Στο βόρειο άκρο της παραλίας της Βελίκας, περίπου 500 μέτρα από τις ακτές του Αιγαίου, σε έναν καταπράσινο λόφο δίπλα στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, δεσπόζει το Κάστρο Μελίβοιας, ένα από τα σημαντικότερα και πιο αινιγματικά μνημεία της ανατολικής Θεσσαλίας.

Το Κάστρο Μελίβοιας, γνωστό και ως «Κάστρο Βελίκας», συνδυάζει μοναδικά την ιστορία, την αρχαιολογία και τη φυσική ομορφιά, προσφέροντας στον επισκέπτη ένα συναρπαστικό ταξίδι από την αρχαιότητα έως τα βυζαντινά χρόνια. Η στρατηγική του θέση επέτρεπε τον έλεγχο του παραλιακού περάσματος του Κισσάβου και του εύφορου κάμπου που απλώνεται στα νότια, ενώ από τα τείχη του η θέα προς το Αιγαίο είναι εντυπωσιακή.

Το κάστρο είναι χτισμένο πάνω στα ερείπια της αρχαίας Μελίβοιας, της ιστορικής πόλης των Μαγνήτων που ήταν γνωστή ήδη από τα ομηρικά χρόνια και τη συμμετοχή της στην Τρωική Εκστρατεία. Η οχύρωση που σώζεται σήμερα περιλαμβάνει στοιχεία από τρεις περιόδους, την ελληνιστική, την παλαιοχριστιανική και τη μεσοβυζαντινή, αποκαλύπτοντας τη μακραίωνη ιστορία του τόπου.

Από την Αρχαιότητα στο Βυζάντιο

Η αρχαία πόλη καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ, αλλά ξαναγνώρισε ιδιαίτερη ακμή κατά τον 6ο αιώνα μ.Χ. στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Συχνές πειρατικές επιδρομές, όμως, οδήγησαν στην σταδιακή εγκατάλειψη της, με τους κατοίκους της να αναζητούν ασφαλέστερες θέσεις είτε ψηλότερα στις πλαγιές του Κισσάβου, είτε στο γειτονικό Μαυροβούνι, στο άλλο σημαντικό βυζαντινό κέντρο της περιοχής, το κάστρο της Σκήτης.

Η οχυρωμένη έκταση καλύπτει περίπου 21 στρέμματα. Τα τείχη έχουν πάχος περίπου δύο μέτρα και σε αρκετά σημεία διατηρούνται σε ύψος έως και τριών μέτρων. Στη νότια και ανατολική πλευρά διακρίνονται πύλες, πύργοι και τμήματα κλιμάκων που προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της βυζαντινής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής.

Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως έναν οργανωμένο οικισμό του 6ου μ.Χ. αιώνα, με κατοικίες, αποθήκες, εγκαταστάσεις παραγωγής λαδιού και κρασιού, καθώς και μια εντυπωσιακή τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική.

Για τον ταξιδιώτη που εξερευνά τις ακτές του Δήμου Αγιάς, η επίσκεψη στο κάστρο προσφέρει την ευκαιρία να γνωρίσει ένα σπουδαίο κομμάτι της ιστορίας του Κισσάβου, λίγα μόλις βήματα από την παραλία της Βελίκας και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου.

Πηγή: Visit Thessaly 

Το άρθρο Κάστρο Μελίβοιας στη Βελίκα: Το αινιγματικό φρούριο της ανατολικής Θεσσαλίας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Λαύκος, ένα από τα πιο αυθεντικά και γοητευτικά χωριά του Νότιου Πηλίου, μαγεύει τον επισκέπτη με τα πέτρινα αρχοντικά, τα λιθόστρωτα καλντερίμια και τη σκιερή πλατεία του, κυρίως, όμως, με την αίσθηση ότι εδώ ο χρόνος σταμάτησε πολλές δεκαετίες πριν.

Αμφιθεατρικά χτισμένος σε υψόμετρο 300 μέτρων με θέα στον Παγασητικό, ο Λαύκος, θεωρείται ότι ιδρύθηκε τον 15ο αιώνα μ.Χ. σε λίγο χαμηλότερη θέση, που προσέφερε κάλυψη από τα πειρατικά πλοία. Απέχει περίπου 50 χλμ. από τον Βόλο και είναι ένας τόπος όπου η ιστορία, η παράδοση, η γαστρονομία και η καθημερινή ζωή συνυπάρχουν αρμονικά. Είτε για μια ημερήσια εκδρομή είτε για χαλαρές διακοπές, ο Λαύκος προσφέρει μια εμπειρία γεμάτη εικόνες, αρώματα και μνήμες από το αυθεντικό Πήλιο.

Η καρδιά του χωριού χτυπά στην κεντρική πλατεία, μία από τις πιο όμορφες του Πηλίου. Με τα τεράστια πλατάνια, τα παραδοσιακά καφενεία και τη χαρακτηριστική πηλιορείτικη αρχιτεκτονική, η πλατεία αποτελεί σημείο συνάντησης για ντόπιους και επισκέπτες όλες τις ώρες της ημέρας. Εκεί, κάτω από τη σκιά των δέντρων και με φόντο την επιβλητική εκκλησία του χωριού, ο επισκέπτης απολαμβάνει τον αργό ρυθμό ζωής που χαρακτηρίζει τον Λαύκο.

Σημεία ενδιαφέροντος στο Λαύκο Πηλίου

Ανάμεσα στα πιο γνωστά σημεία του χωριού ξεχωρίζει το ιστορικό Καφενείο Φορλίδα, το οποίο θεωρείται το παλαιότερο καφενείο της Ελλάδας και λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1785. Ο παραδοσιακός χώρος, με τα παλιά ξύλινα έπιπλα, τις φωτογραφίες περασμένων εποχών και τον ελληνικό καφέ στη χόβολη, διατηρεί αναλλοίωτη την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Από το καφενείο έχουν περάσει σημαντικές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων και της τέχνης, ενώ μέχρι σήμερα παραμένει ζωντανό κομμάτι της κοινωνικής ζωής του χωριού.

Σημαντικός πολιτιστικός σταθμός είναι και το Φάμπειο Μουσείο, το οποίο στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο του χωριού. Το μουσείο ιδρύθηκε προς τιμήν του ζωγράφου Θανάση Φάμπα και φιλοξενεί έργα ζωγραφικής και γλυπτικής, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη καλλιτεχνική του πορεία. Ένα άλλο ιδιαίτερο μουσείο (ένα από τα δύο ανάλογα σε όλη την Ελλάδα), είναι το Μουσείο Ραδιοφώνου «Αντώνης Ταβάνης», στο οποίο εκτίθενται 150 συλλεκτικά ραδιόφωνα, κατασκευασμένα από τις αρχές του 1917 μέχρι το 1960.

Μία ακόμη ξεχωριστή εμπειρία στον Λαύκο είναι μια στάση στον παραδοσιακό ξυλόφουρνο του χωριού. Η μυρωδιά από φρεσκοψημένο ψωμί και χειροποίητες πίτες πλημμυρίζει καθημερινά τα σοκάκια, δημιουργώντας μια αίσθηση αυθεντικής φιλοξενίας. Ο φούρνος λειτουργεί εδώ και δεκαετίες, συνεχίζοντας με σεβασμό την παράδοση του ξυλόφουρνου και των τοπικών συνταγών, αποτελώντας σημείο αναφοράς τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.

Για αυτούς που αγαπούν την πεζοπορία και τη θάλασσα, ένα σύντομο μονοπάτι μήκους 3,9 χλμ. οδηγεί από τον Λαύκο στο παλιό «επίνειο» του, τη Μηλίνα, στις ακτές του Παγασητικού. Σε πολλά τμήματα του, διατηρείται το ιστορικό και πανέμορφο πέτρινο καλντερίμι.

Visit Thessaly

Το άρθρο Λαύκος Πηλίου το χωριό του Νοτίου Πηλίου όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η Ένωση Οινοποιών και Αποσταγματοποιών Θεσσαλία (ΕΝΟΑΘΕ), συμμετέχοντας στη μεγάλη πανελλαδική εκδήλωση «Ανοιχτές Πόρτες», προσκαλεί φίλους του κρασιού και των αποσταγμάτων, επισκέπτες και οικογένειες να γνωρίσουν από κοντά τον μαγευτικό κόσμο της θεσσαλικής αμπελουργίας και οινοποιίας, το Σάββατο 23 και την Κυριακή 24 Μαΐου 2026, από τις 11:00 έως τις 19:00.

Για ένα ολόκληρο διήμερο, τα επισκέψιμα οινοποιεία της Θεσσαλίας θα υποδέχονται το κοινό με ξεναγήσεις στους χώρους παραγωγής, γευστικές δοκιμές κρασιών και αποσταγμάτων, παρουσιάσεις τοπικών ποικιλιών, καθώς και ιδιαίτερες δράσεις που αναδεικνύουν τον πλούτο του θεσσαλικού αμπελώνα.

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν στους αμπελώνες, να γνωρίσουν τους ανθρώπους πίσω από τις ετικέτες, να ανακαλύψουν την ιστορία και τις παραδόσεις της κάθε περιοχής και να απολαύσουν εξαιρετικά επώνυμα κρασιά και αποστάγματα της Θεσσαλίας.

Η είσοδος στα οινοποιεία είναι ελεύθερη.

Συμμετέχοντα μέλη ΕΝΟΑΘΕ στις «Ανοιχτές Πόρτες» 2026

Π.Ε. Καρδίτσας

• PÚRO KARATHANOS Organic Vineyards – Παλιούρι Καρδίτσας | Τ. 24410 69559

• Οινοποιείο Καραμήτρου – Μεσενικόλας Καρδίτσας | Τ. 24410 70887

• Φιλία Γη – Φιλία Καρδίτσας | Τ. 24430 95443

Π.Ε. Λάρισας

• Αγροτικός Οινοποιητικός Συνεταιρισμός Τυρνάβου – Τύρναβος | Τ. 24920 29045

• Καρδάσης Αποστάγματα – Τύρναβος | Τ. 24920 25250

• Κτήμα Ζαφειράκη – Τύρναβος | Τ. 24920 25280

• Κτήμα Μίγας – Τύρναβος | Τ. 24920 25215

• Κτήμα Παπράς – Τύρναβος | Τ. 24920 22463

• Αποστακτήριο Τσιλιλή – Δαμάσι Τυρνάβου | Τ. 6982 800046

• Κτήμα Όλοινος – 2ο χλμ Ελασσόνας–Δεσκάτης | Τ. 24930 24942

• Οινοποιείο Αλατά – Φαλάνη Λάρισας | Τ. 24109 41846

• Οινοποιείο Ντούγκου – Ιτέα Τεμπών | Τ. 24950 93112

• Οινοποίηση Παπαδημητρίου – Ελευθερές Λάρισας | Τ. 6937 400998

• Οινοποιία Πουλτσίδης – Νέες Καρυές Λάρισας | Τ. 6975 409464

Π.Ε. Τρικάλων

• Κτήμα Θεόπετρα – Μετέωρα | Τ. 24310 85885

• Μετέωρο Οίνοι & Αποστάγματα – Κτήμα Τσίνας – Μεγάρχη Τρικάλων | Τ. 24310 86662

Προγραμματίστε από τώρα τη δική σας οινική διαδρομή στη Θεσσαλία και ζήστε μια αυθεντική εμπειρία γεύσης, φιλοξενίας και τοπικού πολιτισμού!

Περισσότερες Πληροφορίες για την ΕΝΟΑΘΕ:

Website: www.dromoitoukrasioustithessalia.gr/

Τ/ +306944447090

Ε: info@enoathe.gr

Facebook: Wines and Spirits of Thessaly

Επίσημα hashtags: #OpenDoors26#WinesOfGreece#WinesAndSpiritsOfThessaly

Το άρθρο Η Θεσσαλία ανοίγει τις πόρτες των οινοποιείων και αποστακτηρίων της και προσκαλεί το κοινό σε ένα μοναδικό οινοτουριστικό ταξίδι. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στο Πύθιο (παλιά ονομασία «Σέλος») , ένα από τα αρχαιότερα και πιο όμορφα χωριά του Δήμου Ελασσόνας, βρίσκεται ο ιστορικός ναός της Παναγίας ή Ιερά Μονή Παναγίας Θεοτόκου Πυθίου, ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά μνημεία της Θεσσαλίας. Ο ναός είναι χτισμένος στα νοτιοανατολικά του οικισμού, στον χώρο του σημερινού κοιμητηρίου, και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Η ιστορία του μνημείου ξεκινά ήδη από τη βυζαντινή περίοδο, καθώς η αρχική φάση του χρονολογείται στον 11ο ή 12ο αιώνα. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, σημαντική ανακατασκευή πραγματοποιήθηκε το 1638, όταν ο ναός μετατράπηκε σε τρίκλιτη βασιλική. Η μονή γνώρισε μεγάλη ακμή μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα, όταν πιθανότατα καταστράφηκε.

Από το παλιό μοναστηριακό συγκρότημα σώζεται η βόρεια πτέρυγα με τα κελιά και η περίφημη «κρύπτη», ένας ημιυπόγειος καμαροσκεπής χώρος που χρησιμοποιούνταν για την απόκρυψη ανθρώπων και πολύτιμων αντικειμένων σε δύσκολες εποχές. Στην περιοχή έχουν αποκαλυφθεί ακόμη θεμέλια βοηθητικών κτισμάτων και τμήματα παλαιού νεκροταφείου.

Αρχιτεκτονική ιδιαιτερότητα

Ο ναός στο πέρασμα των αιώνων γνώρισε συνεχείς επεμβάσεις, επισκευές και προσθήκες, αποκτώντας σταδιακά τη μορφή που έχει σήμερα. Είναι λιθόκτιστος και ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με νάρθηκα και εξωνάρθηκα. Το εσωτερικό χωρίζεται με κοντούς και στιβαρούς κίονες, ενώ η δίρριχτη στέγη και οι ασύμμετρες προσθήκες διαφορετικών εποχών μαρτυρούν τη μακρά ιστορική του εξέλιξη. Ξεχωριστό χαρακτηριστικό του αποτελεί το εντυπωσιακό κυκλικό διώροφο κωδωνοστάσιο, το μοναδικό του είδους του στη Θεσσαλία, καθώς η μοναστηριακή αρχιτεκτονική της εποχής χρησιμοποιούσε κυρίως τετράγωνα καμπαναριά.

Ιδιαίτερη αξία έχει ο πλούσιος τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού. Οι παλαιότερες τοιχογραφίες χρονολογούνται στον 16ο αιώνα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού αγιογραφήθηκε το 1638. Τέλος, κατά τον 18ο αιώνα αγιογραφήθηκε και η εξωτερική δυτική όψη του ναού. Οι παραστάσεις περιλαμβάνουν σκηνές από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, μορφές αγίων και μαρτύρια. Εξίσου σημαντικό είναι και το παλαιό ξυλόγλυπτο τέμπλο, που συνδυάζει στοιχεία του 16ου και 17ου αιώνα.

Visit Thessaly 

Το άρθρο Ο Ναός της Παναγίας στο Πύθιο Ελασσόνας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Σε ένα σκηνικό βγαλμένο από παραμύθι μεταμορφώθηκε η λίμνη Λογγά, στα Αντιχάσια όρη των Τρικάλων, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες δημιούργησαν ένα εντυπωσιακό, μισοπαγωμένο τοπίο. Σε υψόμετρο 1.100 μέτρων, η λίμνη ντύθηκε στα λευκά, προσφέροντας εικόνες μοναδικής φυσικής ομορφιάς, που καθηλώνουν τον επισκέπτη.

Τα χιονισμένα τοπία, τα γαλήνια νερά και η απόλυτη ησυχία της φύσης αποτυπώθηκαν με ξεχωριστή ματιά από τον φωτογράφο Ηρακλή Μήλια, για λογαριασμό του Visit Thessaly.

Οι φωτογραφίες αναδεικνύουν τη χειμερινή πλευρά της Θεσσαλίας, φωτίζοντας έναν λιγότερο γνωστό αλλά εξαιρετικά εντυπωσιακό προορισμό.

Η λίμνη Λογγά αποτελεί σημείο αναφοράς για τους φίλους της φύσης και της φωτογραφίας, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες, όταν το τοπίο αποκτά άγρια ομορφιά.

Πρόκειται για έναν προορισμό που αποδεικνύει πως η Θεσσαλία κρύβει ανεκτίμητους φυσικούς θησαυρούς, ικανούς να μαγέψουν κάθε επισκέπτη.

Το άρθρο Μαγευτικές εικόνες από τη μισοπαγωμένη λίμνη Λογγά στα Αντιχάσια Όρη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Είναι ένα από τα πιο διάσημα «κρασοχώρια», όχι μόνο της Θεσσαλίας αλλά ολόκληρης της Ελλάδας! Η αμπελουργία και η παραγωγή κρασιού αποτελούν κεντρικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας και πολιτισμού εδώ και αιώνες. Η Ραψάνη, μαζί με τον Πυργετό και τα Αμπελάκια, σχηματίζουν την πιο σημαντική, τόσο από άποψη ποσότητας, όσο και ποιότητας, ζώνη Π.Ο.Π. της Θεσσαλίας. Οι τρεις ποικιλίες που χρησιμοποιούνται και αναμειγνύονται σε ίσες ποσότητες είναι το Ξινόμαυρο, το Κρασάτο και το Σταυρωτό. Η παλαίωση είναι ένα πολύ κρίσιμο στάδιο για τα κρασιά της Ραψάνης και πραγματοποιείται σε μεγάλα δρύινα βαρέλια. Σχεδόν κάθε σπίτι του χωριού διαθέτει στο υπόγειο του τα δικά του παλιά βαρέλια.

Μουσείο Οίνου και Αμπέλου

Στην καρδιά αυτής της παράδοσης, το Μουσείο Οίνου και Αμπέλου της Ραψάνης παρουσιάζει την ιστορία της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοποίησης στην περιοχή — από τα παραδοσιακά εργαλεία και τα οικογενειακά μικρο-οινοποιεία έως τις τεχνικές αποθήκευσης και τη λαϊκή τεχνογνωσία που διαμορφώθηκε αιώνες.

Η μόνιμη έκθεση ξετυλίγει την τοπική οινική κουλτούρα και δείχνει πώς το κρασί ήταν και παραμένει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής και εορταστικής ζωής των κατοίκων. Μπορείτε να το επισκεφθείτε κατόπιν συνεννόησης (Τ/ +302495 061259)

Τα περισσότερα από τα καλοκαίρια εκείνης της εποχής, τα πέρασε στο εξοχικό της οικογένειας στη Ραψάνη. Εκεί, συνήθιζε να διαβάζει καθισμένος κάτω από ένα καραγάτσι (φτελιά) που βρισκόταν στον περίβολο του ναού του Αγίου Αθανασίου, όπου σήμερα βρίσκεται η προτομή του. Προς τιμήν του οργανώνονται συχνά συνέδρια, ημερίδες και λογοτεχνικές εκδηλώσεις.

Hercules Milas

Το άρθρο Ραψάνη, το «κρασοχώρι» του Ολύμπου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Βρίσκεται πάνω από το παραθαλάσσιο χωριό Κόκκινο Νερό και κοντά στο «μπαλκόνι του Κισσάβου», την Καρίτσα. Ο πιο εύκολος και γρήγορος τρόπος για να τον προσεγγίσετε είναι από την Καρίτσα.
Στη νότια έξοδο του χωριού δεν θα ακολουθήσετε τις πινακίδες που οδηγούν αριστερά στο Κόκκινο Νερό και θα συνεχίσετε σε έναν αρκετά βατό χωματόδρομο. Μπορείτε να προχωρήσετε προσεκτικά και με συμβατικό αυτοκίνητο, αλλά ένα όχημα 4Χ4 είναι προτιμότερο.

Μετά από λίγα χιλιόμετρα θα συναντήσετε πινακίδες που σηματοδοτούν το μονοπάτι που οδηγεί στον καταρράκτη, ο οποίος απέχει περίπου 1,5 χλμ.. Μετά από 20 περίπου λεπτά περπάτημα σε ένα μαγευτικό τοπίο με πλατάνια, καστανιές και οξιές θα φτάσετε στον καταρράκτη. Το μονοπάτι είναι αρκετά εύκολο, αλλά χρειάζεται λίγη προσοχή στα τελευταία, κατηφορικά και ολισθηρά, μέτρα!

Ένα τοπίο που κόβει την ανάσα

Το φαράγγι της Καλυψούς μοιάζει με σκηνικό από τροπικό δάσος. Πυκνή βλάστηση, τρεχούμενα νερά που σχηματίζουν βάθρες και κλιμακωτοί καταρράκτες, συνθέτουν ένα μαγευτικό περιβάλλον. Ο κύριος καταρράκτης, με ύψος που ξεπερνάει τα 70 μέτρα (ένας από τους ψηλότερους της Ελλάδας), καταλήγει σε μια καταγάλανη λίμνη, προσφέροντας ένα θέαμα απαράμιλλης ομορφιάς. Πολλοί είναι αυτοί που τολμούν να βουτήξουν στα παγωμένα (ειδικά την άνοιξη) νερά.

Η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείτε τον καταρράκτη είναι από την άνοιξη, όταν έχει και τη μεγαλύτερη ροή νερού, μέχρι το φθινόπωρο. Η εμπειρία μπορεί να γίνει ακόμα πιο συναρπαστική, καθώς το φαράγγι της Καλυψούς είναι το δημοφιλέστερο της Θεσσαλίας για canyoning.

Μπορείτε επίσης να συνδυάσετε την επίσκεψη στον καταρράκτη με πεζοπορία στο ευρύ δίκτυο μονοπατιών του Κισσάβου, με ιαματικές βουτιές στις πηγές του Κόκκινου Νερού ή με μπάνιο σε κάποια από τις παραλίες του Αιγαίου. Ο συνδυασμός της αγριάδας του βουνού με τις χαλαρωτικές στιγμές στη θάλασσα είναι ακαταμάχητος! Όπως ακαταμάχητη ήταν η γοητεία της νύμφης Καλυψούς στα μάτια του Οδυσσέα!

Πηγή

Το άρθρο Ο καταρράκτης της Καλυψούς στον Κίσσαβο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μεταξύ 1881 και 1912 στον Τύρναβο «έσωνε» η Ελλάδα, και όχι στην Ελασσόνα (η οποία απελευθερώθηκε την 6η Οκτωβρίου 1912), όπως θέλει μια εκδοχή για την προέλευση της ονομασίας της. Τα σύνορα εκείνης της εποχής ανάμεσα στο Βασίλειο της Ελλάδας και την Οθωμανική Αυτοκρατορία είχαν αποφασιστεί με βάση τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878 (άρθρο 24).

Ξεκινούσαν από τον Πλαταμώνα στα ανατολικά, και προσέθεταν στην ελληνική επικράτεια σχεδόν όλο το τμήμα της Θεσσαλίας που παρέμενε υπό τουρκική κατοχή (εκτός από την επαρχία Ελασσόνας και την περιοχή Δαμασίου, η οποία σήμερα ανήκει στον Δήμο Τυρνάβου) και μικρό τμήμα της Ηπείρου (περιοχή Άρτας).

Η συνοριακή γραμμή περνούσε «ξυστά» από τον Τύρναβο διασχίζοντας την κορυφογραμμή της – γνωστής από την «Ανδρομέδα» του Θανάση Παπακωνσταντίνου – «άκαρπης» Μελούνας. Έμεινε γνωστή ως «Γραμμή της Μελούνας», ενώ με την έκφραση «Ελλάδα της Μελούνας» χαρακτηριζόταν υποτιμητικά η περιορισμένη εδαφική έκταση του νεοελληνικού κράτους, σε αντιδιαστολή με τους μεγαλεπήβολους πόθους που ανέπτυξαν οι τότε θιασώτες και οπαδοί της Εθνικής Εταιρείας, μιας μυστικής παραστρατιωτικής οργάνωσης της εποχής.

Στις νότιες υπώρειες της Μελούνας, στο Λουσφάκι, θα βρείτε σε διάφορα σημεία ερειπωμένες Καζάρμες, τα συνοριοφυλάκια εκείνης της περιόδου. Για να φτάσετε εκεί, θα φύγετε ανατολικά από τον Τύρναβο, θα περάσετε δίπλα από το δασάκι του Άη-Λια και τη Μονή Προφήτη Ηλία, θα υπομείνετε κάποιες ανηφορικές «φουρκέτες» και θα φτάσετε στο ψηλότερο σημείο του «εσωτερικού» δρόμου που οδηγεί από την πόλη στο Δαμάσι. Εκεί, στον αυχένα, ακριβώς δίπλα στον δρόμο θα βρείτε την πρώτη Καζάρμα.

Μετά από περίπου 10-15 λεπτά περπάτημα προς τα νότια, θα βρείτε τη δεύτερη και μικρότερη Καζάρμα. Ψηλά στο βάθος, ακόμα νοτιότερα, θα διακρίνετε σαν δοντάκια πάνω σε κορυφή, το τρίτο και πιο εντυπωσιακό σημείο. Θα χρειαστείτε 1-1,5 ώρα ανηφορικό περπάτημα σε αρκετά δύσβατο έδαφος για να φτάσετε εκεί, όμως ο κόπος σας θα ανταμειφθεί με τις πιο εντυπωσιακές από τις Καζάρμες (οι ντόπιοι τις αποκαλούν «Κάστρο») και εκπληκτική θέα προς όλα τα σημεία του ορίζοντα.

Ένας ακόμα μεθοριακός σταθμός της εποχής βρίσκεται στην άλλη πλευρά της Μελούνας, βόρεια, πολύ κοντά στον αυχένα από τον οποίο περνάει ο δρόμος Τυρνάβου – Ελασσόνας. Ανάλογα κτίσματα μπορείτε να βρείτε και στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου.

Το άρθρο Καζάρμες στο Λουσφάκι Τυρνάβου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η φύση όμως δεν ξεχνά. Και σε πείσμα των ανθρώπινων σχεδίων, η ανάγκη για την ανασύσταση του υγρότοπου έγινε προφανής. Με τη βοήθεια του Πηνειού ποταμού και την κατασκευή αναχωμάτων, ξεκίνησε η προσπάθεια επαναδημιουργίας της λίμνης. Ένα έργο περιβαλλοντικό, πολιτισμικό, αλλά και συναισθηματικό, αφού η Κάρλα ήταν ανέκαθεν κάτι περισσότερο από λίμνη – ήταν κομμάτι ταυτότητας για την περιοχή. Πράγματι, η λίμνη «επαναδημιουργήθηκε», έστω και μικρότερη από πριν καταλαμβάνοντας μια έκταση περίπου 35.000 στρεμμάτων.

Η Κάρλα είναι πια ένας ιδανικός προορισμός για τους λάτρεις της φύσης και της παρατήρησης πουλιών (bird watching). Πλήθος πτηνών βρίσκει καταφύγιο στα νερά και τις καλαμιές της, προσφέροντας μαγικές εικόνες για φωτογράφους και φυσιολάτρες.

Το άρθρο Κάρλα, η αναγέννηση μια λίμνης εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η Βερδικούσα φέρεται να ιδρύθηκε στα Βυζαντινά ή πρώιμα Οθωμανικά χρόνια μετά από συνένωση μικρότερων οικισμών. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η ονομασία της προήλθε από τις λατινικές λέξεις “verde” (πράσινος) και “gussa” (αυχένας). Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν πέρασμα κλεφταρματολών από τον Όλυμπο προς την Πίνδο. ενώ η αντιστασιακή παράδοση του χωριού συνεχίστηκε στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής καθώς τα Αντιχάσια ήταν ένα από τα σημαντικά «ανταρτοβούνια». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή του χωριού από τους Γερμανούς κατακτητές και τον θάνατο πολλών κατοίκων.

Ο επισκέπτης μπορεί να ξεκινήσει τη βόλτα του από την πολύ όμορφη πλατεία, με τις ταβέρνες και τα καφέ και να συνεχίσει στη θέση Πλατάνια και το παλιό, πετρόκτιστο Δημοτικό Σχολείο. Εντός και εκτός ορίων του χωριού βρίσκονται πολλές εκκλησίες και ξωκκλήσια, με πιο σημαντικό τον ναό του Προφήτη Ηλία.

Ανήμερα τις γιορτής του, στις 20 Ιουλίου, πραγματοποιείται η μεγαλύτερη γιορτή της Βερδικούσας, η οποία προσελκύει κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες. Λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το Παλιό Μοναστήρι στο Μετόχι και η περιοχή του Σταυρού, όπου έχει υψωθεί ο σταυρός από τον Κοσμά τον Αιτωλό. Επιπλέον, στην περιοχή «Πύργος», διακρίνεται το Σπήλαιο, όπου υπάρχει η αγιογραφία του Προφήτη Ηλία.

Το άρθρο Βερδικούσα, το «χωριό των πολυτέκνων» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Βρίσκεται πάνω από το παραθαλάσσιο χωριό Κόκκινο Νερό και κοντά στο «μπαλκόνι του Κισσάβου», την Καρίτσα. Ο πιο εύκολος και γρήγορος τρόπος για να τον προσεγγίσετε είναι από την Καρίτσα. Στη νότια έξοδο του χωριού δεν θα ακολουθήσετε τις πινακίδες που οδηγούν αριστερά στο Κόκκινο Νερό και θα συνεχίσετε σε έναν αρκετά βατό χωματόδρομο. Μπορείτε να προχωρήσετε προσεκτικά και με συμβατικό αυτοκίνητο, αλλά ένα όχημα 4Χ4 είναι προτιμότερο.

Μετά από λίγα χιλιόμετρα θα συναντήσετε πινακίδες που σηματοδοτούν το μονοπάτι που οδηγεί στον καταρράκτη, ο οποίος απέχει περίπου 1,5 χλμ.. Μετά από 20 περίπου λεπτά περπάτημα σε ένα μαγευτικό τοπίο με πλατάνια, καστανιές και οξιές θα φτάσετε στον καταρράκτη. Το μονοπάτι είναι αρκετά εύκολο, αλλά χρειάζεται λίγη προσοχή στα τελευταία, κατηφορικά και ολισθηρά, μέτρα!

Ένα τοπίο που κόβει την ανάσα

Το φαράγγι της Καλυψούς μοιάζει με σκηνικό από τροπικό δάσος. Πυκνή βλάστηση, τρεχούμενα νερά που σχηματίζουν βάθρες και κλιμακωτοί καταρράκτες, συνθέτουν ένα μαγευτικό περιβάλλον. Ο κύριος καταρράκτης, με ύψος που ξεπερνάει τα 70 μέτρα (ένας από τους ψηλότερους της Ελλάδας), καταλήγει σε μια καταγάλανη λίμνη, προσφέροντας ένα θέαμα απαράμιλλης ομορφιάς. Πολλοί είναι αυτοί που τολμούν να βουτήξουν στα παγωμένα (ειδικά την άνοιξη) νερά.

Η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείτε τον καταρράκτη είναι από την άνοιξη, όταν έχει και τη μεγαλύτερη ροή νερού, μέχρι το φθινόπωρο. Η εμπειρία μπορεί να γίνει ακόμα πιο συναρπαστική, καθώς το φαράγγι της Καλυψούς είναι το δημοφιλέστερο της Θεσσαλίας για canyoning. Μπορείτε επίσης να συνδυάσετε την επίσκεψη στον καταρράκτη με πεζοπορία στο ευρύ δίκτυο μονοπατιών του Κισσάβου, με ιαματικές βουτιές στις πηγές του Κόκκινου Νερού ή με μπάνιο σε κάποια από τις παραλίες του Αιγαίου. Ο συνδυασμός της αγριάδας του βουνού με τις χαλαρωτικές στιγμές στη θάλασσα είναι ακαταμάχητος! Όπως ακαταμάχητη ήταν η γοητεία της νύμφης Καλυψούς στα μάτια του Οδυσσέα!

PHOTOS: Hercules Milas

Το άρθρο Ο καταρράκτης της Καλυψούς στον Κίσσαβο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η Μονή Παναγίας Γαλακτοτροφούσας βρίσκεται πολύ κοντά στα χωριά Ανθούσα (παλιά ονομασία «Λεπενίτσα») και Χαλίκι του Ασπροπόταμου, «κάτω» από τον δρόμο που οδηγεί στο πέρασμα του Μπάρου και στα «σύνορα» Θεσσαλίας και Ηπείρου. Περιτριγυρισμένη από δάση ελάτων και τις καθαρές πηγές του Ασπροπόταμου (Αχελώου), η διαδρομή μέχρι τη μονή είναι από μόνη της μια εμπειρία: γεμάτη στροφές, μυρωδιές δάσους και πανοραμική θέα στις βουνοκορφές της Πίνδου.

Η ακριβής χρονολογία ίδρυσης της Μονής δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένη, ωστόσο το μοναστήρι φαίνεται να ιδρύθηκε τον 18ο αιώνα. Πήρε το όνομα της από μια αρκετά ασυνήθιστη εικόνα της Παναγίας Γαλακτοτροφούσας, μια απεικόνιση της Παναγίας να θηλάζει τον Χριστό.

Το μοναστήρι καταστράφηκε το 1943 από τους Γερμανούς. Τότε χάθηκε και η εικόνα της Γαλακτοτροφούσας Παναγίας, αφιέρωμα του 1788 από τον Καλαρρυτινό Δημήτριο Τουρτούρη “εις μνημόσυνον αυτού και των αυτού αυταδέλφων και των εν αυτοίς διαδόχοις αυτών”. Την αφιέρωση συμπλήρωναν τα λόγια: «: «Η παρούσα, γαλακτοτροφούσα επικαλουμένη, από Βενετίας ηνέχθη εν έτεσιν 1761 παρά του Δημητρίου Τουρτούρη, ήτις εστίν παλαιοτάτη…».

Η Μονή σήμερα

Σήμερα, εκτός από δύο νεότερα κτίσματα στα δυτικά, σώζεται μόνον το καθολικό, ένα πέτρινο κτίσμα αγιορείτικου τύπου, δηλαδή πλακοσκέπαστο σταυροειδές με χορούς, τρούλο και τετράκλινη στέγη. Η αρχιτεκτονική της μονής είναι λιτή αλλά επιβλητική με κυρίαρχα στοιχεία την πέτρα και το ξύλο.

Μπορείτε να συνδυάσετε την επίσκεψη σας στο μοναστήρι με βόλτα στα γειτονικά χωριά, Ανθούσα και Χαλίκι, δύο από τα ομορφότερα του Ασπροπόταμου. Δεν πρέπει να παραλείψετε, επίσης, το πέτρινο γεφύρι του Μίχου, που αποτελούσε το πέρασμα των κατοίκων της Ανθούσας προς το μοναστήρι.

Το άρθρο Η Μονή Παναγίας Γαλακτοτροφούσας στον Ασπροπόταμο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τροφοδοτείται από πηγές στις υπώρειες της Μελούνας και με τη σειρά της τροφοδοτεί ποτάμι που ενώνεται με τον Πηνειό κοντά στο χωριό Ροδιά. Ο ποταμός ονομαζόταν στην αρχαιότητα Ευρωπός, δηλαδή «Μεγαλομάτης», γεγονός που ίσως οδηγεί στη σημερινή ονομασία «Μάτι».

Τις τελευταίες δεκαετίες, ειδικά μετά από χρονιές μεγάλης λειψυδρίας, όπως το 1992 και το 2005 όταν η λίμνη σχεδόν στέρεψε, η έκταση της έχει μειωθεί αρκετά.

Παρά ταύτα, παραμένει ένας σημαντικός υγρότοπος με πλούσια χλωρίδα (πλατάνια, λεύκες, ιτιές, καλάμια) και πλήθος πουλιά, ψάρια, χέλια, καραβίδες, ακόμη και ενυδρίδες (βίδρες). Σε παλαιότερα χρόνια οι ποσότητες ψαριών, χελιών και καραβίδων ήταν πολύ μεγαλύτερες, μέχρι του σημείου να γίνονται εξαγωγές καραβίδας στη Γαλλία!

Η περιοχή ανάμεσα στο Μάτι Τυρνάβου και το χωριό Δελέρια, αποτέλεσε το θέατρο μιας από τις πιο σημαντικές μάχες του «ατυχούς» Ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897. Η μάχη που πραγματοποιήθηκε στις 23 Απριλίου 1997 είχε γνωρίσει εκτενή δημοσιογραφική κάλυψη από τα μεγάλα διεθνή μέσα της εποχής.

Το άρθρο Με ένα τεράστιο μπλε μάτι μοιάζει από ψηλά, το Μάτι Τυρνάβου, η μία από τις δύο λίμνες του Δήμου Τυρνάβου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τα Φάρσαλα έχουν ταυτιστεί με τον εξαιρετικό «σαπουνέ» χαλβά τους, όμως πέρα από αυτό είναι μια πόλη με ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων, στη νεολιθική εποχή!

Τα Φάρσαλα, τοποθετημένα στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα που συνδέει τον κάμπο της Θεσσαλίας με τη νότια Ελλάδα αποτέλεσαν θέατρο σημαντικών μαχών σε όλο τον ρου της ιστορίας.

Στο λόφο του Προφήτη Ηλία, πάνω από την πόλη, αφού διασχίσετε το όμορφο αισθητικό δάσος Φαρσάλων θα βρεθείτε στα ερείπια της αρχαίας Ακρόπολης με τα επιβλητικά τείχη.

Λίγο πριν την είσοδο της πόλης, ακριβώς δίπλα στον δρόμο που έρχεται από τη Λάρισα βρίσκεται ένα παραγνωρισμένο αρχιτεκτονικό μνημείο, η γέφυρα του Ενιπέα, παλιότερα γνωστή ως το «Γεφύρι του Πασά. Μέχρι τη δεκαετία του ’90 αποτελούσε τμήμα της επαρχιακής οδού Λάρισας-Φαρσάλων.

Πρόκειται για ένα τεράστιο πετρογέφυρο (μήκος 110 μέτρα, πλάτος 5,5 μέτρα) που οικοδομήθηκε το 1752 και διαθέτει επτά ανισομεγέθη τόξα. Έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο.

Το άρθρο Φάρσαλα: Mια πόλη με ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων, στη νεολιθική εποχή εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Ανάβαση στην κορυφή Σκολιό, την τρίτη ψηλότερη του Ολύμπου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μπορεί να αλλάζει όψη ανάλογα με την εποχή του χρόνου ή την ώρα της ημέρας, αλλά η Βρύση Τυρνάβου παραμένει σταθερά ο αγαπημένος χώρος αναψυχής των Τυρναβιτών και όχι μόνο!

Ο περιβάλλων χώρος έχει διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο (υπαίθριες ψησταριές, τραπέζια, παγκάκια) ώστε να μπορεί φιλοξενήσει οικογενειακά πικνίκ, αλλά και ευρύτερα γλέντια και τσιπουροποσίες στις μεγάλες αργίες. Στο χώρο λειτουργεί επίσης ταβέρνα και καφετέρια από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Στα τέλη Αυγούστου διοργανώνεται σε ετήσια βάση το μουσικό «Φεστιβάλ Βρύσης Τυρνάβου», που αποτελεί πλέον θεσμό για την περιοχή.

Η διαχρονική, στενή σχέση του Τύρναβου με την λίμνη, δεν περιοριζόταν μόνο στις χαλαρωτικές βόλτες, καθώς τα παλαιότερα χρόνια από τις πηγές Αγίας Άννας στην Βρύση, υδρευόταν η πόλη αλλά και πολλά από τα χωριά της περιοχής.

Σε άλλες εποχές εδώ συγκέντρωναν οι κτηνοτρόφοι της περιοχής τα κοπάδια τους για την ετήσια κουρά των προβάτων και το πρώτο πλύσιμο των μαλλιών πριν αυτά οδηγηθούν στους αργαλειούς για την προίκα των κοριτσιών.

Στο βραχώδες ύψωμα με το εκκλησάκι της Αγίας Άννας που εποπτεύει τη λίμνη, και γύρω από αυτό, ανασκαφές έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα που χρονολογούνται από την Νεολιθική Εποχή, ανάμεσα και μια πήλινη προτομή γυναικείας μορφής.

Photos: Hercules Milas 

FB Visit Thessaly

Το άρθρο Βρύση Τυρνάβου ο αγαπημένος χώρος αναψυχής των Τυρναβιτών και όχι μόνο! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Είναι δυνατόν να υπάρχει τοιχογραφία με τον Ζωδιακό Κύκλο σε ελληνική εκκλησία; Λοιπόν, ναι…και όχι!

Στον δεύτερο εσωτερικό κύκλο απεικονίζονται οι τέσσερις εποχές του χρόνου με ανθρωπόμορφους χαρακτήρες. Το Έαρ (άνοιξη) στην κορυφή εκπροσωπεί όμορφος καθισμένος έφηβος, που παίζει ανέμελα τη λύρα του. Το Θέρος φωτίζεται από λαμπερό ήλιο που επιβάλλει στον νεαρό θεριστή να φορέσει καπέλο!

Στο Φθινόπωρο εικονίζεται μεσήλικας μαζί με αμνούς και ποιμενική ράβδο, ενώ ο «Χυμών» (χειμώνας) έχει τη μορφή υπερήλικα ντυμένου με γούνα που απλώνει τα χέρια του προς την πυροστιά.

Εκτός από τον «Ζωδιακό Κύκλο» στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μηλεών (όπως είναι η «επίσημη» ονομασία του), θα δείτε αγιογραφίες 300 αγίων!

Πέρα όμως από την ιστόρηση του ναού σας περιμένει μια ακόμα μεγάλη έκπληξη, η πολύ ιδιαίτερη ακουστική του! 48 αντεστραμμένα πιθάρια στην οροφή και 5 συγκοινωνούντα πηγάδια στο δάπεδο, λειτουργούν συντονισμένα ως ένα γιγάντιο ηχείο!

Το άρθρο Ο «Ζωδιακός Κύκλος» στον ναό των Ταξιαρχών στις Μηλιές Πηλίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.