Περισσότεροι από 200.000 νέοι στην Ισπανία υπέβαλαν μέσα σε έναν μήνα αίτηση για να λάβουν 400 ευρώ και να τα διαθέσουν είτε σε βιβλία, συναυλίες, κινηματογράφο και ψηφιακές υπηρεσίες είτε, για πρώτη φορά, σε μουσικά όργανα, καλλιτεχνικά υλικά και πολιτιστικά μαθήματα.

Πρόκειται για την πέμπτη έκδοση του Bono Cultural Joven, του Πολιτιστικού Μπόνους Νέων που δημιούργησε το ισπανικό υπουργείο Πολιτισμού το 2022. Δικαιούχοι της φετινής ενίσχυσης είναι όσοι γεννήθηκαν το 2008 και συμπληρώνουν τα 18 τους χρόνια μέσα στο 2026.

Το πρόγραμμα απευθύνεται συνολικά σε 561.459 νέους με ισπανική υπηκοότητα ή νόμιμη διαμονή στη χώρα, καθώς και σε αιτούντες άσυλο, ανθρώπους που τελούν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας και νέους αλλοδαπούς που είχαν τεθεί υπό κρατική επιτροπεία και βρίσκονται στη διαδικασία απόκτησης άδειας παραμονής.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να φτάσει φέτος στο 85% των δυνητικών δικαιούχων, δηλαδή σε περίπου 477.000 νέους. Το 2025 το μπόνους χρησιμοποίησαν 366.000 άνθρωποι, αριθμός αυξημένος κατά 8% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά και αντίστοιχος περίπου στο 70% όσων μπορούσαν να το ζητήσουν.

Από την έναρξη του προγράμματος, περισσότεροι από 1,29 εκατομμύρια νέοι έχουν λάβει την ενίσχυση. Για πρώτη φορά, όμως, τα 400 ευρώ δεν προορίζονται αποκλειστικά για την κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων και θεαμάτων. Η νέα εκδοχή του μπόνους επιχειρεί να χρηματοδοτήσει και την ίδια τη δημιουργία.

Οι δικαιούχοι μπορούν πλέον να αγοράσουν μουσικά όργανα και υλικά καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά και να παρακολουθήσουν πολιτιστικά μαθήματα και εργαστήρια.

Κατά την αίτηση επιλέγουν ανάμεσα σε δύο τρόπους αξιοποίησης των χρημάτων. Στον πρώτο, τα 400 ευρώ μοιράζονται σε τρεις κατηγορίες: έως 200 ευρώ για ζωντανές και οπτικοακουστικές τέχνες, πολιτιστική κληρονομιά, μέσα καλλιτεχνικής δημιουργίας και καλλιτεχνικά υλικά, έως 100 ευρώ για πολιτιστικά προϊόντα σε φυσική μορφή και έως 100 ευρώ για ψηφιακές υπηρεσίες.

Η δεύτερη επιλογή επιτρέπει να διατεθεί ολόκληρο το ποσό σε μία μόνο κατηγορία: σε πολιτιστικά μαθήματα και εργαστήρια, σε μουσικό όργανο ή σε μέσα και υλικά καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Μετά την έγκριση της αίτησης, οι δικαιούχοι έχουν έναν χρόνο για να χρησιμοποιήσουν το ποσό μέσω προπληρωμένης κάρτας, την οποία μπορούν να έχουν ψηφιακά στο κινητό τους ή να παραλάβουν σε φυσική μορφή. Το μπόνους γίνεται δεκτό σε 3.952 επιχειρήσεις και πολιτιστικούς οργανισμούς σε ολόκληρη την Ισπανία, ενώ οι αιτήσεις παραμένουν ανοιχτές έως τις 31 Οκτωβρίου.

Πίσω από τους μεγάλους αριθμούς, ωστόσο, παραμένει μια ταξική αντίφαση. Η μοναδική μέχρι σήμερα μελέτη για τη χρήση του μπόνους ανάλογα με το εισόδημα, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2022, έδειξε ότι το δημόσιο χρήμα για τον πολιτισμό καταλήγει ευκολότερα σε όσους διαθέτουν ήδη περισσότερους πόρους.

Στα νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα άνω των 83.000 ευρώ, το μπόνους αξιοποίησε το 68,9% των νέων που το δικαιούνταν. Στις οικογένειες που ζουν με λιγότερα από 9.400 ευρώ τον χρόνο, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίστηκε στο 30%.

Η διαφορά δεν αποδεικνύει ότι οι φτωχότεροι νέοι ενδιαφέρονται λιγότερο για τον πολιτισμό. Δείχνει ότι ακόμη και μια οριζόντια οικονομική ενίσχυση προϋποθέτει ενημέρωση, ψηφιακή ταυτοποίηση, εξοικείωση με τη γραφειοκρατία και πραγματική πρόσβαση σε πολιτιστικές υποδομές και δραστηριότητες, η οποία δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα.

Χαμηλότερη συμμετοχή καταγράφεται επίσης στους νέους που ζουν σε μικρότερους δήμους και στους δικαιούχους χωρίς ισπανική υπηκοότητα. Για να περιορίσει το χάσμα, το υπουργείο συνεργάζεται φέτος με την Πλατφόρμα του Τρίτου Τομέα, η οποία εκπροσωπεί οργανώσεις που εργάζονται με ανθρώπους σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Το ισπανικό μπόνους δεν λύνει από μόνο του το πρόβλημα της άνισης πρόσβασης στον πολιτισμό. Κάνει, όμως, κάτι που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παραμένει πολιτικά αδιανόητο: αντιμετωπίζει την πολιτιστική συμμετοχή ως δικαίωμα που αξίζει δημόσια χρηματοδότηση και όχι ως πολυτέλεια που αρχίζει όταν περισσέψουν χρήματα.

Οι 200.000 αιτήσεις μέσα στον πρώτο μήνα δείχνουν ότι, όταν το κράτος βάζει πραγματικά χρήματα πίσω από τη λέξη «πολιτισμός», οι νέοι ανταποκρίνονται.

lifo.gr

🔥 Διαβάζονται περισσότερο