Δάση από πλατάνια, έλατα και πεύκα – ακόμη και σε προστατευόμενες ή ορεινές περιοχές – ξεραίνονται μαζικά, την ώρα που η πολιτεία φαίνεται αδύναμη να αντιδράσει με συντονισμένα μέτρα.

Ο Δήμαρχος Αγράφων, Αλέξης Καρδαμπίκης, μιλώντας στο ΕΡΤNews και την εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» περιγράφει την κατάσταση στην Ευρυτανία: «Η νόσος με τα πλατάνια έχει κάνει μεγάλες ζημιές. Δεν έχουμε βρει τη θεραπεία. Πολλά δάση έχουν ήδη ξεραθεί». Όπως εξηγεί, ανάλογο φαινόμενο ξήρανσης παρουσιάζεται και στα έλατα: «Το είχαμε δει και πριν από 25 χρόνια. Τότε θεραπεύτηκαν σιγά-σιγά. Τώρα όμως, οι επιστήμονες λένε πως πρέπει να απομακρυνθούν τα άρρωστα δέντρα. Δυστυχώς, όλα μένουν στα λόγια».

Ο ίδιος αναφέρει ότι υπάρχουν τέσσερις ενεργοί δασικοί συνεταιρισμοί στην περιοχή, με ανθρώπινο δυναμικό ικανό να συμβάλει στην πρόληψη, ωστόσο δεν έχει ξεκινήσει καμία ουσιαστική παρέμβαση. «Οι καθαρισμοί των δασικών δρόμων που έπρεπε να είχαν γίνει τον Μάιο, θα ξεκινήσουν τον Ιούλιο. Καμία λογική. Οι δρόμοι πρέπει να είναι ανοιχτοί για αντιπυρική προστασία και παρεμβάσεις» σημειώνει.

Μύκητες, ξηρασία και στρες “αρρωσταίνουν” τα δέντρα

Η ερευνήτρια του Ινστιτούτου Μεσογειακών και Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, κα. Ρίζου, εξηγεί αναλυτικά τα διαφορετικά αίτια ανά είδος δέντρου: Για τον πλάτανο, η εικόνα είναι ξεκάθαρη: «Έχουμε να κάνουμε με το έλκος του πλατάνου, έναν μύκητα καραντίνας. Είναι η πιο επικίνδυνη ασθένεια των δασών μας και δεν υπάρχει θεραπεία».

Για τα έλατα και τα πεύκα, ωστόσο, το φαινόμενο φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με την κλιματική αλλαγή και το περιβαλλοντικό στρες: «Τα δέντρα ξεραίνονται κυρίως από παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών. Σε περιοχές της Αττικής, καταγράφονται ποσοστά ξήρανσης μέχρι και 90%».

Η ίδια προσθέτει ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν πρόκειται για φυσικά δάση αλλά για μονοκαλλιέργειες αστικού πρασίνου, φυτεμένες χωρίς βιοποικιλότητα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Το έδαφος είναι φτωχό, η δομή του οικοσυστήματος αδύναμη και τα δέντρα καταρρέουν», υποστηρίζει.

Αναφορικά με τα έλατα, διευκρινίζει ότι δεν έχει ταυτοποιηθεί ακόμα παθογόνος παράγοντας, αλλά έχει ξεκινήσει συνεργασία μεταξύ ινστιτούτων για τη διερεύνηση της αιτίας.

Αρναούτογλου: «Η κρίση είναι παρούσα, η αδράνεια εγκληματική»

Ο μετεωρολόγος και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, μίλησε με σκληρή γλώσσα για την έλλειψη δράσης:
«Η κρίση δεν είναι μελλοντική, είναι παρούσα. Ένα δέντρο που υποφέρει από θερμικό στρες είναι πιο ευάλωτο σε επιθέσεις. Η αδράνεια παρουσιάζεται ως φυσική εξέλιξη, αλλά είναι πολιτική και ηθική αποτυχία. Δεν πρόκειται για φυσική διαδικασία, αλλά για αποτυχία πρόληψης και επιτήρησης».

Όπως αποκάλυψε, έχει ήδη καταθέσει σχετική ερώτηση στην Κομισιόν, ζητώντας:

• χαρτογράφηση των πληγεισών περιοχών,
• άμεση απομάκρυνση νεκρών δέντρων,
• αυστηρούς ελέγχους στη μεταφορά ξυλείας,
• αναστολή εισαγωγής φυτευτικού υλικού από χώρες με ενεργές εστίες (όπως η Ιταλία),
• καθώς και ενεργοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την προστασία των δασών.

Ο ίδιος τονίζει ότι «η κρίση επηρεάζει ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα, από τα Τζουμέρκα και τα Άγραφα έως την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία. Και εάν συνεχίσουμε έτσι, θα επιταχυνθεί η ερημοποίηση».

Πηγή

Το άρθρο Σήμα κινδύνου για τα ελληνικά δάση: Ασθένειες, ξήρανση και αδράνεια φέρνουν την καταστροφή εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου ( ΝΠΔΔ ) που ορίζονταν κατά βάση από τη Δασολογική Σχολή. Με τον Νόμο 4957/2022 η κυβέρνηση της ΝΔ, μαζί με τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ, κατήργησε το ΤΠΔΔ, ανοίγοντας τον δρόμο για την παράδοση του στα διάφορα “τρωκτικά”που το έχουν βάλει στο στόχαστρο τους, αφού αυτό το δάσος είναι πραγματικό στολίδι καιαποτελεί φιλέτο, με όχημα τη δήθεν αξιοποίηση της Πανεπιστημιακής Περιουσίας που την διαχειρίζεται Ανώνυμη Εταιρία. Ενώ από τη μια μεριά, χρόνο με τον χρόνο οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις περικόπτουν τα κονδύλια για την λειτουργία των Πανεπιστημίων – κατά ποσοστό 70% έχουν μειωθεί την τελευταία δεκαετία- από την άλλη τα εξωθούν να αντλήσουν έσοδα για τη λειτουργία τους με δίδακτρα στα Μεταπτυχιακά, σε άλλα προγράμματα σπουδών, καθώς επίσης και

με την παράδοση σε επιχειρηματική κερδοσκοπική δραστηριότητα της Πανεπιστημιακής Περιουσίας, που προετοιμάζει το έδαφος για την παράδοση σε επιχειρήσεις. Το ΚΚΕ επανειλημμένα έχει καταγγείλει τους στόχους αυτής της πολιτικής και μέσα στη Βουλή με πολλές παρεμβάσεις των Βουλευτών του, τόσο κατά τη συζήτηση του Νόμου 4957/2022, όσο και έπειτα με Ερωτήσεις για τα προβλήματα και τις αρνητικές επιπτώσεις για τους κατοίκους της περιοχής ( υλοτομίες, καύσιμη ξυλεία κλπ), που αυτός ο νόμος προκάλεσε.

Είναι επίσης γνωστό ότι το τελευταίο διάστημα ο Δήμαρχος Πύλης πρόβαλε την απαίτηση να αφαιρεθεί από το Πανεπιστήμιο το ιδιοκτησιακό δικαίωμα της νομής του Χιονοδρομικού Κέντρου και να παραχωρηθεί στον Δήμο, εξαπολύοντας έναν λίβελο κατά του Πανεπιστημίου, δημιουργώντας πολλά ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα αυτής της κίνησης. Ερωτηματικά που αυξάνονται όταν είναι γνωστό ότι ο ίδιος Δήμαρχος, όταν

ψηφιζόταν ο νόμος, προσυπέγραφε μαζί με πολλούς άλλους φορείς την αντίθεση του στην κατάργηση του Ταμείου Διοίκησης και Διαχείρισης Πανεπιστημιακών Δασών – την οποία και επισυνάπτουμε -, αναφέροντας τη μεγάλη συμβολή του για την ανάπτυξη της περιοχής. Είναι φανερό ότι στο βάθος αυτής της διαμάχης βρίσκεται η αντίθεση για το ποιος θα καρπωθεί αυτά τα φιλέτα.

Το ΚΚΕ για μια ακόμη φορά επισημαίνει ότι:

Δεν πρέπει να υπάρξει καμία αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του Δάσους

Περτουλίου που έχει παραχωρηθεί στο Πανεπιστήμιο για εκπαιδευτικούς ερευνητικούς

σκοπούς και είναι ένα πραγματικό στολίδι σπάνιας φυσικής ομορφιάς. Ούτε σκέψη για

παραχώρηση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σε επιχειρηματική – κερδοσκοπική

δραστηριότητα εκείνων που το εποφθαλμιούν. Να καταργηθούν οι δασοκτόνοι νόμοι. Να διασφαλισθεί η λειτουργία του Χιονοδρομικού Κέντρου Περτουλίου, ο δημόσιος χαρακτήρας του, με δωρεάν πρόσβαση στις υποδομές του για την ψυχαγωγία και άθληση της νεολαίας και του λαού σε αυτό καθώς και στο Δάσος Περτουλίου, ώστε να μπορεί να απολαμβάνει τις σπάνιες αυτές φυσικές ομορφιές.

ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. Υπουργοί:

– Πως τοποθετείται η Κυβέρνηση σε όλα τα παραπάνω.

– Ποια είναι η συμφωνία που φέρεται να καταλήχθηκε στη Σύσκεψη που οργανώθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μεταξύ της Κυβέρνησης, του Δήμου Πύλης, και του ΑΠΘ.

Οι Βουλευτές που υπογράφουν 

Λαμπρούλης Γιώργος

Δελής Γιάννης

Μανωλάκου Διαμάντω

Μεταξάς Βασίλης

Το άρθρο Βουλευτές ΚΚΕ: Να μην γίνει καμία αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του Δάσους Περτουλίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Οι παρεμβάσεις αφορούν σε δασοτεχνικά έργα πρόληψης, αντιπυρικές, διαχειριστικές μελέτες και έργα ορεινής υδρονομίας, ενώ μέσω του προγράμματος Anti-nero, για έργα και μελέτες έχουν ήδη διατεθεί περίπου 392 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, την περασμένη εβδομάδα υπεγράφησαν δύο συμβάσεις, μεταξύ ΥΠΕΝ και ΤΑΙΠΕΔ, συνολικού ύψους 215 εκατ. ευρώ. Ενώ, σε εξέλιξη ήδη βρίσκονται έργα αντιπλημμυρικά – αντιδιαβρωτικά, αλλά και αναδάσωσης ανά την επικράτεια.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο ΥΠΕΝ, Θόδωρος Σκυλακάκης, «Τα δάση μας παρέχουν μία πολύτιμη υπηρεσία, αυτήν της προστασίας από τις πλημμύρες.» Γι’ αυτό και επενδύουμε σημαντικούς πόρους σε έργα ορεινής υδρονομίας, σε μεγάλο βαθμό από τα δικαιώματα ρύπων, τα οποία ξεκινούν σε πολύ σύντομο διάστημα και θα προστατέψουν ολόκληρη τη Θεσσαλία.

Το ΤΑΙΠΕΔ θα συνεχίσει να συμβάλλει στην εθνική στρατηγική της Πολιτείας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δασών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και την αναγέννηση υποβαθμισμένων πυρόπληκτων εκτάσεων», ανέφερε από την πλευρά του ο Εντεταλμένος Σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, Παναγιώτης Σταμπουλίδης.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, όσον αφορά στο πρόγραμμα Anti-Nero, για πρώτη φορά υλοποιούνται μέσω των περιφερειακών Δασικών Υπηρεσιών του, εντατικές δράσεις πρόληψης δασικών πυρκαγιών, με σκοπό τη θωράκιση έναντι της κλιματικής κρίσης που πλήττει τα μεσογειακά οικοσυστήματα. «Το πρόγραμμα Anti-nero, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2022, με πόρους που διασφαλίσαμε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί μία σημαντική πρωτοβουλία.»

Η επί σειρά ετών συσσώρευση της καύσιμης ύλης στα δάση απομακρύνεται με σχέδιο ανταπόδοσης στις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, είναι σε εξέλιξη η εκπόνηση μελετών αντιπυρικής προστασίας και διαχειριστικών μελετών σε όλη τη χώρα, με στόχο την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασών μας.

Έτσι, με τους καθαρισμούς των δασών και τη μείωση της υπερβάλλουσας καύσιμης ύλης μειώνεται η πιθανότητα μετατροπής τυχόν περιστατικών σε μέγα πυρκαγιές με ανεξέλεγκτες διαστάσεις και επιπτώσεις.

Παράλληλα, στόχος του προγράμματος είναι η αποτελεσματική προσβασιμότητα των επίγειων μέσων δασοπυρόσβεσης, μέσα από ένα καλά συντηρημένο δασικό οδικό δίκτυο και αντιπυρικές ζώνες.

Συνοπτικά, μέχρι σήμερα, η πορεία υλοποίησης του προγράμματος, το οποίο ξεκίνησε το 2022:

✓ Έχουν πραγματοποιηθεί καθαρισμοί σε περίπου 190.000 στρέμματα.

✓ Βελτιώνεται και συντηρείται δασικό οδικό δίκτυο έκτασης 309.000 στρεμμάτων.

✓ Βελτιώνονται και συντηρούνται αντιπυρικές ζώνες έκτασης άνω των 53.000 στρεμμάτων.

✓ Πραγματοποιείται διάνοιξη μικτών αντιπυρικών ζωνών έκτασης 67.600 στρεμμάτων.

✓ Συντηρούνται δεκάδες υδατοδεξαμενές.

✓ Επισκευάζονται δεκάδες πυροφυλάκια.

✓ Διατίθεται, δωρεάν, ξυλεία σε χιλιάδες κατοίκους ανά περιοχή.

✓ Εκπονούνται μελέτες αντιπυρικής προστασίας, με σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές.

✓ Εκπονούνται διαχειριστικές μελέτες, με επικαιροποιημένες, σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές.

✓ Δημιουργείται ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης βιομάζας για την παραγωγή ξυλείας και ενέργειας.

Η πορεία υλοποίησης ανά έτος:

Έχουν υπογραφεί 42 συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 65,74 εκατ. ευρώ.

Έχουν υπογραφεί 47 συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 85,01 εκατ. ευρώ.

Έχουν υπογραφεί 74 συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 241,10 εκατ. ευρώ.

Πρόσθετες πρωτοβουλίες

Πέραν των παραπάνω, υλοποιούνται έργα αναδάσωσης (55,71 εκατ. ευρώ) και αντιπλημμυρικά – αντιδιαβρωτικά (63,92 εκατ. ευρώ).

Παράλληλα, μέσω της ολοκληρωμένης διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας θα μπουν στα δάση υβριδικά σχήματα για την αξιοποίηση της δασικής βιομάζας, με σκοπό την προστασία του δάσους με πιο μόνιμο τρόπο.

Σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Σταμπουλίδη: «Η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του ΤΑΙΠΕΔ ολοκλήρωσε σε χρόνο ρεκόρ την υπογραφή περισσότερων από 180 συμβάσεων για εργασίες πρόληψης σε 90 δασικά οικοσυστήματα της χώρας, έχοντας εισφέρει περισσότερα από 390 εκατ. ευρώ στο πεδίο της δασικής πρόληψης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το άρθρο ΥΠΕΝ: Κονδύλια για την προστασία των δασών – Στο επίκεντρο η θωράκιση της Θεσσαλίας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Οι υλοτόμοι είναι οι προστάτες του δάσους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Όπως εξηγεί ο δασάρχης Πιερίας Πέτρος Παπαπέτρου, η φωτιά που ξέσπασε την Κυριακή το μεσημέρι, έφτασε μέχρι την κορυφογραμμή στα 1900 μέτρα σχεδόν στα όρια του νομού Κοζάνης. «Η πυρκαγιά είναι επί το πλείστον έρπουσα, που σημαίνει ότι είναι κάτω από τα δέντρα και καίει την παρεδάφια βλάστηση. Σε λίγα σημεία μετατράπηκε σε επικόρυφη, δηλαδή να καίει τις κορυφές δέντρων», επισημαίνει και καταλήγει:

«Ακόμα όμως και σε αυτές τις λίγες περιπτώσεις η φωτιά επεκτάθηκε μόνο στα κωνοφόρα λόγω του ότι είναι πιο εύφλεκτα, ενώ τα πλατύφυλλα δεν υπέστησαν καμία ζημιά».

Η φωτιά που κατακαίει παρθένα περιοχή, ξέσπασε την Κυριακή στην περιοχή Σαρακατσάνα, ανάμεσα σε ψυχρόβια φυλλοβόλα πλατύφυλλα και ψυχρόβια κωνοφόρα δέντρα.

Την ονομασία «Σαρακατσάνα» φέρει και το Καταφύγιο του ΣΕΟ Κατερίνης που είναι χτισμένο στο κέντρο του Καταφυγίου Άγριας Ζωής. Στην μάχη με τις φλόγες έχουν ριχτεί 94 πυροσβέστες με έξι ομάδες πεζοπόρων τμημάτων και 26 οχήματα, καθώς η Ομάδα μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Περιφερειακής Πυροσβεστικής Διοίκησης Κεντρικής Μακεδονίας.

Όπως αναφέρουν πηγές της Πυροσβεστικής, το ανάγλυφο της περιοχής που χαρακτηρίζεται απο έντονες κλίσεις, αλλά και η πλούσια φυτοκάλυψη, δυσκολεύουν το έργο οριοθέτησης της περιμέτρου με αποτέλεσμα η φωτιά να ξεφύγει από την πίσω μεριά του δάσους στα 1800μ. υψόμετρο και πηγαίνει προς την πλευρά της Κοζάνης. Στην περιοχή επιχειρούσε μόλις ένα ελικόπτερο το οποίο ενισχύθηκε την περασμένη Δευτέρα από ακόμα ένα, αλλά και ένα αεροσκάφος Canandair.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.

πηγή

Το άρθρο Πιέρια Όρη: Για 3η μέρα πυρκαγιά μετατρέπει σε στάχτη ένα παρθένο δάσος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το Δάσος Ρουμάνι και 2000 στρέμματα καλλιεργειών έχουν πλημμυρήσει. Όπως λένε αγρότες και κάτοικοι στα Πλατανούλια πρώτη φορά στη ζωή τους βλέπουν τον Πηνειό να ανεβαίνει με τέτοια ταχύτητα.

Σε καλλιέργειες με αχλάδια στις όχθες από το μεσημέρι της Πέμπτης ως το απόγευμα έχει καλύψει τελείως αχλαδιές σε παλμετα ύψους 5 μέτρων και συνεχίζει να ανεβαίνει επικίνδυνα. Οι ζημιές στις καλλιέργειες ίσως είναι ολοκληρωτικές κάτι που θα φανεί όταν μετά από μέρες υποχωρήσει η στάθμη του ποταμού.

Εκεί που πριν ήταν το Δάσος Ρουμάνι τώρα πλέον ρέει με ορμή ο Πηνειός προς την Λάρισα που απέχει μόλις 7 χιλιόμετρα. Εικόνες συγκλονιστικές από τη δύναμη της φύσης που αποδεικνύει άλλη μια φορά ότι τίποτα δεν την σταματάει. 

Κτηνοτρόφοι και αγρότες σε όλο το μήκος του ποταμού είναι σε συναγερμό αφού κάνεις δεν μπορεί να προβλέψει το ύψος που θα φτάσει το ποτάμι αφού τώρα μόλις άρχισαν να φτάνουν στον κάμπο της Λάρισας οι τεράστιες ποσότητες νερού από Τρίκαλα και Καρδίτσα.

Να θυμίσουμε ότι στο φράγμα Γυρτώνης το πρωί η στάθμη ήταν στα 7 μέτρα και ανέβαινε.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Το Δάσος Ρουμάνι καλύφθηκε πλήρως από νερό – Αχλαδιές ύψους 5 μέτρων έχουν χαθεί στα νερά του Πηνειού εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο κ.Μαρινάκης χαρακτήρισε τους πυροσβέστες “πρωταγωνιστές αυτής της πολύ μεγάλης μάχης μαζί με τα Σώματα Ασφαλείας” και είπε ότι και τα μέσα έχουν αυξηθεί κατά 50% μέσα σε λίγα χρόνια και έχουμε φθάσει στα 89 εναέρια, ενώ έχουν αυξηθεί και τα επίγεια. Παράλληλα όπως είπε ο κ.Μαρινάκης η κυβέρνηση και δίνει τον λόγο και ακούει και εμπιστεύεται τους ειδικούς, όχι μόνο τους επιστήμονες σε επίπεδο πρόληψης, αλλά και τους ειδικούς σε επίπεδο δασοπυρόσβεσης, και συνολικά στην αντιμετώπιση όλων αυτών των σχεδίων.

“Δεν είναι ακριβές ότι η Κυβέρνηση έχει κάνει λιγότερα ή καμία ενέργεια για την πρόληψη. Δεν ισχύει αυτό, έχουν δοθεί πολύ περισσότερα χρήματα απ’ άλλες χρονιές, όμως τρέχει το φαινόμενο με πάρα πολύ πιο μεγάλες ταχύτητες” είπε ο κ.Μαρινάκης. Υπογράμμισε ότι η απόλυτη προτεραιότητα είναι η ανθρώπινη ζωή, η επόμενη είναι οι περιουσίες των πολιτών, των επιχειρήσεων, συνολικά, δηλαδή, “η προστασία των ιδιοκτησιών των ανθρώπων, όλων των πολιτών στη χώρα και προφανώς μετά να μιλήσουμε και για τις εκτάσεις”. Τόνισε ότι δεν υπάρχει κανένα ζήτημα με την ηγεσία του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας ενώ απέρριψε κατηγορηματικά την θεωρία ότι στις καμένες εκτάσεις μπαίνουν ανεμογεννήτριες.

“Είναι κατ’ αναλογία σαν αυτό που κυκλοφορεί με το τσιπάκι στις ταυτότητες. Δεν ισχύει. Κηρύσσονται αυτομάτως αναδασωτέες οι εκτάσεις που έχουν καεί. Μάλιστα, καθ’ υπερβολή έχει ακουστεί άποψη ότι ο τελευταίος τρόπος για να μπει κάπου μια ανεμογεννήτρια είναι να καεί μία έκταση. Είναι σίγουρο ότι δεν μπορεί να μπει. Είναι δεδομένο. Εκ του νόμου προκύπτει και είναι δεδομένο ότι κηρύσσεται αυτομάτως αναδασωτέα η έκταση αυτή. Και είναι και κάτι που προφανώς θα συζητηθεί ως δεδομένο και στη σημερινή σύσκεψη. Άρα, δεν υπάρχει κανένα τέτοιο θέμα” είπε ο κ.Μαρινάκης.

Αναφορικά με την στήριξη των πληγέντων από τις πυρκαγιές ο κ.Μαρινάκης είπε ότι η αποκατάσταση είναι αυτή τη στιγμή σε δύο επίπεδα. “Το ένα επίπεδο είναι οι περιουσίες που έχουν σημανθεί, είτε ως κίτρινες, δηλαδή που πρέπει να γίνουν κάποιες παρεμβάσεις, είτε ως κόκκινες, με πλήρη καταστροφή. Τα κτίσματα με κόκκινες είναι λίγο πάνω από 150, νομίζω 155. Συνεχίζεται, βέβαια, η καταγραφή όταν δίνει σχετική άδεια η Πυροσβεστική. Συνολικά αυτά είναι και σπίτια και επαγγελματικοί χώροι.

Εκεί, λοιπόν, υπάρχει μια ολόκληρη διαδικασία αρωγής άμεσης επέμβασης, άμεσης καταγραφής από τον αρμόδιο υφυπουργό, τον κ. Τριαντόπουλο, που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στη χώρα και είναι πολύ σημαντικό. Ανακουφίζει ανθρώπους που έχουν υποστεί πολλές φορές την απόλυτη καταστροφή άμεσα, με μία προσωρινή -ήδη έχει γίνει προσωρινή πρώτη καταβολή για τους πληγέντες του Ιουλίου. Άρα εντός μηνός, ίσως και λιγότερο, θα γίνει και για τους πληγέντες του Αυγούστου. Το ένα επίπεδο είναι αυτό.

Προφανώς, ακολουθούν κι άλλες ενέργειες για την αποκατάσταση των οικημάτων αυτών. Γίνεται μια πρώτη καταβολή έναντι των επόμενων παρεμβάσεων. Στο δεύτερο επίπεδο έχει να κάνει με τις εκτάσεις, με την αποκατάσταση των εκτάσεων, και νομίζω ότι αυτό είναι το αντικείμενο της σημερινής συνάντησης, κυρίως στον Έβρο και στην Πάρνηθα. Αυτό θα γίνει με τη συνδρομή των δύο καθ’ ύλην αρμόδιων υπουργείων, του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας.

Προφανώς, έχει πολύ μεγάλη σημασία η ταχύτητα και, βέβαια, να σκεφτείτε ότι και όλο αυτό το χρονικό διάστημα, από την περυσινή στη φετινή αντιπυρική περίοδο και, προφανώς, θα γίνει πολύ πιο γρήγορα και τώρα, δημιουργούνται μαζί με αυτή τη διαδικασία και περισσότερες αντιπυρικές ζώνες. Γιατί ακόμη και ο τρόπος που θα γίνει η αναδάσωση και η συνδρομή της τοπικής αυτοδιοίκησης η οποία πήρε νωρίτερα από ποτέ χρήματα για όλες αυτές τις εργασίες, που είναι πάρα πολύ σημαντική”.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter. 

πηγή

Το άρθρο Κυβερνητικός εκπρόσωπος: Δεν μπαίνουν ανεμογεννήτριες στα καμένα -Κηρύσσονται αυτομάτως αναδασωτέες οι εκτάσεις εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η ασθένεια εισήχθη στη χώρα μας πριν από μια 20ετία και έχει ήδη νεκρώσει χιλιάδες δέντρα σε όλη την Ελλάδα. «Προκαλείται από τον μύκητα Ceratocystis platani, ένα εισβλητικό είδος ιθαγενές στη Βόρεια Αμερική, που προσβάλλει μόνο είδη πλατάνου. Στην Ευρώπη, ο μύκητας εισήχθη κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με ξύλο πλατάνου που είχε χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή κιβωτίων για τη μεταφορά πολεμικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ. Στην Ιταλία και στη Γαλλία, όπου αρχικά εισήχθη το παθογόνο στέλεχος, η ασθένεια έχει πάρει μεγάλη έκταση νεκρώνοντας χιλιάδες δένδρα πλατάνου», εξηγεί ο κ. Τσόπελας.

Μόνος τρόπος για την αντιμετώπιση της ασθένειας είναι η καταστροφή του προσβεβλημένου δέντρου. «Η ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους του πλατάνου είναι θανατηφόρα και μία από τις πλέον καταστρεπτικές ασθένειες δασικών δένδρων διεθνώς. Εάν ένα δένδρο προσβληθεί από την ασθένεια είναι καταδικασμένο και δεν υπάρχει τρόπος ίασης. Επίσης, προσβάλλονται και τα δένδρα που γειτνιάζουν άμεσα με ένα προσβεβλημένο, διότι ο μύκητας επεκτείνεται στις ρίζες των γειτονικών υγιών δένδρων μέσω αναστομώσεων (συνενώσεων) των ριζών», επισημαίνει ο κ. Τσόπελας.

Εγκαιρη διάγνωση

Η ασθένεια, που προκαλείται από τον μύκητα Ceratocystis platani, εισήχθη στη χώρα μας πριν από μία 20ετία και έχει ήδη νεκρώσει χιλιάδες δέντρα σε όλη την Ελλάδα.

«Η αντιμετώπιση της ασθένειας είναι εφικτή όταν γίνει έγκαιρη διάγνωση και ο αριθμός των προσβεβλημένων δένδρων είναι περιορισμένος. Επειδή η ασθένεια είναι θανατηφόρος, ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η άμεση υλοτομία και καταστροφή όλων των προσβεβλημένων δένδρων, αλλά και των γειτονικών τους υγιών, στα οποία επιπλέον πρέπει να νεκρωθεί το ριζικό τους σύστημα με τη χρήση χημικών σκευασμάτων (ζιζανιοκτόνων). Ετσι εμποδίζεται η διάδοση του παθογόνου στα γειτονικά δένδρα διαμέσου των ριζών, διότι ο μύκητας δεν μπορεί να αποικίσει τις νεκρές από το ζιζανιοκτόνο ρίζες. Με αυτόν τον τρόπο η ασθένεια αντιμετωπίστηκε με επιτυχία σε μικρές εστίες προσβολής σε αρκετές περιοχές της χώρας. Οταν όμως η ασθένεια πάρει μεγάλη έκταση, η αντιμετώπισή της είναι πολύ δύσκολη έως αδύνατη». Η ασθένεια έχει ήδη καταστρέψει υπέροχα πλατανοδάση σε όλη την Ελλάδα. «Ενα από τα μεγαλύτερα πλατανοδάση της Ελλάδας στον ποταμό Σπερχειό στη Φθιώτιδα, όπου φύονται εκατοντάδες χιλιάδες δένδρα πλατάνου, απειλείται με αφανισμό.

Στη βόρεια Εύβοια, κατά μήκος του ποταμού Κηρέα τα νεκρά δένδρα από την ασθένεια είναι χιλιάδες. Μεγάλες καταστροφές έχουν σημειωθεί στα παρόχθια πλατανοδάση κατά μήκος των ποταμών Αράχθου, Αχέροντα, Αώου, Βοϊδομάτη και Καλαμά στην Ηπειρο. Σε αρκετά τμήματα αυτών των ποταμών έχει καταστραφεί πλήρως η παρόχθια βλάστηση πλατάνου», εξηγεί ο κ. Τσόπελας.

«Παράλληλα, ο μύκητας C. platani έχει νεκρώσει εμβληματικά δένδρα πλατάνου που κοσμούσαν πλατείες, δρόμους και χώρους αναψυχής, σε πολλές περιοχές της χώρας. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η καταστροφή από την ασθένεια των δένδρων ενός μεγάλου τμήματος στο παραλίμνιο αστικό τοπίο των Ιωαννίνων.

Πώς διαδόθηκε

Στα Τέμπη, υπάρχουν ήδη δεκάδες νεκρά δέντρα δίπλα από το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής και γύρω από τη γέφυρα της παλαιάς εθνικής οδού, που ανακατασκευάστηκε πρόσφατα. Είναι εμφανές ότι η ασθένεια διαδόθηκε στην κοιλάδα των Τεμπών με τα μηχανήματα εκσκαφής που εργάστηκαν στην ανακατασκευή της γέφυρας, καθώς και σε άλλες εργασίες που έγιναν στη γύρω περιοχή», εκτιμά ο κ. Τσόπελας. «Αν δεν γίνουν άμεσες επεμβάσεις, με εκτεταμένες κοπές δέντρων, το πλατανόδασος στα Τέμπη θα χαθεί και αυτό».

[quads id=4]

πηγή

Το άρθρο Το πλατανόδασος στα Τέμπη απειλείται από μεταχρωματικό έλκος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η έκταση που επηρεάστηκε τον Ιούλιο (γύρω στα 132.720 στρέμματα) αντιστοιχεί περίπου στο 60% των αθροιστικά καμένων εκτάσεων της χώρας μας από την 1η Ιανουαρίου 2022 (περίπου 215.000 στρέμματα).

Αναλυτικά, τον Ιούλιο (1η έως 31) οι πυρκαγιές έκαψαν περί τα 40.000 στρέμματα στη Δαδιά Έβρου, 27.800 στρέμματα στην Πεντέλη, 24.500 στρέμματα στη Λέσβο, 20.020 στρέμματα στις Μέλαμπες Κρήτης, 12.150 στρέμματα στην Ιτέα και 8.250 στρέμματα στις Πόρτες Πελοποννήσου.

Τα δεδομένα άντλησε και επεξεργάστηκε η πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) / meteo.gr από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS) και την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[quads id=4]

Το άρθρο Οι δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου στην Ελλάδα επηρέασαν πάνω από 132.000 στρέμματα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Παρατείνεται μέχρι την Παρασκευή 27 Αυγούστου και ώρα 06:00η ισχύς της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου με θέμα «Έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κινδύνου πυρκαγιών».

Το άρθρο Παρατείνεται η απαγόρευση κυκλοφορίας στα δάση μέχρι την Παρασκευή 27 Αυγούστου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το δάσος που (δεν) αγαπήσαμε

Μπαίνεις μέσα σε ένα μεγάλο και βαθύσκιο δάσος από αυτά που είναι άφθονα ακόμη στη Βόρεια και στη Δυτική Ελλάδα και είναι σαν να μπήκες σε σαλόνι που δεν ξέρεις πώς να φερθείς. Καταλαβαίνεις πως κανείς δεν σε έχει προετοιμάσει γι’ αυτήν την συνάντηση. Είναι ένας τόπος με τους νόμους του, τις ετικέτες του και τις ισορροπίες του.

Ο κ. Ρήγα Τσιακίρης, δασολόγος στα Ιωάννινα, με μεταπτυχιακές σπουδές στη Μεγάλη Βρετανία και διδακτορικό στο Τμήμα Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, απάντησε σε ερωτήσεις δημοσιογράφου για τα αποψιλωμένες περιοχές από δένδρα. 

Στη πρώτη ερώτηση : όταν μπαίνετε σε μια δασωμένη περιοχή ποια είναι τα πρώτα πράγματα που κοιτάζετε ώστε αυτά να λειτουργήσουν ως δείκτες για την υγεία της περιοχής αυτής;

 «Κοιτάμε κατ’ αρχήν τι μπορεί να έχει κάνει ο άνθρωπος που μπορεί να εκθέσει το δάσος σε κίνδυνο! Κοιτάμε για παρανομίες όπως λαθροϋλοτομία, σκουπίδια, μπάζα, διανοίξεις δρόμων, λαθροθηρία, θηλιές που λειτουργούν ως παγίδες, αλλά νοιαζόμαστε και για την υγεία των δέντρων. Π.χ. στρες από φυσικά αίτια, ξηράνσεις, προσβολές από παθογόνα, κοιτάμε επίσης τις πηγές, το νερό και το αν υπάρχει αντιπυρική προστασία. Κοιτάμε επίσης τη βιοποικιλότητα και τους σημαντικότερους δείκτες της: την αφθονία και ποικιλία της ορνιθοπανίδας, ψάχνουμε για ίχνη παρουσίας θηλαστικών, τα μανιτάρια, τα σπάνια είδη φυτών κ.ά. έτσι ώστε να συνθέσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα».

Η σχέση του ανθρώπου με το δάσος έχει αλλάξει .

Σε μια επί τόπου επίσκεψη του ΒΗΜΑ-Science σε δασωμένες εκτάσεις στο Ανατολικό Ζαγόρι, αυτό το καλοκαίρι, πριν ξεσπάσουν οι εφιαλτικές φωτιές παντού, ακούγαμε έναν παλαιό δασεργάτη να μας διηγείται το πώς ήταν η ζωή τους τα καλοκαίρια πριν από τριάντα με σαράντα χρόνια.

«Τα καλοκαίρια μπαίναμε στο δάσος μαζί με τις οικογένειές μας και δουλεύαμε εκεί για καιρό. Μέναμε σε πρόχειρα καταλύματα, αλλά η δασική υπηρεσία μάς έδινε τεφτέρια του μπακάλη και βγαίναμε κάποιες φορές για να ψωνίσουμε φαγώσιμα από τα πιο κοντινά μαγαζιά για να μαγειρεύουμε στο δάσος. Μας έφερναν νερό, κάποιες φορές και καφέδες, μας φρόντιζαν από τη Δασική. Και εμείς δουλεύαμε κάνοντας καθαρισμούς και άλλες δουλειές απαραίτητες για να περάσει καλό χειμώνα το δάσος. Eτσι το προσέχαμε κιόλας και ποιος να έμπαινε να βάλει φωτιά ή να κόψει ξύλα παράνομα;».

Το δάσος και η συμβολή του στην οικομία.

Συνεχίζοντας ο κος Τσακίρης αναφέρεται σε μία αλλαγή φιλοσοφίας και διαχείρισης των δασών.

    « Τότε τα δάση αποτελούσαν μέρος της οικονομικής ζωής των κοινοτήτων (όπως και η κτηνοτροφία και η γεωργία που εγκαταλείφθηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό στα ορεινά). Τότε το κράτος επένδυε σε αυτά, έκανε υποδομές, μικρά έργα για την κτηνοτροφία όπως υδατοδεξαμενές, καλλιέργεια πηγών, μικρά φράγματα για την αποτροπή της διάβρωσης και των πλημμυρών, δασοδρόμους για την παραγωγή ξυλείας, καθαρισμούς της νεκρής βλάστησης για τις φωτιές, αναδασώσεις όπου το δάσος δεν μπορούσε να επανέλθει φυσικά, έργα αναψυχής. Τότε απασχολούνταν χιλιάδες και στη Δασική Υπηρεσία (σήμερα έχουν να γίνουν προσλήψεις 17 χρόνια), αλλά όλα αυτά ατόνησαν όταν το κράτος αποφάσισε ότι δεν χρειάζονται οι «δασικοί» να ασχολούνται πλέον  με τις πυρκαγιές, με τις προστατευόμενες ορεινές περιοχές, με τη θήρα, με τα βοσκοτόπια… Eτσι ήρθε ο μαρασμός των εσόδων από τα δάση και του κοινωνικού τους ρόλου αλλά και η εκτόξευση των εξόδων πυρόσβεσης!».

Η χρήση και αξιοποίηση της ξυλείας.

Ανεβαίνοντας τους φιδίσιους δρόμους των ορεινών διαδρομών  της χώρας με προορισμό τα χωριά που αιώνες είναι κουρνιασμένα πάνω τους, όλοι έχουμε δει στοιβαγμένους τεμαχισμένους κορμούς δένδρων στις άκρες των δρόμων. Εάν ρωτήσετε γιατί και πως επιλέγονται η απάντηση είναι ότι το Δασαρχείο μαρκάρει τα δένδρα για κόψιμο και ο προορισμός τους είναι να γίνουν θερμαντικό υλικό και όπως μας πληροφορεί ο κος Τσακίρης η χρήση αυτών των ξύλων είναι μονόδρομος  μιας και είναι η μοναδική που οικονομικά αποδίδει..

 Συνεχίζοντας λέει  «σίγουρα υπάρχουν πολλοί τρόποι. Η ελληνική ξυλεία είναι συχνά άριστης ποιότητας για συγκεκριμένες χρήσεις και κάποτε είχε και εξαγωγικό προφίλ. Ομως στο σύγχρονο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον χρειάζεται πιστοποίηση, έρευνα, επένδυση στην καινοτομία, σε ένα υλικό που αναμφισβήτητα θα είναι το υλικό του μέλλοντος (λόγω της απορρόφησης και μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα). Για παράδειγμα, κοιτάξτε τα έπιπλα που γίνονται από μικρά τεμάχια ξυλείας που κάνουμε εισαγωγή από τις προηγμένες τεχνολογικά χώρες. Για αυτό χρειάζεται εξειδικευμένη εκπαίδευση, επενδύσεις σε σχετικές υποδομές που θα δώσουν όμως αποτελέσματα όχι μέσα στην επόμενη προεκλογική περίοδο… Βλέπετε στα δάση σχεδιάζουμε με ορίζοντα τουλάχιστον 20ετίας και αυτό δεν αρέσει στους πολιτικούς, που θέλουν πολύ πιο… κοντινούς ορίζοντες».

Η αποκατάσταση μετά την πύρινη λαίλαπα

Οι φωτιές ακόμα κάνουν στάχτη ότι βρεθεί στο δρόμο τους.Οι  καπνοί από τα καμένα και τις αναζωπυρώσεις κάνουν αποπνικτική την ατμόσφαιρα και μαυρίζει την ψυχή μας.  Στην ερώτηση για τη στιγμή που θα μπουν μηχανήματα ,που θα  αρχίσουν να κόβουν τους καρβουνιασμένους κορμούς, η άποψη του  είναι πως αυτό δεν πρέπει να γίνεται πάντα:

«Συχνά η διατάραξη π.χ. από μηχανήματα μπορεί να είναι καταστροφική για τη φυσική αναγέννηση. Κάποτε όμως, όταν έχει μεγάλες κλίσεις, χρειάζεται να κόβονται κάποια δέντρα και να τοποθετούνται ως κορμοπλέγματα για την αποφυγή της διάβρωσης. Εξαρτάται από την κάθε περιοχή, το ανάγλυφο, την ένταση της φωτιάς, εάν έχουν διασωθεί κορυφές από ώριμα δέντρα που θα «σπείρουν» τους καρπούς τους, ή εάν τα καμένα δέντρα και οι θάμνοι μπορούν να βλαστήσουν ξανά από τις ρίζες τους κ.ά. Στη φύση δεν είναι εύκολο να λες «ναι» ή «όχι» αλλά να προσαρμόζεις τη δραστηριότητά σου ανάλογα με την κάθε περίπτωση».

 «Τα καυσόξυλα θα πλημυρίσουν την αγορά  »

 «Φθηνότερα έως και 25% συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά θα προμηθεύονται οι ξυλέμποροι και κατ’ επέκταση οι πολίτες όλης της χώρας ορισμένες κατηγορίες και είδη δασικών προϊόντων πρωτογενούς παραγωγής, σύμφωνα με απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας». Ρωτήσαμε λοιπόν τον κ. Τσιακίρη αν αυτό είναι καλό ή κακό για το δάσος.

«Το δάσος δεν καταλαβαίνει από καλό και κακό»  «Είναι «καλύτερο» για τους εμπόρους και την αλυσίδα παραγωγής αλλά τα έσοδα του κράτους και των δήμων θα μειωθούν. Στο δάσος ίσως οι πιέσεις για λαθραία καυσόξυλα να είναι μικρότερες, αυτό εξαρτάται πολύ από τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Oμως η ουσία είναι ότι το να καίμε ακόμη (έστω και φθηνότερα) καυσόξυλα είναι εντελώς πρωτόγονο (και από την άποψη του συντελεστή απόδοσης καταστροφικά χαμηλό), όταν θα έπρεπε να επενδύσουμε στη μόνωση, στην αυτο-παραγωγή ρεύματος με ηλιακά πάνελ, στην παθητική γεωθερμία, στη σύγχρονη τεχνολογία ψύξης-θέρμανσης κ.τ.λ. Η πολιτική μείωσης των φόρων είναι απλά πολιτική χωρίς μακρόπνοο όραμα».

 Στην Ελλάδα ακολουθούμε εδώ και δεκαετίες τη «φυσική δασοπονία», επιλέγουμε να αφήνουμε το δάσος να αναγεννιέται μόνο του, είτε από τον σπόρο των μητρικών δέντρων είτε από τα πρέμνα (το υπόλειμμα δηλαδή του κορμού μετά την κοπή) είτε από τις ρίζες τους. Και έτσι καταλαβαίνουμε γιατί η Πάρνηθα θα είναι δύσκολο να αποκτήσει ξανά εκτεταμένα ελατοδάση και γιατί τα πλατάνια λιγοστεύουν από την ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους, που μπορεί τελικά να τα αφανίσει σε όλη τη χώρα.

Υπάρχουν βέβαια και άλλα θέματα που όταν σου τα εξηγήσει κάποιος πιο ειδικός αλλάζει ο τρόπος να τα βλέπεις. Oπως είναι ο πεσμένοι κορμοί στο δάσος, τα μυρμήγκια στα δέντρα, οι αρκούδες και οι λύκοι που αρχίζουν οι πληθυσμοί τους να αναγεννιούνται. Ολα αυτά είναι κάτι καλό ή κάτι κακό;

Τα πάντα πρέπει να αξιολογούνται ανά περίπτωση.

Το νεκρό ξύλο είναι ζωή για το δάσος και οι κορμοί πρέπει να μένουν εκεί που είναι γιατί επιτελούν έναν εξαιρετικό οικολογικό ρόλο αφού φιλοξενούν εκατομμύρια οργανισμούς, από τους δρυοκολάπτες, μέχρι τα ξυλοσηπτικά μανιτάρια, τα έντομα, τους μικροοργανισμούς και στο τέλος γίνονται ένα με το έδαφος. Ομως μέσα σε ένα αστικό περιβάλλον, ή ένα ξηρό μεσογειακό δάσος, ίσως είναι πρόβλημα (ιδιαίτερα εάν είναι εύφλεκτοι) και αυτό όχι πάντα. Εξαρτάται βέβαια και από το είδος του δέντρου, αλλά γενικά εκεί προτιμάμε να τα απομακρύνουμε για λόγους ασφαλείας. Oσον αφορά τα διάφορα ζώα του δάσους, αυτά είναι το ίδιο το δάσος! Εκατομμύρια χρόνια συμβίωσης τα έκαναν αδιαχώριστα και έτσι δεν υπάρχει «καλό» ή «κακό». Το κάθε πλάσμα είναι μέρος μιας μεγάλης κοινότητας, της δασοβιοκοινότητας, αλληλένδετα όλα με απίθανους τρόπους που η επιστήμη σιγά-σιγά ανακαλύπτει. Το «καλό» και το «κακό» (αναφορικά με την αύξηση του πληθυσμού της αρκούδας για παράδειγμα) είναι υποκειμενικές έννοιες και συχνά έχουν μόνο βραχυπρόθεσμη οικονομική σημασία για τους ανθρώπους. Φυσικά είναι απαράδεκτο να γίνονται μεγάλα έργα μέσα στα δάση χωρίς να προβλέπουμε σωστά μέτρα μετριασμού της επίδρασής τους στο φυσικό περιβάλλον, γι’ αυτόν τον λόγο τώρα γίνονται έργα αποτροπής συγκρούσεων με τα θηλαστικά, πράσινες γέφυρες κ.τ.λ., αφού ήδη έχουν σκοτωθεί πολλά ζώα στους δρόμους και έχουν κινδυνεύσει χιλιάδες ζωές. Χρειάζεται να σχεδιάζουμε στον «δρόμο της φύσης» και όχι ενάντια στη φύση!».

Εύλογα ακολουθεί η ερώτηση τι θα πρότεινε ο ίδιος :

Δεν υπάρχει «αιμορραγία» δασών, «τα δάση (συνολικά) αυξάνονται στη χώρα, όσο και εάν αυτό φαίνεται παράδοξο. Αρκεί να δείτε τις αεροφωτογραφίες των δασικών χαρτών το έτος 1945 και σήμερα. Πράγματι αιμορραγούν κάποια δάση, κυρίως τα εύφλεκτα, κοντά στις παράλιες ζώνες, στους υγρότοπους και στα ποτάμια, στη ζώνη μείξης οικισμών – δάσους και κάποια σπάνια δάση όπως τα απομονωμένα ελατοδάση στη Νότια Ελλάδα που δύσκολα θα αναγεννηθούν ξανά με τις κλιματικές αλλαγές που ζούμε εάν καούν. Τι θα έκανα; Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, θα εφάρμοζα όμως την πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Δάση του 2018 που αποτέλεσε κοινό τόπο επιστημόνων και πολιτών και έχει ορίζοντα 20ετίας και θα προχωρούσα άμεσα σε «παραγωγικές αναδασώσεις» με ήμερα και άγρια καρποφόρα και οπωροφόρα δέντρα, αντικαθιστώντας όπου είναι δυνατόν τα πεύκα με χαρουπιές και άλλα τέτοια δέντρα, για να επαναδημιουργηθούν τα γνωστά μας αγρο-δασο-λιβαδικά παραγωγικά τοπία των νησιών και της ορεινής Ελλάδας. Να δώσω κίνητρα να ασχοληθεί ξανά ο κόσμος επαγγελματικά στην ύπαιθρο, ιδίως οι κτηνοτρόφοι με την εκτατική κτηνοτροφία μικρής κλίμακας (με γίδια, πρόβατα, τοπικές φυλές αγελάδων) στη βάση της αειφορίας και της βοσκοϊκανότητας κάθε περιοχής. Αυτά τα επαγγέλματα θεωρήθηκαν παλαιότερα «εχθροί» του δάσους, ιδιαίτερα όταν λειτουργούσαν ανεξέλεγκτα, αλλά σήμερα μπορούν να αποτελέσουν τους αληθινούς φρουρούς του! Το γνωρίζω καλά από τη δουλειά μου ότι οι νέοι θέλουν, αλλά σήμερα κυρίως επιδοτούνται για να κάνουν νέες πτηνοτροφικές μονάδες, με χιλιάδες κοτόπουλα που τρέφονται με σόγια από τα αποψιλωμένα δάση του Αμαζονίου! Επιπλέον χρειαζόμαστε έναν «αντιπυρικό» νόμο για την προστασία κατοικιών και οικισμών, σε αντιστοιχία με τον αντισεισμικό, κάτι για το οποίο θα ακούσετε περισσότερα στο άμεσο μέλλον».

Επίλογος

Καταλήγοντας αναφέρθηκε στο βιβλίο  της Σούζαν Σίμαρντ, καθηγήτριας στην έδρα της Δασοπονίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά, με τίτλο: «Finding the Mother Tree: Uncovering the Wisdom and Intelligence of the Forest», τα συμπεράσματα μιας ζωής στην έρευνα για τα δάση. Η γυναίκα αυτή το 1997 με μια εργασία μόλις τριών σελίδων στο περιοδικό «Nature» (S. Simard et al. Nature388, 579–582; 1997), πασίγνωστο για την επιλεκτικότητά του ως προς τις επιστημονικές εργασίες, το ανάγκασε να αφιερώσει ακόμη και το εξώφυλλό του στα ευρήματά της.

Συγκεκριμένα για την αποκάλυψη, μετά από πολύ προσεκτικές παρατηρήσεις, ότι στα δάση, μεταξύ των δέντρων αντί για το στερεότυπο «αέναος ανταγωνισμός για τροφή-νερό-χώρο-φως» υπάρχει κάτι πιο βαθύ που τα ενώνει. Υπάρχει και κάτι που η ακριβής αλλά και εκπληκτική διατύπωση του ρόλου του είναι «συνειδητή συνεργασία». Τα δέντρα δεν διαθέτουν εγκέφαλο αλλά συνδέονται μεταξύ τους με κάτι που θυμίζει τα νευρωνικά δίκτυα, αποκαθιστώντας μεταξύ τους ένα είδος Διαδικτύου. Η Σίμαρντ το αποκάλεσε μάλιστα «www», από το «woodwideweb». Η επικοινωνία γίνεται συνήθως με τη βοήθεια ενός υπόγειου δικτύου μυκήτων, που κάποιες φορές εμείς μόνο βλέπουμε επιφανειακά σημάδια του, τα «μανιτάρια», και με απληστία και βαρβαρότητα θερίζουμε όπως-όπως. (Στην Ελλάδα χρειάζεται σχετική νομοθεσία, με εκπαίδευση, έλεγχο, πιστοποίηση των εδώδιμων μανιταριών, κάτι που προτάθηκε από το 2015 και ολοκληρώθηκε μετά από εξαντλητικό διάλογο 3 ετών. Το πόρισμα είναι στα χέρια του υπουργείου Περιβάλλοντος από το 2019 και μπορεί να προχωρήσει άμεσα με πολλά κέρδη τόσο για τους κατοίκους των ορεινών περιοχών και της αλυσίδας παραγωγής όσο και για την πάταξη της λαθρο-συλλογής.)

Η Σίμαρντ απέδειξε ότι στα δάση υπάρχουν τα δέντρα-μητέρες, τα γηραιότερα συνήθως δέντρα, που όχι μόνο με τις βαθιές ρίζες τους φέρνουν νερό στην επιφάνεια και επωφελούνται από αυτό νεαρότερα δέντρα, αλλά απέδειξε και ότι για παράδειγμα ένα έλατο που προσβλήθηκε από το σκουλήκι Choristoneura occidentalis μέσα από το δίκτυο των μυκήτων «σήμανε συναγερμό» εκκρίνοντας κάποιες ουσίες, ειδοποιήθηκαν τα γύρω δέντρα και άρχισαν να παράγουν ένζυμα κατά του επίδοξου εχθρού! Επίσης κάποια λειτουργούν ως πραγματικές μητέρες προς τα «μικρά» τους, στέλνοντας σάκχαρα, νερό, ωφέλιμα συστατικά και πληροφορίες για πιθανούς κινδύνους.

Πηγή

Το δάσος που (δεν) αγαπήσαμε

O δασολόγος Ρήγας Τσιακίρης εξηγεί γιατί κάθε δραστηριότητα σχετική με τους πνεύμονες πρασίνου πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση. Τι αναφέρει για τις πολιτικές επιλογές των τελευταίων δεκαετιών και τι προτείνει για την προστασία και την αξιοποίηση των δασών

Το άρθρο «Τη φωτιά δεν τη σβήνεις με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα το καλοκαίρι, τη σβήνεις από τον χειμώνα» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Eiναι σαν να αρρώστησε βαριά το σώμα της και του ”μειναν μονάχα τα οστά, καθώς ξεπλύθηκε το παχύ και απαλό της χώμα. Ενώ παλιά κι οι γήλοφοι και τα λεγόμενα βραχώδη της πεδία γεμάτα ήτανε με πλούσια γη, και τα βουνά της γύρω δασωμένα. Τώρα, θάμνοι φυτρώνουν στα βουνά, μονάχα για τις μέλισσες τροφή. Δεν πέρασε πολύς καιρός όταν τα δέντρα ήταν ακόμα σώα και πρόσφεραν το ξύλο τους για τις μεγάλες οροφές των οικοδομημάτων. Το ετήσιο νερό της Αττικής το πρόσφερε ο (όμβριος) Δίας, δεν έρρεε ανεξέλεγκτα από την αποψιλωμένη γη στη θάλασσα, αλλά το συγκρατούσε το χώμα, το απορροφούσε και το αποταμίευε σε κοιλότητες, και υπήρχε άφθονο παντού νερό στις κρήνες, στα ποτάμια, στις πηγές…».

Πριν από χιλιετίες, η Ελλάδα ήταν καταπράσινη, αυτό όμως άλλαξε ιδίως κατά τα ιστορικά χρόνια. Οι αρχαίοι Ελληνες πίστευαν πως οι θεοί και οι θεές προστάτευαν τα δάση (δέντρα, ζώα, πουλιά), αλλά αυτό ίσχυε μόνο σε ιερά άλση. Σε άλλες περιοχές τα δάση καταστρέφονταν με υλοτομίες, βοσκή και πυρκαγιές, όπως καταδεικνύεται στο βιβλίο «Δάση και περιβάλλον στην αρχαία Ελλάδα» του Γεωργίου Θ. Τσουμή (Univercity Studio Press, Θεσσαλονίκη). Ακόμα και αυτά, θα πρέπει να βρίσκονταν υπό διαρκή απειλή, καθώς υπήρχαν πολλοί νόμοι για την προστασία τους.

Η καταστροφή των δασών ήταν ένα τίμημα για την επιβίωση και την ανάπτυξη πολιτισμών στην περιοχή της Μεσογείου. Η χλωρίδα και η πανίδα της Δυτικής Μακεδονίας, σε προϊστορικά (μέχρι 120.000.000) χρόνια, ήταν πολύ διαφορετική (δέντρα ως 120 μέτρα ψηλά, ελέφαντες, ιπποπόταμοι) και βρέθηκε πέτρινο τσεκούρι με λαβή ηλικίας 100.000 χρόνων. Συνέπειες της διαχρονικής αποδάσωσης υπάρχουν σήμερα (γυμνά βουνά, διάβρωση, χείμαρροι, πλημμύρες) και αναδάσωση ουσιαστικά δεν γίνεται.

Στην αρχαία Ελλάδα, το φυσικό περιβάλλον συμβίωνε αρμονικά με τη φύση, σε αντίθεση με τους Ρωμαίους που την έβλεπαν «περισσότερο ως αντικείμενο εκμετάλλευσης, για να ικανοποιούν τις ανάγκες και τα συμφέροντά τους. 

Ο Αριστοτέλης μάς πληροφορεί ότι σε μερικές πόλεις τα δάση τα επόπτευαν οι «υλωροί», δασοφύλακες δηλαδή, οι οποίοι είχαν φυλάκια και κάνανε περιπολίες. Ο Πλάτων γράφει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις η προστασία των δασών επιβαλλόταν από τους ίδιους τους νόμους, ακόμα και στις ιδιωτικές εκτάσεις. Ο ιδιοκτήτης έπρεπε να πάρει ειδική άδεια, για να κόψει τα δένδρα στη γη του, ενώ σε άλλες περιπτώσεις υποχρεωνόταν να φυτέψει δέντρα. Επίσης υπήρχαν ποινές – πρόστιμα για τους υπαίτιους πυρκαγιών.

«Γενικά οι νόμοι διέφεραν από περιοχή σε περιοχή» αναφέρουν οι δύο συγγραφείς. «Στο σύνολό τους όμως οι τοπικοί δικαστικοί νόμοι προστάτευαν τα ιερά δάση από κάθε είδους παραβιάσεις και πολλά δάση, όπως μας γράφει ο Παυσανίας, είχαν ιερείς ως φύλακες».

Οι ποινές για τους παραβάτες ήταν αυστηρές. Μαστίγωμα για τους δούλους ή τους ξένους και πρόστιμα για τους πολίτες. Εκτός από τις νομικές διατάξεις, εξίσου εκφοβιστικό ρόλο είχαν και οι θρησκευτικές κατάρες ή η θεία Δίκη. Μερικοί φιλόσοφοι, όπως ο Πυθαγόρας και ο Εμπεδοκλής, πίστευαν πως τα δένδρα είχαν τη δική τους ψυχή, όπως και οι άνθρωποι. Έτσι θεωρούσαν την κοπή των δένδρων ως ένα είδος φόνου.

Πάντως, σύμφωνα με όσα σημειώνει στην ίδια έκδοση η Βασιλική Δήμου, λέκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, «ήδη από την ομηρική εποχή η έντονη βόσκηση καθιστούσε άγονα τα εδάφη, τα δάση κόβονταν για την επέκταση οικισμών ή χωραφιών και οι θάμνοι χρησιμοποιούνταν ως καύσιμη ύλη. Τα περισσότερα δάση και κυρίως εκείνα που ήταν προσιτά υπέστησαν μεγάλη πτώση της παραγωγικότητάς τους λόγω κακής διαχείρισης, ενώ παράλληλα η αλματώδης αύξηση των αναγκών σε ξύλο οδήγησε τον ελλαδικό χώρο από τους αρχαϊκούς χρόνους ακόμη στην ξυλένδεια. Γενικότερα τα 2/3 των αρχικών δασών του πλανήτη μας είχαν ήδη στους αρχαϊκούς χρόνους καταστραφεί».

«Η τέχνη της ναυπηγικής, η οποία ήταν πολύ σημαντική για τους αρχαίους, απαιτούσε αρκετά μεγάλες ποσότητες ξυλείας. Η κατασκευή μιας τριήρους απαιτούσε την κοπή περίπου 100 στρεμμάτων δάσους χαλεπίου πεύκης. Επίσης η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών από τα μεταλλεία του Λαυρίου ήταν ένας πρόσθετος λόγος της καταστροφής των δασών της Αττικής». 

Η Αθήνα ήταν αποδασωμένη

«Η εκμετάλλευση και καταστροφή των δασών άρχισε από περιοχές με τη μεγαλύτερη ζήτηση κοντά σε πόλεις και περιοχές με λατομεία όπου επίσης χρειάζονταν ξυλεία», υπογραμμίζουν ο Ευάγγελος Ι. Μανωλάς, η Παρασκευή Π. Καρανικόλα και ο Στυλιανός Α. Ταμπάκης, από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. «Η περιοχή γύρω από την Αθήνα είχε ήδη αποδασωθεί και μετατραπεί σε άγονη την εποχή του Πλάτωνα, και η Εύβοια, περιοχή στην οποία αρχικά υπήρχαν πολλά δάση, άρχισε να παράγει κατώτερης ποιότητας ξύλο από την εποχή κατά την οποία η ξυλεία της χρησιμοποιήθηκε σε εκτεταμένες εργασίες στα ορυχεία του Λαυρίου».

«Περιοχές με λιγότερη βροχόπτωση όπως η νότια Ελλάδα ανέκαμπταν πολύ αργά σε σχέση με άλλες περιοχές. Οι περιοχές που ήταν γνωστές ως πηγές καλής ξυλείας στην ακμή της κλασσικής περιόδου ήταν ορεινές περιοχές με μεγαλύτερη από το μέσο όρο βροχόπτωση, π.χ. Μακεδονία. Τα δάση καταστρέφονταν και από δασικές πυρκαγιές. Αναφορές για καταστροφή των δασών από δασικές πυρκαγιές έχουν γίνει από τον Όμηρο (8ος π.Χ. αι.) και τον Ησίοδο (8ος π.Χ. αι.) αλλά και μεταγενέστερους συγγραφείς όπως ο Θουκυδίδης (460-396 π.Χ.). Τα δάση καίγονταν από φυσικά αίτια αλλά και από ανθρώπινες ενέργειες. Ο Πλάτωνας αναφέρει ότι στην Αττική με το έντονο μεσογειακό κλίμα, τα πυκνά πευκοδάση και τους πολλούς κατοίκους, οι πυρκαγιές ήταν πολύ συχνές. Επίσης, δεν έλειπαν και οι εμπρησμοί: Ο Σοφοκλής (496-406 π.Χ.) έγραψε το δράμα ‘Ναύπλιος πυρκαεύς’ και ο Αισχύλος (525-456 π.Χ.) το δράμα ‘Προμηθεύς πυρκαεύς’. Επίσης, εμπρησμοί συνέβαιναν και κατά την περίοδο πολεμικών συρράξεων. Ο Ξέρξης κατά τη διάρκεια της Περσικής εισβολής στην Ελλάδα έκαιγε τα δάση. Οι Αιτωλοί έβαζαν φωτιά στα δάση για να δημιουργήσουν προβλήματα στα στρατεύματα του Αθηναίου στρατηγού, Δημοσθένη, ο οποίος αργότερα έκανε το ίδιο εναντίον των Σπαρτιατών στη Σφακτηρία».

Αγγελική Κώττη https://www.liberal.gr/

Το άρθρο Η καταστροφή των δασών, κάψιμο, πυρκαγιά, είναι κληρονομιά που μας άφησαν οι πρόγονοι μας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το Ρουμάνι  στα Πλατανούλια είναι ένα από τα πιο σπάνια δάση μαύρης βελανιδιάς ίσως και το  μοναδικό στην Ελλάδα σε κάμπο. Είναι παραποτάμιο δάσος στις όχθες του Πηνειού και μαζί με το αντίστοιχο στη Φαλάνη είναι μια όαση μέσα στον τεράστιο Θεσσαλικό κάμπο. Τα τελευταία χρόνια μια ασθένεια έχει αποδεκατίσει τις βελανιδιές που πολλές κείτονται πεσμένες κάτω εδώ και χρόνια και λιγοστές που στέκονται όρθιες είναι ήδη πεθαμένες, σαν “μαύρα φαντάσματα”. Η εγκατάλειψη του δάσους το απειλεί με ερημοποίηση.

Το Ρουμάνι Πλατανουλίων ανήκει στον Δήμο Τυρνάβου και επιτηρείτε από το Δασαρχείο Λάρισας ενώ έχει χαρακτηριστεί προστατευόμενο. Ευδοκιμούν πολλά είδη φυτών και θάμνων ακόμη και αρωματικά φυτά για όσους γνωρίζουν. Ο Πηνειός που κυλά ανάμεσα του είναι άγριας ομορφιάς αλλά και επικίνδυνος . Υπάρχει κιόσκι και παγκάκια και αρκετοί χώροι για περπάτημα και πικ νικ. Πρωτομαγιά σήμερα και θα απολαύσετε πολλά αγριολούλουδα με συντροφιά τα αηδόνια.

https://youtu.be/5XvBR5yuCKA

Κάποτε είχε μεγάλο πληθυσμό πουλιών που φώλιαζαν στο πυκνό δάσος αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν λιγοστέψει λόγω έλλειψης δέντρων. Μια επίσκεψη θα σας ανταμείψει και ίσως ευαισθητοποιήσει κάποιους αρμόδιους να σώσουν πριν είναι αργά έναν τέτοιο παράδεισο στο κάμπο μας.

[ngg src=”galleries” ids=”54″ display=”basic_thumbnail”]

Το άρθρο Πρωτομαγιά στο δάσος στα Πλατανούλια όπως παλιά Φώτο-βίντεο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.