Η Ένωση Ελλήνων Δημοσιολόγων, συνεργάτης του σωματείου ELSA Thessalonikis στην έκδοση του περιοδικού και ακαδημαϊκά υπεύθυνη του τομέα Δημοσίου Δικαίου, με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου βράβευσε τα δύο καλύτερα άρθρα του τομέα και απένειμε επαίνους  για τη συμβολή στο περιοδικό.

Το ένα εκ των βραβείων έλαβε ο Γεώργιος Μακαγιός, Τυρναβίτης Φοιτητής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, ο οποίος δημοσίευσε στο περιοδικό μελέτη του με τίτλο «Η παρουσία Εκκλησιαστικών και Θρησκευτικών Νομικών Προσώπων στην Ελληνική Έννομη Τάξη». Με τον έπαινο αυτό ο νεαρός φοιτητής κατέστη Δόκιμο Μέλος της Ένωσης με δυνατότητα συμβολής στα Επιστημονικά Περιοδικά της.

Την τιμητική διάκριση απέδωσε ο Επίκουρος Καθηγητής Δημοσιονομικού Δικαίου και Ε.Ο.Δ., Στυλιανός Μαυρίδης, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων, παρουσία και άλλων επισήμων καλεσμένων εκ του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Τιμητική διάκριση στον Τυρναβίτη Γιώργο Μακαγιό από την Ένωση Ελλήνων Δημοσιολόγων εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τελευταίος στον χορό των Νεομαρτύρων της πόλης του Τυρνάβου είναι ο Άγιος Γεώργιος ο Νέος, ο εν Τυρνάβω μαρτυρήσας, του οποίου η ύπαρξη και το μαρτύριο έγιναν γνωστά πριν λίγους μόλις μήνες, από το άρθρο του μοναχού Συμεών Νεζερίτη στο 3^ο τεύχος του περιοδικού «ΑΧΙΛΛΙΟΥ ΠΟΛΙΣ», τη γνωστή πλέον αυτή έκδοση Μητροπόλεως Λαρίσης & Τυρνάβου.

Έτσι, χάρη στις άοκνες προσπάθειες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαρίσης & Τυρνάβου κ.κ. Ιερωνύμου, ο Τύρναβος απέκτησε ένα πολύτιμο δώρο, έναν ακόμη πνευματικό θησαυρό και άλλη μια αιτία για να καυχάται.

Η έρευνα έφερε στο φως άλλον ένα μάρτυρα της πίστεως, ο οποίος παραδόθηκε και ομολόγησε την Ορθοδοξία στα αγιασμένα Τυρναβίτικα χώματα, όπως άλλωστε και οι δύο ήδη γνωστοί Άγιοι Νεομάρτυρες Γεδεών (ο και πολιούχος της πόλης) και Γεώργιος (ο διδάσκαλος της Ραψάνης).

Τις πληροφορίες για το βίο και το μαρτυρικό τέλος του νεοφανούς αυτού Αγίου λαμβάνουμε από μονόφυλλο έγγραφο-επιστολή εντός φακέλου νεομαρτυρολογικών κειμένων της Ιεράς και Σεβασμίας Αγιορείτικης Μονής Παντελεήμωνος (Ρωσσικού).

Η εν λόγω επιστολή απευθύνεται στον τότε Ηγούμενο της Μονής, π. Γεράσιμο, με σκοπό την πληροφόρησή του περί του μάρτυρος. Για να γίνει δε κατανοητό και το χρονολογικό πλαίσιο συγγραφής του εγγράφου, θα πρέπει να αναφέρουμε πως αυτό σαφώς ενεγράφη κατά την περίοδο Ηγουμενίας του π. Γερασίμου, δηλαδή μεταξύ των ετών 1830 και 1875.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα επιστολή, ο Γεώργιος φέρεται να γεννήθηκε περίπου το 1794 σε κάποιο από τα επτά ή εννέα χωριά τα οποία βρίσκονταν γύρω από τον Τύρναβο, τα επονομαζόμενα «Κισιρλιά», και κατοικούνταν κυρίως από βάρβαρους Τούρκους.

Σε μικρή ηλικία (περίπου δεκαπέντε ετών) αιχμαλωτίστηκε από Οθωμανούς της περιοχής και εξισλαμίσθηκε παρά τη θέλησή του. Από την αιχμαλωσία του, ο Γεώργιος απομακρύνθηκε με τη βοήθεια των γονιών του, οι οποίοι αφού ερεύνησαν και έμαθαν την τύχη του υιού τους, παρακολούθησαν τους Οθωμανούς διώκτες, τον φυγάδευσαν και τον μετέφεραν και πάλι στο χωριό τους.

Ο φόβος, όμως, και πάλι ήταν μεγάλος, καθώς ήταν επικίνδυνο για την τύχη όλου του χωριού να μαθευτεί πως ο Γεώργιος φυγαδεύτηκε στην περιοχή. Στην περίπτωση αυτή, η καύση ολόκληρου του χωριού ως αντίποινα ήταν κάτι το ιδιαιτέρως πιθανό.

Για τον λόγο αυτό, οι χριστιανοί γονείς του τον οδήγησαν στον Τύρναβο ελπίζοντας σε ευνοϊκή μεταχείριση από τον Βελή Πασά, γιο του γνωστού Αλή Πασά των Ιωαννίνων, λόγω της αρβανίτικης καταγωγής του.

Πράγματι, ο Πασάς δέχθηκε να βοηθήσει τον μικρό Ρωμιό, τον κράτησε κοντά του ως «βασιλικόν ῥαγιᾶν» και έδωσε ρητή εντολή να μην τον πειράξει κανείς από τους πρώην διώκτες του. Άμα τη αφίξει αυτών στην πόλη προς αναζήτηση του παιδιού, ο Πασάς «ἀτίμως τούς ἀπεδίωξεν», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται και στην επιστολή.

Εκείνοι, κινούμενοι πάντοτε από μένος και θυμό για το χριστιανόπουλο, αφού συγκέντρωσαν το μεγάλο πλήθος των Οθωμανών από τα χωριά της περιοχής, απείλησαν τον Βελή πως αν δεν τους απέδιδε τον Γεώργιο, θα τον κατηγορούσαν ως προδότη στο Σουλτάνο, κατηγορία βαρύτατη για έναν υψηλόβαθμο αξιωματικό του Οθωμανικού Κράτους.

Ο Πασάς, προσπαθώντας διπλωματικά να κατευνάσει το θυμό τους, αποφάσισε να οδηγήσει το νεαρό ελληνόπουλο σε δίκη («βασιλικόν κριτήριον»).

Εκεί ο Μάρτυρας ομολόγησε την πίστη του στον Ιησού Χριστό και καταφρόνησε γενναιόψυχα την μωαμεθανική λατρεία προκαλώντας μεγαλύτερο μένος στους αλλόθρησκους που ζητούσαν τη θανατική διά της πυράς καταδίκη του.

Ο Βελή Πασάς, μη μπορώντας να αντιταχθεί στο δίκαιο της εποχής που επέβαλε την καύση όποιου καταφρονούσε ή καθύβριζε την πίστη τους ενώπιον του δικαστηρίου, είπε χαρακτηριστικά στον Γεώργιο: «Ἄντε, μωρὲ Γεώργη! Ἔτζι σοῦ ἦτον γραμμένον, νὰ γένῃς Μάρτυρας, νὰ ‘πάγῃς, μωρέ, μὲ τὸν ἅγιόν σας Γεώργη».

Ο δεκαπενταετής μάρτυρας οδηγείται εν μέσω εμψυχώσεων από τους Αρβανίτες Οθωμανούς προς τον παρακείμενο ποταμό της πόλης, τον λεγόμενο Τιταρήσιο ή Ξηριά (λόγω των μεγάλων χρονικών περιόδων ξηρασίας) ή Σαλαμπριά.

Εκεί στήνεται ο στύλος του μαρτυρίου και ο νέος ερωτάται για τελευταία φορά εάν επιλέγει την πίστη στον Αλλάχ ή το μαρτύριο, με τον Γεώργιο να κραυγάζει με τη στεντόρεια φωνή του «Χριστιανός εἶμαι».

Αμέσως, ο μάρτυρας ασπάζεται τον στύλο και οι Οθωμανοί ανάβουν τα προευπρεπισμένα ξερά θαμνώδη φυτά που υπάρχαν κάτω από αυτόν υπό το βλέμμα τριών «φυλών»: των Οθωμανών εχθρών του Γεωργίου, των Αρβανιτών Τούρκων της περιοχής και των Χριστιανών.

Η φωτιά ανάβει για τα καλά και ο γενναίος έφηβος στέκεται εν μέσω των φλογών, αλλ’ ω του θαύματος! Η φωτιά των αλλοθρήσκων δεν τόλμησε να αγγίξει τα μακριά μαλλιά του μάρτυρα, τα οποία υψώθηκαν προς τον ουρανό και όλοι θαύμασαν το μέγα και θαυμαστό γεγονός, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται πλήρως στην επιστολή με την αναφορά πως «οἱ πιστοὶ σκιρτῶντες ἐδόξαζον τὸν Θεόν· ᾯ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν».

Σήμερα, διακόσια δεκατρία χρόνια μετά την ημέρα εκείνη που ο ουρανός δέχθηκε έναν ακόμη στεφανηφόρο μάρτυρα, τιμούμε για πρώτη φορά τον Άγιο Γεώργιο τον Νέο στην πόλη που έμελλε να αγιάσει με το αίμα Του. Ο Τύρναβος αποκτά έτσι ένα ακόμα καύχημα και οι πιστοί έναν νέο πρεσβευτή προς τον Θεό!

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» (φύλλο 4^ης Ιουνίου 2022)

[quads id=4]

Το άρθρο Άγιος Γεώργιος ο Εν Τυρναβώ: Ένας έφηβος στη χορεία των μαρτύρων εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μια ακόμη επέτειος της 25ης του Μάρτη ξημέρωσε και πάλι και όλη η Ελλάδα θα τιμήσει για μια ακόμη φορά όσους αγωνίστηκαν για την ελευθερία της, παρουσιάζοντας στις νεότερες γενιές πρότυπα ηρώων που έδωσαν ακόμη και τη ζωή τους μαχόμενοι «ὐπέρ πίστεως καί πατρίδος».

Όσον αφορά τη Θεσσαλία, η προσφορά των κατοίκων της στον απελευθερωτικό αγώνα για την ανεξαρτησία όχι μόνο είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά και σημαντικότατη, παρόλο που δεν φωτίστηκε στον βαθμό που θα έπρεπε από τους ιστορικούς. Στη Λάρισα, την πρωτεύουσα του Θεσσαλικού κάμπου, υπήρχαν σχεδόν πάντοτε εγκατεστημένες ισχυρές τουρκικές δυνάμεις στρατού με αποτέλεσμα να καθίσταται σχεδόν αδύνατη η δημιουργία επαναστατικών κινημάτων. Επιπρόσθετα, ο Βελή Πασάς -ως Διοικητής της Θεσσαλίας (1804-1807 και 1812-1819)- είχε δημιουργήσει δύο σημαντικά Οθωμανικά Κέντρα στα σαράγια του, στη Δέσιανη (σήμερα Αετόλοφος Αγιάς) και στον Τύρναβο. Συνεπώς, ήταν απολύτως φυσιολογικό πολλοί από τους κατοίκους της περιοχής, πλημμυρισμένοι από ένθερμο ζήλο για την ελευθερία, να εγκαταλείψουν τον τόπο κατοικίας τους και να ενταχθούν στα τότε επαναστατικά κινήματα, τα οποία δρούσαν με βάση τους κατά κύριο λόγο τη Νότια Ελλάδα.

Στην περιοχή μας υπήρξαν κάποιες ελάχιστες προσπάθειες αντίστασης στον τουρκικό ζυγό, με πρώτη την κήρυξη της επανάστασης της Θεσσαλίας (Μηλιές Πηλίου, 7 Μαΐου 1821) από τον Άνθιμο Γαζή, σπουδαίο κληρικό, συγγραφέα και διαφωτιστή της εποχής. Δυστυχώς, ο αγώνας αυτός διήρκησε μόνο λίγες ημέρες και δημιούργησε κύμα προσφύγων προς τις Βόρειες Σποράδες και κυρίως προς τη Σκόπελο, όπου κατέφυγαν αργότερα και οι αγωνιστές μετά το αποτυχημένο επαναστατικό κίνημα στον Όλυμπο (1822). Σύμφωνα, μάλιστα, με κάποιες ελάχιστες ιστορικές αναφορές που έχουν έρθει στο φως, στο εν λόγω νησί βρίσκονταν το 1829 και ορισμένοι Τυρναβίτες, όπως οι ιερομόναχοι π. Θεόφιλος και π. Κύριλλος, καθώς και ο έμπορος Ανδρέας Αθανασίου με ακόμα πέντε άτομα. Τέλος, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρουν πως την περίοδο του 1821 έφτασαν τρεις έως πέντε Τυρναβίτες από τη Λειψία της Γερμανίας και εντάχθηκαν στον επαναστατικό στρατό της εποχής.

Ατομικοί φάκελοι τριών Τυρναβιτών αγωνιστών του 1821 βρέθηκαν στο Αρχείο Χειρογράφων της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών, ενώ πληροφορίες για αυτούς λαμβάνουμε και από την έρευνα του Βύρωνος Σκρουμπή, η οποία παρατίθεται στο βιβλίο του «ΤΥΡΝΑΒΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ – ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ». Ειδικότερα, πρόκειται για τους Γεώργιο Αναστασίου, Δημήτριο Τουρναβίτη και Κυριάκο Πάγκαλο.

Ο πρώτος εξ αυτών, Γεώργιος Αναστασίου, γεννήθηκε το 1805 στον Τύρναβο. Δυστυχώς δε διαθέτουμε παρά ελάχιστες πληροφορίες για τη ζωή του, τις οποίες λαμβάνουμε από την αίτηση για αναπροσαρμογή της σύνταξής του, την οποία υπέβαλε προς την «Επιτροπή υπέρ του αγώνος κτίσης του αρχείου των Αγωνιστών»1. Στο εν λόγω έγγραφο, ο Αναστασίου τονίζει χαρακτηριστικά πως εγκατέλειψε όλα του τα υπάρχοντα «στην εξουσία του Οθωμανού, χάριν υπέρ πίστεως της πατρίδος», ενώ ξεχωριστή αναφορά κάνει και για τον πατέρα του, ο οποίος αφού κατατάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό έχασε τη ζωή του στη «μάχη Καράλου». Τέλος, στην αίτηση παρατίθενται χρονολογικά οι περίοδοι υπηρεσίας του στον στρατό (μέχρι το 1832), τα πεζικά σώματα (1843 -1858) και τη χωροφυλακή, ενώ γίνεται λόγος και για την τύφλωσή του κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας προς την πατρίδα.

Δεύτερος Τυρναβίτης αγωνιστής της Επανάστασης που μας είναι γνωστός είναι ο Δημήτριος Τουρναβίτης, ο οποίος γεννήθηκε το 1800 και πέθανε την 25η Μαρτίου 1842. Παντρεύτηκε και απέκτησε δύο κόρες, τη Βασιλική και τη Μαριγώ, στοιχεία τα οποία λαμβάνουμε από αίτηση που υπεβλήθη από τον ίδιο στην «Επί των δικαιωμάτων των Αγωνιστών Επιτροπήν» διεκδικώντας την οφειλόμενη από το κράτος οικονομική ενίσχυση.

Εκτός τούτων, πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές θέσεις που ανέλαβε όταν κατετάγη στον τακτικό ελληνικό Στρατό (μετά την αποχώρησή του από τα άτακτα στρατεύματα) λαμβάνουμε από σχετική κατάσταση (με ημερομηνία 1η Αυγούστου 1863). Από αυτή προκύπτει πως υπηρέτησε ως Στρατιώτης Ιππικού, Λοχίας, Επιλοχίας, Ανθυπασπιστής, Ανθυπολοχαγός, Λοχαγός και Ταγματάρχης (εκτός υπηρεσίας).

Συνεχίζοντας την αναζήτηση των ηρωικών μορφών τις οποίες προσέφερε η ιστορική πόλη του Τυρνάβου στον αγώνα απελευθέρωσης από τον Οθωμανικό ζυγό, συναντάμε το όνομα του Κυριάκου Πάγκαλου. Ο συγκεκριμένος αγωνιστής πήρε μέρος στα διάφορα στρατιωτικά γεγονότα του 1821, κάτι που με επιφύλαξη μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως γεννήθηκε περίπου το 1800, αφού θα πρέπει να ήταν τουλάχιστον 20 χρόνων την περίοδο του αγώνα. Είχε σημαντική μόρφωση για την τότε εποχή, καθώς -όπως συμπεραίνεται- σπούδασε στην ξακουστή Σχολή του Τυρνάβου, διευθυντές της οποίας διετέλεσαν ο Αλέξανδρος Τυρναβίτης (1742 – 1751) και ο Ιωάννης Αγραφιώτης (1755 – 1766) και καθηγητές της ο πανελληνίως γνωστός Ιωάννης Πέζαρος (1782 – 1806), ο Πανταζής Τυρναβίτης, ο καλλιγράφος Λάμπρος Τυρναβίτης, ο Λάμπρος Πάσχος και πολλοί ακόμα. Στο επάγγελμά του ήταν έμπορος/πραγματευτής, κάτι που αποδεικνύεται από σχετικό πιστοποιητικό που του χορηγήθηκε από τον Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Ευαγγελιστρίας Ζαγαρά Λιβαδειάς. Η εν λόγω Μονή, μάλιστα, προσέφερε τα μέγιστα στην περίοδο της Τουρκοκρατίας οργανώνοντας κρυφό σχολειό, ενώ εκεί κατέφυγαν και πολλοί αγωνιστές (μεταξύ αυτών και ο Πάγκαλος) μετά την κατάληψη της Λιβαδειάς από τον Ομέρ Βρυώνη, τον Ιούνιο του 1821. Στο Μοναστήρι, ο Τυρναβίτης αγωνιστής έκρυψε και όλο του το εμπόρευμα (τσιμπέρια, αλατζάδες, πανικά κ.λπ.), του οποίου η αξία ανέρχονταν σε 2.000 γρόσια.

Όσον αφορά τη στρατιωτική και εν γένει δράση του στο πλαίσιο της Επανάστασης, ο Κυριάκος Πάγκαλος προσέφερε στην πατρίδα από διάφορες θέσεις και δίπλα σε σπουδαίες μορφές της τότε εποχής, ενώ παράλληλα συμμετείχε ενεργά και σε πολλές μάχες. Αρχικά, υπηρέτησε από το 1826-27 ως γραμματέας του Διονυσίου Ευμορφόπουλου, αρχηγού των Δερβενοχωρίων (σημερινή περιοχή από τα Μέγαρα μέχρι τα όρια του νομού Βοιωτίας), με τον οποίο κλείστηκε και στην Ακρόπολη των Αθηνών κατά την πολιορκία της από τον Κιουταχή μέχρι τη συνθηκολόγηση και παράδοσή της (24 Μαΐου 1827). Στη συνέχεια ανέλαβε τη θέση του γραμματέα του αστυνόμου Αποστόλη Μακροηλία στη Σαλαμίνα (Αύγουστος – Οκτώβριος 1827), ενώ για τους πέντε επόμενους μήνες εργάστηκε ως αντιγραφέας στην «Αναθεωρητική Επιτροπή» για την προετοιμασία του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος». Τέλος, από τον Απρίλιο του 1828 έως και το 1829 διετέλεσε πρώτος γραμματέας του Γενικού Επιθεωρητή Στρατού Γεωργίου Κίτσου.

Εκτός όμως από τους προαναφερθέντες αγωνιστές, ο Τύρναβος προσέφερε στην Επανάσταση του 1821 άλλη μια εξέχουσα μορφή με ιδιαιτέρως σημαντικό ρόλο στα γεγονότα της εποχής. Αυτός δεν είναι άλλος από τον Αθανάσιο Τσακάλωφ, έναν από τους ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας (μαζί με τον Εμμανουήλ Ξάνθο και τον Νικόλαο Σκουφά), της οποίας υπήρξε ενεργότατο στέλεχος με πλούσια δράση σε Ελλάδα και εξωτερικό. Η σχέση του με τον Τύρναβο επικεντρώνεται στο γεγονός πως ο δερματέμπορος πατέρας του, Νικηφόρος Τεκελής, καταγόταν από τον Τύρναβο.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Τεκελής ή Τσάκαλος, το οποίο άλλαξε σε «Τσακάλωφ» για να μην αναγνωρίζεται από τους Τούρκους. Σπούδασε στο Παρίσι, ενώ επισκέφτηκε τη Βιέννη και τη Μόσχα για να έρθει σε επαφή με τον Ιωάννη Καποδίστρια και τους Ξάνθο και Σκουφά αντίστοιχα. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στην Οδησσό, όπου έκανε σημαντικές ενέργειες για τη μεθοδικότερη οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας και από εκεί ταξίδεψε σε διάφορες περιοχές της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Μακεδονία, Θεσσαλία κ.λπ.), με σκοπό την κατήχηση νέων μελών της Εταιρείας. Τελικά, μετά από πολλές περιπέτειες και αφότου είδε μεγάλο μέρος της Ελλάδας να απελευθερώνεται, πέθανε το 1851 στη Μόσχα, όπου είχε καταφύγει μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια.

Οι προαναφερθείσες ηρωικές φυσιογνωμίες έχουν αναγραφεί με χρυσά γράμματα στην ιστορία της χώρας μας για τη γενναιότητα και την ανδρεία τους, ενώ δικαίως αποτελούν καύχημα για την πόλη του Τυρνάβου. Άνθρωποι που αγωνίστηκαν για διαχρονικές αξίες μαχόμενοι πάντοτε «Υπέρ πίστεως καί πατρίδος» και επιζητώντας την πολυπόθητη ελευθερία. Αγωνιστές που δεν υπολόγισαν τον θάνατο και ρίχτηκαν στη μάχη δίχως αύριο για να προσφέρουν έναν καλύτερο κόσμο στις επόμενες γενιές. Είναι συνεπώς επιτακτική ανάγκη στις μέρες μας, σε μια εποχή αποδόμησης των ιδανικών και των ορθών προτύπων, να προβάλλουμε τέτοια ηρωικά πρότυπα τα οποία θα υμνούνται ανά τους αιώνες. Μορφές που θα δικαιώσουν τα λόγια του Τσώρτσιλ πως «Οι Έλληνες δεν πολεμούν σαν ήρωες. Οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες!».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά, σε δυο τμήματα, στην εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» το 2021, με αφορμή την επέτειο 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης)

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Ο Τύρναβος στον Αγώνα του ’21 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πιο συγκεκριμένα, στο όγδοο κεφάλαιο του πρώτου βιβλίου του Ποινικού Κώδικα (άρθρα 121 έως και 133 Π.Κ.) περιγράφεται λεπτομερώς η ποινική μεταχείριση ατόμων «που κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης είχαν ηλικία μεταξύ του δωδέκατου και του δέκατου όγδοου έτους της ηλικίας τους συμπληρωμένων». Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να επισημανθεί πως οι πράξεις που έχουν τελεστεί από ανηλίκους κάτω των δώδεκα ετών αποτελούν αντικείμενο υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας, αλλά όχι των ποινικών δικαστηρίων.

Αντίθετα, σύμφωνα με τον νόμο, οι ανήλικοι δώδεκα έως δεκαπέντε ετών θεωρούνται ποινικά ανεύθυνοι και το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει σε αυτούς μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα τα οποία θα αναλύσουμε στη συνέχεια. Στους ανηλίκους, όμως, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας τους, ο Ποινικός Κώδικας ορίζει (άρθρ. 126 Π.Κ.) πως θεωρούνται ποινικά υπεύθυνοι και μπορούν να τους επιβληθούν αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, «εκτός αν κρίνεται αναγκαίο να επιβληθεί περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων», κατά το άρθρο 127 Π.Κ..

Επί του θέματος της νεανικής παραβατικότητας έχουν διενεργηθεί επιστάμενες έρευνες και μελέτες σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίες αποπειρώνται να καταδείξουν τα αίτια τέτοιου είδους συμπεριφορών, αλλά και τη βέλτιστη αντιμετώπισή τους από τον ποινικό νομοθέτη. Στο επίκεντρο των εν λόγω συζητήσεων τέθηκε εκτός των άλλων και η καταλληλότητα συγκεκριμένων γλωσσικών επιλογών που αφορούν τη συγκεκριμένη περίσταση, με τους διαλόγους να κινούνται ανάμεσα στις έννοιες του «ανήλικου εγκληματία» και του «ανήλικου παραβάτη». Στη χώρα μας, ήδη από το 1976, προτάθηκε από την τότε Ομότιμη Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής του Νομικού Τμήματος ΕΚΠΑ, κ. Καλλιόπη Σπινέλλη, ο όρος «παραβάτης», ο οποίος φαίνεται να είναι και ο ευρέως αποδεκτός με αποφυγή του όρου «εγκληματίας» λόγω του στιγματισμού του ανηλίκου.

Εκεί έγκειται και η όλη ουσία της ιδιαίτερης μεταχείρισης των ανηλίκων σε ποινικού ενδιαφέροντος υποθέσεις, αφού σκοπός του Νόμου δεν είναι στην περίπτωση αυτή η τιμωρία του δράστη, αλλά η διαπαιδαγώγησή του με τα καλύτερα δυνατά μέσα που διατίθενται στα χέρια του εκάστοτε δικαστικού λειτουργού που επιλαμβάνεται τέτοιων υποθέσεων. Τα μέσα αυτά κατατάσσονται κλιμακωτά στα άρθρα του Ποινικού Κώδικα και διέπονται από την αρχή της επικουρικότητας διότι προτάσσονται τα εξωϊδρυματικά μέτρα έναντι των ιδρυματικών.

Πρώτο εργαλείο στα χέρια του Δικαστή Ανηλίκων είναι τα «αναμορφωτικά μέτρα», τα οποία περιγράφονται στο νόμο (άρθρ. 122 § 1 Π.Κ.) με τη μορφή λίστας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαζευκτικά ή σωρευτικά προς όφελος του ανηλίκου και με γνώμονα την αποφυγή επανάληψης από μέρους του της παραβατικής συμπεριφοράς. Προς τον σκοπό αυτό, τα αναμορφωτικά μέτρα ξεκινούν, λόγου χάρη, από την απλή «επίπληξη του ανηλίκου», την «ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του» ή «σε ανάδοχη οικογένεια» και καταλήγουν στην «ανάθεση της επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων» ή την «τοποθέτηση σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής». Εκτός των παραπάνω, η ποινική νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στο δικαστήριο «να επιβάλει ως πρόσθετα αναμορφωτικά μέτρα επιπλέον υποχρεώσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής του ανηλίκου ή στη διαπαιδαγώγησή του» (π.χ. απαγόρευση προσέγγισης του θύματος, αλλαγή ή καθορισμός τόπου μόνιμης κατοικίας κλπ.).

Δεύτερη κατηγορία μέτρων που μπορούν να επιβληθούν σε ανήλικους παραβάτες είναι τα χαρακτηριζόμενα από τον νόμο (άρθρ. 123 § 1 Π.Κ.) ως «θεραπευτικά μέτρα», τα οποία επιλέγονται κατά βάση σε περιπτώσεις που «η κατάσταση του ανηλίκου απαιτεί ιδιαίτερη μεταχείριση, ιδίως αν αυτός έχει ψυχική ασθένεια ή οργανική νόσο ή βρίσκεται σε κατάσταση που του δημιουργεί σοβαρή σωματική δυσλειτουργία ή του έχει γίνει έξη η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, οινοπνευματωδών ποτών ή ναρκωτικών ουσιών και δεν μπορεί να την αποβάλει με τις δικές του δυνάμεις ή εμφανίζει ουσιώδη καθυστέρηση στην πνευματική και ηθική του ανάπτυξη». Τα μέτρα δεν είναι σαφώς μια απλή απόφαση του δικαστηρίου, αλλά «διατάσσονται ύστερα από προηγούμενη διάγνωση και γνωμοδότηση από εξειδικευμένη ομάδα ιατρών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, οι οποίοι κατά περίπτωση υπάγονται σε Μονάδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή σε ιατρικά κέντρα υγείας ή κρατικά νοσηλευτικά ιδρύματα» προς διασφάλιση της αντικειμενικότητας και διαφάνειας των διαδικασιών. Πιο συγκεκριμένα, οι διατάξεις του εν λόγω άρθρου του Ποινικού Κώδικα προβλέπουν ουσιαστικά την ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας -εξετάζοντας την εκάστοτε περίπτωση- είτε στους γονείς, στους επιτρόπους του ή σε ανάδοχη οικογένεια, είτε σε προστατευτικές εταιρείες ή σε επιμελητές ανηλίκων. Επιπρόσθετα, υπάρχει η δυνατότητα επιβολής παρακολούθησης συμβουλευτικού θεραπευτικού προγράμματος από τον ανήλικο ή ακόμα και παραπομπή του ανηλίκου σε θεραπευτικό ή άλλο κατάλληλο κατάστημα ως μια ύστατη προσπάθεια θεραπείας του.

Τελευταίο και βαρύτερο από τα προηγούμενα μέτρο είναι ο περιορισμός σε Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων (άρθρ. 127 Π.Κ.). Αποτελεί κατά βάση την έσχατη λύση που επιλέγεται στις δικαστικές αίθουσες λόγω της βαρύτητας και της σημασίας που αυτή θα έχει στη ζωή του ανηλίκου. Στο πλαίσιο αυτό κινείται άλλωστε και ο ίδιος ο νομοθέτης, ο οποίος θέσπισε κάποιους συγκεκριμένους περιορισμούς στις περιπτώσεις που μπορεί να επιβληθεί το εν λόγω μέτρο σε νεαρούς παραβάτες του νόμου. Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη παράγραφος του 127^ου άρθρου του Ποινικού Κώδικα ορίζει πως «περιορισμός σε Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων επιβάλλεται μόνο σε ανηλίκους που έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο έτος της ηλικίας τους, εφόσον η πράξη τους, αν την τελούσε ενήλικος θα ήταν κακούργημα και εμπεριέχει στοιχεία βίας ή στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας». Μάλιστα, επισημαίνεται ρητά στο κείμενο του νόμου η ύψιστη σημασία επαρκούς αιτιολόγησης από το Δικαστήριο της εν λόγω απόφασης για περιορισμό του ανηλίκου, η οποία θα πρέπει να τεκμηριώνει απολύτως τους λόγους για τους οποίους «τα αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα δεν κρίνονται στη συγκεκριμένη περίπτωση επαρκή ενόψει των ιδιαίτερων συνθηκών τέλεσης της πράξης και της προσωπικότητας του ανηλίκου». Θα πρέπει δε να σημειώνεται στην απόφαση σαφέστατα ο χρόνος παραμονής του ανηλίκου στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων, σύμφωνα με τις επιταγές του νόμου (άρθρ. 54 Π.Κ.).

Εν κατακλείδι, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε πως οι ειδικές περί ανηλίκων διατάξεις του Ποινικού Κώδικα αντιμετωπίζουν επιεικώς κατά το δυνατόν τους νεαρούς παραβάτες του Νόμου. Πρόκειται για μια πάγια τακτική που αποσκοπεί στον σωφρονισμό και όχι στην τιμωρία των ανηλίκων, οι οποίοι διανύουν μια ευαίσθητη περίοδο της ζωής του και το επίκεντρο της προσοχής (θα πρέπει να) εστιάζεται στην ορθή καθοδήγησή τους για το μέλλον. Άλλωστε, δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τη ρήση του Βίκτωρ Ουγκώ πως «όπου ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή». Το ενδιαφέρον για την εξέλιξη των παιδιών είναι αυτό στο οποίο θα πρέπει να εστιάζουμε, προσβλέποντας στην εξέλιξη των νέων γενεών και τη δημιουργία μιας κοινωνίας συνειδητοποιημένων και ενεργών νομοταγών πολιτών για το μέλλον!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Γεωργούλας Στράτος, Ανήλικοι Παραβάτες στην Ελλάδα, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, 2000
• Λεωνίδα Βασ. Κατσίρα, Ανήλικοι Παραβάτες: Ο Ρόλος της Εκπαίδευσης και της Συμβουλευτικής Παρέμβασης, Αθήνα, 2008
• Μπεζέ Α. Λουκία, Ανήλικοι Παραβάτες – Μελέτη 20 περιπτώσεων, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή, 1985
• Πανταζή – Μελίστα Ειρήνη, Αναμορφωτικά Μέτρα – Η επιρροή αυτών στην ψυχική υγεία του ανηλίκου και στην πρόληψη της παραβατικότητας, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή, 2013
• Ανήλικοι παραβάτες | Δικηγόρος Καβάλα Καϊτατζής Σταύρος (kaitatzislaw.gr)
• Ανήλικοι εγκληματίες: Όσα πρέπει να γνωρίζουμε – propago.gr

Παραβατικότητα ανηλίκων: Μορφές, αιτίες, αντιμετώπιση (talcmag.gr)

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Ανήλικοι παραβάτες ενώπιον Ποινικού Δικαστηρίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Άγιος Γεδεών, ο οποίος είναι πολιούχος και προστάτης της πόλης του Τυρνάβου όπου και μαρτύρησε, ασκήτεψε στην εν λόγω Μονή του Άθωνος και εγκαταβίωσε εκεί για ένα αρκετά μεγάλο μέρος της ζωής του. Για το λόγο αυτό θεωρείται έφορος και της Μονής του Καρακάλλου, η οποία τιμά τη μνήμη του ως 2η πανήγυρη, μετά την κύρια εορτή των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου οπότε εορτάζει το Καθολικό της Μονής. Η εορτή του Αγίου Γεδεών τελείται με ολονύκτια Αγρυπνία κατά το σύνηθες Τυπικό που επιβάλλει η μακραίωνη παράδοση που υπάρχει στο Περιβόλι της Παναγίας, κατά την οποία τελούνται οι διατεταγμένες Ακολουθίες και οι Χαιρετισμοί μπροστά στην παλαιά εικόνα του Αγίου.

Φέτος, η πανήγυρις τελέστηκε προεξάρχοντος του Ηγουμένου της Μονής Χιλανδαρίου, π. Μεθοδίου, συλλειτουργούντων και συνευχομένων του Ηγουμένου της Μονής Φιλοθέου, π. Νικοδήμου, και του Ηγουμενεύοντος εν τη Μονή Καρακάλλου, π. Φιλοθέου, ενώ πλήθος κόσμου προσήλθε να τιμήσει τον Άγιο από όλη την Ελλάδα. Αρκετοί ήταν και οι παριστάμενοι Τυρναβίτες και Βολιώτες (από όπου καταγόταν ο Άγιος), οι οποίοι ταξίδεψαν μέχρι τη Μονή για να προσκυνήσουν τα χαριτόβρυτα και ευωδιάζοντα άγια λείψανα του Μάρτυρος και να λάβουν την χάρη και ευλογία για τη συνέχιση του καθημερινού τους αγώνα.

Φωτογραφίες – κείμενο: Γιώργος Μακαγιός

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Το πανηγύρι του Αγίου Γεδεών στο Άγιο Όρος – Τυρναβίτες προσκύνησαν στη Μονή της μετανοίας Του εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται για την τελευταία Ακολουθία από τη σειρά λειτουργικών και λατρευτικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Προστάτου και Εφόρου της Συμπρωτεύουσας.

Αρχαία παράδοση άλλωστε θέλει να συλλέγεται από τα λείψανα του Μυροβλήτη Αγίου το άγιο μύρο προς ευλογία των πιστών που επικαλούνται τη χάρη Του. Κατά την τελετή, η οποία τελέστηκε με την παρουσία των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεώς κ. Βαρνάβα, Βρυούλων κ. Παντελεήμονα και Λαγκάδα, Λητής και Ρεντίνης κ. Πλάτωνα, καθώς και δεκάδων ιερέων, υπολογίζεται ότι προσήλθαν αρκετές χιλιάδες πιστών από όλο τον κόσμο.

*Μακαγιός Γιώργος

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Χιλιάδες πιστοί από όλο τον κόσμο στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου κατά την Τελετή του Αγίου Μύρου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τι είναι ο ΟΗΕ και για ποιο σκοπό  δημιουργήθηκε;

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) δημιουργήθηκε την επαύριον του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με βασικό σκοπό να διατηρήσει την ειρήνη και ασφάλεια σε όλο τον κόσμο μετά τα τραγικά γεγονότα του Πολέμου, το Ολοκαύτωμα των Εβραίων, τα εκατομμύρια  των νεκρών και την παραβίαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Πρωταρχικός του σκοπός, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, είναι η διατήρηση της ειρήνης και ασφάλειας. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, ο ΟΗΕ αναλαμβάνει αποτελεσματικά συλλογικά μέτρα για την πρόληψη και την αποτροπή απειλών κατά της ειρήνης. Σκοπός του είναι επίσης,  η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων μεταξύ των κρατών βασισμένη στον σεβασμό της αρχής των ίσων δικαιωμάτων και της αυτοδιάθεσης των λαών και η ανάληψη άλλων σχετικών μέτρων για την ενδυνάμωση της παγκόσμιας ειρήνης. Επί πλέον η επίτευξη διεθνούς συνεργασίας για την επίλυση διεθνών προβλημάτων οικονομικού, κοινωνικού, πολιτιστικού ή ανθρωπιστικού χαρακτήρα, η προαγωγή και ενίσχυση του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, έτσι ώστε όλοι να απολαμβάνουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες χωρίς διακρίσεις. Για τη δημιουργία του ΟΗΕ συμφώνησαν, αρχικά, μόνο 51 Κράτη, ανάμεσα στα οποία και η Ελλάδα. Σήμερα, ως γνωστόν, έχουμε 193 Κράτη – Μέλη, ενώ υπάρχουν ακόμα  Κράτη ή Οντότητες που δεν είναι μέλη.

Στο σημείο αυτό, θα ήταν χρήσιμο να αναφέρουμε ότι ένας Διεθνής Οργανισμός δημιουργείται πάντα από  Κράτη, με ιδρυτική συνθήκη την οποία τα κράτη υπογράφουν και στη συνέχεια κυρώνουν. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε και ο ΟΗΕ με τον Καταστατικό Χάρτη, όπου προβλέπονται και όργανα, όπως η Γενική Συνέλευση, στην οποία συμμετέχουν όλα τα Κράτη με μια ψήφο και αποφασίζει επί όλων των θεμάτων, με  αποφάσεις μη  δεσμευτικές (είναι απλώς συστάσεις). Το Συμβούλιο Ασφαλείας που απαρτίζεται μόνο από 15 Κράτη, ανάμεσα στα οποία και οι πέντε μεγάλες δυνάμεις  (Αγγλία, Γαλλία, Κίνα, Ρωσία και ΗΠΑ) με δικαίωμα βέτο, κάτι που θεωρείται ως  μειονέκτημα, διότι αν μία από τις πέντε αυτές δυνάμεις  δεν συμφωνεί με την απόφαση του Συμβουλίου, η απόφαση  δεν λαμβάνεται. Αποτέλεσμα αυτού είναι πως δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο Οργανισμός. Το τρίτο Όργανο είναι ο Γενικός Γραμματέας, ο οποίος συντονίζει τις δραστηριότητες και του οποίου οι αποφάσεις δεν είναι δεσμευτικές. Σαφέστατα, όμως, εξαρτάται από το ποιος είναι Γενικός Γραμματέας στο αν θα θελήσει να βρει και να αποδώσει λύση στα ανακύψαντα ζητήματα. Στη θέση αυτή εκλέγονται συνήθως ουδέτερες προσωπικότητες, πάντοτε με την έγκριση των πέντε Μεγάλων Δυνάμεων.

Εκτός αυτών, υπάρχουν άλλα τρία Όργανα, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο εξετάζει διαφορές μεταξύ Κρατών και εκδίδει γνωμοδοτήσεις, το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από 54 Κράτη, καθώς και το Συμβούλιο Κηδεμονιών, το οποίο είχε δημιουργηθεί τότε για να βοηθήσει τα Κράτη στην αποαποικιοποίηση και πλέον έχει περιπέσει σε αχρησία.

Σαφέστατα, η βούληση των Κρατών είναι πρωταρχική στον ΟΗΕ. Ο Οργανισμός αυτός, όμως, δεν έχει  δική του βούληση;

Ο Οργανισμός, αν και δημιουργείται με τη βούληση των Κρατών, έχει και δική του βούληση, η οποία όμως περιορίζεται στο να επιτελέσει τον σκοπό του, όπως αναγράφεται στην ιδρυτική του συνθήκη. Η βούληση του Οργανισμού είναι ανεξάρτητη από αυτήν των κρατών, στην πράξη ωστόσο, τα όργανα του ΟΗΕ δεν καταφέρνουν να εκφράσουν μια τελείως ξεχωριστή βούληση από αυτήν των κρατών. Στην πρόσφατη περίπτωση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, στην οποία παρά την επιθυμία του ΟΗΕ και τις συντονισμένες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα με στόχο την επίλυση του ζητήματος, το δικαίωμα βέτο που η Ρωσία κατέχει στο Συμβούλιο Ασφαλείας ανέστειλε την προοπτική επίλυσης της κρίσης. Αυτό είναι θεωρώ και το σημαντικότερο μειονέκτημα του Οργανισμού.

Πιστεύετε ότι ο ΟΗΕ έχει επιτύχει τους στόχους του έως σήμερα, 78 χρόνια μετά την ίδρυσή του;

Αν λάβουμε υπόψη μας ότι, σε γενικές γραμμές, έχουμε ειρήνη στον κόσμο, θα έλεγα –με μια θετική σκέψη πάντα- ότι προς αυτή την κατεύθυνση έχει βοηθήσει αρκετά. Όχι, όμως, όσο θα θέλαμε να βοηθήσει, διότι οι τοπικές συρράξεις δεν αντιμετωπίστηκαν, όπως δεν αντιμετωπίστηκαν και άλλα ζητήματα. Ένα από αυτά είναι και η επέμβαση της Τουρκίας στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Άλυτο και το πρόβλημα μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης, το οποίο βρίσκεται και πάλι στην επικαιρότητα.

Εκείνο, όμως, που είναι το μεγαλύτερο ίσως επίτευγμα του ΟΗΕ είναι η αποαποικιοποίηση και η ανεξαρτησία των Κρατών. Αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε αν δούμε πως ήταν ο χάρτης το 1945 ή πιο πριν, με τις αναρίθμητες αποικίες των μεγάλων Κρατών και πως είναι σήμερα με την επίτευξη της ανεξαρτησίας όλων αυτών των Κρατών, κάτι που μας επιτρέπει να αναφέρουμε πως τουλάχιστον σε αυτό το θέμα έχει γίνει ένα  θετικό βήμα. Σήμερα, λόγου χάρη, δεν υπάρχουν Κράτη στον κόσμο που να έχουν αποικίες, γεγονός  πολύ σημαντικό.

Από την άλλη πλευρά, ο Οργανισμός έχει δημιουργήσει 15 Ειδικευμένες Οργανώσεις για να διαχειριστεί καλύτερα το έργο του, διότι δεν ήταν δυνατόν ένας Οργανισμός με στόχο την ειρήνη, την ασφάλεια και τα δικαιώματα του ανθρώπου να κάνει τα πάντα μόνος του. Έτσι, άρχισε να δημιουργεί παγκόσμιες οργανώσεις, οι οποίες συγκροτούνται από τα Κράτη – Μέλη του Οργανισμού και προσπαθούν να επιτελέσουν ένα συγκεκριμένο σκοπό. Η παλαιότερη, μάλιστα, Ειδικευμένη Οργάνωση που υπάρχει ήδη από τα χρόνια της Κοινωνίας των Εθνών (προκάτοχος του ΟΗΕ που δεν μπόρεσε να αποτρέψει τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και διαλύθηκε) είναι η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ). Η Ειδικευμένη αυτή Οργάνωση ασχολείται με τα δικαιώματα των εργαζομένων και σε αντίθεση με τις άλλες Ειδικευμένες Οργανώσεις στις οποίες συμμετέχουν συνήθως εκπρόσωποι των Κρατών, στην περίπτωση αυτή έχουμε μια τριμερή εκπροσώπηση. Αποτελείται  από τρεις εκπροσώπους: του Κράτους, των εργοδοτών και των εργαζομένων. Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας, για παράδειγμα, εκπροσωπείται στη ΔΟΕ και εκφράζει τη γνώμη της, με αποτέλεσμα σε κάθε απόφαση που λαμβάνεται σε διεθνές επίπεδο να λαμβάνεται υπόψη η πλειοψηφία όλων αυτών, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την μετέπειτα έκδοση των Συμβάσεων του Οργανισμού.

Η εν λόγω Οργάνωση, εκτός από το ότι υιοθετεί αυτές τις διεθνείς Συμβάσεις, πως συμβάλλει στην καλυτέρευση του κόσμου γενικά και στη χώρα μας πιο συγκεκριμένα;

 Η ΔΟΕ υιοθετεί αρχικά διεθνείς Συμβάσεις που αφορούν τις εργασιακές σχέσεις, 190 περίπου μέχρι σήμερα, τις οποίες στη συνέχεια τα Κράτη τις υπογράφουν και κυρίως τις κυρώνουν  στη Βουλή και γίνονται νόμοι του Κράτους. Οι νόμοι αυτοί, κι αναφέρομαι σε όλες τις διεθνείς συμβάσεις, σύμφωνα με το Σύνταγμα μας (άρθρο 28 παρ. 1) υπερισχύουν των διατάξεων των εσωτερικών νόμων, σε περίπτωση που αντιτίθενται σε κάποια διάταξη. Η Ελλάδα μας έχει κυρώσει μεγάλο αριθμό διεθνών συμβάσεων της ΔΟΕ.

Επιπλέον, η ΔΟΕ έχει και μια Επιτροπή η οποία επιβλέπει την εφαρμογή των Συμβάσεων αυτών. Έρχεται, λοιπόν, και «χτυπάει την πόρτα» της χώρας και λέει «Προσέξτε! Στο σημείο αυτό ή στο άλλο δεν έχετε εφαρμόσει τη Σύμβαση ή γίνονται αυτές οι παραβιάσεις». Άρα, με τον τρόπο αυτό έχουμε και ένα επίσημο Όργανο ενός Ειδικευμένου Οργανισμού, το οποίο επιβλέπει την εφαρμογή αυτών των Συμβάσεων και εφιστά την προσοχή του κράτους όταν παραβιάζονται.

Εκτός από την Οργάνωση αυτή, ποιες άλλες θα μπορούσατε ενδεικτικά να μας αναφέρετε;

Ιδιαιτέρως γνωστή και σημαντική είναι η Διεθνής Οργάνωση Υγείας, την οποία γνωρίσαμε όλοι μας την περίοδο της πανδημίας με τα μηνύματα και τις συμβουλές που συνεχώς μας έδινε για την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Η εν λόγω Οργάνωση, παρόλο που δεν έχει τη δεσμευτικότητα που είδαμε στην προηγούμενη, έχει έναν τεράστιο αριθμό συμβάσεων για αμέτρητα ζητήματα που αφορούν στην υγεία. Τις Συμβάσεις αυτές εάν η χώρα μας αποφασίσει να τις κυρώσει (και έχει ήδη κυρώσει πολλές), τότε είναι υποχρεωμένη να τις τηρήσει.

Στις Οργανώσεις αυτές υπάγεται και  η UNESCO, η οποία ασχολείται κυρίως με τον πολιτισμό, αλλά και με την εκπαίδευση. Εδώ θα πρέπει, όμως, να υπογραμμίσουμε πως η χώρα μας δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση που ασχολείται με τα ειδικότερα ζητήματα της εκπαίδευσης ή τα μειονοτικά ζητήματα στην εκπαίδευση, την οποία η UNESCO υιοθέτησε το 1961 και την οποία ελπίζουμε κάποια στιγμή να κυρώσει και η Ελλάδα.

Παράλληλα με αυτές τις οργανώσεις, ο ΟΗΕ έχει και μια σειρά από Οργανώσεις οικονομικού και χρηματοδοτικού χαρακτήρα, όπως είναι η Παγκόσμια Τράπεζα ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο γνωρίσαμε πάρα πολύ καλά όλοι οι Έλληνες τα προηγούμενα χρόνια. Άρα, πέρα από τις κοινωνικές Ειδικευμένες Οργανώσεις του ΟΗΕ, έχουμε και έναν Όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας που αποτελείται από τους Οργανισμούς Χρηματοδότησης, Ανάπτυξης, Ασφάλισης Επενδύσεων, Επισιτισμού και Γεωργίας, το Διεθνές Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς και το προαναφερθέν Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Τέλος, στο πλαίσιο του ΟΗΕ δραστηριοποιούνται και ορισμένες Οργανώσεις τεχνικού χαρακτήρα, όπως είναι η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών, η Παγκόσμια Ταχυδρομική Ένωση, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού. Δηλαδή, όλες αυτές τις Οργανώσεις τα επιτεύγματα των οποίων εμείς χαιρόμαστε θεωρώντας τα δεδομένα και χωρίς να γνωρίζουμε πως πίσω από όλα κρύβονται οι προσπάθειες του ΟΗΕ μέχρι να επιτευχθούν. Για παράδειγμα, κάνουμε κρουαζιέρες, συμμετέχουμε σε αεροπορικά ταξίδια, πραγματοποιούμε ταξιδιωτικές εξορμήσεις, βλέπουμε αν θα έχει καλό καιρό με το πάτημα μόνο ενός κουμπιού στο κινητό μας ή στέλνουμε με ασφάλεια τις επιστολές μας. Όλα αυτά, τα οποία θεωρούμε αυτονόητα, και τα απολαμβάνουμε στην καθημερινή μας ζωή,  είναι απόρροια δράσεων του ΟΗΕ που υπεισήλθαν στην καθημερινότητά μας με ένα τέτοιο ήρεμο τρόπο που ξεχνάμε να κάνουμε τον σύνδεσμο από που προέρχονται. Ακόμη και τα σήματα της τροχαίας!

Αναφερθήκατε πριν στην κρίση των σχέσεων Ισραήλ και Παλαιστίνης. Ποιος πιστεύετε ότι είναι ή θα πρέπει να είναι ο ρόλος του ΟΗΕ στο κρίσιμο αυτό ζήτημα της επικαιρότητας ενόψει και του πολέμου που βρίσκεται σε εξέλιξη τις τελευταίες ημέρες;

Εκείνο που θα πρέπει να κάνει ο ΟΗΕ είναι να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου. Θα πρέπει να σταλεί εκεί ο Γενικός Γραμματέας και να γίνει σύσκεψη των εμπλεκομένων μερών, κάτι που έχει γίνει στο παρελθόν. Το δεύτερο που θα πρέπει να τονίσουμε είναι πως ακόμα και σε έναν πόλεμο υπάρχουν κανόνες. Τα παιδιά δεν τα σκοτώνεις ποτέ! Ούτε τις μάνες! Υπάρχουν και πρέπει να υπάρχουν ειδικοί ασφαλείς διάδρομοι από όπου οι άμαχοι να μπορούν να φύγουν χωρίς κίνδυνο. Πολεμάς τον αντίπαλο ο οποίος έχει όπλο και μάχεται. Δεν πολεμάς τον άοπλο, ούτε και τον σκοτώνεις πισώπλατα. Αυτά είναι βασικές διατάξεις του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, το οποίο είναι ένας μεγάλος και βασικός κλάδος του Διεθνούς Δικαίου. Εκεί μέσα υπάρχουν κανόνες πολέμου, οι οποίοι καταγράφηκαν επισήμως το 1949, ενώ η ύπαρξη τους διαφαίνεται από πολύ παλαιότερα και σίγουρα από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο οπότε έχουμε και τα πρώτα κείμενα. Σαφώς, όμως, από το 1949 και με τα Πρωτόκολλα του 1977 διασαφηνίζεται απόλυτα το τι ακριβώς γίνεται. Θέλετε να πολεμήσετε; Κακώς πολεμάτε και ο ΟΗΕ δεν συμφωνεί με αυτό, αλλά αν το κάνετε ακολουθήστε κανόνες. Δεν μπορείς να σκοτώνεις παιδιά ή εγκυμονούσες γυναίκες! Αυτό είναι μια μορφή γενοκτονίας! Τόσο σκληρό είναι!

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θα έπρεπε ήδη να είναι εκεί και θα έπρεπε να φροντίζει ώστε αυτός ο πόλεμος να σταματήσει. Διότι έτσι όπως ξεκίνησε, αν συμμετάσχουν και άλλα γειτονικά Κράτη δεν ξέρω πραγματικά που θα οδηγήσει και δεν θέλω καν να το φανταστώ.

Θεωρείτε πως ο ΟΗΕ θα μπορούσε να λύσει με κάποιο τρόπο το θέμα της Παλαιστίνης;

Δεν είμαι αισιόδοξη ως προς την επίλυση του θέματος από τον ΟΗΕ. Αν ήθελε, θα το είχε ήδη λύσει εδώ και χρόνια. Το πρόβλημα θα λυθεί με συμφωνία των μερών… Προσπάθειες έγιναν στο παρελθόν και υπήρξε ηρεμία σε κάποιο βαθμό. Τώρα, γιατί ξεκίνησε αυτή η επίθεση και γιατί η συγκεκριμένη Οργάνωση χτύπησε μια ειρηνική μουσική εκδήλωση δεν καταλαβαίνω. Δεν καταλαβαίνω ποια είναι η αφορμή και ποιο το μήνυμα από μια τέτοια κίνηση. Το μήνυμα είναι ο πόλεμος; Γιατί αν το μήνυμα είναι ο πόλεμος, τότε θα πρέπει να μας προβληματίσει από ποιους στηρίζονται αυτοί οι άνθρωποι για να κάνουν έναν τέτοιο πόλεμο. Τι έχουν από πίσω; Και εδώ πλέον πάμε σε έναν άλλο κλάδο. Στον κλάδο των Διεθνών Σχέσεων, της διεθνούς πολιτικής. Εμείς που διδάσκουμε το Διεθνές Δίκαιο, θέλουμε να πιστεύουμε ότι πάνω από όλα τηρείται και πρέπει να τηρείται το Διεθνές Δίκαιο, σύμφωνα με το οποίο ο ΟΗΕ θα πρέπει να φροντίσει με αποστολές και ειρηνευτικές επιχειρήσεις να επιλύσει το ζήτημα. Αυτό μπορεί να το κάνει ο Οργανισμός και ίσως να βοηθήσει ως ένα βαθμό, αλλά χρειάζεται η σύμφωνη γνώμη των Μεγάλων Δυνάμεων όπως είπαμε. Θα συμφωνήσει η Ρωσία ή οι ΗΠΑ στην προκειμένη περίπτωση; Δύσκολο… Δυστυχώς έτσι λειτουργεί ο ΟΗΕ και δεν είναι μόνο στο χέρι του η επίλυση τέτοιων ζητημάτων, αφού δεν ξέρουμε τι συμφέροντα, τι ανάγκες ή τι παιχνίδια παίζονται πίσω από αυτά τα γεγονότα.

Κάνοντας και μια παρένθεση, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ που αναφέραμε είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό σε περιπτώσεις συρράξεων και ένοπλων διαφωνιών μεταξύ Κρατών. Ειρηνευτική δύναμη υπάρχει μέχρι και σήμερα στην Κύπρο.

Επιστρέφοντας και πάλι στο θέμα του ΟΗΕ, σε ποιους ειδικότερους τομείς θεωρείτε πως έχει αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα του σήμερα;

Ο ρόλος του ΟΗΕ υπήρξε σημαντικός στο ζήτημα της αποαποικιοποίησης και ανεξαρτησίας των κρατών, στη διατήρηση της ειρήνης γενικά στον κόσμο, στη δημιουργία κανόνων διεθνούς δικαίου για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων, που σχετίζονται με τη θάλασσα, τον αέρα, το διάστημα, το περιβάλλον κι άλλα πολλά,  έχει συμβάλει θετικά στη συνεργασία των Κρατών μέσω των Ειδικευμένων Οργανώσεων που ανέφερα. Θέλω να πιστεύω ότι ο ΟΗΕ έκανε μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, χωρίς βέβαια να πούμε ότι τα αποτελέσματα είναι αυτά που ήθελε. Δεν είναι τυχαίο ότι φέτος γιορτάζουμε τα 75 χρόνια της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αποτελείται από 30 άρθρα και είναι το πρώτο κείμενο προστασίας δικαιωμάτων του ανθρώπου στον κόσμο. Το 1966, ο ΟΗΕ υιοθέτησε δύο Σύμφωνα: το Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα. Δύο χωριστά Σύμφωνα, διότι οι δυτικοί δίναν μεγαλύτερη έμφαση στα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, ενώ τα σοσιαλιστικά κράτη στα λοιπά δικαιώματα, κάτι που ο Οργανισμός σεβάστηκε. Αυτά τα δύο Σύμφωνα, καθώς και η Οικουμενική Διακήρυξη (η οποία με την πάροδο του χρόνου θεωρήθηκε ότι περιλαμβάνει κανόνες Διεθνούς Εθιμικού Δικαίου) είναι η Βίβλος των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Και χρησιμοποιούμε τη λέξη «Βίβλος» επειδή είναι πολύ βαριά και ουσιαστική και περιλαμβάνει όλα μας τα δικαιώματα.

Από εκεί και πέρα, ο Οργανισμός υιοθέτησε τριακόσιες Συμβάσεις για δικαιώματα, από τις οποίες μόνο στις εννέα έχουν δεχθεί τα Κράτη να υπάρχει ένα Όργανο που θα επιβλέπει την εφαρμογή τους. Από τις εννέα Συμβάσεις (οι οποίες διαθέτουν και από μια Επιτροπή) η Ελλάδα έχει κυρώσει τις οκτώ και αποστέλλει ανά τακτά διαστήματα μια έκθεση που αφορά στο πως εφαρμόζονται οι διατάξεις της κάθε Σύμβασης στο εσωτερικό της χώρας, με τις ανάλογες παρατηρήσεις της Επιτροπής και υποδείξεις. Οι περισσότεροι νομίζουμε ότι πολλοί Νόμοι είναι δημιούργημα της εκάστοτε Βουλής, όμως θα πρέπει να καταλάβουμε ότι πολλά από αυτά είναι επιταγές των Επιτροπών των διεθνών συμβάσεων που η Ελλάδα έχει κυρώσει. Εκτός τούτου, οι Επιτροπές είναι επιφορτισμένες να ερμηνεύουν τις διατάξεις των συμβάσεων και να δέχονται  ατομικές προσφυγές κατά του Κράτους σε περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΟΗΕ δίνει το έναυσμα για τη δημιουργία Περιφερειακών Οργανώσεων, οι οποίες ενώνουν δυναμικά τα Κράτη σε περιφέρεια με σκοπό να συνεργαστούν πιο στενά και αποτελεσματικά. Μέσα δε στο πλαίσιο αυτό μπορούν να επιλυθούν και τυχόν διαφορές των Κρατών, στις οποίες βέβαια τίθενται προϋποθέσεις όπως ο τοπικός και όχι παγκόσμιος χαρακτήρας της διαφοράς. Για παράδειγμα, η περίπτωση Παλαιστίνης και Ισραήλ είναι τοπική; Θα ήταν αν και τα δύο Κράτη ήταν μέλη στον Αραβικό Σύνδεσμο. Ο πόλεμος Ρωσίας και Ουκρανίας είναι τοπική διαφορά; Θα ήταν αν και τα δύο Κράτη ήταν μέλη του ΝΑΤΟ, αλλά δεν είναι. Η τυχόν σύγκρουση Ελλάδας και Τουρκίας θεωρείται τοπική; Ναι, διότι και τα δύο Κράτη είναι μέλη του ΝΑΤΟ και θα πρέπει να λύσουν τη διαφορά τους μέσω του ΝΑΤΟ.

Πριν κλείσουμε, θα μπορούσατε να μας κάνετε ένα γενικό σχόλιο και να μας πείτε τη γνώμη σας σχετικά με το τι θα μπορούσε να κάνει ο ΟΗΕ ώστε να είναι πιο αποτελεσματικός στο μέλλον;

Όπως γνωρίζετε, το 2015 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε το Ψήφισμα που αναφέρεται στην Αντζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και τους 17 στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Πρόκειται για μια ιστορική συμφωνία που θα επηρεάσει τη ζωή όλων των ανθρώπων στον πλανήτη, αρκεί όλα τα κράτη να ανταποκριθούν θετικά. Ανάμεσα στους στόχους είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και της πείνας, η εξάλειψη κοινωνικών ανισοτήτων, η ποιοτική εκπαίδευση, η βιώσιμη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η προστασία του περιβάλλοντος και του πλανήτη, η οικονομική ανάπτυξη και ευημερία, η ανάπτυξη ισχυρών θεσμών και η προαγωγή διεθνούς  συνεργασίας μέχρι το 20230.

Πέραν των 17 στόχων, υπάρχουν εξειδικεύσεις του περιεχομένου των στόχων με σαφείς κατευθύνσεις για τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα σε παγκόσμιο επίπεδο.  Τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την υλοποίηση των 17 στόχων για την προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Παράλληλα δημιουργήθηκε το Πολιτικό Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ένας χώρος ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας με κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση και αξιολόγηση της Αντζέντας 2030, η οποία ενθαρρύνει τα κράτη να διεξάγουν τακτικές αξιολογήσεις της προόδου σε εθνικό επίπεδο, που στη συνέχεια θα αποτελέσουν τη βάση για τις αξιολογήσεις από το Φόρουμ. Η πρώτη 4ετής αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε το 2019.

Έχουν τα κράτη μέλη του ΟΗΕ τη βούληση να ακολουθήσουν πιστά τους 17 Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης; Μπορούν οι 17 Στόχοι να βοηθήσουν στο να γίνει καλύτερη  η ζωή όλων μας στον πλανήτη;

Η απάντηση είναι δύσκολη, ωστόσο τα πάντα είναι δυνατά, αν υπάρχει θέληση και εφαρμογή των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν τα κράτη…

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Περράκη: «Μορφή Γενοκτονίας το να σκοτώνεις εγκύους και παιδιά» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ανθρώπους οι οποίοι, αφανώς πολλές φορές, έδρασαν με τρόπο που κατέστη σωτήριος για τους υπολοίπους, διότι είτε τους όπλισαν με αισθήματα και γνωρίσματα απαραίτητα για τις επιταγές της επικαιρότητας, είτε θυσίασαν οι ίδιοι τα πάντα ώστε να προστατευθεί κάθε άλλος. Ένα γνώρισμα που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε και ως «αυτοθυσία», κάτι όμως που για τους ίδιους δεν ίσχυε αφού τέτοιες πράξεις ήταν για αυτούς «ιερό καθήκον». Ίσως αυτό να ήταν και το βασικό χαρακτηριστικό που οδήγησε στην αιώνια ενθύμηση.

Άνθρωποι με τα παραπάνω γνωρίσματα πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν μέσα στο πλήθος, ίσως όμως σε περιόδους δύσκολες  να φάνηκε καλύτερα η δράση και ο δυναμισμός τους. Έτσι και στα πολεμικά γεγονότα δεν ήταν μόνο οι ήρωες, οι στρατηγοί και οι αξιωματικοί που υπηρετούσαν τον απλό λαό και τα ιδανικά του, αλλά ήταν και τόσοι άλλοι φωτισμένοι λόγιοι, κληρικοί και δάσκαλοι, οι οποίοι με τον τρόπο τους συνέβαλαν τα μέγιστα στο βωμό της ελευθερίας. Ανάμεσα σε αυτούς και ένας άγνωστος στους πολλούς Εθνοϊερομάρτυρας Επίσκοπος της Χίου, ο Πλάτων Φραγκιάδης.

Ας ταξιδέψουμε όμως πίσω στο χρόνο για να γνωρίσουμε αυτή τη μεγάλη ιστορική προσωπικότητα και ας κατευθυνθούμε στο νησί της μαστίχας, στην πανέμορφη μα Τουρκοκρατούμενη Χίο του 1775. Ο κατά κόσμον Πανταλέων Φραγκιάδης ή Φραγκιάς γεννήθηκε και ανατράφηκε εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου μέσα σε μια από τις ελληνικές οικογένειες του νησιού. Η οικογένειά του, μάλιστα, φαίνεται πως μετοίκησε στο νησί από τον Μυστρά κατά τον 16ο αιώνα και ήταν εύπορη συγκριτικά με τις υπόλοιπες τις περιοχής, ενώ μετά την Σφαγή του 1822 μέλη της είχαν εγκατασταθεί κυρίως στο Λονδίνο και στην Αθήνα, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο (Σύρο, Κωνσταντινούπολη, Νέα Υόρκη, Αλεξάνδρεια, Τεργέστη, Μάντσεστερ κ.ά.). Οι γονείς του μετέπειτα φημισμένου Επισκόπου φρόντισαν να λάβει επιτηδευμένη μόρφωση στην Μεγάλη Σχολή της Χίου που ίδρυσε ο ιερέας (και Άγιος πλέον της Εκκλησίας μας) Αθανάσιος ο Πάριος το 1792.

Στην περίφημη αυτή Σχολή συγκεντρώθηκαν, έπειτα από παρότρυνση του Σχολάρχη Αθανασίου, οι μαθητές όλων των μικρότερων σχολών που υπήρχαν στις διάφορες συνοικίες του νησιού και δημιουργήθηκε, έτσι, ένα πανελληνίως γνωστό εκπαιδευτικό ίδρυμα που διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στην εποχή του, λόγω κυρίως της σπουδαίας του Βιβλιοθήκης. Μάλιστα, τα έξοδα δημιουργίας της Σχολής ανέλαβαν οι πιο εύποροι κάτοικοι του νησιού, οι οποίοι συναισθάνονταν την ανάγκη μόρφωσης της νέας γενιάς και διαπίστωναν τη σημασία της Σχολής και της πλούσιας Βιβλιοθήκης «προς εξάπλωσιν και διάδοσιν της παιδείας, ως και εύκολον μετεκκένωσιν της ευρωπαικής  Σοφίας εις τας πόλεις της Ελλάδος». Σε αυτό το μεστό γνώσεων περιβάλλον έλαβε τα πρώτα του γράμματα και ο νεαρός -τότε- Παντολέων, ο οποίος όμως διψώντας για επιπλέον εφόδια ξεκίνησε για την πρωτεύουσα της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης πρωτεύουσας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Το 1803, ο Παντολέων αποφασίζει να συνεχίσει τις σπουδές του στην πόλη του Μεγάλου Κωνσταντίνου και των λοιπών περιάκουστων Αυτοκρατόρων, η οποία παρά την οθωμανική κυριαρχία αποτελούσε σπουδαίο κέντρο πολιτισμού και γραμμάτων. Εκεί, επιλέγει να εγγραφεί στην Πατριαρχική Ακαδημία, την μετέπειτα Πατριαρχική Σχολή Ξηροκρήνης και ακολούθως Μεγάλη του Γένους Σχολή, η οποία ήταν υπό τη διεύθυνση του μετέπειτα Μητροπολίτου Φιλαδελφείας Δωρόθεου του Πρώιου, ο οποίος ασκούσε τα ανώτατα διοικητικά καθήκοντα στην Ακαδημία έως της εκλογής του σε Μητροπολίτη Φιλαδελφείας το 1807. Μάλιστα, ο Δωρόθεος, αναγνωρίζοντας τα πλούσια χαρίσματα με τα οποία ο Θεός είχε κοσμήσει τον Άγιο, δεν δίστασε να του αναθέσει το έργο του βιβλιοθηκάριου της Σχολής, συμμετέχοντας έτσι στην έκδοση του λεξικού «Κιβωτός της Ελληνικής Γλώσσης», ενώ το 1807 η διαδοχή στη Σχολαρχία της Πατριαρχικής Σχολής Ξηροκρήνης ήταν το επιστέγασμα της όλης ως τότε πορείας του στον χώρο των γραμμάτων και η δικαίωση όλων των προσπαθειών του. Τη θέση αυτή ανέλαβε ο Παντολέων από τον προκάτοχό του Μητροπολίτη Φιλαδελφείας Δωρόθεο και τη διατήρησε έως και το 1809. Σαφώς, το πάθος του για τη διδασκαλία δεν έπαυσε εκεί, αλλά συνεχίστηκε με θέρμη και ορμή και μετέπειτα, καθώς δίδασκε ιδιωτικά σε οικογένειες Χίων και άλλων ομογενών της Κωνσταντινούπολης, ενώ άσκησε και καθήκοντα Ιεροκήρυκα σε διάφορους Ναούς της πόλης.

Η κλίση, όμως, προς την ιεροσύνη και η εξ Ουρανού κλήση για το ύψιστο υπούργημα ήταν πάντοτε υπαρκτά στοιχεία που αναμειγνύονταν με τη σπάνια προσωπικότητα του νεαρού διδασκάλου. Έτσι, ο Παντολέων Φραγκιάδης κείρεται το 1812 μοναχός και λαμβάνει το όνομα Πλάτων προς τιμήν του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Πλάτωνος. Η ευλογία προς το πρόσωπό του και η χάρις του Παναγίου Πνεύματος δεν έπαυσαν εκεί, καθώς λίγο καιρό αργότερα, ο μοναχός Πλάτων χειροτονήθηκε, στην Κωνσταντινούπολη, διάκονος και πρεσβύτερος.

Στις 25 Ιανουαρίου 1817, η Μέγαλη του Χριστού Εκκλησία, αναγνωρίζοντας το έργο και τις δυνατότητες του για προσφορά στον Θεό και τον άνθρωπο, τον εξέλεξε Μητροπολίτη Χίου, σε αντικατάσταση του Μητροπολίτη Παρθενίου. Οι προσδοκίες τους δεν διαψεύστηκαν! Ως Μητροπολίτης Χίου, ο Άγιος Πλάτων, επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την παιδεία φροντίζοντας για τη στέγαση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, ιδρύοντας Τυπογραφείο και φροντίζοντας για τη λειτουργία της περίφημης Σχολής της Χίου, παρά τις αντιξοότητες της εποχής. Εκτός αυτού, σπουδαία ήταν η μέριμνά του και για τις υλικές και πνευματικές ανάγκες του ποιμνίου, στο οποίο παρείχε τα απαραίτητα για την πρόοδο και καλλιέργεια με ένα ευρύ φάσμα παροχών πνευματικής κατάρτισης και βιοπορισμού.

Κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του, ο Συναξαριστής θέλει τον Άγιο να έρχεται σε επικοινωνία με τους αδελφούς Νεομάρτυρες Σταμάτιο και Ιωάννη που κατάγονταν από τις Σπέτσες και μαρτύρησαν στη Χίο πιθανώς το 1822 (πριν τον Μητροπολίτη Πλάτωνα). Οι Άγιοι, οι οποίοι ασχολούνταν με το εμπόριο, ξεκινώντας ένα μακρύ ταξίδι από τις Σπέτσες προς την Κωνσταντινούπολη μαζί με άλλους πέντε ναυτικούς, έπεσαν σε σφοδρή θαλασσοταραχή και αναγκάστηκαν να προσαράξουν απέναντι από τη Χίο, σε παραλία της Μικρασιατικής γης που ονομαζόταν Τσεσμέ. Εξερχόμενοι στην ξηρά και υπό τον φόβο των Οθωμανών εμπιστεύτηκαν την ζωή τους σε κάποιον Χριστιανό, τον οποίο παρακάλεσαν να μεριμνήσει, δίδοντάς του αμοιβή για την εξεύρεση υλικών, προκειμένου να επισκευάσουν τα χαλασμένο πλοιάριό τους. Δυστυχώς, όμως, το εν λόγω άτομο ήταν πιθανότατα φιλικά προσκείμενο στον εχθρό και για λόγους ιδιοτέλειας τους πρόδωσε στον επιχώριο Αγά οδηγώντας εναντίον τους Τούρκους στρατιώτες. Από τους επτά Σπετσιώτες ναυτικούς, οι δύο φονεύθηκαν επιτόπου, ενώ άλλοι δύο τράπηκαν διά θαλάσσης σε φυγή. Οι Οθωμανοί, εξαγριωμένοι από την παρουσία των Ελλήνων Χριστιανών στην περιοχή, συνέλαβαν τους δύο αδελφούς, Σταμάτιο και Ιωάννη, καθώς και τον γέροντα πλοίαρχο τους σκάφους Νικόλαο, τους οποίους οδήγησαν βίαια στις αρμόδιες Αρχές. Ο Πασάς, αφού τους ανέκρινε, έδωσε εντολή να φυλακίσουν τους δύο αδελφούς και να αποκεφαλίσουν το Νικόλαο στην εκτός του Κάστρου πεδιάδα. Οι Τούρκοι προέτρεπαν το Νικόλαο να αλλαξοπιστήσει έτσι ώστε να γλυτώσει τον θάνατο και να κερδίσει μια πλούσια και άνετη ζωή, εκείνος όμως απαντούσε με θάρρος και ζέση ότι δεν αρνείται την πίστη του. Έτσι, ομολογώντας τον Νυμφίο Χριστό, δέχθηκε το στεφάνι του μαρτυρίου, αφού απέκοψαν την τίμια κεφαλή του. Όσον αφορά στους δύο αδελφούς, οι αξιωματούχοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προσπάθησαν να τους αλλαξοπιστήσουν στην αρχή με πλούτη και κολακείες, και στη συνέχεια με απειλές και βία. Παρά τις μεθοδικές και επίμονες προσπάθειες τους, όμως, επί επτά συνεχείς ημέρες δεν κατάφεραν τίποτε άλλο από το να ενδυναμώσουν ακόμη περισσότερο την πίστη των Σπετσιωτών ναυτικών. Τότε ήταν που οι Μάρτυρες βρήκαν την ευκαιρία και απέστειλαν κρυφά έγγραφη την εξομολόγησή τους προς τον Μητροπολίτη Χίου Πλάτωνα, ο οποίος δέχθηκε την ειλικρινή εξομολόγησή τους και έδωσε την ευλογία του για να προχωρήσουν προς τον δρόμο του μαρτυρίου με πνευματική ανδρεία. Κοινωνήσαντες δε των Αχράντων Μυστηρίων, των οποίων την αποστολή οικονόμησε εν κρυπτώ ο Επίσκοπος Πλάτων διά γυναικός, ήταν πλέον έτοιμοι για την μεγάλη θυσία στο βωμό της πίστεως. Προσαχθέντες και πάλι ενώπιον του Πασά, διεκήρυξαν για μια ακόμη φορά την ακλόνητη πίστη τους στον Χριστό και πορευόμενοι προς το μαρτύριο φώναξαν προς το πλήθος πως «Χριστιανοί είμεθα και για τον Χριστό πηγαίνουμε στον θάνατο». Έτσι δέχθηκαν τους στεφάνους του μαρτυρίου, αποκεφαλισθέντες, ο μεν νεομάρτυρας Σταμάτιος σε ηλικία 18 ετών, ο δε νεομάρτυρας Ιωάννης σε ηλικία 22 ετών.

Σε αυτές τις ταραγμένες περιόδους της ιστορίας, οι άσχημες καταστάσεις και τα προβλήματα είναι όπως φαίνεται πολλά και δυσεπίλυτα. Αυτό συνέβη και στη Χίο όταν ο τότε Σχολάρχης της Σχολής του νησιού, Νεόφυτος Βάμβας, προσπάθησε να πείσει τον Μητροπολίτη και τους προκρίτους του νησιού να συμμετέχουν ενεργά στον ένοπλο αγώνα. Οι προεστοί, γνωρίζοντας πως οι Χιώτες δεν διέθεταν την απαιτούμενη στρατιωτική υποδομή για ένα τέτοιο εγχείρημα και με τη σύμφωνη γνώμη του Πλάτωνος, αρνούνται κατηγορηματικά μια τέτοια προοπτική και επιμένουν στη διατήρηση της ειρήνης μέχρι την ολοκλήρωση της προετοιμασίας του πλήθους για ένα τέτοιου είδους εγχείρημα. Ο Βάμβας, κινούμενος και πάλι από τον πόθο για τη λευτεριά της Χίου, ταξιδεύει τον Απρίλιο του 1821 στην Ύδρα, όπου με θέρμη παροτρύνει τους Υδραίους να εκστρατεύσουν στην ιδιαίτερη πατρίδα του επιχειρηματολογώντας λέγοντας πως στη Χίο υπήρχε αρκετός πλούτος και η επανάσταση θα ενισχυόταν οικονομικά. Με τον τρόπο αυτό λαμβάνει την ποθούμενη έγκριση από τους αδελφούς Κουντουργιώτηδες και εικοσιένα υδραίικα, σπετσιώτικα και ψαριανά πλοία, υπό την ηγεσία του Ιακώβου Τομπάζη, καταφτάνουν στα Ψαρά και κατόπιν στη Χίο. Οι Τούρκοι που βρίσκονταν στο νησί, μη μπορώντας να αντιδράσουν στην έξαφνη επίθεση των Ελλήνων, κλείστηκαν στο Κάστρο της Χίου, παίρνοντας μαζί τους ως ομήρους κάποιους από τους προκρίτους και τον Μητροπολίτη Πλάτωνα. Η επίθεση τελικώς κατέστη αποτυχημένη με τους Έλληνες να υποχωρούν και τους Οθωμανούς να επιστρέφουν και πάλι στην καθημερινότητα απελευθερώνοντας και τους αιχμαλώτους. Τα προβλήματα δεν είχαν, όμως, επιλυθεί και οι υπόδουλοι αποζητούσαν νέα ευκαιρία για επανάσταση με γνώμονα την απελευθέρωση από το ζυγό του αλλόθρησκου δυνάστη. Αυτό είχε γίνει αντιληπτό σαφώς και από τις τουρκικές αρχές του νησιού, οι οποίες για την πρόληψη επανάστασης είχαν μεταφέρει στο νησί στρατεύματα από την Ασία και είχε τοποθετηθεί ως διοικητής ο αδίστακτος και αιμοδιψής Βαχίτ Πασάς. Οι Χιώτες αναγκάζονταν και πάλι να συμμετέχουν σε καταναγκαστικές εργασίες για την ενίσχυση των οχυρώσεων και ταυτόχρονα, ήταν υποχρεωμένοι να ζουν σύμφωνα με τις παράλογες προσταγές του εχθρού υπό την απειλή της βίας. Από την άλλη πλευρά, οι οθωμανοί κάτοικοι του νησιού καθημερινά διέπρατταν αρπαγές, φόνους και λοιπά εγκλήματα στην πόλη και στα χωριά παραμένοντας ατιμώρητοι.

Τον Μάρτιο του 1822, η Χίος τελικά επαναστάτησε, όταν ο Αντώνιος Μπουρνιάς -που υπήρξε αξιωματικός του Ναπολέοντα κατά την Αιγυπτιακή εκστρατεία- με διακόσιους άνδρες αποβιβάστηκαν στη Σάμο και κάλεσαν τον Λυκούργο Λογοθέτη να συμμετάσχει στην επανάσταση της Χίου. Αποφασιστική σημασία για την έκβαση της εξέγερσης είχε η απραξία της λεγόμενης Κεντρικής Κυβέρνησης, η οποία δεν απέστειλε έγκαιρα βοήθεια στους επαναστάτες ώστε να τονωθεί το κίνημα και να υπάρξει μια έντονη και οργανωμένη επίθεση κατά των Οθωμανών.

Ο ξεσηκωμός του εύφορου νησιού εξαγρίωσε το Σουλτάνο. Έτσι, ο Οθωμανικός στόλος υπό την ηγεσία του Ανώτατου Οθωμανού Διοικητή του Αιγαίου Πελάγους, Καρά Αλί, έπλευσε προς τη Χίο για να καταστείλει την επανάσταση και αποβίβασε γύρω στους 7.000 στρατιώτες από τη Μικρά Ασία. Με την άφιξη του μεγάλου εχθρικού στόλου οι ελληνικές δυνάμεις αποχώρησαν από το νησί χωρίς να δώσουν καμία μάχη, με εξαίρεση ένα τμήμα Ψαριανών που παρακολουθούσε από απόσταση τις κινήσεις των Οθωμανών χωρίς να σπεύδουν σε βοήθεια του απροστάτευτου άμαχου πληθυσμού. Χωρίς σημαντική αντίσταση ο Οθωμανικός στρατός προχώρησε σε εκτεταμένες λεηλασίες και σφαγές παρά το γεγονός πως η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων του νησιού δεν έκανε τίποτα για να προκαλέσει τη σφαγή, αφού δεν συμμετείχε στην εξέγερση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Οθωμανοί έκαψαν σπίτια και σκότωσαν όλα τα παιδιά κάτω των τριών ετών, όλους τους άνδρες από δώδεκα ετών και άνω, καθώς και όλες τις γυναίκες από σαράντα ετών και άνω, με μόνη εξαίρεση όσους ήταν πρόθυμοι να ασπαστούν το Ισλάμ. Τελικά, περισσότεροι από 40.000 κάτοικοι του νησιού σφαγιάστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού διέφυγε προς τα Ψαρά, τις Κυκλάδες και την Πελοπόννησο.

Ανάμεσα στους αιχμαλώτους ήταν και ο Μητροπολίτης Πλάτων, ο οποίος αρνήθηκε επίμονα να εγκαταλείψει το νησί και το ποίμνιό του και τελικώς φυλακίστηκε με άλλους κληρικούς και τους προκρίτους του νησιού στο Κάστρο της Χίου. Εκεί, μέσα σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης, παρέμειναν σιδηροδέσμιοι για σαράντα μία ημέρες στερούμενοι της τροφής και του καθαρού νερού, χωρίς όμως ποτέ να γογγύσουν και να ολιγοψυχήσουν. Η πίστη τους προς τον Θεό, αλλά και η υπέρμετρη αγνή τους αγάπη για την πατρίδα ήταν τα στοιχεία που τους ενδυνάμωναν και τους κραταίωναν τις δύσκολες εκείνες μέρες της φυλάκισης. Ώσπου τελικά αποφασίστηκε το μέλλον τους!

Την Κυριακή 23 Απριλίου (5 Μαΐου με το σημερινό Νέο Ημερολόγιο) 1822, εισήλθε στο σκοτεινό κελί ο Βαχίτ Πασάς, οι ιεροδικαστές και οι δήμιοι και αναγνώστηκε η απόφαση, η οποία χαρακτηριστικά ανέφερε πως «Ο Αρχιερεύς Πλάτων και οι λοιποί κατηγορηθέντες ότι έλαβον μέρος εις την ενεργηθείσαν στάσιν της νήσου απεδείχθησαν ένοχοι της αποδιδομένης εις αυτούς πράξεως, όθεν και καταδικάζονται εις την ποινήν του θανάτου».

Ακολούθησε η εξαγωγή των θανατοποινιτών από την φυλακή. Οι καταδικασθέντες, αγνώριστοι από τις κακουχίες, την πείνα, τη δίψα και τις βιαιότητες των δημίων τους, δεν δείλιασαν ούτε καν στο δρόμο προς τον θάνατο. Πρώτοι ήταν ο Μητροπολίτης Πλάτων με τον Αρχιδιάκονο Μακάριο Γαρή ή Γέμελο και εννέα προύχοντες, ενώ πίσω τους ακολουθούσαν ανά δέκα οι υπόλοιποι. Φτάνοντας στην Κεντρική Πλατεία «Βουνάκι» της Χίου, οι Οθωμανοί απαγχόνισαν του Έλληνες μάρτυρες αφήνοντας τα σώματά τους κρεμασμένα στο δημόσιο χώρο προς διαπόμπευση, ενώ μετά από τρείς ημέρες έριξαν τα κατακρεουργημένα σκηνώματά τους στην θάλασσα. Πλέον, οι Εθνοϊερομάρτυρες βρισκόταν στις εύσπλαχνες αγκάλες του Θεού, ο οποίος τους επέδιδε τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου για τον αγώνα τους «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία».

Το ταλαιπωρημένο και κατακρεουργημένο σώμα του Μητροπολίτη Πλάτωνα έφθασε χάριτι Θεού και λόγω των κυμάτων στις Οινούσσες, όπου αναγνωρίσθηκε από τον -μοναδικό ίσως- ιερέα του νησιού π. Γεώργιο Λαιμό. Ο ταπεινός εκείνος λευίτης παρέλαβε με πόνο ψυχής και συνοχή καρδίας το άγιο σκήνος του μάρτυρος επισκόπου και το ενταφίασε με κάθε πρέπουσα τιμή σε έναν παρακείμενο αγρό, ώστε μετά θάνατον να βρει ανάπαυση η μακαρία ψυχή του Πλάτωνος στα αγιασμένα χώματα που επί πενταετία κήρυξε και μεγαλούργησε. Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν το γεγονός της εύρεσης και ενταφιασμού του Δεσπότη της Χίου έγινε γνωστό τόσο στους Έλληνες, όσο και στους Αγαρηνούς της περιοχής, όμως είναι ιστορικά τεκμηριωμένο πως τα άγια λείψανα του μάρτυρος παρέμειναν στα έγκατα της νησιωτικής γης για περίπου τέσσερα χρόνια, μεταδίδοντας την άνωθεν χάρη στους ακρίτες ήρωες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. 

Το 1826, ο διάκονος Δημήτριος Λαιμός διενήργησε ανακομιδή των μαρτυρικών λειψάνων του Μητροπολίτου Πλάτωνος, τα οποία και μετέφερε ως θησαυρό τιμαλφή στο νησί της Σύρου, όπου ήδη από το 1821 είχαν αρχίσει να συρρέουν οικογένειες Χίων. Η καταστροφή του νησιού το 1822, οι δυσμενείς συνθήκες που εν γένει επικρατούσαν στην περιοχή εις βάρος των Ελλήνων, καθώς και οι βάρβαρες συμπεριφορές των Αγαρηνών προς τους Χριστιανούς δημιούργησαν ένα έντονο προσφυγικό ρεύμα από το Βόρειο και Ανατολικό Αιγαίο προς τις Κυκλάδες και –κυρίως– προς την Ερμούπολη την οποία θεώρησαν (σύμφωνα με την εφημερίδα «ΕΡΜΗΣ») ως το «ασφαλέστερον και καταλληλότερον µέρος δια το εµπόριόν των […] είναι όµως γνωστόν ότι κατέφυγαν εις Κέαν πρώτον, όπου οι κάτοικοι ηρνήθησαν έδαφος προς εγκατάστασιν εκ φόβου του τουρκικού στόλου» .

 Με την άφιξη του διακόνου Δημητρίου Λαιμού (πιθανώς το 1859) στην πρωτεύουσα των Κυκλάδων, αναζητήθηκε αμέσως ένα ασφαλές μέρος για την τοποθέτηση των ιερών λειψάνων του Αγίου Πλάτωνος, ώστε να μην τεθεί ζήτημα ασφαλείας του ανεκτίμητου αυτού θησαυρού, αλλά να μπορούν να αποδοθούν και οι πρέπουσες στην ηρωική μορφή του Επισκόπου της Χίου τιμές. Για χρόνια, όμως, το ζήτημα παρέμενε αδρανές και τα λείψανα φυλάσσονταν πιθανότατα στον Μητροπολιτικό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ερμούπολης.

Την ίδια περίπου περίοδο, ξεκίνησε ένας διάλογος σχετικά με την πρόταση ανέγερσης ενός μνημείου προς τιμήν του Αγνώστου Στρατιώτη και με αφορμή τη συμπλήρωση 25 ετών από την έλευση του Βασιλιά Όθωνα στην Ελλάδα. Δημιουργήθηκαν σχέδια – προτάσεις από σπουδαίους γλύπτες της εποχής (Λ. Φυτάλης & Ξ. Βίσελ), αλλά λόγω οικονομικής δυσπραγίας το ζήτημα πάγωσε για περίπου 12 χρόνια πριν επανέλθει στο προσκήνιο το 1870. Τα σχέδια για τη δημιουργία του μνημείου και παρακείμενου Ναού στην περιοχή Δήλι ανατίθενται τώρα στον πασίγνωστο αρχιτέκτονα Ε. Τσίλλερ και μετά την αποχώρησή του από τα έργα του νησιού στον Δ. Ελευθεριάδη, χωρίς εντέλει να ευδοκιμήσει το έργο μέχρι το 1880. Πρόοδος σημειώνεται με την ανάθεση του έργου στον Μικρασιάτη γλύπτη Γεώργιο Βιτάλη, ο οποίος, αφού ζήτησε τη γνώμη του Τσίλλερ, δημιούργησε μαρμάρινο μνημείο με τη μορφή λιονταριού «υπέρ των υπέρ Πίστεως και Πατρίδος απαγχονισθέντων, σφαγιασθέντων και κατά των ιερόν Αγώνα πεσόντων Ελλήνων και Φιλελλήνων, ων τα οστά κείνται άταφα εν γη Ελληνική μεν αλλά δούλη». Στη βάση του εν λόγω μνημείου, μπροστά από τον εμβληματικό Ναό της Αναστάσεως λόφου Βροντάδου της νήσου, τοποθετήθηκαν, όπως μας πληροφορεί ο Ανδρέας Δρακάκης, τα ιερά λείψανα του Ιερομάρτυρος Πλάτωνος, καθώς και τα οστά του Μητροπολίτη Σύρου & Τήνου Δανιήλ Κοντούδη, ο οποίος πριν τη μετοίκησή του στην Ερμούπολη είχε διαδεχθεί τον Πλάτωνα στον αρχιερατικό θώκο της Χίου. Τα οστά των δύο Ιεραρχών παρέμειναν ασφαλισμένα εντός του μνημείου μέχρι τη μεταφορά του έργου στο κηπάριο έμπροσθεν του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου (περίπου το 1888).

Από τη στιγμή της προαναφερθείσας μεταφοράς του μνημείου έως και το 1930, τα λείψανα του μάρτυρος Πλάτωνος παρέμεναν προς φύλαξη στον Ιερό Ναό της Αναστάσεως, ενώ στις 15 Ιουνίου 1930 το μεγαλύτερο μέρος τους μεταφέρθηκε και πάλι στις Οινούσσες. Εκεί τοποθετήθηκαν σε μαρμάρινο μνημείο εντός του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Οινουσσών, ενώ ένα σημαντικό μέρος του ιερού σκηνώματος παρέμεινε στη Σύρο προς αγιασμό και διηνεκή ευλογία των πιστών. Στον Ναό της Αναστάσεως, μάλιστα, παρέμειναν και παραμένουν μέχρι και σήμερα και τα οστά του Μητροπολίτη Δανιήλ.

Τα οστά του Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Πλάτωνα ήλθαν στη γενέτειρά του το 1973, επί Μητροπολίτου Χίου Χρυσοστόμου (Γιαλούρη) και τοποθετήθηκαν στον μαρμάρινο αδριάντα που καλλιτεχνήθηκε προς τιμήν του μπροστά από το Δημαρχείο της Χίου. Ο εν λόγω αδριάντας, επιβλητικός και αγέρωχος στο πέρασμα των χρόνων, συνεχίζει να στέκει στην Κεντρική Πλατεία Βουνακίου χωρίς όμως τα λείψανα να βρίσκονται πλέον στο εσωτερικό του. Στις 19 Ιουνίου 2013, τα οστά μεταφέρθηκαν με κάθε αρμόζουσα βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και κατάνυξη στον Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου Χίου. Η υποδοχή έγινε από τον Μητροπολίτη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ.κ. Μάρκο, ο οποίος εμπνευσμένα απήγγειλε το εξής ιδιόγραφο ποίημα – αφιέρωμα στον Προκάτοχό του Μητροπολίτη Πλάτωνα: 

Κέντησε τώρα τόν κορμό τοῦ πληγωμένου σχίνου
κι ἄσε νά στάξει καθαρό τό δάκρυ στήν καρδιά Σου
μαστιχοφόρος εὐωδιά λούζει τά λείψανά Σου.
Δεσπότη Ἐθνομάρτυρα, εὐλόγα τά παιδιά Σου.

Αὔρα Σοῦ φέρνει δροσερή ἡ ἁρμύρα τοῦ πελάγου
πού αἰγνουσιώτικο σκαρί σώζει τό σκήνωμά Σου
Ἐσύ ‘σαι ὁ καπετάνιος μας κι’ ὅλοι μας στά κουπιά Σου.
Δεσπότη Ἐθνομάρτυρα, εὐλόγα τά παιδιά Σου.

Κοίτα τήν Δόξα, Πάτερ μου, πού περπατεῖ μονάχη
σ’ Ἀνάβατο καί Μελανιός, στά ἡρωικά Ψαρά Σου,
ὅπου φυλοῦν βιγλάτορες τά θεῖα νάματά Σου.
Δεσπότη Ἐθνομάρτυρα, εὐλόγα τά παιδιά Σου.

Περπάτησε Πατέρα μας στ’ Ἁγιοῦ Μηνᾶ τά πάτη.
Βλέπεις σημάδια ἱστορικά ἀπό τά πρόβατά Σου,
πού σφάχτηκαν μαρτυρικά στό ὁλοκαύτωμά Σου;
Δεσπότη Ἐθνομάρτυρα, εὐλόγα τά παιδιά Σου.

Καί τέλος ρίξε μιά ματιά καί στόν διάδοχό Σου·
τρέμουν τά γόνατα, Σεπτέ, κάτω ἀπό τήν σκιά Σου,
εἶν’ ὁ Σταυρός πολύ βαρύς, καῖνε τά αἷματά Σου.
Στόν Γολγοθᾶ πού ἀνέβηκες, νά πορευθῶ σιμά Σου.

Μέρος εκ των λειψάνων του Ιερομάρτυρος ταξίδεψε και πάλι το 2013 στις Οινούσσες όπου πραγματοποιήθηκε λαμπρή υποδοχή και εναποτέθηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου ως θησαυρός τιμαλφής. Στη συνείδηση του πιστού λαού, ο Μητροπολίτης Πλάτων ήταν ήδη Άγιος και απέμενε πλέον μόνο η επίσημη έγκριση των αρμοδίων Εκκλησιαστικών Αρχών.

Κατόπιν της πρότασης του Μητροπολίτου Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ.κ. Μάρκου και αποφάσεως της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (υπ’ αριθμ. Πρωτ. 3019/19.07.2021 Πράξη της Ι.Σ.) αναγράφηκαν επαξίως στις Αγιολογικές Δέλτους ο Ιερομάρτυρας  Πλάτωνας Φραγκιάδης και οι συν αυτώ αναιρεθέντες κατά την Σφαγή της Χίου Κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί. Η ιερά μνήμη τους θεσπίστηκε να εορτάζεται στον μεν Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Χίου την Κυριακή του Παραλύτου εκάστου έτους, στον δε Ιερό Ναό της Αναστάσεως (λόφου Βροντάδου) Σύρου την Κυριακή του Αντίπασχα (Θωμά) και την 15η Ιουλίου (επέτειος αγιοκατατάξεως).

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος γ᾿. Τήν ὡραιότητα.

(Ποίημα Σεβ. Μητροπολίτου Ἐδέσσης, Πέλλης & Ἀλμωπίας κ.κ. Ἰωήλ)

Ἱερομάρτυρα Κυρίου Πλάτωνα, τὸν θεοδόξαστον Χριστοῦ Ἐπίσκοπον,

τῶν Οἰνουσσῶν τὸν θησαυρόν, καὶ Χίου τὸν Ποιμενάρχην,

τὸν εὐεργετήσαντα, καὶ τὴν Σύρον τὴν εὔανδρον,

τὴν φιλοξενήσασαν, τὰ αὐτοῦ θεῖα λείψανα,

τιμήσωμεν πάντες ἐκβοῶντες· χαῖρε πιστῶν ὁ Ποιμενάρχης.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Ο Άγιος Επίσκοπος της Χίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για την ανάγνωση του ομώνυμου βιβλίου των Γεωργίου Κουγιαγκά και Γεωργίου Μακαγιού, επενδυμένη με ηχογραφήσεις Τυρναβιτών Ιεροψαλτών από πανηγύρεις και εκδηλώσεις της πόλης.

Μέσα από τις εκπομπές ο ακροατής μαθαίνει την ιστορία των Ναών και των δεκάδων παρεκκλησίων της ιστορικής πόλης του Τυρνάβου, ταξιδεύοντας μέσα στους αιώνες ιστορίας της πόλης και κάνοντας ένα οδοιπορικό στα εκκλησιαστικά μνημεία της πέμπτης μεγαλύτερης πόλης της Θεσσαλίας.

Στην πρώτη εκπομπή παρουσιάζονται τα γενικά ιστορικά στοιχεία περί της πόλης του Τυρνάβου και των εκκλησιών αυτής, η λίστα των Ναών κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, μαρτυρίες ξένων περιηγητών, καθώς και σύντομο ιστορικό της Ιεράς Μητρόπολης Λαρίσης & Τυρνάβου.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Οι Εκκλησίες του Τυρνάβου – Οδοιπορικό στις Εκκλησίες της “Δεύτερης Ιερουσαλήμ” εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Γράφει ο Γεώργιος Μακαγιός

Το μεσημέρι της Κυριακής 18 Δεκεμβρίου 2022 ολοκληρώθηκε για φέτος το πρόγραμμα «Μαθητές σε ρόλο Διπλωμάτη», το οποίο έλαβε χώρα στην πόλη της Θεσσαλονίκης και αριθμούσε περί τους εφτακόσιους συμμετέχοντες μαθητές και φοιτητές από όλη τη χώρα. Μεταξύ αυτών και κάποιοι από την πανέμορφη πόλη μας, τον Τύρναβο.

Σίγουρα, πάρα πολλοί δεν γνωρίζουν την ύπαρξη του εν λόγω προγράμματος, αλλά ούτε και την τεράστια σημασία που διαδραματίζει στην εξοικείωση των παιδιών με τους διεθνείς θεσμούς και τις πανανθρώπινες αξίες, ενώ κάποιοι άλλοι δεν θα ενδιαφερθούν καν να διαβάσουν τις λίγες αυτές γραμμές.

Για αυτούς, όμως, που έστω και λίγο θα ήθελαν να μάθουν τι είναι αυτό που συγκεντρώνει εκατοντάδες νέων κάθε χρόνο στα Εκπαιδευτήρια «Απόστολος Παύλος» της συμπρωτεύουσας, θα αναφέρουμε εν συντομία κάποια πράγματα καταθέτοντας κυρίως σκέψεις και εμπειρίες από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα .

Με πολύ απλά λόγια, το Μαθητές σε ρόλο Διπλωμάτη είναι μια προσομοίωση των Επιτροπών και γενικά, των θεσμών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, η οποία λαμβάνει χώρα ετησίως και τελεί υπό την αιγίδα του Περιφερειακού Κέντρου Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη και του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Μάλιστα, το πρόγραμμα έχει αποσπάσει θετικότατα σχόλια σε διεθνές επίπεδο, αφού αποτελεί ίσως τη μοναδική προσομοίωση του ΟΗΕ στα ελληνικά και στηρίζεται από παγκοσμίου φήμης ακαδημαϊκούς και ειδήμονες επί των διεθνών υποθέσεων!

Στις προσομοιώσεις, οι συμμετέχοντες μαθητές κατανέμονται σε Επιτροπές με εξειδικευμένα θέματα Ημερήσιας Διάταξης, τα οποία τίθενται υπό συζήτηση με σκοπό την εξεύρεση λύσεων, ενώ τα παιδιά έχουν ρόλο Εμπειρογνώμονα. Θεωρούνται, δηλαδή, οι επιλεγμένοι επιστήμονες που θα αναλύσουν τα διάφορα ζητήματα που απασχολούν την Επιτροπή και θα υπερασπιστούν τα δίκαια συμφέροντα της χώρας που εκπροσωπούν.

Το συντονιστικό ρόλο ανά Επιτροπή αναλαμβάνουν δύο φοιτητές, οι οποίοι κατέχουν τις θέσεις του Προέδρου και Αντιπροέδρου, ενώ πλήθος εθελοντών φροντίζει για την άψογη οργάνωση της προσομοίωσης. Εκτός των Προεδρείων, τρεις φοιτητές επιλέγονται για τις θέσεις του Ύπατου Αρμοστή, του Αναπληρωτή Ύπατου Αρμοστή και του Προέδρου της Γενικής Συνέλευσης, ρόλους τους οποίους φέτος επάξια ανέλαβαν και έφεραν εις πέρας η Αλεξάνδρα Ρασιδάκη Κυριακίδου, η Τριάντου Ζωή και ο Ηλιάδης Αργύρης αντίστοιχα.

Σαφώς, πίσω από τις κάμερες ένας μεγάλος αριθμός ατόμων εργάζεται απαρτίζοντας την Οργανωτική Επιτροπή με επικεφαλής και επιστημονικά υπεύθυνη την κυρία Παρούλα Νάσκου Περράκη, Καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Οργανισμών, ώστε η διοργάνωση να αποτελεί πρότυπο χωρίς ελλείψεις και αστοχίες, κάτι το οποίο επιτευχθεί στον ύψιστο βαθμό τα επτά συναπτά έτη ζωής της προσομοίωσης.

Έχοντας συμμετάσχει για πρώτη φορά ως Εμπειρογνώμονας, το 2019, και φέτος ως Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Ισότητα Δικαιωμάτων Ανδρών και Γυναικών (με Πρόεδρο την Χατζησωτηρίου Θεοδώρα), διαπίστωσα εκ των έσω την τεράστια προσφορά του προγράμματος για τα όλους μας.

Η συνύπαρξη μέσα στην ίδια αίθουσα μαθητών και φοιτητών οι οποίοι, με απόλυτο σεβασμό προς τους συνομιλητές τους, αναζητούν λύσεις για προβλήματα παγκόσμιας εμβέλειας αποτελεί γεγονός εντυπωσιακό και σπάνιο για την εποχή μας. Προσωπικά, εντυπωσιάστηκα ιδιαιτέρως όχι μόνο από τις υπέροχες και πρωτότυπες ιδέες που εκφράστηκαν ακόμη και από παιδιά ηλικίας δώδεκα ετών, αλλά και από τη διάθεση όλων για γόνιμο και παραγωγικό διάλογο.

Βλέποντας δε το ζήλο και το πάθος όλων αυτών των μικρών και μεγάλων παιδιών που πριν καν ενηλικιωθούν ασχολούνται τόσο ενεργά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μου γεννήθηκε μια απίστευτη σιγουριά πως υπάρχει ελπίδα!

Ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον που θα έρθει από τη νέα γενιά! Από παιδιά που είτε μεγάλωσαν στα μεγάλα αστικά κέντρα και τις πόλεις, είτε στα μικρά χωριά και τις επαρχίες, έχουν ένα κοινό ενδιαφέρον, ένα στόχο και πολλή αγάπη για ένα καλύτερο αύριο!

Μεγάλο παράδειγμα και επίρρωση των παραπάνω ήταν η αισθητή παρουσία του Τυρνάβου και φέτος, στη φετινή 7η Πανελλήνια Μαθητική Προσομοίωση των Επιτροπών του ΟΗΕ υπό τον τίτλο «Μαθητές σε Ρόλο Διπλωμάτη». Τρεις μαθήτριες του Γενικού Λυκείου Τυρνάβου, καθώς και ένας μαθητής του 2ου Γυμνασίου της πόλης συμμετείχαν ενεργά στις διαδικασίες, καταθέτοντας ιδιαιτέρως αξιόλογες προτάσεις επί των θεμάτων και αποσπώντας θετικά σχόλια και βραβεύσεις.

Πιο συγκεκριμένα, από το Γενικό Λύκειο Τυρνάβου συμμετείχαν οι μαθήτριες Μπαλιάφα Βασιλική (Επιτροπή για την εξάλειψη φυλετικής προπαγάνδας και ρητορικής μίσους), Τριανταφύλλου Αθηνά (Επιτροπή για το δικαίωμα στην υγεία) και Σαντίκη Ζωή (Επιτροπή για τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και δημόσια ζωή), με τις δύο πρώτες να λαμβάνουν Εύφημο Μνεία από την Επιτροπή τους για την πολύτιμη συμβολή και την αξιέπαινη παρουσία τους στην Προσομοίωση.

Τις μαθήτριες συνόδευαν οι εκπαιδευτικοί Αποστολάκη Κωνσταντίνα (φιλόλογος) και Κούτκος Ευάγγελος (φιλόλογος), με την υποστήριξη και της Διευθύντριας του Λυκείου κυρίας Κωνσταντινιάς Πατσή. Επιπρόσθετα, στη διοργάνωση συμμετείχε, από το 2ο Γυμνάσιο Τυρνάβου, ο μαθητής Μακαγιός Αθανάσιος, ως Εμπειρογνώμονας της Ουγγαρίας στην Επιτροπή απαγόρευσης φυλετικών διακρίσεων.

Τόσο στα εν λόγω παιδιά, όσο και στους λοιπούς συμμετέχοντες αξίζουν πολλά συγχαρητήρια για την όρεξη και την αγάπη με την οποία προσήλθαν και περιβάλαν την προσομοίωση. Επόμενο ραντεβού… τον Δεκέμβριο του 2023 για 8η συνεχόμενη χρονιά!!!

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Τυρναβίτες διπλωμάτες εν δράσει εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Γράφει ο Γεώργιος Κ. Μακαγιός, Φοιτητής Νομικής Α.Π.Θ.

        Η 10η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της θανατικής ποινής και εορτάζεται πανηγυρικά ανά τον κόσμο, αφού η παύση επιβολής της εν λόγω ποινής θεωρείται ως το πλέον δημοκρατικό βήμα για ένα Κράτος που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σε αυτή την αρχή, άλλωστε, βασίστηκε και η όλη επιχειρηματολογία των Κρατών κατά τις συζητήσεις περί κατάργησης τέτοιου είδους ακραίων ποινών ακόμα και για τα ειδεχθέστερα κακουργηματικού χαρακτήρα αδικήματα. Είναι, όμως, πράγματι λίγο οξύμωρο να τιμούμε μια τέτοια ημέρα σε διεθνές επίπεδο τη στιγμή που 34 και πλέον χώρες έχουν ακόμα σε ισχύ τη συγκεκριμένη ποινή για ορισμένα εγκλήματα. Αξίζει, για το λόγο αυτό, να δούμε εν συντομία την ιστορία της επιβολής θανατικών ποινών τόσο στην παγκόσμια σκηνή, όσο και συγκεκριμένα στη χώρα μας στο πέρασμα των αιώνων.

       Ορίζοντας, κατά πρώτον, τον όρο, η θανατική ποινή είναι η ποινή που επιβάλλεται από τις αρμόδιες (δικαστικές κατά βάση) αρχές ενός Κράτους σε κάποιον εγκληματία και χαρακτηρίζεται από την αφαίρεση της ζωής του καταδικασθέντος. Είναι η αυστηρότερη από τις ποινές που μπορούν να επιβληθούν από το Δικαστήριο και για το λόγο αυτό συχνά καλείται ως «η εσχάτη των ποινών».

       Η ιστορία της επιβολής της εν λόγω ποινής χάνεται στα βάθη των αιώνων με απολύτως τεκμηριωμένη την ύπαρξή της ως ποινής στον Κώδικα του Χαμμουραμπί, ένα από τα αρχαιότερα κείμενα νόμων που χρονολογείται περίπου στο 1754 π.Χ. και αποδίδεται στον Βασιλιά της Βαβυλώνας Χαμμουραμπί από τον οποίο έλαβε και το όνομα. Εκτός αυτού, ποινή θανάτωσης κρατουμένων θεσπίστηκε ακόμα και για ασήμαντα αδικήματα (λ.χ. κλοπή ενός μήλου) και στην Αθήνα της αρχαϊκής περιόδου με τους νόμους του Τυράννου Δράκοντα (621 π.Χ.), οι οποίοι -σύμφωνα με τον θρύλο- γράφτηκαν με αίμα. Η ιστορία της ποινής συνεχίζεται και στη ρωμαϊκή εποχή, κατά την οποία οι θανατοποινίτες σταυρώνονται, όπως στην περίπτωση του Χριστού, ή κατασπαράζονται από άγρια θηρία, όπως συνέβη κατά τους διωγμούς των πρώτων Χριστιανών. Τέλος, κατά τον Μεσαίωνα έγινε ιδιαιτέρως δημοφιλής η τακτική της θανάτωσης κρατουμένων στην πυρά με κατηγορίες, κατά κύριο λόγο, τη δημιουργία αίρεσης ή τη συμμετοχή σε μαγεία.

       Η διαφορά στον τρόπο επιβολής της θανατικής ποινής δεν ενέκειτο μόνο στην χρονική περίοδο, αλλά και στον ιδιαίτερο συμβολισμό του κάθε τρόπου θανάτωσης. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, ο θάνατος δι’ αποκεφαλισμού θεωρείτο αριστοκρατικός και επιλεγόταν για άτομα ευγενικής καταγωγής, ενώ ο θάνατος δι’ απαγχονισμού προβλεπόταν για ληστές αφού θεωρούνταν εξευτελιστικός για τον καταδικασθέντα. Στη δε περίπτωση των αιρετικών οι οποίοι θανατώνονταν διά της πυράς, θα πρέπει να επισημάνουμε πως η κρατούσα άποψη της εποχής ήθελε την φωτιά να λειτουργεί ως μέσο κάθαρσης και εξυγίανσης από καθετί «μολυσματικό».

       Φτάνοντας στη νεότερη ιστορία της Ελλάδος, εντοπίζουμε τις πρώτες θανατώσεις εγκληματιών με την ίδρυση του νεότερου Κράτους και λίγα χρόνια μετά την ψήφιση του ήπιου (κατά γενική ομολογία) Απανθίσματος των Εγκληματικών από τη Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους στις 17 Απριλίου του 1823. Συγκεκριμένα, η πρώτη εφαρμογή θανατικής ποινής διά τυφεκισμού στη νεότερη Ελλάδα έγινε στις 15 Οκτωβρίου 1830 και αφορούσε τον 25χρονο Γεώργιο Λεμονή, ο οποίος κατηγορήθηκε για κλοπή και φόνο τριών ανθρώπων και στον οποίο ο Κυβερνήτης Ι. Καποδίστριας αρνήθηκε να δώσει «χάρη» η οποία προβλεπόταν από το άρθρο 124 του Συντάγματος της Ελλάδος (1827). Το ίδιο έτος επιβλήθηκε η ίδια ποινή και σε άλλους δύο εγκληματίες, ενώ το επόμενο καλοκαίρι ο Καποδίστριας μετέτρεψε σε δεκαετή ποινή φυλάκισης τη θανατική ποινή τεσσάρων στρατιωτών που κατηγορούνταν για φόνο. Επιπλέον, θα πρέπει να επισημάνουμε πως τον Οκτώβριο του 1831 εκτελέστηκε και ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης, αφού θεωρήθηκε ένας εκ των ηθικών αυτουργών της δολοφονίας του Κυβερνήτη της χώρας (27/09/1831).

       Με το τέλος της εποχής του Καποδίστρια και την άφιξη του Βασιλιά Όθωνα, μία από τις αλλαγές ήταν και ο τρόπος θανάτωσης κρατουμένων, καθώς επιλέχθηκε η λαιμητόμος (γκιλοτίνα) για μια σειρά εγκλημάτων (μέχρι το 1913 οπότε αναγνωρίστηκε ο τυφεκισμός ως ο μόνος επίσημος τρόπος θανάτωσης κρατουμένων στην Ελλάδα), μεταξύ αυτών και η εξύβριση του Βασιλιά (!) κατά το άρθρο 137 Ποινικού Κώδικα του 1834. Στη διάρκεια του επόμενου αιώνα η εσχάτη των ποινών επιβλήθηκε και με ειδικούς Νόμους σε αρκετούς εγκληματίες για τα αδικήματα, λόγου χάρη, της ναυλώσεως πλοίου σε εχθρική δύναμη (Δ. 15/12/1836), της παραίνεσης για λιποταξία (Ν. 1345/18), της ανυποταξίας ναυτικών (Ν.Δ. 1/12/1922) ή της συνέργειας ληστείας και πειρατείας (Ν.Δ. 4 Μαΐου 1924). Εντούτοις, δεν έλειψαν και οι προσπάθειες κατάργησης της θανατικής ποινής με προτάσεις διαφόρων πολιτικών πλευρών κατά την ψήφιση του Συντάγματος το 1844, το 1864 και το 1927 ή κατά την αναθεώρησή του το 1911.

       Παρά τις όποιες προσπάθειες, όμως, για αλλαγή των επιβαλλομένων ποινών στέρησης της ανθρώπινης ζωής, η θανατική ποινή συνέχιζε για πάρα πολλά χρόνια να είναι διαθέσιμη στα χέρια του εκάστοτε δικαστή ως μέτρο καταστολής βαρέων εγκλημάτων. Η τελευταία επιβολή της εσχάτης των ποινών στη χώρα μας εντοπίζεται το 1972 (Ηράκλειο Κρήτης, 25 Αυγούστου), στην εκδίκαση της υπόθεσης του 27χρονου Βασίλη Λυμπέρη, ο οποίος καταδικάστηκε τετράκις σε θάνατο με την κατηγορία πως έκαψε ζωντανούς τη σύζυγό του, τη μητέρα της, τη δύο ετών κόρη του και τον ενός έτους γιο του. Την έντονη, όμως, δυσαρέσκεια για τη συγκεκριμένη ποινή προκάλεσε κατά γενική ομολογία όχι η τελευταία, αλλά η προτελευταία επιβολή της στην υπόθεση του Δράκου του Σέιχ Σου. Επρόκειτο για την εις θάνατο καταδίκη του Αριστείδη Παγκρατίδη, ο οποίος εκτελέστηκε στη Θεσσαλονίκη την 16η Φεβρουαρίου του 1968 με πολλαπλές κατηγορίες για δολοφονικές επιθέσεις και όχι μόνο, μια καταδίκη που από την πλειοψηφία των πολιτών θεωρήθηκε εξ αρχής ως η μεγαλύτερη (και μη αναστρέψιμη) δικαστική πλάνη των νεότερων χρόνων. Από πολλούς υποστηρίζεται πως η έντονη δυσαρέσκεια λόγω της προαναφερθείσας καταδίκης οδηγούσε εκ των υστέρων τους Δικαστές να μην επιβάλλουν σχεδόν ποτέ θανατική ποινή σε κατηγορουμένους ή όταν το πράττουν να μετατρέπεται η ποινή αυτή σε ισόβια κάθειρξη.

       Φτάνοντας στην θέσπιση νέου Συντάγματος το 1975, αμέσως μετά την πτώση της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, ορίζεται και επισήμως πως απαγορεύεται η επιβολή θανατικής ποινής σε καιρό ειρήνης με μόνη εξαίρεση τις περιπτώσεις εσχάτης προδοσίας. Τα παραπάνω, μάλιστα, διασαφηνίζονται στο άρθρο 7 του Συντάγματος του 1975, στο οποίο ο νομοθέτης αναφέρει πως «Θανατική ποινή ἐπί πολιτικῶν ἐγκλημάτων, ἐκτός τῶν συνθέτων, δέν ἐπιβάλλεται». Συνεπώς, η πλήρης απαγόρευση επιβολής της εσχάτης των ποινών σε κατηγορουμένους δεν επετεύχθη με το Συνταγματικό κείμενο του ΄75, αλλά λίγα χρόνια αργότερα, επί Πρωθυπουργίας Α. Παπανδρέου, με τον Νόμο 2172/1993 περί τροποποιήσεως -μεταξύ άλλων και- του Ποινικού Κώδικα. Συγκεκριμένα, το 33ο άρθρο του νέου για την εποχή νόμου διευκρίνιζε τα εξής: «Η ποινή του θανάτου καταργείται. Όπου στις κείμενες διατάξεις προβλέπεται για ορισμένη αξιόποινη πράξη αποκλειστικώς η ποινή του θανάτου, νοείται ότι απειλείται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Αν η ποινή του θανάτου προβλέπεται διαζευκτικώς με άλλη ποινή, νοείται ότι απειλείται μόνο η τελευταία».

       Η απλή νομοθετική ρύθμιση της απαγόρευσης δεν θα αρκούσε σαφώς για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα και για το λόγο αυτό υπήρξε και συνταγματική κατοχύρωση με την αναθεώρηση του Συντάγματος της Ελλάδας το 2001, στο οποίο έγινε σαφές πως «Θανατική ποινή δεν επιβάλλεται, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο νόμο για κακουργήματα τα οποία τελούνται σε καιρό πολέμου και σχετίζονται με αυτόν» (ΦΕΚ Α’ 85-18/04/2001 άρθρο 7, παρ. 3, εδ. 2). Τέλος, πλήρης και ρητή απαγόρευση της ποινής του θανάτου σε οποιαδήποτε περίπτωση (ακόμα και σε καιρό πολέμου) υιοθετήθηκε από το Ελληνικό Κράτος με το «13ο Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις». Το εν λόγω νομοθετικό κείμενο, το οποίο υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στη Βίλνιους την 3η Μαΐου 2002, κυρώθηκε με τον Νόμο 3289/2004 περί κύρωσης του Πρωτοκόλλου αριθ. 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών, σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιστάσεις (ΦΕΚ 227, τ. Α΄) και στο 1ο άρθρο σαφέστατα υπογραμμίζει πως «η θανατική ποινή θα καταργηθεί. Κανείς δεν θα καταδικάζεται σε τέτοια ποινή ή θα εκτελείται».

       Κλείνοντας, θα ήταν σαφέστατα περιττό να προσχωρήσουμε σε μια σύγκριση μεταξύ θετικών και αρνητικών απόψεων περί της θανατικής ποινής, αφού η απάντηση τείνει υπέρμετρα υπέρ της ανθρώπινης ύπαρξης και της προστασίας της στον ύψιστο βαθμό. Αν αναζητούσαμε πρόχειρα μερικούς λόγους που επιβάλλουν σε κάθε περίπτωση την απαγόρευση της ποινής του θανάτου ακόμα και για τον πλέον αδίστακτο εγκληματία, εκτός των πιθανών δικαστικών λαθών ή της εξάλειψης κάθε ευκαιρίας του δράστη να αλλάξει τρόπο ζωής, θα μπορούσαμε ίσως να αναφέρουμε και έναν επιπλέον υπολανθάνοντα λόγο. Ποιος είναι αυτός; Ο εκβαρβαρισμός ακόμα και του ίδιου του θύματος ή του εν γένει κοινωνικού συνόλου. Οι εποχές που οι πολίτες συγκεντρώνονταν στα στάδια και τις αρένες για να παρακολουθήσουν τον κατασπαραγμό καταδίκων από τα άγρια θηρία έχουν ευτυχώς περάσει ανεπιστρεπτί και ζούμε πλέον σε κοινωνίες που προάγουν τον σεβασμό σε πανανθρώπινες αξίες και ατομικά δικαιώματα. Δεν είναι, έτσι, δυνατόν να οδηγούμε ανθρώπους στο θάνατο υπό τις επευφημίες (εντός και εκτός εισαγωγικών) ενός πλήθους γεμάτου μένος. Σε εκτελέσεις καταδίκων το μόνο αίσθημα που διαπίστωνε κάποιος ότι διακατέχει τους γνώστες της υπόθεσης, είτε επρόκειτο για τους αντιδίκους, είτε για απλούς παρατηρητές, ήταν το μίσος, η δίψα για εκδίκηση και θάνατο. Σαφώς δεν επρόκειτο για το κοινό περί δικαίου αίσθημα που αποζητούσε απλώς την απόδοση δικαιοσύνης, αλλά μια βαρβαρότητα που ήταν κάπου στη ψυχή τους κρυμμένη αναμένοντας την κατάλληλη ώρα να εμφανιστεί και να ικανοποιηθεί βλέποντας την πολυπόθητη δικαιοσύνη, όπως την ήθελαν εκείνοι, να απονέμεται μέσα από μία σφαίρα σε ένα ανθρώπινο σώμα ή από μία θηλιά στο λαιμό του εκάστοτε παραβάτη. Ας αφήσουμε, για το λόγο αυτό, τις αιμοδιψείς διαθέσεις μας κατά μέρος και ας αφήσουμε την αδέκαστη Δικαιοσύνη να κάνει το χρέος της με γνώμονα, όπως πάντα, το γενικό καλό του κοινωνικού συνόλου, αλλά και του ίδιου του κατηγορουμένου. Όλοι μας υπέρ της ζωής!!!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Ανδριανάκη Μανώλη, Η κατάργηση της ποινής του θανάτου, Αθήνα, Δεκέμβριος 1950
• Αποστολοπούλου Β. Ευαγγέλου, Ἡ ποινή τοῦ θανάτου (ἀπό κριτικῆς σκοπιᾶς), Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1980
• Ευαγγέλου Ιάσων, Το Πρόβλημα της Θανατικής Ποινής, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα 1999
• Χαμαλίδου Μαρία, Πτυχιακή Εργασία με θέμα: Η θανατική ποινή, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Ελλάδας, Μεσολόγγι 2018
• Archimandritou Maria, Histories of Penality, Sakkoulas Publications, Athens – Thessaloniki 2006
• Roger Hood and Carolyn Hoyle, The Death Penalty – A Worlwide Perspective, 4th Edition – Revised and Expanded, Oxford University Press
• πηγή
• πηγή
• πηγή

[quads id=5]

Το άρθρο Ιστορία και κατάργηση της θανατικής ποινής στην Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Γράφει ο Γεώργιος Κ. Μακαγιός, Φοιτητής Νομικής Α.Π.Θ.

Την 3^η Οκτωβρίου εκάστου έτους, η Αγία μας Εκκλησία έχει ορίσει να τιμάται η μνήμη ενός σπουδαίου Αρχιερέως ο οποίος έλαμψε στην εποχή του και παραμένει φωτεινό παράδειγμα ανά τους αιώνας.

Αυτό το πρόσωπο δεν είναι άλλο από τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη. Τον πάμφωτο αυτό Ιεράρχη που σφράγισε με την παρουσία του και άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του όχι μόνο στο χώρο της Εκκλησίας, αλλά και στο χώρο της Νομικής, των Επιστημών και  των Γραμμάτων.

 Ο Άγιος Διονύσιος γεννήθηκε στην Αθήνα κατά το 9^ο έτος μετά την Χριστού γέννηση και κρίνοντας από την ιδιαιτέρως επιμελημένη μόρφωση που έλαβε, μάλλον προερχόταν από ευκατάστατη οικογένεια ευγενών της πόλης, η οποία φρόντισε να τον προικίσει με ποικίλα πνευματικά εφόδια και γνώσεις.

Λόγω, μάλιστα, της υψηλής του κατάρτισης, ανέλαβε τη θέση ενός εκ των εννέα σοφών Δικαστών του Αρείου Πάγου, ένα σημαντικό και συνάμα τιμητικό αξίωμα της εποχής στο δικαστήριο που όπως λέγεται χαρακτηριζόταν από την αρετή και τη δικαιοσύνη με τα οποία ήταν εφοδιασμένοι οι συγκροτούντες αυτό Δικαστές. Στο Συναξάριο δε της Ακολουθίας του Αγίου αναφέρεται πως «ὑπερέβαινε (ὁ Διονύσιος) τοὺς ἄλλους (Δικαστάς) κατὰ τὴν σύνεσιν, τὴν σοφίαν, τὸν πλοῦτον καὶ τὴν δόξαν», κάτι που τον αναδείκνυε όχι απλώς ως έναν εξαίρετο αδέκαστο δικαστικό λειτουργό, αλλά και ως ένα άτομο με επιρροή μέσα στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία.

Επίσης, ο Διονύσιος χαρακτηρίστηκε και ως «ὁ δίκης ἀρρεπεστάτῃ τρυτάνῃ κεχρημένος, καί τῶν ἐν Ἀθήναις θεμιστευόντων εὐθύτατος». Σύμφωνα μάλιστα με την αρχαία παράδοση αναδείχθηκε κορυφαίος δικαστής και ανέλαβε την ύψιστη θέση του Προέδρου του Αρείου Πάγου.

Κατά το έτος 33 μ.Χ. και σε ηλικία περίπου 24-25 ετών, ο Διονύσιος, συνοδευόμενος από τον σοφιστή Απολλοφάνη, ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, σημαντικό πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της εποχής. Περιδιαβαίνοντας τα μέρη της νέας του κατοικίας, ο Άγιος επισκέφθηκε και την Ηλιούπολη, μια ιδιαιτέρως σημαντική πόλη της Αρχαίας Αιγύπτου τοποθετημένη βορειοανατολικά του σημερινού Καΐρου. Εκεί συνέβη ένα γεγονός που σημάδεψε τη ζωή του νεαρού τότε Διονυσίου και έμελλε να καθορίσει το μεγαλύτερο μέρος της μετέπειτα ζωής και εξέλιξής του.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του και συγκεκριμένα ένα ανοιξιάτικο πρωινό έγινε έκλειψη ηλίου, η οποία δεν είχε προβλεφθεί από τους αστρονόμους και διήρκησε μερικές ώρες. Επρόκειτο για την έκλειψη ηλίου που συνέβη την ημέρα της Σταυρώσεως του Ιησού Χριστού στον Γολγοθά και η οποία αναφέρεται στο κατά Ματθαίον άγιο Ευαγγέλιο (κεφ. 27 στιχ. 45) ως εξής: «ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης».

Το ίδιο φαινόμενο επισημαίνει και ο Λουκάς στο δικό του Ευαγγέλιο (κεφ. 23 στιχ. 44) αναφέροντας πως «ἦν δὲ ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο ἐφ᾿ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης, τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος».  Το γεγονός αυτό συγκλόνισε τον Διονύσιο, ο οποίος σύμφωνα με την παράδοση αναφώνησε πως «ἢ Θεὸς πάσχει ἢ τὸ πᾶν ἀπόλλυται» (δηλ. «ή ο Θεός πάσχει ή καταστρέφεται το παν») και έσπευσε να σημειώσει τη χρονολογία, την ημέρα και ώρα του φαινομένου στο ημερολόγιό του.

Μάλιστα, τα λόγια του Αγίου καταγράφονται και ως υμνογραφικό κείμενο στο Θεοτοκίον της Στ’ Ωδής του Παρακλητικού Κανόνος που ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Αποστολάκης συνέγραψε προς τιμήν του Αγίου ως εξής: «Ἐσκότισται οὐρανός καί ἥλιος, καί ἐρρίγησεν ἡ γῆ τῇ Σταυρώσει, τοῦ Σοῦ Υἱοῦ καί Θεοῦ μου Παρθένε· καί ἐν Αἰγύπτῳ φωνεῖ Διονύσιος, “Θεός νῦν πάσχει ἤ τό πᾶν, ἀδελφοί μου ἀπόλλυται σήμερον”».

Αρκετά χρόνια αργότερα και ενώ ο Διονύσιος είχε ήδη επιστρέψει στην Αθήνα, ο Απόστολος Παύλος αναχώρησε από τη Βέροια, μετά τα επεισόδια Ιουδαίων της Θεσσαλονίκης στην περιοχή, με κατεύθυνση το κλεινόν άστυ. Διά θαλάσσης και μετά από διάστημα 45 περίπου ημερών, ο Απόστολος των Εθνών έφτασε στο λιμάνι του Φαλήρου και από εκεί κατευθύνθηκε στο κέντρο της πόλης (απόσταση περίπου δύο χιλιομέτρων) για να κηρύξει το μήνυμα του Ευαγγελίου. Εκεί, αυτό που τράβηξε την προσοχή του Παύλου ήταν ένας βωμός «ἐν ᾦ ἐ­πε­γέ­γρα­πτο ἀ­γνώ­στῳ θε­ῷ», αφιερωμένος δηλαδή στον άγνωστο Θεό, κάτι το οποίο δεν ήταν απολύτως σπάνιο την εποχή εκείνη αφού βωμούς προς τον Άγνωστο Θεό εντοπίζουμε και σε άλλες πόλεις (Ολυμπία, Πέργαμο κ.ά.), ενώ στο δρόμο προς το Φάληρο υπήρχε και επιγραφή αφιερωμένη

«Στούς θε­οὺς τῆς Ἀ­σί­ας καὶ τῆς Εὐ­ρώ­πης καὶ τῆς Ἀ­φρι­κῆς, στοὺς ἀ­γνώ­στους καὶ ξέ­νους Θε­οὺς». Αυτό έλαβε ως αφορμή και ο Πρωτοκορυφαίος των Αποστόλων ώστε να μιλήσει στους Αθηναίους για τον Αληθινό Θεό. Στις Πράξεις των Αποστόλων (κεφ. 17 στιχ. 22-23), μάλιστα, περιγράφεται επακριβώς το γεγονός ως εξής: «σταθεὶς δὲ ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου πάγου ἔφη· ἄνδρες Ἀθηναῖοι […] διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, ἀγνώστῳ Θεῷ. ὃν οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτον ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν». Τους έκανε έτσι γνωστό με τα λόγια του τον Θεό που πολλοί από τους Αθηναίους πίστευαν χωρίς να γνωρίζουν, ενώ ανάμεσα στα άλλα, ο Παύλος ανέφερε και τα γεγονότα της Σταύρωσης του Ιησού. Ένα εξ αυτών και η έκλειψη του ηλίου.

Παρόν στην ομιλία του Παύλου ήταν όλο το σώμα των Αρεοπαγιτών, ανάμεσα τους και ο Άγιος Διονύσιος, ο οποίος ακούγοντας τον Απόστολο να μιλά για το υπερφυσικό εκείνο σκοτάδι που είχε δει και ο ίδιος, αμέσως κάλεσε τον Παύλο στο σπίτι του και αφότου συνομίλησε μαζί του αποφάσισε να αποδεχθεί τη νέα για εκείνον θρησκεία ζητώντας και να βαπτιστεί. Το γεγονός πληροφορούμαστε και πάλι από ένα χωρίο εκ των Πράξεων των Αποστόλων (κεφ. 17 στιχ. 34), το οποίο αναφέρει πως «τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς». Λέγεται, μάλιστα, πως η Δάμαρις που βαπτίστηκε μαζί με τον Άγιο ήταν η γυναίκα του, κάτι το οποίο όμως δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Από τη βάπτισή του και μετά, ο Άγιος Διονύσιος διακατέχονταν από απίστευτο ζήλο για την Εκκλησία και προσπαθούσε να εντρυφήσει όλο και περισσότερο, ώστε να διδαχθεί από τους ανθρώπους που έζησαν και συναναστράφηκαν με τον Μεσσία Χριστό. Όταν έμαθε ότι στα Ιεροσόλυμα ζούσε ακόμα η μητέρα του Ιησού, η καρδιά του πλημμύρισε από χαρά και έσπευσε αμέσως να ξεκινήσει αυτό το μακρινό ταξίδι για να τη γνωρίσει από κοντά. Ένα όνειρο που πραγματοποίησε καθώς λέει η Παράδοση φτάνοντας μπροστά στη Θεομήτορα.

Λέγεται δε πως φεύγοντας από την συνάντηση αυτή είπε πως «το παρουσιαστικό της (Παναγίας), τα χαρακτηριστικά της, η όλη εμφάνιση της μαρτυρούν, ότι είναι πράγματι Μητέρα Θεού». Η παράδοση θέλει επίσης τον Διονύσιο να φτάνει και πάλι στα Ιεροσόλυμα πάνω σε μια νεφέλη για να παραστεί και εκείνος μαζί με τους Αποστόλους και τους Αγίους Τίτο και Ιερόθεο στην κηδεία της Παναγίας.

Ο Άγιος Διονύσιος είχε αφιερωθεί πλέον ψυχί και σώματι στη διακονία του Ευαγγελίου όχι μόνο εντρυφώντας όλο και περισσότερο στη νέα του πίστη, αλλά και διδάσκοντας περί αυτής στους συμπολίτες του. Τα ιερά της πίστεως λέγεται πως διδασκόταν εκτός των άλλων και από τον Δάσκαλό Του, τον Άγιο Ιερόθεο, ο οποίος ήταν επίσης μέλος της Γερουσίας του Αρείου Πάγου και μετά το κήρυγμα του Παύλου βαπτίστηκε και χειροτονήθηκε πρώτος Επίσκοπος Αθηνών.

Η εκδοχή αυτή των γεγονότων βέβαια έχει αμφισβητηθεί από τον Μιχαήλ Γαλανό στο Συναξαριστή που συνέγραψε, αφού –όπως αναφέρει- οι Πράξεις των Αποστόλων τεκμηριώνουν ρητά ότι πρώτος πίστεψε με τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου ο Διονύσιος.

Λαμβάνοντας δε υπόψη πως ο Ιερόθεος αν ήταν Αρεοπαγίτης θα επρόκειτο για επιφανή προσωπικότητα των Αθηνών, δεν μπορούμε να πιστέψουμε εύκολα πως το όνομά του συμπεριλαμβάνεται στο «καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς» των Πράξεων χωρίς να συγκεκριμενοποιείται. Έτσι, ο Μ. Γαλανός συμπεραίνει πως λογικότερο είναι να δεχθούμε ότι μάλλον ο Ιερόθεος πίστεψε κατόπιν του Διονυσίου και απ’ αυτόν διδάχθηκε μετά την αναχώρηση του Παύλου από την Αθήνα.

Σε κάθε περίπτωση, ο Ιερόθεος υπήρξε πρότυπο κοινωνικής και εν γένει μόρφωσης και άοκνος εργάτης του Ευαγγελίου, ενώ με την κοίμησή του σε βαθύ γήρας άφησε δυσαναπλήρωτο κενό στον Επισκοπικό θώκο των Αθηνών. Το κενό αυτό κλήθηκε να θεραπεύσει, έπειτα από πιέσεις και τη σύμφωνη γνώμη του ποιμνίου, ο Άγιος Διονύσιος, ο οποίος έλαβε τον ύψιστο βαθμό της ιεροσύνης, ώστε να διαδεχθεί τον Ιερόθεο.

Ως νέος Επίσκοπος της λαμπροτάτης πόλης των Αθηνών, ο Διονύσιος εργάστηκε με αξιοθαύμαστο ζήλο και πόθο για το ποίμνιο που η Εκκλησία του εμπιστεύθηκε. Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια μετά τη χειροτονία του, πλήθος Αθηναίων ειδωλολατρών είχε μεταστραφεί ακολουθώντας την ορθή πίστη που δίδασκε ο Επίσκοπός τους, ο οποίος και τους βάπτιζε στο όνομα της ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος. Η ποιμαντορία του διήρκησε πολλά χρόνια, όμως ο νους του ταξίδευε αλλού και η καρδιά του ποθούσε κάτι περισσότερο. Ήθελε ακόμη περισσότεροι να μάθουν για τον Ιησού Χριστό όχι μόνο μέσα στα στενά όρια της Ελλάδας, αλλά και έξω από αυτή. Για το λόγο αυτό πήρε την απόφαση να εργαστεί ως ιεραπόστολος.

Ως έδρα της δράσης του επέλεξε την πόλη του φωτός, το Παρίσι, όπου έχτισε μια μικρή εκκλησία για τις λειτουργικές και πνευματικές ανάγκες της ευρύτερης περιοχής. Αμέτρητα κηρύγματα έλαβαν χώρα με θέρμη στον χώρο εκείνο από τον ιεραπόστολο Επίσκοπο, ο οποίος δίδασκε ασταμάτητα περί του Εσταυρωμένου και Αναστάντος Χριστού στους ειδωλολάτρες της Δυτικής Ευρώπης. Τα αποτελέσματα ήταν, όμως, θεαματικά και δικαίωναν τους κόπους του Αγίου.

Άνθρωποι από όλες τις περιοχές άκουγαν τα κηρύγματα του Διονυσίου και άλλαζαν αμέσως τον τρόπο ζωής τους εδραιώνοντας την ορθή πίστη και ζητώντας να βαπτιστούν Χριστιανοί. Το έργο του υπήρξε τεράστιο και αξιομνημόνευτο αν αναλογιστεί κανείς πως ο Άγιος Διονύσιος δίδασκε περί μιας νέας θρησκείας στην καρδιά της Ευρώπης σε μια εποχή που οι διωγμοί και θανατώσεις των Χριστιανών ήταν καθημερινό φαινόμενο.

Χιλιάδες Χριστιανοί συλλαμβάνονταν καθημερινά και θανατώνονταν με τους πλέον επώδυνους τρόπους, αφότου είχαν υποστεί μια μεγάλη σειρά βασανιστηρίων με στόχο την πίεσή τους για επιστροφή στην αρχαία ειδωλολατρική πίστη. Κύριος στόχος, όμως, ήταν πάντοτε αυτοί που δίδασκαν το πλήθος περί του Χριστιανισμού. Ανάμεσα σε αυτούς και ο Διονύσιος, η δράση του οποίου έφτασε μέχρι και τις τοπικές ρωμαϊκές αρχές έπειτα από καταγγελίες του ιερατείου των ειδωλολατρών.

Η ιστορία θέλει την καταγγελία να γίνεται στον Αυτοκράτορα (Τίτο Φλάβιο) Δομιτιανό ή Δομετιανό (περίοδος 81 – 18 Σεπτεμβρίου 96 μ.Χ.), ο οποίος φημιζόταν για το τυραννικό καθεστώς που είχε επιβάλλει στην αυτοκρατορία και για τη βαρβαρότητα με την οποία αντιμετώπιζε τους αντιφρονούντες (ακόμα και Ρωμαίους ειδωλολάτρες που αντιδρούσαν στις αιματοβαφείς πολιτικές του τακτικές). Οι κατηγορίες αφορούσαν το γεγονός ότι ο Διονύσιος δεν σεβόταν τον Αυτοκράτορα αρνούμενος τη λατρεία των Θεών της Αυτοκρατορίας και παρακινούσε το πλήθος να κάνει το ίδιο.

Έτσι, ο Άγιος συνελήφθη και σιδηροδέσμιος οδηγήθηκε στον επιχώριο διοικητή για απολογία. Εκεί ο εντεταλμένος του Αυτοκράτορα Ρωμαίος προσπάθησε να πείσει τον Διονύσιο να απαρνηθεί τον Χριστιανισμό και να προσκυνήσει τα είδωλα προσφέροντας του στην αρχή αξιώματα και πλούτη και έπειτα απειλώντας τον με βασανιστήρια και μαρτυρικό θάνατο. Τίποτα από αυτά, όμως, δεν κλόνισε την πίστη του Αγίου Επισκόπου, ο οποίος με σθένος ομολόγησε τη Χριστιανική του πίστη και κατηγόρησε την ειδωλολατρία ως πίστη σε θεούς κακούργους, ανήθικους και θηριώδεις.

Η ποινή για τη γενναία αυτή στάση του Αγίου ήταν μία και κατηγορηματική: θάνατος. Ο Διοικητής αποφάσισε την διά αποκεφαλισμού θανατική καταδίκη τόσο του Διονυσίου, όσο και των δύο πιστών ακολούθων του, Ρουστικού και Ελευθερίου.

Την ώρα του μαρτυρίου, όμως, έγινε κάτι το απροσδόκητο! Ο δήμιος είχε ήδη κόψει την τιμία κεφαλή του Αγίου Διονυσίου, αλλ’ ω του θαύματος! Ο Άγιος ακέφαλος έσκυψε και πήρε στα χέρια του το κεφάλι του και περπάτησε έτσι μια απόσταση περίπου δύο μιλίων (3 και πλέον χιλιομέτρων) αφήνοντας έκπληκτους τους δημίους και λοιπούς παρευρισκομένους. Στη διαδρομή, σύμφωνα με την παράδοση, συνάντησε μια γυναίκα που ονομαζόταν Κατούλα και της παρέδωσε την αγία κεφαλή του. Εκείνη φρόντισε για την ταφή τόσο του Αγίου Διονυσίου, όσο και των άλλων δύο μαρτύρων σε μια περιοχή κοντά στο Παρίσι.

 Άλλη εκδοχή του μαρτυρίου του Αγίου αναφέρει πως μαρτύρησε με τον διά πυρός θάνατο στην Αθήνα κατά το έτος 95 μ.Χ., συμφωνώντας ότι συντελέστηκε επί των ημερών του διωγμού του Δομετιανού. Μάλιστα, η εκδοχή αυτή βασίζεται στο Συναξάριο της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, σύμφωνα με το οποίο αναφέρονται τα ακόλουθα: «οὗτος (ὁ Διονύσιος) ὁλοκαυτοῦται ἐν πυρί συλληφθείς ὑφ’ ἑλλήνων». Η σύγχυση υποστηρίζεται πως έγινε λόγω της εσφαλμένης ταύτισης του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου με τον Άγιο Διονύσιο του 3ου μ.Χ. αιώνα, ο οποίος υπήρξε ο ιδρυτής και πρώτος Επίσκοπος της Εκκλησίας των Παρισίων.

Μετά τον μαρτυρικό του θάνατο, ο Άγιος Διονύσιος άφησε πίσω ως ιερά παρακαταθήκη σπουδαίους λόγους και συγγραφικά έργα που όσο ήταν εν ζωή δημιούργησε. Τον 5^ο μ.Χ. αιώνα, όμως, εμφανίστηκαν, πιθανότατα στη Συρία, κάποια ψευδεπίγραφα συγγράμματα στην ελληνική γλώσσα, τα οποία εμφάνιζαν τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη ως συγγραφέα τους. Επρόκειτο για τέσσερα μεγάλα έργα, τα οποία έγιναν ιδιαιτέρως γνωστά στο χώρο της χριστιανικής γραμματείας και τα οποία φέρουν τους ακόλουθους τίτλους:

«Περί θείων ονομάτων» (13 κεφάλαια), «Περί μυστικής θεολογίας» (5 κεφάλαια), «Περί ουρανίου ιεραρχίας» (15 κεφάλαια) και «Περί εκκλησιαστικής ιεραρχίας» (7 κεφάλαια). Τα συγκεκριμένα συγγράμματα, τα οποία επονομάζονται και «αρεοπαγιτικά» δημιουργήθηκαν από κάποιον Χριστιανό νεοπλατωνιστή με τάσεις προς τον μονοφυσιτισμό και τον μυστικισμό, ο οποίος υπέγραφε ως «Διονύσιος ο Πρεσβύτερος», υπαινισσόμενος ότι ήταν ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, ο και μαθητής του Απόστολου Παύλου.

Τελικά αυτός ο Σύρος νεοπλατωνικός, ο οποίος πιθανώς να ήταν σύγχρονος του Ρωμαίου Συγκλητικού Βοήθιου (477 – 524 μ.Χ.), κατέληξε να αποκαλείται «Ψευδο-Διονύσιος Αρεοπαγίτης».

Η μνήμη του Αγίου Διονυσίου και των δύο μαθητών του (Ρουστικού και Ελευθερίου) τιμάται στις 3 Οκτωβρίου, όμως ύστερα από την με αριθμ. 22/30 Σεπτεμβρίου 1999 εγκύκλιο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, η μνήμη του Ιερομάρτυρος Διονυσίου συμπεριλήφθηκε να τιμάται επιπροσθέτως και την 12^η Οκτωβρίου, ημέρα κατά την οποία ορίσθηκε να τιμάται η Σύναξις πάντων των εν Αθήναις Αγίων. Η ημέρα της εορτής του (3 Οκτωβρίου) είναι ημέρα αργίας τόσο για την πόλη της Αθήνας (αφού είναι επίσημα πολιούχος της με διάταγμα του 1936), όσο και για τα Δικαστήρια και τους Δικαστικούς Λειτουργούς της χώρας μας.

Γενικότερα, μάλιστα, ο Άγιος Διονύσιος θεωρείται ο προστάτης των Νομικών, λόγω της υψηλής θέσης που κατείχε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Αρχαίας Αθήνας, την οποία και υπηρέτησε με ζήλο και αυταπάρνηση, δίδοντας σε όλους τους παντοιοτρόπως διακονούντες την Δικαιοσύνη ένα πρότυπο άοκνου εργάτη του νομικού κλάδου.

Είναι θαυμαστό το γεγονός πως ο Ιερομάρτυς Διονύσιος κατάφερε να αναδειχθεί όχι μόνο ένας σπουδαίος Νομικός της εποχής του που ακτινοβολεί ως παράδειγμα ανά τους αιώνες, αλλά και ένας από τους πιο ένθερμους Χριστιανούς μη διστάζοντας να δώσει ακόμη και την ίδια του τη ζωή για τον Νυμφίο Χριστό.

Βιβλιογραφία

• Γερασίμου μον. Μικραγιαννανίτου, Ακολουθία Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου
• Γ. Αποστολάκη, Παρακλητικός Κανών Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου
• Ι. Κ. Γεωργίου, Ο Άγιος Διονύσιος, προστάτης των δικαστών, εφ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
• Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ – Ενωμένη Ρωμηοσύνη (enromiosini.gr)
• Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης | Πεμπτουσία (pemptousia.gr)
• Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης – Βικιπαίδεια (wikipedia.org)
• Γαλανός, Μιχαήλ (Κάλυμνος, 1862 – Αθήνα, 1948) – Εκδοτική Αθηνών Α.Ε. (greekencyclopedia.com)
• Ορθόδοξος Συναξαριστής :: Άγιος Ιερόθεος Επίσκοπος Αθηνών (saint.gr)
• ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο εν Αθήναις διά πυρός τελειωθείς πάνσοφος ιεράρχης και πολιούχος άγιος των Αθηνών (imchiou.gr)
• Σύνδεσμος Κληρικών Χίου: ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο εν Αθήναις διά πυρός τελειωθείς πάνσοφος ιεράρχης και πολιούχος άγιος των Αθηνών (syndesmosklchi.blogspot.com)

Ιστοσελίδα Αρείου Πάγου (Άρειος Πάγος – Areios Pagos – Supreme Court of Greece

[quads id=5]

Το άρθρο «Χαίροις Διονύσιε θαυμαστέ, Ἀρεοπαγίτα, δικαζόντων ὁ θησαυρός…» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το TirnavosPress είναι χορηγός επικοινωνίας της εκδήλωσης που φέρει τον τίτλο «Η Σμύρνη μάνα καίγεται – 100 χρόνια από την Καταστροφή» περιλαμβάνει ένα πλούσιο και πολύπλευρο πρόγραμμα και θα λάβει χώρα την Κυριακή 31 Ιουλίου 2022 και ώρα 9 μμ στο προαύλιο του Ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής Μεσαγγάλων.

Στο πρώτο μέρος, Χορωδία της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Μητροπόλεως μας, υπό τη διεύθυνση του Πρωτοψάλτη και Καθηγητή Βυζαντινής Μουσικής κ. Χριστοφόρου Καρυώτη, θα αποδώσει ύμνους από την Ακολουθία του Αγίου Εθνοϊερομάρτυρος Χρυσοστόμου Σμύρνης και των συν αυτώ.

Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει σύντομη ομιλία από τον εκπρόσωπο και Επίτιμο Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Μικρασιατών Νομού Λάρισας κ. Γεώργιο Καρύδη, ο οποίος εν συντομία θα περιγράψει τα γεγονότα της Καταστροφής.

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος, οι μουσικοί Θέμης Σαμαντζής (πιάνο) και Δημήτρης Κατσαβάκης (κιθάρα-φωνή) θα ερμηνεύσουν τραγούδια από τις αλησμόνητες πατρίδες και ιδιαιτέρως από την Σμύρνη.

Εκτός των παραπάνω, παραδοσιακούς μικρασιατικούς χορούς θα παρουσιάσουν μέλη του Κέντρου Χορού Τρικάλων «ΤΡΙΚΚΗ».

Την εκδήλωση παρουσιάζει ο Αντιπρόεδρος του Δικτύου Νέων Λάρισας Γεώργιος Μακαγιός.

Στο τέλος της εκδήλωσης, ο Σύλλογος Γυναικών θα προσφέρει σε όλους νόστιμα τοπικά εδέσματα.

Το Δίκτυο Νέων Λάρισας και ο Σύλλογος Γυναικών Μεσαγγάλων «ΑΡΧΑΙΑ ΦΙΛΑ» καλούνε όποιον επιθυμεί να παραστεί και να παρακολουθήσει την αφιερωματική αυτή εκδήλωση.

[quads id=5]

Το άρθρο Το Δίκτυο Νέων Λάρισας διοργανώνει εκδήλωση για την “Σμύρνη” στα Μεσσάγγαλα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.