Αγία Όλγα Ισαπόστολος – Βασίλισσα των Ρως

Μεγάλη η μεταμορφωτική δύναμη της πίστεως εις την  χάρη  του Αγίου Τριαδικού Θεού. Αλλάζει ριζικά τον άνθρωπο που πιστεύει στον Χριστό και τον μεταμορφώνει. Πολλές έχουμε περιπτώσεις ανθρώπων των οποίων η σκληρή καρδιά όχι μόβνο μαλάκωσε από τον Θεϊκό Λόγο, αλλά έφθασε στο σημείο να γίνει δοχείο θείας χάριτος.

Ο Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός διακήρυξε «ου γαρ ήλθον καλέσαι δικαίους αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν» (Ματθ. 9, 13), που ειπώθηκαν με αφορμή την επιτίμηση των Φαρισαίων προς τον Χριστό, διότι συναναστρέφονταν τελώνες και πόρνες, βρίσκουν εφαρμογή σε κάθε εποχή. Στο Συναξάρι συναντάμε περιπτώσεις ανθρώπων που νέοι ήταν εναντίον του Χριστιανισμού, μετανόησαν και αγωνίστηκαν σθεναρά για την Αλήθεια και τη Σωτηρία των ανθρώπων και τελικά η Αγίας μας Εκκλησία τους ονόμασε Αγίους και Ισαποστόλους, δηλαδή ισάξιους των Αποστόλων.

Μια ξεχωριστή , τέτοια, περίπτωση αποτελεί η Αγία Όλγα η ισαπόστολος. Η πρώτη  βασίλισσα Αγία των Ρως, των προγόνων των σημερινών Ρώσων και Ουκρανών. Η χρονολογία γεννήσεως της Όλγας δεν είναι γνωστή. Γνωστό είναι ότι ήταν κόρη  βαράγγων ευγενών και γεννήθηκε στο Πσκόβ. Το όνομά της ήταν Χέλγκα. Σε πολύ μικρή ηλικία το 903 μ.Χ. παντρεύτηκε τον Ιγκόρ, μετέπειτα  βασιλιά των Ρως. Το 945 ο Ιγκόρ δολοφονείται από τους Δρεβλιανούς κατά τη συλλογή φόρου υποτελείας. Η εξουσία ανήκει στο γιό τους Σβιάτοσλαβ και επειδή είναι πολύ μικρός η Όλγα ορίζεται επίτροπός του. Πρώτο μέλημα της ήταν να εξοντώσει τους δολοφόνους του άνδρα της, όχι μόνο τους φυσικούς αυτουργούς αλλά όλους τους Δρεβλιανούς. Πολλούς κατέσφαξε, άλλους έβαλε σε καράβια τα οποία βούλιαξε. Χαρακτηριστικά αναφέρεται το εξής: υποσχέθηκε σε κατοίκους πολιορκούμενης πόλης ότι θα αποχωρήσει αν κάθε οικογένεια της χάριζε ένα οικόσιτο περιστέρι. Οι κάτοικοι πίστεψαν και της το πρόσφεραν. Αυτή έβαλε φωτιά στα πόδια των περιστεριών και τα άφησε ελεύθερα. Αυτά επέστρεψαν στη φωλιά τους και έτσι η πόλη καταστράφηκε.

Μετά από αυτά η ψυχή της επαναστάτησε και εγκατέλειψε την ειδωλολατρία και αηδιασμένη  από “το απάνθρωπο εθιμικό δίκαιο της εποχής της”, προσχώρησε στον Χριστιανισμό τον οποίο διακόνησε κατά το υπόλοιπο του βίου της με θυσίες και αυταπάρνηση. Κατηχητής της ήταν ο Κιβιενός ιερέας Γρηγόριος. Η βάπτισή της έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 955 ή 957 μ.Χ. με ανάδοχο τον βυζαντινό αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ζ΄ τον Πορφυρογέννητο, ο οποίος γράφει: «ο Πατριάρχης Πολύευκτος που την βάπτισε της πρόσφερε ως ευλογία σταυρό που πάνω του έγραφε: “Ἡ Ρωσική γη υψώθηκε στην κατά Θεόν ζωή, με το βάπτισμα της ευλογημένης Όλγας“». Για τη διατύπωση αυτή ο μοναχός Ἐπιφάνιος Chernov γράφει ότι υπήρξε προφητική. Επιστρέφοντας στη Ρωσία η Όλγα- Ελένη( το βαπτιστικό της όνομα) άρχισε να κηρύττει το Χριστιανισμό στην απέραντη χώρα. Ο Χριστιανισμός δεν ήταν εντελώς άγνωστος, είχαν μιλήσει πριν για αυτόν έμποροι από το Βυζάντιο. Έγινε Ισαπόστολος με την κυριολεκτική έννοια του όρου και όχι με την μεταφορική. Ήταν ζηλώτρια της νέας πίστεως. Καθένας μπορούσε να το αντιληφθεί. Δίδασκε και με το λόγο της και με το παράδειγμά της.

Πριν τον θάνατό της έπεισε τον γιό της Μεγάλο Ηγεμόνα Σβιατοσλάβο να ασπαστεί τον Χριστιανισμό, αλλά αυτός μετάνιωσε. Τότε η Αγία προέβλεψε τον άγριο θάνατό του και την αιώνια απώλεια. Συγχρόνως προφήτεψε την επικράτηση του Χριστιανισμού στην Ρωσία.

Τρία χρόνια μετά ο γιος της στον πόλεμο με τους Πετσενέγους συνελήφθηκε αιχμάλωτος και αυτοί  έφτιαξαν το κρανίο του κύπελο και το πρόσφεραν στον αρχηγό τους.

Κατά το Ρωσικό Χρονικό η Αγία Όλγα ήταν «η πρόδρομος της Χριστιανικής γης της Ρωσίας, ως η ηώς προηγείται του ηλίου και η αυγή της ημέρας, διότι αυτή έλαμψεν ως η σελήνη εν νυκτί και ηκτινοβόλει μεταξύ των απίστων ως ο μαργαρίτης εν βορβόρῳ».

Κατά την εποχή της βαπτίσεως της Όλγας ο βασιλιάς των Φράγκων Όθων ο Α΄ θέλησε να προσαρτήσει τους ανατολικούς Σλάβους με την μέθοδο της ιεραποστολής. Ο επίσκοπος  Λιβούτιο πέθανε κατά την διαδρομή και ὁ Ἀδαλβέρτος συνάντησε την αδιαφορία της Αγίας και αναγκάστηκε να αποχωρήσει. Οι προαναφερθέντες ήταν αιρετικοί. Παπικοί και όχι Ορθόδοξοι.

Μετά την κοίμηση της Αγίας ο εγγονός της Βλαδίμηρος βασιλιάς των Ρως κατόρθωσε μετά από ένα διπλωματικό μαραθώνιο να παντρευτεί την αδελφή του μεγάλου βυζαντινού αυτοκράτορα Βασιλείου του Β΄, προσφέροντας στην πατρίδα του κύρος και το κυριότερο, κατόρθωσε να κάνει αυτό που δεν κατάφερε η Αγία γιαγιά του‧  την επικράτηση και διάδοση του Ευαγγελικού λόγου στη χώρα των Ρως. Επαληθεύτηκε, όμως, η προφητεία της Αγίας. Επί πλέον ο Βλαδίμηρος βαπτίστηκε στην Εκκλησία του Αγίου Βασιλείου μπροστά στους πρωτάρχοντας της χώρας του. Μαζί με τον Βλαδίμηρο βαπτίστηκαν εκατό άρχοντες.

Να σημειώσουμε ότι  όταν ο γιός της Αγίας βρισκόταν σε εκστρατείες  εκείνη ασχολούνταν με τα εγγόνια της και φυσικά τα είχε γαλουχήσει στην χριστιανική πίστη. Δεν προχώρησε στην βάπτιση σεβόμενη την άρνηση του πατέρα της. Ακόμη να συμπληρώσουμε ότι η Αγία ως επίτροπος του ανήλικου γιού της, όπως γράψαμε, ασκούσε την εξουσία και είχε προσφέρει τεράστιο έργο προς ανακούφιση των υπηκόων.

Σύμφωνα με τον ιερό Συναξαριστή,  «δύσκολα μπορεί να περιγράψει κανείς τις άοκνες προσπάθειές της για την χριστιανική διαφώτιση του Ρωσικού λαού».

Η Αγία Όλγα κοιμήθηκε το 969 ειρηνικά σε μεγάλη ηλικία, την 11η Ιουλίου. Την ημερομηνία αυτή η Αγία μας Εκκλησία τιμά την μνήμη της.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός