Ψηφιακό ευρώ τι είναι, τι ψήφισε η Ευρωβουλή και ποιοι είναι οι προβληματισμοί

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του για το νομοθετικό πλαίσιο του ψηφιακού ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις τελικές διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι το ψηφιακό ευρώ τίθεται άμεσα σε κυκλοφορία, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την υλοποίησή του τα επόμενα χρόνια.

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια ηλεκτρονική μορφή του ευρώ, η οποία θα εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και θα έχει ακριβώς την ίδια αξία με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα. Δεν πρόκειται για κρυπτονόμισμα, όπως το Bitcoin, ούτε θα αντικαταστήσει τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Στόχος του είναι να προσφέρει έναν ασφαλή ευρωπαϊκό τρόπο ηλεκτρονικών πληρωμών, ο οποίος θα λειτουργεί παράλληλα με τα μετρητά και τις υπάρχουσες τραπεζικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι πολίτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ για αγορές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές συναλλαγές και μεταφορές χρημάτων, ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο σε ορισμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι η βασική χρήση του θα είναι δωρεάν για τους πολίτες και ότι θα προβλέπονται ισχυρές εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ένα ακόμη βασικό σημείο της απόφασης είναι ότι τα μετρητά θα συνεχίσουν να αποτελούν νόμιμο μέσο πληρωμής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει ότι το ψηφιακό ευρώ δεν έρχεται για να καταργήσει τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα, αλλά για να λειτουργήσει συμπληρωματικά, δίνοντας στους πολίτες μία ακόμη επιλογή στις καθημερινές τους συναλλαγές.

Παρά τις διαβεβαιώσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, δεν λείπουν οι προβληματισμοί. Ένα μέρος των πολιτών και αρκετοί ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικότητας, καθώς θεωρούν ότι η ευρύτερη χρήση ενός ψηφιακού νομίσματος θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε μεγαλύτερο έλεγχο των συναλλαγών. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απαντά ότι δεν θα έχει πρόσβαση στα προσωπικά στοιχεία των καθημερινών πληρωμών των πολιτών και ότι η προστασία της ιδιωτικότητας αποτελεί βασική προτεραιότητα του σχεδιασμού.

Ένας ακόμη προβληματισμός αφορά το ενδεχόμενο να επιβληθούν όρια στο ποσό ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να διατηρεί κάθε πολίτης. Ένα τέτοιο μέτρο εξετάζεται ώστε να μην αποσυρθούν μαζικά καταθέσεις από τις εμπορικές τράπεζες, χωρίς όμως να έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Υπάρχουν επίσης φόβοι ότι σε βάθος χρόνου θα μπορούσε να περιοριστεί σταδιακά η χρήση των μετρητών ή να δημιουργηθούν νέοι μηχανισμοί ελέγχου των οικονομικών συναλλαγών. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ότι τα μετρητά θα παραμείνουν διαθέσιμα και προστατευμένα από τη νομοθεσία.

Οι υποστηρικτές του ψηφιακού ευρώ εκτιμούν ότι θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή οικονομική ανεξαρτησία, θα μειώσει την εξάρτηση από διεθνή δίκτυα πληρωμών και θα προσφέρει έναν σύγχρονο, ασφαλή και αξιόπιστο τρόπο ηλεκτρονικών συναλλαγών για όλους τους πολίτες της ευρωζώνης.

Το ψηφιακό ευρώ δεν αναμένεται να κυκλοφορήσει άμεσα. Μετά τη σημερινή απόφαση της Ευρωβουλής θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη και, εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία, θα πραγματοποιηθούν δοκιμές πριν από την τελική εφαρμογή του.