Σύμφωνα με τα αγιολογικά κείμενα, ο Δημήτριος έζησε και μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη επί Διοκλητιανού. Λόγω προβλημάτων της αγιολογικής παράδοσης, για τις απαρχές και την προέλευση της λατρείας του έχουν διατυπωθεί από το 19ο αιώνα διάφορες θεωρίες, επικρατέστερη των οποίων μεταξύ των μελετητών είναι ότι δεν υπήρξε Δημήτριος που μαρτύρησε στη Θεσσαλονίκη, αλλά η λατρεία του προέρχεται από το Σίρμιο της Παννονίας.

Σημαντικό κέντρο της λατρείας του είναι η Θεσσαλονίκη, όπου τιμάται από την πρωτοχριστιανική περίοδο και έχει ανεγερθεί βασιλική προς τιμήν του. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους τιμώταν ως θαυματουργός προστάτης της πόλης από εχθρούς πολιορκητές της και κατά την εορτή του πραγματοποιούνταν θρησκευτική και εμπορική πανήγυρις, τα Δημήτρια, που αναβίωσαν τη δεκαετία του 1960 ως πολιτιστική διοργάνωση.

Είναι ένας από τους λαοφιλέστερους αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που εορτάζει τη μνήμη του στις 26 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με την αγιολογική παράδοση, ο Άγιος Δημήτριος μαρτύρησε επί Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.) όταν με την παρακίνηση του Γαλέριου, μέλους της Τετραρχίας, έλαβε χώρα ο πιο σκληρός διωγμός των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Στρατιώτες του Γαλέριου συνέλαβαν τον «μακαριότατο Δημήτριο εκ γένους των περιδόξων» με την κατηγορία ότι συμμετείχε ενεργά στις χριστιανικές συγκεντρώσεις. Ανώνυμος Συναξαριστής πληροφορεί για τη δράση του Αγίου Δημητρίου, αποδίδοντάς του τον τίτλο του «υπάτου» μεταξύ των χριστιανών της Θεσσαλονίκης.

Ο Δημήτριος προσευχόταν στις συγκεντρώσεις στη Χαλκευτική στοά (cryptoporticus) της Ρωμαϊκής Αγοράς της Θεσσαλονίκης και ενίσχυε τους οικονομικά ανήμπορους συμπολίτες του. Δημώδες μεταβυζαντινό κείμενο για το «Μαρτύριον του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλήτου» περιγράφει τη βαθιά θρησκευτική κατάνυξη που επικρατούσε στο ακροατήριο του Δημητρίου.

Οι «Δημεγέρτες» πρόδωσαν τον Δημήτριο στο Γαλέριο («ότι ο Δημήτριος κρατεί εις την πίστη των χριστιανών») ο οποίος διέταξε να συλληφθεί και να κλειστεί στις υπόγειες «καμάρες» παρά του σταδίου που γειτόνευε με το δημόσιο λουτρό. Σύμφωνα με τα αγιολογικά κείμενα ο Δημήτριος κρατήθηκε έγκλειστος «περὶ τῶν καμίνων καμάρας (δημοσίου βαλανείου)», δηλαδή στα προπνιγεία (praefurnia) του ρωμαϊκού λουτρού.

Από το χώρο των φυλακών ο Δημήτριος εμψύχωσε το φίλο του Νέστορα ο οποίος αντιμετώπισε τον μονομάχο Λυαίο. Αφού ο Νέστορας κατανίκησε τον Λυαίο, θανατώθηκε από τον Γαλέριο που θεώρησε την ήττα του Λυαίου ως προσωπική του ήττα. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο Νέστορας ήταν μαθητής του Δημητρίου, διέταξε να φέρουν τον Δημήτριο μπροστά του για να αποκηρύξει την πίστη του. Τελικά ο Δημήτριος, με διαταγή του Γαλέριου, θανατώθηκε στις υπόγειες φυλακές πιθανότατα το 306 μ.Χ.

Μετά τον θάνατό του, πιστοί τον έθαψαν την ίδια ή την επόμενη νύχτα πρόχειρα στον ίδιο χώρο, όπου αργότερα κτίστηκε ένας «οικίσκος» που κατεδαφίσθηκε από τον Λεόντιο για την ανέγερση της βασιλικής.

Ο Δημήτριος τάφηκε στον τόπο του μαρτυρίου του, όπου αργότερα χτίστηκε περίβλεπτος ναός προς τιμήν του. Από τον τάφο του ανάβλυζε μύρο, εξού και η ονομασία Μυροβλύτης.

Μεταξύ αυτών των αγιογραφιών ο Άγιος Δημήτριος απεικονίζεται και έφιππος σε κόκκινο άλογο, σε αντίθεση με το λευκό άλογο του Άη Γιώργη.

Στην εικόνα αυτή ο άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται καβαλάρης με στρατιωτική στολή πάνω σε κόκκινο άλογο φονεύοντας με το δόρυ του τον τσάρο των Βουλγάρων Σκυλογιάννη. Πρόκειται για το θαύμα που έγινε τον Οκτώβριο του 1207 έξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης.

Στο πρόσωπο του αγίου Δημητρίου η Θεσσαλονίκη βλέπει πάντοτε τον προστάτη της, το στήριγμά της.

Δίκαια παρατηρήθηκε, πως από όλες τις εικόνες του Αγίου Δημητρίου, η εικόνα του έφιππου αγίου αγαπήθηκε περισσότερο, γιατί ενσαρκώνει τα ελληνικά ιδεώδη της παληκαριάς και της λεβεντιάς. Στη συνείδηση των πιστών ο άγιος Δημήτριος δεν έιναι μόνο, κατά τον υμνωδό, «κρηπίς ακατάβλητος και θεμέλιος άρρηκτος και πολιούχος, οικιστής και υπέρμαχος» της πόλεως της Θεσσαλονίκης και «εν πολλοίς και πολλάκις κινδύνοις χαλεποίς των Θεσσαλονικέων προϊστάμενος», αλλά και ομέγας υπέρμαχος της οικουμένης.

Το άρθρο Άγιος Δημήτριος: Μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας – Η βιογραφία του πολιούχου της Θεσσαλονίκης εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λάρισας και Τυρνάβου κκ Ιερώνυμος ήταν οικοδεσπότης την λαμπρή Εορτή.

Παρόντες ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας, η αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας κα Μαρία Γαλλιού, η πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου κα Χρύσα Τσαγανού, ο Περιφερειακός Σύμβουλος κ. Δημήτρης Σοφολόγης, ο Δήμαρχος Λαρισαίων κ Θανάσης Μαμάκος, οι Βουλευτές του Ν. Λάρισας κ. Χρήστος Καπετάνος κ. Χρήστος Κέλλας, κα Ευαγγελία Λιακούλη, ο δήμαρχος Τεμπών κ. Γιώργος Μανώλης, οι επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων της περιοχής.

Κατάμεστος ο μεγαλοπρεπής Μητροπολιτικός Ιερός Ναός από πλήθος πιστών που με μεγάλη υπομονή προσκύνησαν την Καρα του Αγιου, τις Ιερές Εικόνες και παρακολούθησαν με κατάνυξη την Μεγαλοπρεπή Αρχιερατική Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Το άρθρο Η Λάρισα τίμησε με λαμπρές Ακολουθίες τον Άγιο Αχίλλιο (βίντεο) εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο ταπεινός ιεράρχης συμμετείχε στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο και ήταν από τους επικεφαλής σ’ αυτήν μαζί με τον Άγιο Νικόλαο και τον Άγιο Σπυρίδωνα. Στα χρόνια που ζούσε ο Άγιος στη Λάρισα, κατά τους βιογράφους του, λυμαινόταν το σώμα της Εκκλησίας ιδιαίτερα η αίρεση του Αρειανισμού. Για την καταπολέμηση της αίρεσης αυτής συγκλήθηκε το 325 η Α’ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια της Βιθυνίας, στην οποία έλαβε μέρος πρωταγωνιστικό και ο Άγιος Άχιλλιος, κάνοντας και ένα θαύμα στο οποίο έδειξε την αλήθεια των Ορθοδόξων έναντι του Αρείου.

Προσκλήθηκε κάποτε ο Αγ. Αχίλλιος σε μια πόλη της Θεσσαλίας για κάποια ανάγκη της τοπικής τους Εκκλησίας. Οι κάτοικοι έκαναν μεγάλη προετοιμασία, αντάξια ενός επισκόπου, περιμένοντάς τον. Αφού ευπρέπισαν χώρους φιλοξενίας, καθάρισαν δρόμους, ετοίμασαν φαγητά, περίμεναν τον ερχομό του, που τον φαντάζονταν πάνω σε κάποιο πολυτελές άλογο με κουστωδία συνοδών, έναν δηλαδή ερχομό αντάξιο του αξιώματός του. Όμως, αντ’ αυτών, είδαν δυο κληρικούς που έρχονταν πεζοί.

Οι κάτοικοι της πόλης, νομίζοντας ότι ήταν προπομποί του Επισκόπου, ρώτησαν αν ο Άγιος ήταν κοντά. Όταν ο ένας από τους δυο κληρικούς είπε ότι αυτός είναι ο Επίσκοπός τους, οι απλοϊκοί κάτοικοι το εξέλαβαν σαν ειρωνεία. Μετ από λίγο, κι αφού επέμεναν ρωτώντας και ακούγοντας τα ταπεινά, γλυκά του λόγια, πείστηκαν ότι αυτός ήταν ο αρχιερέας τους και θαύμασαν την ταπείνωσή του. Βεβαίως, το ποίμνιό του ωφελήθηκε πολύ περισσότερο από την ταπείνωσή του παρά από τις αγαθοεργίες ή τους λόγους του.

Η Κοίμησή του Ύστερα από 35 έτη αρχιερατείας στη Λάρισα, κατά τα οποία ο Άγιος στάθηκε «χηρών, ορφανών, πενήτων, αδικουμένων και των κακώς πασχόντων προϊστάμενος εν πολλή σπουδή», έφθασε και γι’ αυτόν η ώρα της κοίμησης, την οποία προαισθάνθηκε. Για τούτο κάλεσε πριν από αυτήν κοντά του τους ποιμένες της Εκκλησίας της Θεσσαλίας και τους λαϊκούς συνεργάτες του, για να τους χαιρετίσει και να τους αφήσει σαν παρακαταθήκη τις τελευταίες συμβουλές, που αποτελούσαν τους κεντρικούς άξονες και της δικής του βιοτής.

Το Άγιο Λείψανο
Στα χρόνια της βουλγαρικής ακμής το 986, ο τσάρος Σαμουήλ άρπαξε το λείψανο του Αγίου από τη Λάρισα και το τοποθέτησε σε λάρνακα στο νησάκι του Αγίου Αχιλλίου της Μικρής Πρέσπας, δημιουργώντας ένα προσκυνηματικό κέντρο για το βασίλειό του, δίνοντας συγχρόνως κύρος στην εξουσία του.

Στο νησάκι ο Σαμουήλ ανήγειρε μεγαλοπρεπή Ναό (βασιλική), της οποίας σήμερα σώζονται μόνο τα ερείπια (φωτο). Ο τσάρος των Βουλγάρων ήθελε να κτίσει ένα μεγάλο Ναό για να ανταγωνιστεί την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης και για το λόγο αυτό, αφού πήρε το λείψανο ενός γνωστού Αγίου (όπως ήταν ιδιαίτερα τότε ο Άγιος Αχίλλιος), δημιούργησε την Εκκλησία αυτή στις Πρέσπες.

Μετά από πολλούς αιώνες, όπου το ιερό λείψανο του Αγίου αγνοούταν, βρέθηκε ευωδιάζον και με θαυμαστό τρόπο στα ερείπια του Ναού των Πρεσπών τη δεκαετία του 1960. Αφού μεταφέρθηκε στην Ιερά Μονή Ορμύλιας Χαλκιδικής, τελικά επέστρεψε ύστερα από δέκα αιώνες στη Λάρισα! Συγκεκριμένα, στην εορτή του Αγίου τον Μάιο του 1981, με ενέργειες των μακαριστών μητροπολιτών Θεσσαλονίκης και Λαρίσης, Παντελεήμονα και Σεραφείμ αντίστοιχα, το λείψανο του Αγίου Αχιλλίου επέστρεψε στη Λάρισα και βρίσκεται σήμερα σε λάρνακα στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αχιλλίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Λαρίσης σὲ πρόεδρον, καὶ πολιοῦχον λαμπρόν, ἡ χάρις ἀνέδειξεν ὡς Ἱεράρχην σοφόν, παμμάκαρ Ἀχίλλιε, σὺ γὰρ τὸ τῆς Τριάδος, ὁμοούσιον κράτος, θαύμασι τε καὶ λόγοις, κατετράνωσας κόσμω. Ἣν πάτερ ἐξευμενίζου, τοὶς σὲ γεραίρουσι.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ´. Θείας πίστεως.
Χαίρει ἔχουσα, ἡ Θεσσαλία, σὲ ἀκοίμητον, φρουρῶν προστάτην, καὶ τῆς Λαρίσης ἡ πόλις ἀδάμαντα, ἡ Ἐκκλησία τὴν εὔηχον σάλπιγγα, τὸ τοῦ Υἱοῦ ὁμοούσιον κηρύξασαν, Πάτερ Ἅγιε Ἱεράρχα Ἀχίλλιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Τῆς Θεσσαλίας τὸν ἀστέρα τὸν ὑπέρλαμπρον, τῶν Λαρισαίων τὸν Ποιμένα τὸν ἀνύστακτον, κατὰ χρέος εὐφημήσωμεν ἐκβοῶντες· Παῤῥησίαν κεκτημένος πρὸς τὸν Κύριον, ἐκ παντὸς ἡμᾶς κινδύνου ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζωμεν Χαίροις Πάτερ Ἀχίλλιε.

Έτερον Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Τῆς οἰκουμένης τὸν ἀστέρα τὸν ἀνέσπερον Καὶ Λαρισαίων τὸν ποιμένα τὸν ἀκοίμητον Τὸν ἀχίλλιον ὑμνήσωμεν ἐκβοῶντες· Παρρησίαν κεκτημένος πρὸς τὸν Κύριον Ἐκ παντοίας τρικυμίας ἡμᾶς λύτρωσαι Τοὺς βοῶντάς σοι, χαίροις Πάτερ Ἀχίλλιε.

Μεγαλυνάριον
Χαίροις τῆς Ἑῴας ἀστὴρ λαμπρός, καὶ τῶν Λαρισαίων, λαμπαδοῦχος καὶ ὁδηγός, χαίροις εὐσεβείας, λειμὼν ὁ ἀνθηφόρος, Ἀχίλλιε παμμάκαρ, Τριάδος πρόμαχε.

Έτερον Μεγαλυνάριον
Χαίροις τῆς Λαρίσης ὁ θησαυρός, καύχημα Πατέρων, τῆς Νικαίας ὁ τηλαυγής, φάρος ἑξαστράπτων, τρανώσας θείαν φύσιν, Χριστοῦ ἐν τῇ Συνόδῳ, σοφὲ Ἀχίλλιε.

Ὁ Οἶκος
Ἄγγελος ἐκ τῶν τρόπων Ἱεράρχα ἐφάνης, καὶ τάγμασι τοῖς τούτων ἐγνώσθης, καὶ σὺν τοῖς Ἀσωμάτων χοροῖς λειτουργῶν τῷ θρόνῳ τοῦ Χριστοῦ Ἅγιε, ἀκούεις παρ’ ἡμῶν τῶν σῶν δούλων ταύτα: Χαῖρε τῆς Τριάδος ἡ σάλπιγξ ἡ εὔηχος· Χαῖρε τῆς Μονάδος ἡδύφωνον ὄργανον· Χαῖρε ὕψος δυσκατάληκτον τῶν δογμάτων τῶν σεπτῶν· χαῖρε βάθος δυσερμήνευοτν νοερῶν ἐργασιῶν· Χαῖρε ὅτι Ἀρείου τᾶς ἐπάρσεις καθεῖλες· Χαῖρε ὅτι τᾶς τούτου μυθουργίας παρεῖδες· Χαῖρε ἀστὴρ Ἑλλάδος ὑπέρλαμπρος· Χαῖρε Ποιμὴν Λαρίσης ὁ ἄκακος· Χαῖρ επροστάτης ὁ ἀκοίμητος ταύτης· Χαῖρε δι’ οὗ τῷ Θεῷ οἰκειοῦται·

Χαίροις Πάτερ Ἀχίλλιε.

Κάθισμα
Ἦχος α´. Τὸν τάφον σου Σωτήρ.
Ἡ Λάρισα τὰ σά, μεγαλεῖα κηρύττει, θαυμάζει δὲ τὴν σήν, διδαχὴν Θεσσαλία, σεμνύνεται χαίρουσα, τῶν Πατέρων ἡ Σύνοδος, κόσμον ἔχει δέ, ἢ Ἐκκλησία σὲ Πάτερ, ἡμεῖς δ’ ἅπαντες, θερμὸν προστάτην καὶ ῥύστην, οἱ πόθῳ τιμῶντες σέ.

Έτερον Κάθισμα
Ἦχος α´. Τὸν τάφον σου Σωτήρ.
Ἡ θεία σου σορός, , ὧ Ἀχίλλιε Πάτερ, ὡς ἄλλη Σιλωὰμ κολυμβήθρα ἐδείχθη, πηγὴν ἁγιάσματος παραδόξως ἐκβλύζουσα· οὗ μετέχοντες οἱ προσιόντες ἐν πίατει χάριν ἄφθονον, καὶ ψυχικὴν σωτηρίαν, εὐχαῖς σου λαμβάνομεν.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.

Το άρθρο Γιορτάζει σήμερα ο πολιούχος της Λάρισας ο Άγιος Αχίλλιος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Δευτέρα, 13 Μαΐου 2024

19:00: Αρχιερατικός Εσπερινός στην παλαιά Βασιλική του Αγίου Αχιλλίου στο  Φρούριο Λαρίσης.

Τρίτη, 14 Μαΐου 2024

19:00: Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός του Πολιούχου Αγίου Αχιλλίου.

20:15: Προσέλευση επισήμων στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Αχιλλίου.

20:45: Εκκίνηση πομπής για την Περιφορά του Ιερού Λειψάνου και της Εικόνας του Αγίου, από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό μέσω των οδών Πολυκάρπου – Κενταύρων – Κύπρου προς την Κεντρική Πλατεία και από εκεί διά των οδών Κύπρου – Μανωλάκη – Πολυκάρπου προς τον Ιερό Ναό του Αγίου Αχιλλίου.

21:30 Δέηση, Αρτοκλασία  (προσφορά του Εμπορικού Συλλόγου Λάρισας και της  Ομοσπ. Επαγγελματιών Βιοτεχνών Λάρισας) στην Κεντρική Πλατεία.

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2024

7:00 π.μ.: Κωδωνοκρουσία επί 10λεπτο από όλους τους Ιερούς Ναούς της πόλης και στη συνέχεια εωθινό από τη μουσική της 1ης Στρατιάς και από τη Φιλαρμονική του Δήμου Λαρισαίων.

7:00 – 11:00 π.μ.: Όρθρος και Αρχιερατική Θεία Λειτουργία.

Να σημειωθεί ότι η Ι.Μ. Λαρίσης και Τυρνάβου έχει ανακοινώσει το Λειτουργικό Πρόγραμμα για τον εορτασμό του Αγίου Αχιλλίου:

Το άρθρο Πανηγυρίζει ο Πολιούχος της Λάρισας – Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αύριο Παρασκευή 29 Δεκέμβριου στις 18.00 θα τελεστεί Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός παρουσία του Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κκ Ιερώνυμου συν αυτό πλήθος Ιερέων να τον συνοδεύουν.

Ανήμερα της μεγάλης Εορτής το Σάββατο 30 Δεκεμβρίου στις 07.00 το πρωί ο Όρθρος και η Αρχιερατική Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Στις 10.30 θα ξεκινήσει από τον μεγαλοπρεπή Ιερό Ναό η μεγάλη πομπή της Λιτάνευσης της Αγίας Κάρας και της Ιεράς Εικόνας του Αγίου Γεδεών συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Τυρνάβου ενώ την Ιερή Εικόνα θα μεταφέρει Άγημα Εφέδρων Αξιωματικών μελών του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Ν Λάρισας στην Κεντρική πλατεία όπου θα τελεστεί η Αρτοκλασία μετά Θείου Κηρύγματος. Στη συνέχεια η πομπή θα επιστρέψει στην Εκκλησία.

Το απόγευμα του Σάββατο στις 17.00 θα τελεστεί ο Εσπερινός της απόδοσης.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Πανηγυρικές Αρχιερατικές Ακολουθίες για τον Πολιούχο Τυρνάβου Άγιο Γεδεών εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.