Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 24 Οκτωβρίου 2025, στις 18.30 στο Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας – Γιώργος και Λένα Γουργιώτη και θα διαρκέσει έως τις 24 Δεκεμβρίου. Η έκθεση παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο ο ελληνικός Τύπος κατέγραψε και παρουσίασε τα δραματικά γεγονότα του Οκτωβρίου του 1940 και των πρώτων μηνών του πολέμου.

Μέσα από αυθεντικά πρωτοσέλιδα εφημερίδων πανελλαδικής κυκλοφορίας, αλλά και μέσα από το πολύτιμο αρχειακό υλικό του ΛΙΜΛ με φύλλα από την εφημερίδα Ελευθερία της Λάρισας, αναδεικνύεται ο ρόλος του Τύπου ως ιστορικής πηγής και καθρέφτη του συλλογικού συναισθήματος.

Οι εφημερίδες της εποχής — τόσο οι μεγάλες πανελλαδικές όσο και η τοπική «Ελευθερία» — αποτυπώνουν τον παλμό μιας κοινωνίας που περνά από την αγωνία στην αποφασιστικότητα και από τον φόβο στην εθνική συσπείρωση.

Μέσα από τα αυθεντικά φύλλα, τις επικεφαλίδες και τη γλώσσα του Τύπου, ο επισκέπτης ταξιδεύει στην ατμόσφαιρα εκείνων των ημερών, όταν ο λόγος και η εικόνα γίνονταν φορείς πίστης και ελπίδας.

Κεντρική ομιλία με θέμα: «Λόγια εικόνων του Έπους 1940-41» από τον κ. Βασίλη Νικόλτσιο, συνταγματάρχη ε.α.-συλλέκτη

Ώρες επισκέψεων:  Δευτέρα και Τρίτη   8.00- 14.00

Τετάρτη έως Παρασκευή 8.00-20.00

Σάββατο      10.00 – 14.00

Τηλ. Επικοινωνίας: 2410239446

Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας

Το άρθρο Πρωτοσέλιδα Πολέμου: Ο Τύπος μπροστά στο Έπος του ΄40 – Θεματική έκθεση της Περιφέρειας Θεσσαλίας στο Λαογραφικό Μουσείο Λάρισας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το Σάββατο του Λαζάρου, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και στη Θεσσαλία, τα κορίτσια τραγουδούσαν τα λαζαρικά, κάλαντα του Λαζάρου με παινέματα ξεχωριστά για όλα τα μέλη της οικογένειας. 

Οι  Λαζαρίνες του Δρυμού Ελασσόνας & η Ρουμπάνα της Ανατολικής Ρωμυλίας με παραλλαγές στην τέλεσή τους, είναι από τα πιο διαδεδομένα έθιμα την περίοδο αυτή.  

Οι Λαζαρίνες του Δρυμού Ελασσόνας  αποτελούνταν από ελεύθερες και αρραβωνιασμένες κοπέλες. Από την Παρασκευή προετοιμάζονταν για το απόγευμα του Σαββάτου του Λαζάρου, οπότε και φορούσαν τα κουκάκια τους για να τελέσουν το έθιμο με τραγούδια, χορούς και κεράσματα. 

Αντίστοιχα, οι προσφυγοπούλες από την Ανατολική Ρωμυλία φορώντας τις τσούκνες με τον στολισμένο κόρφο, το Σάββατο του Λαζάρου τελούσαν τη Ρουμπάνα. Οι νέες της παντρειάς, ήταν εκείνες που  αναλάμβαναν την οργάνωση και την τέλεση του εθίμου, που πέρα από τη θρησκευτική του διάσταση έδινε την ευκαιρία στις νέες για μια επίσημη τελετουργική έξοδο από το σπίτι και τη δυνατότητα να επιδείξουν τις ικανότητές τους στο τραγούδι και τον χορό, που ήταν βασικά του στοιχεία.

Τα δύο έθιμα, το τελετουργικό, τα τραγούδια και οι χοροί θα αναβιώσουν στο Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας ανήμερα του Σαββάτου του Λαζάρου από τις χορευτικές ομάδες της Εξωραϊστικής Μορφωτικής Λέσχης Φιλιππούπολης και του Πολιτιστικού Συλλόγου Δρυμού Ελασσόνας. 

Υπεύθυνοι Χοροδιδάσκαλοι: Στέλιος Ηλιούδης, Λίτσα Στατήρη. 

Είσοδος ελεύθερη.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο «Λαζαρίνες Δρυμού Ελασσόνας & Ρουμπάνα Ανατολικής Ρωμυλίας» στο Λαογραφικό Μουσείο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Δεκέμβριος ή Δεκέμβρης ήΧριστουγεννάρτς (ποντιακά)  είναι ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο και είναι ένας από τους 7 μήνες με διάρκεια 31 ημερών. Στα Λατινικά, decem σημαίνει δέκα, αφού ο Δεκέμβρης ήταν ο 10ος μήνας σύμφωνα με το Ρωμαϊκό ημερολόγιο. Με την άφιξη του Δεκεμβρίου το κρύο αρχίζει να είναι αρκετά τσουχτερό ενώ την 22 Δεκεμβρίου μπαίνει επισήμως ο Χειμώνας και ξεκινούν οι χιονοπτώσεις. Γι’ αυτό, άλλωστε ο Δεκέμβριος λέγεται και «Άσπρος μήνας», «Ασπρομηνάς» αλλά και «χιονιάς».

Τα λουλούδια του Δεκεμβρίου είναι ο νάρκισσος και ο ελαιόπρινος. Οι ζωδιακές πέτρες του είναι τουρκουάζ, λάπις λάζουλι, ζιρκόνιο και τανζανίτης. Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας με τις λιγότερες ώρες φωτός στο βόρειο ημισφαίριο και τις περισσότερες ώρες φωτός στο νότιο ημισφαίριο. Ο Δεκέμβρης πάντα ξεκινά την ίδια μέρα της εβδομάδας με τον Σεπτέμβριο.

Στο καλαντάρι του λαού μας ο Δεκέμβριος θεωρείται ιδιαίτερα «γιορτινός» λόγω των πολλών θρησκευτικών εορτών του όπως του Αγίου Διονυσίου στις 17 του μήνα. Ο Δεκέμβρης ονομάζεται, μεταξύ άλλων, και «κυρ Λευτέρης» από την γιορτή του αγίου Ελευθερίου στις 15 του μήνα που χαρίζει «καλή λευτεριά» στις έγκυες γυναίκες. Στης αγίας Άννας, στις 9 του μήνα, «η μέρα παίρνει ανάσα», ενώ στις 12, στην εορτή του αγίου Σπυρίδωνα «η μέρα παίρνει ένα σπυρί», αρχίζει δηλαδή να μεγαλώνει.

Στις αρχές, όμως, του μήνα έχουμε τα «Νικολοβάρβαρα» οπότε «κάνει νερά και χιόνια» όπως λέει ο λαός μας, ενώ οι ναυτικοί συμπληρώνουν: «Τ’ αϊ-Νικολοβάρβαρα, κατεβασιές και χιόνια, μπουράσκας και τελώνια». Για τον χειμώνα γίνεται και η εξής αναφορά: «Αν τ’ Αγιού Φιλίππου λείπω, τ’ Άγια των Αγιών δε λείπω, κι αν λείπω τ’ Άγια των Αγιών τ’ Αϊνικολοβάρβαρα είμαι εδώ». Άλλες παρόμοιες παροιμίες αναφέρουν επίσης ότι «Η αγία Βαρβάρα βαρβαρώνει (το κρύο), ο αϊ-Σάββας σαβανώνει κι ο αϊ-Νικόλας παραχώνει».

Πλήθος παροιμιών για το Δεκέμβριο λένε “Βαρύς χειμώνας, βαρύ καλοκαίρι” και αντίθετα “ελαφρύς χειμώνας, ελαφρύ καλοκαίρι”, που σημαίνει πως αν δεν έχουμε χιόνια και κρύο το χειμώνα τότε και τ” αμπάρια θα είναι άδεια.

“Ο Δεκέμβρης, κρύο αντρεώνει”. “Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού”.“Ο Αγι Αντρέας έφτασε το κρύο αντρειεύει”“Δικέμβρης, δικιος σπόρος.” ή “Δεκέμβρη δίκαια σπέρνε”“Του Δεκέμβρη η μέρα καλημέρα , καλησπέρα”

“Δεκέμβριος, Χριστού γέννηση και καλός μας Χρόνος”“Αγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας απεκρίθη : – Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί Αι – Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.”

“Αν λείπω τ’ Άγια των Αγιών, τ’ Άη Νικολοβάρβαρα είμαι εδώ.”“Αν πρώιμα η αμυγδαλιά ανθίσει τον Δεκέμβρη,

βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε να ‘ρθει να μας εύρει.”

“Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει κι ο χειμώνας.”“Δεκέμβρης μας επλάκωσε, το κρύο μας φαρμάκωσε.”

“Μέχρι τ’ Άη Νικόλα οι τοίχοι βράζουνε.”“Ο Άη Νικόλας ασπρίζει τα γένεια του.”“Ο Δεκέμβρης κι ο Γενάρης

του διαβόλου το ζευγάρι.”

“Όποιον καιρό κάνει τσ’ Αγιάς Βαρβάρας θα τον κάνει όλο τον Δεκέμβρη.”“Πρώιμος χειμώνας ακολουθείται από πρώιμη άνοιξη.”

“Τ’ Άη Νικολοβάρβαρα κάνει νερά και χιόνια.”“Τ’ Άη Σάββα τρώνε φάβα.”Δεκέμβριος, Χριστού γέννηση και καλός μας Χρόνος.
Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

Άγια Βαρβάρα γέννησε [το χιόνι] και ο Σάββας το εδέχθη, και ο Άη Νικόλας έτρεξε να πάει να το βαφτίσει.

Άγια Βαρβάρα μίλησε και ο Σάββας απλοήθη, μαζώχται ξύλα και άχυρα και σύρται και στον μύλο Άγιο Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.

Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί Άη Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.

Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα, και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.

Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα, χαρά σ’ εκείνο το γεωργό, πού ‘χει πολλά σπαρμένα.

Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες. Χειμωνιάτικη γέννα, καλοκαιρινή χαρά.

Το άρθρο Τα λουλούδια του Δεκεμβρίου είναι ο νάρκισσος και ο ελαιόπρινος. Οι ζωδιακές πέτρες του είναι τουρκουάζ, λάπις λάζουλι, ζιρκόνιο και τανζανίτης. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Τα πλάσματα του καλοκαιριού “Μεσημεράδες “Καλαμοδόντω” ή Αλουστίνες” βαράνε σιωπητήριο κάθε μεσημέρι…. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

 Μετά τον Ιούνιο τον “Θεριστή”, όπως  τον ονομάζουν οι χωρικοί γιατί θερίζουν τα σιτηρά τους, έρχεται και η ώρα να τα μεταφέρουν στα θημωνοστάσια που βρίσκονται και τα αλώνια.

Το αλώνισμα γίνεται στο αλώνι, πέτρινο ή πήλινο, για να είναι σκληρό και βρίσκεται σε ψηλό μέρος, για να γίνεται πιο εύκολα το λίχνισμα. Γύρω – γύρω βρίσκεται περιτείχισμα, για να μη σκορπίζονται οι σπόροι κατά την εργασία του αλωνισμού. Το αλώνισμα γίνεται έτσι. Χτυπούν τα στάχυα με πολλή δύναμη, είτε με το χέρι ή με ζώα ή με μηχανές, για να αποχωριστεί ο καρπός από τα υπόλοιπα στελέχη.

Επειδή με το χέρι το χτύπημα είναι δύσκολο, χρησιμοποιούν εργαλεία, όπως είναι ο κόπανος ή δικάβαλος ή λιοράβδι. Μετά το χωρισμό του καρπού από τα υπόλοιπα στελέχη, γίνεται το λίχνισμα ή ανέμισμα ή ξανέμισμα, για να μείνει το καθαρό σιτάρι και μετά το μεταφέρουν σε ειδικές αποθήκες.

 Στην ποντιακή διάλεκτο λέγεται Χορτοθέρτς ή Χορτοκόπος.
– Στη Ρόδο τον ονομάζουν και Φουσκομηνά ή Χασκομηνά, επειδή αρχίζουν νά φουσκώνουν ή να χάσκουν τα σύκα, δηλαδή να ωριμάζουν και να ανοίγουν.

– Στη Νάξο και τη Χίο ο Ιούλιος αναφέρεται και ως Γυαλιστής ή Γυαλινός, επειδή στον μήνα αυτό ωριμάζουν τα σταφύλια και γυαλίζει η ρώγα τους. 

– Δευτερόλης ή Δευτερογιούλης, επειδή είναι ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού. 

– Αηλιάς ή Αηλιάτης, λόγω της γιορτής του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου.

Οαλιά λέγανε για το πέρασμά από τον θεριστή στον αλωνάρη, ότι “Σμίγουν τα δυό ψωμιά”, το παλιό ψωμί που τελειώνουν τα αποθέματα, και το φάσμα της πείνας είναι ορατό, από την μία μεριά και από την άλλη ο φόβος μήπως μείνουν από αλεύρι.

Το σπουδαιότερο είναι ότι ο γεωργός δεν έχει ούτε μία τρύπια πεντάρα στην τσέπη, όπως λέγανε εκείνη την εποχή, είναι πανί με πανί. Η σοδειά του φρεσκοαλεσμένου σταριού και της κούκλας (καλαμπόκι), είναι βάλσαμο στα μάτια του γεωργού.

Γνωρίζει ότι και για φέτος τα αμπάρια στο κατώϊ του σπιτιού του θα γεμίσουν, Το πολύτιμο ψωμί δεν θα λείψει από την φαμελιά. Σαν τελειώσουν με το καλό το αλώνισμα και καθαρίσουν την είρα από το στάρι, τον σωρό του σταριού συνήθως τον σταυρώνουν και μπήγουν στην κορυφή του ένα φτυάρι ξύλινο.

Στο αλώνι είναι και ο τόπος που ο γεωργός πληρώνει τα χρέη του σε είδος. Πρώτα από όλα την λεγόμενη “δεκάτη”. Έτσι λεγόταν ο φόρος του κράτους το 110 της παραγωγής. Καλούσαν τον “Δεκατιστή” (τον φοροεισπράκτορα). Ο δεκατιστής έπρεπε να κρατήσει το Αγροφυλακάτικο την πληρωμή για τους αγροφύλακες, το Παπαδιάτικο την πληρωμή για τους παπάδες και το νεροφοριάτικο για τους υδρονομείς ή νεροφύλακες. Ύστερα έπρεπε να πληρώσει το αλωνιάτικο στον ιδιοκτήτη του αλωνιού.

Το γυφτιάτικο ήταν η πληρωμή του γύφτου για τα εργαλεία και τα πέταλα. Αυτές οι πληρωμές λέγονταν “Ξικέματα”.Πάρε ο ένας, δώσε στον άλλον στο τέλος στην πραγματικότητα έμενε ελάχιστη ποσότητα για τον γεωργό. Αν ήταν “μισακαριά” ή “σεμπριά” έπρεπε αυτό που έμενε να μοιρασθεί ανάλογα με την συμφωνία.

Ένα μέρος ο σέμπρος και ένα μέρος ο αφέντης. Στο μοίρασμα συχνά γίνονταν τρικούβερτοι καυγάδες. Ειδικά για το μοίρασμο ο λαός λέει μια σοφή παροιμία..”Το σπυρί του σταριού το έχει χωρισμένο στην μέση ο Θεός, για να το μοιράζουνε ίσια τα αδέλφια και οι σέμπροι με τους αφεντάδες”.

Τον Αλωνάρη οι κυριώτεροι εχθροί είναι η φωτιά, η βροχή και το χαλάζι. Στις 2 Ιουλίου της Παναγιάς της Βλαχέρνας φοβούνται την φωτιά, για τον λόγο αυτό την λένε και Παναγιά Καψωδεματούσα. Ο κίνδυνος της βροχής και του χαλαζιού την ημέρα του Άγιου Κυρήκου στις 15 Ιουλίου. Την ημέρα της Αγίας Μαρίνας στις 17 Ιουλίου φοβούνται μην μαραθούν τα στάχυα. Οι χωρικοί για να εξασφαλίσουν την υποστήριξή τους κρατάν την γιορτή τους, δεν δουλεύουν εκείνη την ημέρα.

Πολλές οι γιορτές αυτόν το μήνα:
– Αγίας Κυριακής (7 Ιουλίου) Προστάτιδα ανθρώπων και ζώων από ασθένειες. Την ημέρα εκείνη δεν αλωνίζουν γιατί το ψωμί γίνεται μαύρο.
– Αγίας Μαρίνας (17 Ιουλίου) Προστάτιδα από εξανθηματικές νόσους. Στο Δεμάτι της Ηπείρου, μετά τη Θεία Λειτουργία, θυσιάζουν βόδι. Ο ιερέας «διαβάζει» το ζώο και η σφαγή γίνεται σε βόθρο τον οποίο ανοίγουν στην αυλή της εκκλησίας.
-Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου) Ο Αϊ-Λιάς θεωρείται ο Άγιος της βροχής γι’ αυτό όταν το καλοκαίρι επικρατεί μεγάλη ξηρασία, με κίνδυνο να καταστραφεί κάθε γεωργική παραγωγή, τη μέρα της γιορτής του εκκλησιάζονται, κάνουν λιτανεία την εικόνα του Αγίου και παρακλήσεις για να βρέξει. Επίσης δεν εργάζονται για να μην πέσει χαλάζι.
– Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου)Προστάτιδα των ματιών και των οπτικών.
– Αγίου Παντελεήμονα (27 Ιουλίου).Ιατρός που θεράπευε αφιλοκερδώς.

Η λαογραφία πλούσια από παροιμίες για τον Ιούλιο .

«Ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγία Μαρίνα σύκα»
-«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια»
-« Αλωνάρης αλωνίζει, στάρι το χωριό γεμίζει»
-«Αλωνάρης μαραίνει τα χορτάρια κι ο Αύγουστος τα παλικάρια»
-«Τζίτζιρας ελάλησε, μαύρη ρόγα γυάλισε»
-«Τον Αλωνάρη δούλευε καλόν Χειμάνα να ‘χεις»
-«Χιόνισε μέσ’ στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη»
-«Αλωνάρης τ’ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει»
-«Κάψες τον Αλωνάρη, ευτυχία όλο το χρόνο»
-«Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει»
-« Τ’ Αλωναριού τα κάματα, τ’ Αυγούστου τα λιοπύρια»
-« Χόρτο θεροαλωνιστή, ρώγα-ρώγα γυαλιστή»
-«Της Αγια-Μαρίνας ρώγα (ή σύκα) και τ’ Αϊ-Λιος σταφύλι. Και της Αγιάς Παρασκευής γεμάτο το κοφίνι»

– «Πού μοχτάει το χειμώνα, χαίρεται τον Αλωνάρη»

-«Το Θεριστή τον Αλωνάρη πάμπολλα καρβέλια είναι.(Μπόλικο στάρι, μπόλικο ψωμί»

[quads id=4]

Το άρθρο ΙΟΥΛΙΟΣ Ο ΑΛΩΝΑΡΗΣ Η ΑΛΩΝΙΣΤΗΣ “ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ” εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Θερισμός στου κάμπου το λιοπύρι.

“Όταν πάλι το σαλιγκάρι ανεβαίνει από την γη στα δέντρα, ζητώντας προστασία από την ζέστη που φέρνουν οι Πλειάδες, τότε πια δεν είν’ άλλο καιρός να σκάβεις τα αμπέλια. Πρέπει τότε ν’ ακονίζεις τα δρεπάνια σου και τους υποταχτικούς σου να κεντρίζεις για δουλειά. Μην αποζητάς τους ίσκιους και τον πρωινό ύπνο, όταν φθάσει η ώρα για τον θερισμό, την εποχή που ο ήλιος ψήνει το δέρμα.

Τέτοιες στιγμές πρέπει να βιάζεσαι και να κουβαλάς τον καρπό στις αποθήκες, πιάνοντας χαράματα δουλειά, για να έχεις το βιός σου ασφαλισμένο. Γιατί με την αυγή φεύγει το ένα τρίτο της δουλειάς, με την αυγή πηγαίνει κανείς καλύτερα στον δρόμο, προκόβει και στο μεροκάματο, με την αυγή, που μόλις φανεί, βγάζει τόσους ανθρώπους ξαφνικά στους δρόμους και τόσα βόδια βάζει στο ζυγό”.

(Ησιόδον: Έργα και Ημέραι, στ. 571-581. Μετάφραση: Α. Ι. Γαβρίλη)

Έχει πολλές ονομασίες, από τις οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των σιτηρών. Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του καλοκαιριού, Αλυθτσατσής (Κάλυμνος), Ρινιαστής (Πάρος), Ορνιαστής (Άνδρος), Λιοτρόπης, Κερασάρης (Γρεβενά) & Κερασινός (Πόντος), γιατί τότε ωριμάζουν τα κεράσια.

Το όνομα του από την Θεά Ηρα που στα Λατινικά το όνομα τη; είναι Juno. H ελληνική λαογραφία πλούσια σε έθιμα του μήνα. Σε κάποια μέρη τα τελευταία στάχυα τα άφηναν αθέριστα ,ήταν τα γένια του Θεού  και άλλοι τα ονόμαζαν γένια του νοικοκύρη. Σε άλλα μέρη τα τελευταία στάχυα τα έπλεκαν σε σχήμα σταυρού. Το όνομα αυτής της δέσμης σε σχήμα σταυρού ήταν χτένι ή ψαθί και το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι του σπιτιού.Αλλοι έτριβαν και ανακάτευαν τους κόκκους του με τον καινούργιο σπόρο.

Το θερινό ηλιοστάσιο ανήκει στον Ιούνιο .Στις 24 του μήνα έχουμε την εορτή του γενεθλίου του Αγίου Ιωάννου του Πρόδρομου: «Τ’ Αϊ-Γιαννιού του Λαμπαδάρη», εξ ου και το όνομα που δίνεται στον Ιούνιο «Αϊ-γιαννίτης» ή «Αγιογιαννίτης».

Γράφει Μαλίτα Κατερίνα.

Το άρθρο Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν’ καλοκαιράκι. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στη Δύση το πρόσωπο του Santa Claus έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί έχουν προσθέσει στοιχεία των δικών τους παραδόσεων (τάρανδοι, έλκηθρο, άστρο του Βορρά, μεγάλες κάλτσες κλπ), μια κουλτούρα που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα και δημιούργησε τη σημερινή φιγούρα του Santa Claus με όλα τα χαρακτηριστικά του. Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή αυτή φαίνεται να πέρασε περίπου στη δεκαετία του 1950-1960, κυρίως στον αστικό πληθυσμό, από τους Έλληνες μετανάστες που με τις ευχετήριες κάρτες τους εισήγαγαν τον «Δυτικό» Άϊ-Βασίλη. Ετσι ξεκίνησε να υπάρχει στη λαογραφία μας ο αφρατούλης παππούλης με τα κόκκινα ρούχα τη πλούσια γενειάδα και το καλοκάγαθο πρόσωπο, Στο μουσείο Μπενάκη κάποιες κούκλες που έρχονται από παλιά μας δείχνουν τα υλικά που χρησιμοποιούσαν, και πως ταυτιζόταν με  τη κουλτούρα του τόπου. Σήμερα είναι μια σύγχρονή φιγούρα επηρεασμένη από την επικαιρότητα.

Κούκλα-Άη Βασίλης, πιθανότατα του Ανέστη Ρωμαιόπουλου. Ελλάδα, 1934 . 

Το άρθρο O Άϊ- Βασίλης θύμα του Covid-19 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.