφότερα χρόνια της ζωής του βρέθηκε να υπερασπίζεται την Πατρίδα ζώντας καταστάσεις που εμείς τα βλέπουμε μόνο στις ταινίες.

Η Τουρκική σημαία απ’ το χωριό που απελευθέρωσε και η ιστορία στο φάκελο που περιγράφει τα γεγονότα και η φράση του στο τέλος: Οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες.. αφάνταστη περηφάνεια και ανδρεία, είναι η βαριά κληρονομιά που μας άφησε.

Παραλάβαμε λοιπόν αυτό που περίμενες τόσα χρόνια… Δεν το πρόλαβες, όμως μπορείς πλέον να αναπαυθείς γνωρίζοντας ότι οι αγώνες σας δικαιώθηκαν.»

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Μετάλλιο τιμής στον Τυρναβίτη ήρωα Κωνσταντίνο Σαμαντζή μετά θάνατον εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η ομιλία της διακεκριμένης καθηγήτριας διατήρησε το ενδιαφέρον του κοινού ως αργά ενώ χαρακτηριστικό ήταν ότι αρκετός κόσμος έμεινε όρθιος για όσες ώρες διήρκεσε η εκδήλωση 

 

Κύρια στοιχεία της ήταν η Ελληνική γλώσσα, η περίοδος της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, του Βυζαντίου αλλά και ο Ελληνισμός στο πέρασμα των χρόνων. Τόνισε πως από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα σε πείσμα του δυτικού πολιτισμού η ελληνική γλώσσα παραμένει η κορυφαία στον πλανήτη. Για να στηρίξει την άποψη της ανέφερε παραδείγματα κορυφαίων ανθρώπων που για τις εφευρέσεις τους χρησιμοποιούν Ελληνικές Λέξεις, ενώ ακόμη και στον χριστιανισμό η Ελληνική γλώσσα υπερισχύει.

Βιογραφικό Μαρίας Ευθυμίου:

Η Μαρία Ευθυμίου γεννήθηκε στην Λάρισα το 1955. Είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Ιστορίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), στο οποίο δίδαξε από το 1981 έως το 2022.
Σπούδασε Ιστορία στο ΕΚΠΑ και στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, στο Παρίσι.
Έχει συγγράψει και επιμεληθεί έξι βιβλία Ιστορίας καθώς και περί τα ογδόντα πέντε άρθρα και μελέτες.
Aπό το 2007 διδάσκει δωρεάν, σε όλη την Ελλάδα, κύκλους παγκόσμιας και ελληνικής Ιστορίας. Τα μαθήματα αυτά έχουν καλύψει πάνω από 10.000 ώρες διδασκαλίας και τα έχουν παρακολουθήσει δεκάδες χιλιάδες άτομα
Το έτος 2013 τιμήθηκε με το Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας εις μνήμην Β. Ξανθόπουλου – Στ. Πνευματικού

Το άρθρο Κατάμεστο το Δημοτικό Θέατρο Τυρνάβου για την ομιλία της Μαρίας Ευθυμίου (βίντεο) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ανεβαίνοντας νιώθεις στο δέρμα σου αυτή τη βουνίσια υγρασία και τον καθαρό αέρα να μπαίνει από τα ρουθούνια σου γεμίζοντας σε με μυρωδιές και ενέργεια. Αν μάλιστα έχεις ξυπνήσει πολύ νωρίς μπορεί να βρεθείς στην καλύτερη ανατολή της ζωής σου, ή ίσως μία από τις καλύτερες ανατολές.

Για να πεζοπορήσεις υπάρχει ένα μονοπάτι σηματοδοτημένο στη θέση «Μπαλκόνι» 300 μέτρα πριν το πρώτο φυλάκιο και στα 200 μέτρα υπάρχει διασταύρωση το ένα μονοπάτι πηγαίνει στο μοναστήρι και το άλλο στο τρίτο φυλάκιο ονομάζεται περιοχή «Τρόχαλα».

Το μονοπάτι φτιάχτηκε με πολύ κόπο και μεράκι από μια παρέα περιπατητών από τον Τύρναβο.

Ο Λυμπίκης, ο Τέλιος, ο Μπελτές, ο Μάλκας, Φούντας, ο Μπασδέκης, ο Μπλάντας, ο Γκίμας, ο Καρκατσιάς, ο Μπέκερ και ο Σαντίκης ανέβαιναν πάνω για καιρό με αξίνες και φτυάρια και έτσι χάραξαν το μονοπάτι. Πλέον υπολείπονται γύρω στα 300 μέτρα για να χαραχτεί και να σηματοδοτηθεί ως το 3ο φυλάκιο.

Σήμερα υπάρχει ενδιαφέρον και από μια ακόμη ομάδα νεαρών παιδιών που επισκέπτεται το Λουσφάκι Τυρνάβου και έχει ονομάσει την περιοχή στο Google maps «Λιβάδια Τυρνάβου».

Η διαδρομή είναι σχετικά εύκολη. Η απόσταση είναι περίπου 3 χιλιόμετρα να πας (1 ώρα περίπου) και όταν φτάσεις βρίσκεσαι στα 500 μέτρα υψόμετρο. Μπορείς να γυρίσεις και από τον αυχένα είναι η ίδια απόσταση.

Η θέα φυσικά στο 3ο φυλάκιο όπως και όλη η διαδρομή είναι μοναδική απίστευτη. Βλέπεις τα Τέμπη τον Κίσσαβο και από την άλλη μεριά μπορείς να δεις μέχρι το Σέσκλο.

Κάτι εξίσου πολύ σημαντικό που μπορείς να βρεις πεζοπορώντας στο Λουσφάκι Τυρνάβου είναι οι γεωθερμικές πηγές. Στον Ελλαδικό χώρο λόγω των κατάλληλων γεωλογικών συνθηκών υπάρχουν αρκετές πηγές. Είναι τρύπες ανάμεσα σε βράχους με σταθερή θερμοκρασία χειμώνα καλοκαίρι.
Για αυτούς τους λόγους που αναφέραμε αξίζει να επισκεφτείς το Λουσφάκι Τυρνάβου να πεζοπορήσεις είναι κάτι μοναδικό για την περιοχή μας.

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε την μεγάλη ιστορία που έχει η περιοχή αφού τα φυλάκια ήταν τα σύνορα της Ελλάδας και της Τουρκίας το 1912.

Υπάρχουν αρκετά μηνύματα χαραγμένα σε βράχους σε όλη την διαδρομή αυτή από Έλληνες και Τούρκους στρατιώτες.
Γι’αυτά όμως θα αναφερθούμε σε νέο μας άρθρο.

Όπως επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε και  την σκαλισμένη στην Οθωμανική Γραφή πέτρα που βρέθηκε πρόσφατα στο Λουσφάκι Τυρνάβου και είχε αναδείξη το tirnavospress.gr. Μπορείτε να δείτε το άρθρο πατώντας στο σύνδεσμο.

Καλή πεζοπορία λοιπόν και με προσοχή, τα βουνά κρύβουν κινδύνους. Η θέα από το Λουσφάκι Τυρνάβου είναι μοναδική.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter. 

Το άρθρο Πεζοπορία στο Λουσφάκι Τυρνάβου – Ζήσε την ομορφότερη ανατολή της ζωής σου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες: 

• Η Φιλαρμονική του Δήμου Τυρνάβου επανασυσταθηκε το 1964 επί δημαρχίας Δημητρίου Νασίκα.
• Την δεκαετία του 80 ο Κυριάκος Αντωνάκος έφυγε από τον Τύρναβο και ανέλαβε ο κ. Παναγιώτης Αναστασίου και ακολούθησε ο κ. Μηνάς ενώ μετά η Φιλαρμονική Λάρισας με μαέστρο τον κ. Χριστόφορο Σαμπάνη.
• Στα τέλη του 80 η Φιλαρμονική Τυρνάβου διαλύεται.
• Το 1993 επί δημαρχίας Δημητρίου Κουγιώνη επιστρέφει ο Κυριάκος Αντωνάκος και επανασυστήνεται η Φιλαρμονική με πρώτο κτίριο στην Λαϊκή Αγορά και εμφανίζεται για πρώτη φορά χωρίς στολές την 28 Οκτωβρίου.
• Το 1997 ιδρύεται ο Σύλλογος Εκτελεστών μετά από απόφαση των τότε εκτελεστών της, με σκοπό να υποστηρίζει οικονομικά και υλικά η όλη προσπάθεια. Ο λόγος ήταν ότι όλα τα παιδιά δεν πληρώνονται, είναι ερασιτέχνες και το κάνουν αφιλοκερδώς, ενώ πολλές φορές ψάχνουν και τρόπους να χρηματοδοτήσουν αυτή τη προσπάθεια.
• Το 2011 η Φιλαρμονική κλείνει από νομικό πρόσωπο. Από το 2011 ως την χρονιά που επιστρέφει διατηρείται ζωντανή από τον Σύλλογο Εκτελεστών χωρίς να λείψει από τις υποχρεώσεις της, με μια συνδρομή των 5 ευρώ ώστε να πληρώνονται τα έξοδα. Πρόεδρος του Συλλόγου εδώ και 10-15 χρόνια είναι ο κ. Νίκος Ζαχαρακούλης.
• 20 Νοεμβρίου 2013 πεθαίνει ο κ. Κυριάκος Αντωνάκος όπου έκλεισε 10 χρόνια φέτος και το παρόν άρθρο – αναδρομή αφιερώνεται στην μνήμη του.
• Το 2019 επί δημαρχίας Παναγιώτη Σαρχώση έχει ολοκληρωθεί η πολυπόθητη τροποποίηση του οργανισμού του δήμου και επανέρχεται η Φιλαρμονική οπου πλέον υπάγεται στην Αντιδημαρχία Πολιτισμού.
• Το 2016 είναι μια σημαντική χρονιά αφού μετά από αίτηση του Συλλόγου Εκτελεστών στο Δημοτικό Συμβούλιο εγκρίθηκε η δημιουργία μουσικών εργαστηρίων με σκοπό τη διδασκαλίας της λαϊκής, παραδοσιακής και έντεχνης μουσικής.

Δείτε εδώ σπάνιο φωτογραφικό υλικό:

Το 2019 η Φιλαρμονική ήταν καλεσμένη στον Δήμο Τρικκαίων και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Εκτελεστών του Δήμου Οδυσσέας Τράντος, στην έρευνα που έκανε με σκοπό να γράψει ένα βιβλίο για την Φιλαρμονική των Τρικάλων ανακάλυψε μια φωτογραφία στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της Βουλής η οποία απεικονίζει την Φιλαρμονική του Δήμου Τυρνάβου το 1913. 

Οι βασικές πληροφορίες όπως αναφέρουμε πιο πάνω ήταν πως η Φιλαρμονική δημιουργήθηκε το 1964, με μερικές φήμες πως προϋπήρχε χωρίς να είναι βέβαιο.

Με αφορμή αυτή την ανακάλυψη , ξεκίνησε μια έρευνα για την ιστορία της Φιλαρμονικής του Δήμου Τυρνάβου. Με τις προσπάθειες στα πλαίσια της έρευνας ενός σπουδαστή του Τμήματος Μουσικών σπουδών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αλλά και εκτελεστή της Φιλαρμονικής μας, του Κωνσταντίνου Τσιγάνη, βρέθηκαν στοιχεία που αποδεικνύουν πως έγινε συναυλία της Φιλαρμονικής στις 5 Φεβρουαρίου του 1909 στο Παρθεναγωγίο της πόλης του Τυρνάβου, ότι το 1908 υποδέχτηκε τους νεότουρκους, ότι υπήρξε λαχειοφόρος στην οποία έκαναν για την αγορά των μουσικών οργάνων, και ότι τα ονόματα των αρχιμουσικών ήταν ο κ. Σαρέας, ο κ. Λεβέντης και ο Λοχαγός του Πεζικού Αχιλλέας Ριγόπουλος.

Πιθανή ημερομηνία που συστάθηκε η Φιλαρμονική είναι το 1900 αλλά πιθανόν και νωρίτερα. Αυτό αποδεικνύει πως είναι μια από τις παλαιότερες σε όλη την Θεσσαλία αλλά και σε όλη τη χώρα!

Από το ιστορικό αρχείο και τις ανέκδοτες φωτογραφίες που παρουσιάζουμε, φανερώνεται πως η Φιλαρμονική του Δήμου Τυρνάβου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του τόπου, άρρηκτα συνδεδεμένη με τις θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις της πόλης, ενώ κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στους εορτασμούς των εθνικών επετείων, διότι χωρίς Φιλαρμονική καμία παρέλαση δεν θα ήταν ίδια.

Τα νέα παιδιά της πόλης αγαπούν την Φιλαρμονική και συμμετέχουν ενεργά σε αυτήν μέσα από τα εργαστήρια της πράγμα που δείχνει πως το μέλλον της είναι σίγουρο, ενώ πέρα από τις λιτανείες και τις παρελάσεις, δημιουργεί αμέτρητες εκδηλώσεις και φεστιβάλ βάζοντας το λιθαράκι της στον Πολιτισμό της πόλης.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Η μεγάλη ιστορία της Φιλαρμονικής του Δήμου Τυρνάβου – Σπάνιο υλικό αποκαλύπτει ότι συστάθηκε το 1900 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η κα Σδρόλια μίλησε για την μεγάλη ιστορία του Τυρνάβου που αναδεικνύεται μέσα από τις εκκλησίες της περιοχής αλλά και για την διαδρομή που ετοιμάζουν ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να επισκεφθεί τα σημαντικά σημεία της πόλης. Μεταξύ άλλων εξήγησε την πορεία των εργασιών όσο αναφορά την επισκευή των ναών από τον σεισμό. 

Tirnavospress: Κα Σδρόλια ο Τύρναβος έχει μια μεγάλη ιστορία και πριν από τους Βυζαντινούς χρόνους, θα μας πείτε με λίγα λόγια τα πιο σημαντικά κομμάτια της ιστορίας μας;

Σταυρούλα Σδρόλια: Ο Τύρναβος πραγματικά είναι πάρα πολύ σημαντικός από ιστορική άποψη και γι’ αυτό και η Eφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας, που είναι η υπεύθυνη υπηρεσία, έχει επιδείξει σημαντικό ενδιαφέρον ήδη από τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και τώρα τελευταία με τις εργασίες που κάναμε σε μνημεία μετά τον προπέρσινο σεισμό. Έχουν συγκεντρωθεί πάρα πολλά στοιχεία και θα μπορούσαμε να πούμε χωρίς υπερβολή, ότι ο Τύρναβος ήταν η παλιά πρωτεύουσα της Θεσσαλίας. Είχε δηλαδή αυτή τη σημασία όσον αφορά στο Ορθόδοξο στοιχείο, και όχι από διοικητική άποψη, γιατί όπως ξέρουμε, μέχρι και 150 χρόνια πριν, η Θεσσαλία ανήκε στην οθωμανική αυτοκρατορία. Και αυτήν την μεγάλη ιστορία την αποτυπώνει σήμερα ο Τύρναβος στις εκκλησίες του, γιατί τα άλλα κτήρια πολύ δύσκολα διασώζονται μετά από αιώνες.

Έχουμε λοιπόν εκκλησίες στον Τύρναβο 500 ετών και άλλες που ανακαινίστηκαν πρόσφατα αλλά έχουν την παλιά ιστορία και τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία τα συναντούμε στα κειμήλια των εκκλησιών αυτών. Να πω απλώς για να μην σας κουράσω ότι έχουμε ξεκινήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα με την Μητρόπολη Λάρισας και με το προσωπικό ενδιαφέρον του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ιερωνύμου για τα κειμήλια του Τυρνάβου τα οποία συντηρούνται στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας με όλα τα επιστημονικά εχέγγυα που απαιτούνται και αναδεικνύουν σιγά σιγά όλη τους την αξία.

Και ξεκινώντας από αυτή την εκκλησία όπου βρισκόμαστε σήμερα (Παναγία Φανερωμένη) είχαμε την τιμή να ανακαλύψουμε μέσα στο πλαίσιο της συντήρησης, το πιο σημαντικό κειμήλιο της ιστορίας της, που είναι η εικόνα της Φανερωμένης. Δηλαδή η εκκλησία πήρε το όνομα της από μια εικόνα που φανερώθηκε εδώ με θαυματουργό τρόπο, το 1600 περίπου και η οποία διασώθηκε μέχρι σήμερα, απλώς ήταν μαυρισμένη, φυλάσσονταν με μεγάλη ευλάβεια εδώ. Οι ενορίτες την φύλαξαν μαζί με όλες τις παλιές εικόνες και δημιουργήθηκε μια μεγάλη συλλογή που δείχνει όλα τα στάδια της ιστορίας. Είχαμε δηλαδή εδώ ναό του 16ου αιώνα, του 17ου και αργότερα, φτάνοντας στον σημερινό ναό, ο οποίος αποτυπώνεται άριστα στο ωραίο τέμπλο που έχει την χρονολογία του 1874. Είναι δηλαδή αυτός ο ναός το τελευταίο στάδιο της εξέλιξης αυτού του μνημείου και μας δείχνει ανάγλυφα πόσο μεγάλο ενδιαφέρον υπάρχει. 

Μιλήσαμε πάρα πολύ σύντομα για τον ναό της Φανερωμένης και το μεγάλο του ενδιαφέρον. Η κεντρική του θέση τον ανέδειξε τον 19ο αιώνα στην Μητρόπολη του Τυρνάβου, είχε δηλαδή από τότε και μετά τον κυριότερο ρόλο. Αλλά στην πρώιμη ιστορία του Τυρνάβου τον 16ο αιώνα, τότε που όπως είπα ήταν η μεγαλύτερη πόλη της Θεσσαλίας, όσον αφορά στο χριστιανικό στοιχείο, ο Τύρναβος είχε 16 εκκλησίες, από τις οποίες οι περισσότερες σώζονται.

Είχαμε βέβαια την ατυχία τα τελευταία χρόνια σε δύο πυρκαγιές να χάσουμε 2 από αυτά τα μνημεία, αλλά πιστεύω με την βοήθεια όλων μας, πρώτα της εκκλησίας αλλά και των ενοριτών που έχουν συνέχεια στον νου τους αυτά τα μνημεία, να μπορέσουμε να προστατέψουμε τις υπόλοιπες και να γίνει και ένα πρόγραμμα ανάδειξης με τέτοιο τρόπο που ο επισκέπτης θα μπορέσει να τις εντοπίσει εύκολα και να τις δει.

Βάζουμε σαν στόχο δηλαδή, θα το συζητήσουμε και με την νέα δημοτική αρχή και με τον Σεβασμιώτατο βέβαια πρώτα από όλα, ώστε ο Τύρναβος να αναδείξει σε ένα πλαίσιο τέτοιο τις εκκλησίες ώστε να μπορεί εύκολα να τις δει ο επισκέπτης και βέβαια να καταρτιστεί ένα πλαίσιο φύλαξης και έκθεσης αυτού του μεγάλου πλούτου που είναι τα κειμήλια και είναι πάρα πολλά, αντάξια όχι ενός μουσείου αλλά περισσότερων και με μεγάλο ενδιαφέρον. Ήδη στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, έχουμε αξιοποιήσει σε τρεις εκθέσεις μέχρι σήμερα κειμήλια τόσο του 16ου όσο και του 18ου δηλαδή τιμώντας όλες τις περιόδους και μπορεί κανείς να αναζητήσει στοιχεία για τις εκθέσεις αυτές. 

Tirnavospress: Ποια είναι η παλαιότερη εκκλησία στον Τύρναβο και ποιες είναι πιο ενδιαφέρουσες ιστορικά;

Σταυρούλα Σδρόλια: Η παλαιότερη είναι ο Άγιος Νικόλαος ο Τουραχάν, στον οποίο βέβαια αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι η ανακαινισμένη φάση του, έχει δεχτεί πάρα πολλές ανακαινίσεις αλλά σώζεται από κάτω το παλιό κτίριο μαζί με τοιχογραφίες από την πρώτη φάση και ένα τμήμα του τέμπλου που χρονολογείται στον 16ο αιώνα. Φτάνουμε δηλαδή σχεδόν στην αρχή της δημιουργίας του Τυρνάβου. Ο Τύρναβος σύμφωνα με τις Οθωμανικές πηγές χρονολογείται ήδη από τον 15ο αιώνα, που σημαίνει ότι οι παλαιότεροι οικισμοί που υπήρχαν συνοικίζονται, είχε βέβαια και βυζαντινό παρελθόν η περιοχή. Αλλά σήμερα πραγματικά διατηρεί το παλιό κτήριο ο Άγιος Νικόλαος ο Τουραχάν και πολύ ενδιαφέρουσες εικόνες που αυτή τη στιγμή είναι στο Διαχρονικό Μουσείο και έχουν συντηρηθεί. 

Από τις άλλες εκκλησίες θα αναφέραμε πρώτο τον Άγιο Αντώνιο, ο οποίος σώζει το κτήριο από τον 17ο αιώνα και μάλιστα ένα πάρα πολύ αξιόλογο τέμπλο, που διατηρεί την χρονολογία του το 1603. Παράλληλα της ίδιας εποχής, είναι ο Άγιος Νικόλαος των Βλάχων, αλλά και σε αρκετές άλλες εκκλησίες σώζονται τμήματα -όχι ολόκληρο κτήριο- καθώς έχουν δεχτεί ανακαίνιση αλλά σώζεται μεγάλη σειρά κειμηλίων. Όπως ας πούμε, ο Άγιος Γεώργιος, που είχε και αυτός την ατυχία στον τελευταίο σεισμό να πάθει σοβαρή ζημιά, διέσωσε όμως μια μεγάλη σειρά κειμηλίων. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Άγιοι Ανάργυροι, όπου παρόλο που το κτήριο δεν είναι παλιό διατηρούνται εικόνες από την αρχική φάση του μνημείου τον 17ο αιώνα, στις οποίες υπάρχει η υπογραφή του κρητικού ζωγράφου Αντωνίου Αγοραστού, κάτι που έχει σημασία γιατί αυτοί οι ζωγράφοι είχαν αναπτύξει άριστη τεχνική και ήταν, όπως γνωρίζουμε, αρκετά καλοπληρωμένοι. Μας δείχνει δηλαδή η σειρά εικόνων την ακμή της κοινωνίας του Τυρνάβου, που οφειλόταν κατά κύριο λόγο στους εμπόρους, οι οποίοι πρώτοι μεταξύ των Θεσσαλών διέθεσαν τα προϊόντα τους στο εξωτερικό, και έτσι ο πλούτος του Τυρνάβου αποτυπώνεται στα κτήρια του. 

Tirnavospress: Μιλήστε μας λίγο πιο αναλυτικά για την ιστορία του Αγίου Αντωνίου αλλά και για την πορεία των επισκευών μιας και η ενορία του Αγίου Γεωργίου έχει μείνει χωρίς ναό μετά τον σεισμό. 

Σταυρούλα Σδρόλια: Είναι μια εκκλησία που σώθηκε ακέραιη από τον 17ο αιώνα. Μάλιστα κατά καλή τύχη σώθηκε και η χρονολογία 1636, που υπάρχει στην εξωτερική όψη του κτηρίου. Αντίστοιχα, μέσα υπάρχει η χρονολογία 1603 πάνω στο ξυλόγλυπτο τέμπλο, που βρίσκεται ακριβώς στην εποχή όπου αρχίζει η μεγάλη ανάπτυξη των ξυλόγλυπτων. Μας δείχνει δηλαδή, πόσο πρώιμα υιοθετούν οι καλλιτέχνες του Τυρνάβου τα νέα ρεύματα, γιατί πιό πριν είχαμε πολύ απλά τέμπλα, μόνο με ζωγραφική και στην βυζαντινή περίοδο είχαμε τα μαρμάρινα. Το τέμπλο αυτό τοποθετείται στην εποχή της ανάπτυξης των ξυλόγλυπτων. Έτσι έχουμε μπροστά μας ένα ξυλόστεγο κτήριο με εξωτερική στοά που σώζεται από τον 17ο αιώνα και έχει τοιχογραφίες που σώζονται στον δυτικό του τοίχο, που μας δείχνουν την τέχνη των Λινοτοπιτών ζωγράφων με όμοιο τρόπο που το κάνει η μονή του Προφήτη Ηλία. Είναι δηλαδή ένα σύγχρονο κτήριο με την φάση του Προφήτη Ηλία όπως την ξέρουμε από το 1630 περίπου. 

Ήταν πραγματικά μεγάλο ατύχημα για τον Τύρναβο που τον χτύπησε ο σεισμός. Έγιναν εδώ από την υπηρεσία μας εργασίες επισκευής σε τέσσερις ναούς, οι σημαντικότερες από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν στον Προφήτη Ηλία. Σε όλες τις εργασίες ο στόχος ήταν να σταθεροποιηθούν τα μνημεία ώστε να μπορούν να λειτουργούν. Με εξαίρεση τον ναό της Αγίας Παρασκευής λοιπόν, ο ναός του Αγίου Αντωνίου είναι ένα από τα παραδείγματα ναών που επισκευάστηκαν έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν. Επομένως μπορεί ο κόσμος να την χρησιμοποιεί. Δεν είχε σοβαρές ζημιές παρά μόνο ρωγμές στον νότιο τοίχο. 

Tirnavospress: Μιλήστε μας λίγο για την ιστορία της Αγίας Παρασκευής αλλά και την πορεία των εργασιών μετά το σεισμό

Σταυρούλα Σδρόλια: Ήταν από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις που αντιμετωπίσαμε γιατί οι ζημιές εδώ από το σεισμό ήταν πολύ σοβαρές. Η Αγία Παρασκευή είναι μια θολοσκέπαστη εκκλησία, του 19ου αιώνα, η οποία διαθέτει διώροφο νάρθηκα. Είναι ένας ναός με μεγαλοπρεπή πρόσοψη αλλά δυστυχώς οι ναοί αυτοί υποφέρουν πάρα πολύ σε σεισμούς. Έχουν αυτήν την ευαισθησία ιδίως η διώροφη πρόσοψη, που στηρίζεται σε κολώνες. Οι ζημιές λοιπόν είναι τέτοιες, ώστε η υπηρεσία μας σύμφωνα με τις πιστώσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, έκανε εδώ μόνο υποστύλωση. Χρειάστηκε μια εκτεταμένη και πολυδάπανη υποστήλωση, αλλά εδώ πρέπει να συνεχίσουμε πρώτα με την μελέτη και στην συνέχεια με έργο επισκευής. Έχουμε μακρύ δρόμο. 

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές η Αγία Παρασκευή ήταν χτισμένη απέναντι από εκεί που βρίσκεται τώρα, στην θέση όπου ο Βελή Πασάς έχτισε το ανάκτορο που δεν διασώζεται σήμερα. Την εποχή που ήθελε να χτίσει το ανάκτορο έδωσε τα χρήματα για να μεταφερθεί η Αγία Παρασκευή απέναντι οπότε έχουμε ένα κτήριο των αρχών του 19ου αιώνα. 

Tirnavospress: Πείτε μας δύο λόγια και για την Μονή του Προφήτη Ηλία

Σταυρούλα Σδρόλια: Είναι το μοναστήρι του Τυρνάβου. Για καλή μας τύχη σώθηκε αυτήν η πολύ ενδιαφέρουσα εκκλησία, που είναι στον αθωνίτικο τύπο με τρούλο. Δηλαδή όπως γινόταν και στο Άγιο Όρος, σταυροειδής ναός με τρούλο και τρείς κόγχες. Έχει μέσα πάρα πολύ ενδιαφέρουσα ζωγραφική, από το 1632, των Λινοτοπιτών ζωγράφων, είναι από τα πιο άξια συνεργεία του 17ου αιώνα με πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα με την ζωή του Χριστού, θαύματα και βίους αγίων. Δυστυχώς έπαθε πολλές φθορές με την πάροδο του χρόνου, αλλά την εποχή αυτή έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε όχι μόνο τα πρώτα σωστικά μέτρα στο ναό, γιατί και αυτός έπαθε ζημιές από το σεισμό, αλλά επίσης έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες πλήρους αποκατάστασης του κτηρίου, όσο και του ζωγραφικού διακόσμου και τις έχουμε υποβάλει στο Υπουργείο Πολιτισμού, και ζητάμε την ένταξη άμεσα σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Ελπίζουμε δηλαδή όταν η Περιφέρεια Θεσσαλίας εξαγγείλει το νέο ΕΣΠΑ, να έχουμε την τύχη ή σε αυτό ή σε κάποιο άλλο πρόγραμμα, να ενταχθεί η πλήρης αποκατάσταση αυτού του ναού. 

Tirnavospress: Κλείνοντας πείτε μας κατά την γνώμη σας πως κατάφερε ο Τύρναβος να διατηρήσει το χριστιανικό στοιχείο στην περίοδο της Τουρκοκρατίας;

Σταυρούλα Σδρόλια: Αυτό είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον ερώτημα. Γιατί όπως έχουν γράψει οι ιστορικοί, ο Τύρναβος είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα ανάπτυξης πεδινής κωμόπολης. Γιατί ξέρουμε ότι είχαμε ανάπτυξη και πολλές εκκλησίες στα ορεινά αλλά σε πεδινή κωμόπολη και μάλιστα πόλη όπως ήταν ο Τύρναβος, είναι σπάνιο. Αυτό λοιπόν δεν θα μπορούσε να γίνει παρά με την θέληση των Τούρκων. Ήδη οι Οθωμανοί από τον 15ο αιώνα, οπότε αποφάσισαν την ίδρυση ενός μεγάλου κέντρου  στην θέση του Τυρνάβου, έδωσαν προνόμια στους κατοίκους ώστε να μπορούν να παράγουν γεωργικά προϊόντα όσο και επεξεργασμένα, τα βιοτεχνικά που αμέσως ακολούθησαν. Αυτό λοιπόν είναι το μυστικό του Τυρνάβου, η απαλλαγή από τη φορολογία. Με τον τρόπο αυτό τα κέρδη μπορούσαν να τα επενδύσουν σε επιπλέον προϊόντα. Άρα το μυστικό τους οδηγούσε σε μεγάλη βιοτεχνική ανάπτυξη και ξεκινούν από τον 16ο αιώνα να εξάγουν τα προϊόντα τους, που ήταν τα σπουδαία υφάσματα, τα οποία και τα έβαφαν έχοντας πολύ πρώιμα τα μυστικά των βαφών αλλά και τα ύφαιναν στα μεγάλα υφαντουργεία του Τυρνάβου. Αυτά είναι τα πρώτα προϊόντα της Θεσσαλίας που φτάνουν στο εξωτερικό. Και έτσι χτίστηκαν οι μεγάλες εκκλησίες. 

Δείτε την συνέντευξη της στο Tirnavospress Web TV:

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Σταυρούλα Σδρόλια στο TP: Ο Τύρναβος ήταν η πρωτεύουσα της Θεσσαλίας – Ο Άγιος Αντώνιος μπορεί να λειτουργήσει εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Έλληνας δεν μπορεί να ζήσει υπόδουλος, θέλει να αναπνεύσει αέρα ελεύθερο, δημοκρατικό και ελληνικό. Αποφασίζει να αντιδράσει, χρειάζεται αγώνας ένοπλος. Αρχίζει να  συσπειρώνεται συνωμοτικά και να σχηματίζονται οι πρώτες αντιστασιακές ομάδες εναντίον της διπλής κατοχής. Πρώτη αντιστασιακή οργάνωση η οποία βρέθηκε εις τα βουνά και κήρυξε το σάλπισμα της αντιστάσεως είναι ο ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ με αρχηγό τον στρατηγό Ναπολέοντα Ζέρβα. Εις την συνέχεια εμφανίστηκαν και άλλες μεταξύ αυτών και η οργάνωση ΕΚΚΑ(ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ) του συνταγματάρχη Ψαρρού, η οποία θα μας απασχολήσει εις το παρόν πόνημα. 

Ο Ψαρρός, μέλος του Βενιζελικού κινήματος Εθνικής Αμύνης με πείρα από τα πεδία των μαχών, ιδρύει τον Μάιο του 1941 μαζί με άλλους έφεδρους αξιωματικούς και πολίτες τον Ελληνικό Απελευθερωτικό Στρατό(ΕΑΣ) σε συνεννόηση με την κεντρική στρατιωτική διοίκηση, η οποία αποχωρούσε από την Κρήτη για τη Μέση Ανατολή. Εξαπλώνεται σε Βοιωτία, Φθιώτιδα, Ναυπακτία, Λοκρίδα και Βόρεια Πελοπόννησο.

Την 20ή Απριλίου 1942 η οργάνωση συγχωνεύεται οργανωτικά με την ΕΚΚΑ και ξανασχηματίζεται το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, θυμίζοντας το ηρωικό Σύνταγμα των Ευζώνων. Η οργάνωση αναπτύσσεται γρήγορα και εκπροσωπείται εις το γενικό στρατιωτικό συμμαχικό στρατηγείο μαζί με τον ΕΔΕΣ και το ΕΑΜ.

Η πρώτη συνεργασία του Ψαρρού με τον αγγλικό στρατό γίνεται την 29η Σεπτεμβρίου 1942  και η πρώτη μάχη εναντίον των κατακτητών την 18η Δεκεμβρίου1942.  εις τον δρόμο Ερατεινής-Λιδωρικίου, όπου και χτυπήθηκε μια ιταλική εφοδιοπομπή .

Το ΚΚΕ  με το πρόσχημα ότι μέλη του 5/42 Συντάγματος έκαναν αντικομμουνιστική προπαγάνδα δυο φορές το αφόπλισαν. Ας δούμε πότε και πως.

Η πρώτη διάλυση έγινε 13 προς 14 Μαΐου 1943 εις την Στρώμη Δωρίδας, όπου η έδρα της Οργάνωσης, με τον εξής τρόπο. Ο Άρης Βελουχιώτης επισκέπτεται τον Ψαρρό για λόγους αβρότητας και του ζητά τα συνθηματικά των φυλακίων του γιατί, δήθεν, ήθελε να περάσει ένα τμήμα του από περιοχή ελεγχόμενη από τον Ψαρρό. Ο Συνταγματάρχης ,αγαθά πράττοντας, τα δίδει και έτσι συλλαμβάνεται κυριολεκτικά και μεταφορικά εις τον ύπνο. Περικυκλωμένοι οι αντάρτες του 5/42 και ορατή η πιθανότητα αδελφοκτόνου αιματοχυσίας οι περισσότεροι παραδόθηκαν και αφοπλίστηκαν. Ο Ψαρρός και αξιωματικοί του συνελήφθησαν και το Σύνταγμα διαλύθηκε. Με παρέμβαση του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής(ΣΜΑ) ο Ψαρρός και οι αξιωματικοί του ελευθερώθηκαν. Η σύλληψη του Ψαρρού και των αξιωματικών του προκάλεσε ποικίλες και έντονες αντιδράσεις, με το ΚΚΕ να δικαιολογείται ότι τον Άρη Βελουχιώτη παρέσυρε ο «καπετάν Ορέστης» του ΕΛΑΣ Αττικής (Ανδρέας Μούντριχας)  ο οποίος αργότερα κατηγορήθηκε για χαφιές, πράκτορας και προβοκάτορας,‧ συνήθη πρακτική.

Περί το τέλος Μαΐου 1943, ο Ταξίαρχος Eddie Myers λαμβάνει εντολή από το ΣΜΑ να συντονίσει και ανασυντάξει το ελληνικό αντάρτικο. Στόχος ήταν η παραπλάνηση των γερμανικών δυνάμεων εν όψει της συμμαχικής απόβασης εις την Σικελία. Ο Ψαρρός δραστηριοποιείται και συγκεντρώνει γύρω του 200 μαχητές- αντάρτες και άρχισε να λαμβάνει ρίψεις οπλισμού από το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, όπως αναφέρει εις το βιβλίο του ο (τότε) Λοχαγός Αθανάσιος Κούτρας. Η τελευταία ρίψις έγινε την 21η Ιουνίου και ο οπλισμός δεν είχε δοθεί εις τους μαχητές.

Το βράδυ 22 προς 23 Ιουνίου οι δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ επιτίθενται εναντίον του Συντάγματος με στόχο να το διαλύσουν, όπως είχαν πράξει ένα μήνα πριν. Ο στρατιωτικός στόχος απέτυχε. Οι ένοπλες ΕΛΑΣίτικες δυνάμεις ηττήθηκαν κατά κράτος. Κέρδισαν, όμως,  τον ¨πολιτικό¨ στόχο. Μετά από λίγες ημέρες ο Συνταγματάρχης λαμβάνει μια δυσνόητη για μένα απόφαση: να διαλύσει το 5/42 Σύνταγμα, τον πολεμικό βραχίονα του ΕΚΚΑ. Η απόφαση αυτή προκάλεσε θλίψη και απογοήτευσε τα παλικάρια – τους αξιωματικούς και απλούς οπλίτες. Όπως έγραψε εύστοχα ο Αλεξ. Ζαούσης «ήταν μία πράξη υπερβολικής πραότητας σε έναν αγώνα στα βουνά, όπου τα πάθη είχαν αρχίσει να θεριεύουν» (Αλεξάνδρο υ Ζαούση: Οι δύο όχθες 1939-1945, Αθήνα 1987, εκδόσεις Παπαζήση, Μέρος Β(Ι), σελ. 287.)

Παρά ταύτα την «29 Μαΐου διατάζει η Μ. Ανατολή να ξανασυσταθεί το 5/42, κι ο Ψαρρός ξαναγυρίζει στην Γκιώνα. Εκεί, μετά από ένα μήνα πληροφορείται από ένα χωρικό από το Λευκαδίτη πως « 800 ελασίτες του Νικηφόρου έρχονται να τον χτυπήσουν.». [Χρήστου Ζαλοκώστα: Το Χρονικό της Σκλαβιάς, Αθήνα 1997 (επανέκδοση), εκδόσεις Εστία, σελ. 217.]

Πράγματι το πρωί της 27ης Ιουνίου1943 800 ελασίτες με τους αξιωματικούς των φθάνουν εις το χωριό Λευκαδίτη, εγκαθιστούν φρουρά, στρατηγείο εις το σχολείο και καλούν τα τοπικά στελέχη του 5/42 Συντάγματος εις το σχολείο. Έλεγαν ότι στόχος τους ήταν να κτυπήσουν το Λιδωρίκι.

Εις τα μέλη της τοπικής οργάνωσης σήμανε συναγερμός. Υποπτεύτηκαν ότι στόχος δεν ήταν το Λιδωρίκι, αλλά, το 5/42 Σύνταγμα, το οποίο εκείνες τις ημέρες ανασυγκροτείτο και η έδρα του ήταν πολύ κοντά. Είχε εγκαταστήσει τον Σταθμό Διοικήσεώς του εις τη θέση «Ταράτσα» της Γκιώνας.

Οι υποψίες των στελεχών του 5/42 γρήγορα επαληθεύτηκαν. Οι ελασίτες εις την αυλή του σχολείου κατέστρωναν τα σχέδια εναντίον του Ψαρού. Εκεί έπαιζαν μικρά παιδιά και ο υιός του παπά ,9χρονος, αλλά υποψιασμένος πλησίαζε, δήθεν, αδιάφορα τους αντάρτες και εκεί άκουσε τα σχέδιά των ελασιτών. Ο μικρός πληροφόρησε τον πατέρα του, τοπικό στέλεχος του 5/42.

Ο Μήτσος Κούτρας πήγε ανήσυχος εις το σχολείο και άκουσε τις στιχομυθίες των ελασιτών αναφερόμενες εις τον Ψαρρό. Αθόρυβα πορεύτηκε σε παρακείμενο σπίτι, όπου αξιωματικός του ΕΛΑΣ ανέκρινε κύπριο σύνδεσμο του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής και προσπαθούσε να του αποσπάσει πληροφορίες για το Σύνταγμα 5/42.

Ο Κούτρας συναντά τον παπά του χωριού, τον Παπά-Ηλία Λακαφώση, αλληλοενημερώνονται και αποφασίζουν να πάει ο Κούτρας να ενημερώσει τον Ψαρό. Καταστρώνουν το σχέδιο πορείας και τις δικαιολογίες που θα χρησιμοποιήσει ο Κούτρας αν συλληφθεί από περίπολο του ΕΛΑΣ.

Με πολλές προφυλάξεις και αφού είδε από μακριά ομάδα 70 ελασιτών να πορεύεται προς το αρχηγείο του 5/42 για επίθεση περισπασμού, περί την 6η απογευματινή ώρα βρίσκεται με τον Ψαρρό και τον ενημερώνει για όσα άκουσε και είδε. Ο Ψαρρός τον άκουσε ψύχραιμος και δεν επέτρεπε να φανερωθούν τα συναισθήματά του. Απέρριψε προτάσεις αξιωματικών για ενέργειες εκτός αμυντικής περιοχής. Δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να πιστεύσει ότι πάλι θα χυνότανε αδελφικό, αίμα ελληνικό. Τελικά δίδει τις διαταγές του εις τους αξιωματικούς του και αποδεσμεύει τον Μήτσο Κούτρα για να φύγει και τον συμβουλεύει να προσέχει.

Ίσως η πιο εύστοχη περιγραφή της καταστάσεως εις την οποία βρέθηκε ο Ψαρρός να βρίσκεται εις το βιβλίο του Χ. Ζαλοκώστα: «Δεν περνάει ούτε μήνας   που ένας χωριάτης από το Λευκαδίτη αναγγέλλει στον Ψαρρό πως 800 ελασίτες του Νικηφόρου έρχονται να τον χτυπήσουν. Με το να αρνείται την επίθεση, ο άχολος Συνταγματάρχης εκνευρίζει τους αξιωματικούς του» (Χρήστου Ζαλοκώστα: Το Χρονικό της Σκλαβιάς, Αθήνα 1997, εκδόσεις Εστία, σελ. 217.).

Με το τελευταίο φως της 22ης Ιουνίου οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ ξεκινούν για την εξόντωση του Ψαρρού. Κατά τα μεσάνυκτα πλησιάζουν και θέτουν σε εφαρμογή το σχέδιό τους. Ελπίζουν να αιφνιδιάσουν και στέλνουν τον υπεύθυνο του ΕΑΜ στο Λευκαδίτι, Γ. Κρικέλα, να   επιδώσει το τελεσίγραφο παράδοσης του Ψαρρού. Αντιλαμβάνονται την ύπαρξη επανδρωμένων προχωρημένων φυλακίων του 5/42 και έτσι αντί να αιφνιδιάσουν αυτοί τον Ψαρρό, τους αιφνιδιάζει αυτός. Προφανώς ο Ψαρρός απορρίπτει το τελεσίγραφο.  Η μάχη μεταξύ του επιτιθέμενου ΕΛΑΣ και του αμυνομένου 5/42 ΣΕ αρχίζει και ρέει ανθρώπινο αίμα ελληνικό. Ο ΕΛΑΣ προτίμησε να πολεμήσει , για μια ακόμη φορά, τον Ψαρρό παρά τον κατακτητή. 

Το Σύνταγμα Ψαρρού απέκρουσε επιτυχώς την επίθεση του ΕΛΑ  . Η μάχη τελείωσε το βράδυ της 23ης Ιουνίου 1943. Οι απώλειες του 5/42 ήταν 3 νεκροί και 5 τραυματίες, ενώ του ΕΛΑΣ χαρακτηρίζονται ¨ως βαριές¨. Σημειώνομε ότι ο μαχητής του 5/42 Ηλίας Τσίγκας αφού συνελήφθη αιχμάλωτος αν και τραυματίας εκτελέστηκε από τον ΕΛΑΣ,. Οι αιχμάλωτοι ΕΛΑΣίτες αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι με διαταγή του Ψαρρού.  Μεγάλος Πατριώτης  και χριστιανός .

Είναι φανερό ότι η ψυχωμένη και αφοσιωμένη μαχητική ομάδα του Λευκαδιτίου, όχι μόνο έσωσε το Σύνταγμα από έναν ταπεινωτικό αφοπλισμό σαν αυτόν της Στρώμης ή ίσως μία αιφνιδιαστική καταστροφή του και άνοιξε δρόμο λαμπρό για την δόξα του Ψαρρού.

Αμέσως μετά τη μάχη ο Ψαρρός συνάντησε τον Άγγλο Ταγματάρχη Τζεφ και τον παρακάλεσε να μεσολαβήσει για να πάψει ο ΕΛΑΣ τις επιθέσεις εναντίον του Συντάγματος, να ενισχύσει δε τούτο με ορισμένα μέσα που του υπέδειξε, ώστε να μπορέσει το 5/42 να εκπληρώσει την αποστολή του. Τον παρακάλεσε επίσης η μεσολάβηση και ενίσχυση να γίνει όσο το δυνατόν γρηγορότερα (σε 2-3 ημέρες αν ήταν δυνατόν) δεδομένου ότι η απομάκρυνση των τμημάτων από τις βάσεις εφοδιασμού των δημιουργούσε μεγάλες δυσχέρειες στον ανεφοδιασμό. Σε ενάντια περίπτωση δήλωσε απερίφραστα ότι θα διαλύσει το Σύνταγμα. 

«Αφού πέρασαν 4 ημέρες, στις 28/6/43, επειδή όχι μόνο καμμιά απάντηση δεν δόθηκε, αλλ’ αντίθετα ο Τζεφ έδειχνε πλήρη αδιαφορία και αδρανούσε, ο Ψαρρός, προβλέποντας εξακολούθηση της αιματοχυσίας και του άσκοπου αλληλοσπαραγμού των Ελλήνων, αποφάσισε να διαλύσει το 5/42 ΣΕ. Αν και νικητής στο πεδίο της μάχης, προτίμησε εν τούτοις να θυσιάσει μία ηρωική προσπάθεια για την απελευθέρωση της Πατρίδος στο βωμό της λογικής και της ομόνοιας.»(Γεωργίου Καϊμάρα: Το Χρονικό μίας Θυσίας, Δημ. Ψαρρός και το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, 3η  έκδοση, Αθήνα 1984, εκδ. Σιδέρη, σελ. 84-85.)

Το Σύνταγμα συγκροτήθηκε ξανά, για τρίτη και τελευταία φορά, εις τα τέλη Αυγούστου 1943. Πάλι έσπευσαν και εντάχθηκαν εις το Σύνταγμα αξιωματικοί και πολίτες με πολύ μεγαλύτερη από τις άλλες φορές χαρά και ενθουσιασμό. Ο Συνταγματάρχης Ψαρρός τους ενέπνεε.

Τον Σεπτέμβριο του 1943, το Σύνταγμα ξεκίνησε μία ηρωική σελίδα αντίστασης εις τα βουνά της Ρούμελης, δίνοντας σειρά μαχών με τον κατακτητή: μάχη Λιδωρικίου 12-13/9/1943, μάχη Σκαλούλας 14/9/1943, μάχη Αναθέματος 15/9/1943, μάχη Τσακορέματος 19/9/1943, μάχη Βουνιχώρας 25-20/9/1943, μάχη Ζωοδόχου Πηγής 29/10/1943, μάχη 51 χλμ. Γραβιάς-Αμφίσσης 11/1/1944, δολιοφθορά στο Δαδί Βοιωτίας 7/1/1944, και άλλες. 

Η επίθεση του ΕΛΑΣ στον ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και ο εμφύλιος του χειμώνα εκείνου (Οκτώβρης 1943-Φεβρουάριος 1944) έθεσε σε μεγάλη δοκιμασία τη συνοχή του Συντάγματος και πυροδότησε εσωτερικές αντιπαραθέσεις ανάμεσα  εις τους φιλοβασιλικούς και τους αντιμοναρχικούς αξιωματικούς του, υπό την αφόρητη πίεση του ΕΛΑΣ να αφήσει (το Σύνταγμα) την ουδέτερη στάση του και να εκδηλωθεί υπέρ του ΕΛΑΣ εις τη σύγκρουσή του με τον ΕΔΕΣ. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1944, πυροδοτήθηκε μία σειρά «τοπικών» επεισοδίων στη Φωκίδα, ανάμεσα στο 5/42 και στον ΕΛΑΣ.

Στα μέσα Απριλίου του 1944, το Σύνταγμα κυκλώθηκε μεθοδικά από μεγάλη δύναμη του ΕΛΑΣ, με επικεφαλής τον Άρη Βελουχιώτη, εις την περιοχή Τρικόρφου-Κλήματος Δωρίδος, την ώρα που ο – πάντα αγαθός – Διοικητής του προσπαθούσε να διευθετήσει με πολιτικό τρόπο την έκρυθμη κατάσταση που είχε δημιουργηθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Οι μάχες κορυφώθηκαν την Μεγάλη Εβδομάδα του 1944, ιδίως από την Μεγάλη Τετάρτη (12/4/1944). Το Σύνταγμα απέκρουσε διαδοχικές επιθέσεις του ΕΛΑΣ, με αποκορύφωμα την αιφνιδιαστική επίθεση του Τμήματος Νικηφόρου-Παπαζήση  από την κατεύθυνση του χωριού Μαραθιά προς την τοποθεσία «Σκάλα Καραΐσκου» της Δωρίδας, εναντίον των τμημάτων Καϊμάρα και Κούτρα του 5/42, ανήμερα του Πάσχα (16/4/1944).

Η επίθεση αυτή αποκρούστηκε όπως και οι προηγούμενες. Την ίδια ημέρα ο Ψαρρός διαλύει το 5/42 και στέλνει την τελευταία διακήρυξη προς το ΕΚΚΑ και εις το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής Γράφει πως οι κατηγορίες του ΕΛΑΣ κατά του Συντάγματος «αποτελούν αμαρτωλήν πρόφασιν, καθ’ όσον η απωτέρα βλέψις του ΕΑΜ είναι να διαλύσει το Σύνταγμα, ούτως ώστε να είναι μόνον κύριον της καταστάσεως δια να επιβάλει τας απόψεις του». 

Τα ξημερώματα της 17ης Απριλίου, η γενική επίθεση του ΕΛΑΣ διέσπασε την αμυντική γραμμή του Συντάγματος. Αξιωματικοί και οπλίτες βρίσκουν διεξόδους και γλυτώνουν την σφαγή. Ο Συνταγματάρχης Ψαρρός τελευταίος εγκαταλείπει την μάχη και κατεβαίνει εις τη Σκάλα Καραΐσκου και αρνείται να περάσει τον Κορινθιακό, πιστεύοντας ότι η παρουσία του μεταξύ των αιχμαλώτων θα ήταν ευεργετική για αυτούς. Το τι ακολούθησε, ας δούμε πως το αφηγείται ο Καθηγητής Hagen Fleischer, ο οποίος με κανένα τρόπο δεν συγκαταλέγεται στους «αστούς» ή τους «συντηρητικούς» ιστορικούς.:

«Τα τραγικά γεγονότα της 17ης Απριλίου θα αποτελέσουν το πιο ζοφερό κεφάλαιο της Αντίστασης. Οι νικητές σκότωσαν, πέραν από τους λίγους πεσόντες στη μάχη, τουλάχιστον 66 αντάρτες του 5/42, πολλούς μετά από φρικτά βασανιστήρια. Εκτελέστηκε και ο Ψαρρός, ενώ δεκάδες άνδρες του προσχώρησαν στον ΕΛΑΣ για να αποφύγουν την ίδια μοίρα. Οι μαρτυρίες συγκλίνουν πως την εκτέλεση διέταξε ο Συνταγματάρχης Ευθύμιος Ζούλας, αλλά δεν είναι σαφές ποιος ήταν ο φυσικός αυτουργός της εν ψυχρώ εκτέλεσης του αιχμάλωτου Ψαρρού. Ο Ζούλας διέταξε να γράψουν εις τον τάφο του Ψαρρού, εκτελέστηκε ως προδότης της Ελλάδας.

 Ο τραγικός θάνατος του (Ψαρρού), μετά τη διάλυση του 5/42 από τον ΕΛΑΣ, τον Απρίλιο του 1944, έπεισε τις αστικές πολιτικές δυνάμεις ότι το ΚΚΕ σκόπευε να πάρει την εξουσία με τη βία και προκάλεσε συσπείρωσή τους απέναντι στο ΕΑΜ.» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Τόμος ΙΣΤ, Αθήνα 2000. Κεφάλαιο Κατοχή και Αντίσταση – Aντίσταση και Εμφύλιες Διενέξεις, γραμμένο από τον Καθηγητή Hagen Fleischer, σελ. 40/41).

Ο Συνταγματάρχης Ψαρρός Δημήτριος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού με πολεμική εμπειρία, αφού έλαβε μέρος   , εθελοντής των Βαλκανικών πολέμων, μόλις 19 ετών τότε και φοιτητής της Φιλοσοφικής Σχολής, απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων, μέλος του βενιζελικού κινήματος της Εθνικής Αμύνης, πολέμησε και διακρίθηκε κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και τραυματίστηκε στην εκστρατεία της Ουκρανίας. Πατριώτης με όλη τη σημασία του όρου, δεν ήθελε να χυθεί αίμα αδελφικό, δεν το χωρούσε ο νους του Έλληνας να σηκώσει χέρι εναντίον συμπατριώτη  του την στιγμή κατά την οποία η πατρίδα, η Ελλάδα, στέναζε κάτω από διπλή κατοχή, δυο αυτοκρατοριών.  Προείχε ο κοινός αγώνας, να φύγει ο κατακτητής και να αναπνεύσει αέρα Λευτεριάς και Δημοκρατίας η πατρίδα.

Σημαντικές μάχες, τις οποίες έλαβε μέρος το 5/42 Σύνταγμα (απλή αναφορά). Το έτος 1943

12-13 Σεπτεμβρίου: Μάχη έναντι Ιταλών και Γερμανών στο Λιδωρίκι

15 Σεπτεμβρίου: Μάχη εναντίον Γερμανών στην περιοχή Αναθέματος

17 Σεπτεμβρίου: Μάχη εναντίον Γερμανών στην περιοχή Τσακόρεμα

Το έτος 1944

11 Ιανουαρίου και 1 Φεβρουαρίου: Μάχες Γραβιάς-Άμφισσας

Με το παρόν κείμενο αποτίουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής εις τον Συνταγματάρχη Ψαρρό, εις τους συμπολεμιστές του και σε όλους εκείνους οι οποίοι πολέμησαν για τη Δημοκρατία και Λευτεριά της Ελλάδας.

Αιωνία αυτών η μνήμη.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Συνταγματάρχης Ψαρρός: Πλήρωσε με τη ζωή του την αγάπη του για την Ελλάδα, τη Δημοκρατία και τη Λευτεριά εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται για την εισαγωγή στην περιγραφή της Ελλάδος από τον Σοφιανό. Εντυπωσιασμένος ο Γκερμπελί από κείμενα ιστοριογράφων για τον Πηνειό και τα Τέμπη δίνει στον Πηνειό την εικόνα πλωτού ποταμού, τον οποίο διασχίζουν μικρά και μεγαλύτερα πλοία.

Η φαντασία του προχωράει ακόμα περισσότερο κατά την περαιτέρω περιγραφή της κοιλάδας των Τεμπών, όπου αναφέρεται στα ήρεμα σαν λάδι νερά του Πηνειού, στα μικρά και μεγάλα πλοία που τον διατρέχουν μεταφέροντας πλήθος κόσμου, αλλά και στους ευτυχισμένους λουόμενους που απολαμβάνουν την δροσιά των υγιεινών νερών του. Στη συνέχεια, αναφέρεται στην ιστορία της Λάρισας όπως την διάβασε στα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων και των Λατίνων συγγραφέων.

πηγή : larissa.gov.gr

Το άρθρο Απεικόνιση του Πηνειού και της Κοιλάδας των Τεμπών εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η φωτογραφία φέρει τη σημείωση:

“Οι μαθηταί της εν Λαρίσση Ιερατικής Σχολής μετά των καθηγητών φωτογραφηθέντες εν Τυρνάβω τη 5 Ιουνίου 1936″.

Καθισμένοι από αριστερά: 2ος Πλάτων Στωϊκίδης πρωτοψάλτης Αγ. Αχιλλίου, 4ος Αρχιμ. Δωρόθεος Βασιλείου, αρχιερατικός επιτροπος Τυρνάβου”, 5ος Θωμάς Σαράφης καθηγητής Θεολόγος .

Ο σεβαστός πατέρας μου Αθανάσιος πάνω από τον αρχιμανδρίτη. Δεν έχω εντοπίσει το κτίριο έξω από το οποίο έγινε η λήψη της φωτογραφίας.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Οι μαθηταί της εν Λαρίσση Ιερατικής Σχολής φωτογραφηθέντες εν Τυρνάβω τη 5 Ιουνίου 1936 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.