Στη σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο για την Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα αναφέρονται τα εξής: «Ευχαρίστως ανακοινούται εις τους ενδιαφερομένους ευλαβείς προσκυνητάς ότι κατόπιν αποφάσεως των τουρκικών αρχών και εφέτος παρεσχέθη άδεια τελέσεως Θείας Λειτουργίας εις την ιστορικήν Ι. Μονήν Παναγίας Σουμελά Τραπεζούντος την 23ην Αυγούστου 2025, ημέραν αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου («Εννιάμερα της Παναγίας»). Της Θείας Λειτουργίας θα προστή ο Σεβ. Μητροπολίτης Σαράντα Εκκλησιών κ. Ανδρέας».

Υπενθυμίζεται ότι φέτος για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Θεία Λειτουργία στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά δεν τελέστη ανήμερα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου.

Όπως φέτος, έτσι και πέρυσι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει την απαραίτητη άδεια για τέλεση Θείας Λειτουργίας όχι ανήμερα, άλλα κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 23 Αυγούστου.

πηγή

Το άρθρο Η Τουρκία έδωσε άδεια για Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας στα «Εννιάμερα της Παναγίας» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου, χιλιάδες επισκέπτες (Πόντιοι και μη) από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, συρρέουν στην Παναγία Σουμελά για να προσκυνήσουν αλλά και να παρακολουθήσουν τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στον χώρο (π.χ. ποντιακά χορευτικά συγκροτήματα κ.α.)

Το άρθρο Άρχισαν να συρρέουν οι προσκυνητές στην Παναγία Σουμελά – Μέχρι και Έλληνες που ζουν στην Ινδία εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Της θείας λειτουργίας για την Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου θα προστή ο Μητροπολίτης Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος, όπως ανακοινώθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα βρίσκεται τον Δεκαπενταύγουστο στη γενέτειρά του Ίμβρο.

Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι η άδεια είχε δοθεί την τελευταία στιγμή, κατόπιν παρέμβασης του ιδίου του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τις τελευταίες εβδομάδες εθνικιστικοί κύκλοι κάνουν λόγο για βρώμικο παιχνίδι από το Οικουμενικό Πατριαρχείο γύρω από το θέμα του Πόντου.

Οι ίδιοι κύκλοι ενοχλήθηκαν από την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη στη Σύνοδο για την ειρήνη στην Ουκρανία.

Ισχυρίζονται ότι είναι πρόκληση για την Τουρκία ο εορτασμός της Παναγίας εκείνη την ημέρα, επειδή, όπως λένε, συμπίπτει με την επέτειο της Άλωσης της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς το 1461.

Πηγή

Το άρθρο «Όχι» της Τουρκίας για λειτουργία τον Δεκαπενταύγουστο στην Παναγία Σουμελά εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Τη θεία λειτουργία για την Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου θα τελέσει ο Σεβ. Μητροπολίτης Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος, κάτι που γίνεται τα τελευταία χρόνια.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος θα βρίσκεται τον Δεκαπενταύγουστο στη γενέτειρά του, Ίμβρο.

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter. 

πηγή

Το άρθρο Οι τουρκικές αρχές δεν έδωσαν άδεια να γίνει η Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ώρα αναχώρησης 6:30 από το πάρκο της Αγίας Ανάληψης.
Φτάνουμε στην εκκλησία της Παναγίας Σουμελά κ εκκλησιαζόμαστε καθώς προλαβαίνουμε την λειτουργία!
Αναχωρούμε για Βέροια και έχουμε ελεύθερο χρόνο στην Ελιά.
Μετά κατευθυνόμαστε προς Νάουσα στον Άγιο Νικόλαο για φαγητό ποτό και μουχαμπέτι.

Τιμή εισιτηρίου: 25€
Για παιδιά έως 14ετών τιμή εισιτηρίου: 20€
Για κρατήσεις θέσεων επικοινωνήστε στο
6979675518

Δείτε όλες τις τελευταίες ειδήσεις στο tirnavospress.gr, ακολουθήστε μας στο Facebook, Instagram, Google News, YouTube και Twitter.  Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν: Αναφέρεται ως πηγή το tirnavospress.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά. – Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή – Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος.

Το άρθρο Ποντιακός Σύλλογος Τυρνάβου: Ημερήσια εκδρομή στην Παναγία Σουμελά την Κυριακή 26 Νοεμβρίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ιστορία: 

Η Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά είναι χριστιανικό μνημείο της Τουρκίας. Λειτουργούσε ως μοναστήρι έως τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

Η προέλευση τού ονόματος προέρχεται από τη Λαζική λέξη σούμελα [sumela], που σημαίνει αγία Τριάδα

Σύμφωνα με την παράδοση, το 386 οι Αθηναίοι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος οδηγήθηκαν στις απρόσιτες βουνοκορφές του Πόντου μετά από αποκάλυψη της Παναγίας, με σκοπό να ιδρύσουν το μοναχικό της κατάλυμα.

Οι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος έκτισαν με τη συμπαράσταση της γειτονικής μονής Βαζελώνα κελί και στη συνέχεια εκκλησία μέσα στη σπηλιά, στην οποία είχε μεταφερθεί θαυματουργικά η εικόνα. Το σοβαρό πρόβλημα της ύδρευσης του μοναστηριού λύθηκε, επίσης σύμφωνα με την παράδοση, κατά θαυματουργό τρόπο.

Κοντά στο σπήλαιο κτίστηκε το 1860 ένας πανοραμικός τετραώροφος ξενώνας 72 δωματίων και άλλοι λειτουργικοί χώροι για τις ανάγκες των προσκυνητών, καθώς και βιβλιοθήκη. Γύρω από τη μονή ανοικοδομήθηκαν μικροί ναοί αφιερωμένοι σε διάφορους αγίους.

Οι ιδρυτές του μοναστηριού συνέχισαν τη δράση τους και έξω από τον προσκηνυματικό χώρο. Σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από τη μονή, απέναντι από το χωριό Σκαλίτα, έχτισαν το ναό του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης και σε απόσταση δύο χιλιομέτρων το παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας, στο οποίο οι μοναχοί το 1922 έκρυψαν την εικόνα της Μεγαλόχαρης, τον σταυρό του αυτοκράτορα Μανουήλ Γ΄ του Κομνηνού και το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου.

Η μονή κατά καιρούς υπέφερε από τις επιδρομές των μη-Ορθοδόξων και των κλεπτών, εξ αιτίας της φήμης και του πλούτου που απέκτησε. Μερικά περιστατικά συνδέονται και με θαυματουργικές επεμβάσεις της Παναγίας για τη σωτηρία του μοναστηριού. Σε κάποια από αυτές τις επιδρομές λεηλατήθηκε από ληστές και, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, καταστράφηκε, για να ανασυσταθεί από τον Τραπεζούντιο Όσιο Χριστόφορο το 644. Τη μονή προίκισαν με μεγάλη περιουσία και πολλά προνόμια, κτήματα, αναθήματα και κειμήλια οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου και αργότερα κυρίως οι αυτοκράτορες της Τραπεζούντας Ιωάννης B΄ Κομνηνός (1285-1293), Αλέξιος B΄ Κομνηνός (1293-1330), Βασίλειος Α΄ Κομνηνός (1332-1340).

Μεγάλοι ευεργέτες της μονής ήταν ο Μανουήλ Γ΄ Κομνηνός (1390-1417), και ο Αλέξιος Γ΄ (1349-1390). Ο πρώτος προσέφερε στη μονή ανεκτίμητης αξίας Σταυρό με τιμιο ξύλο, ο οποίος σήμερα μετά από πολλές περιπέτειες, βρίσκεται μαζί με τα άλλα κειμήλια της μονής στην Καστανιά της Bέροιας. Ο Αλέξιος Γ΄ (1349-1390), τον οποίο πιστεύεται ότι έσωσε η Θεοτόκος από μεγάλη τρικυμία και τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς της, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης την οχύρωσε καλά, έχτισε πύργους, νέα κελιά και ανακαίνισε τα παλαιά της κτίσματα. Της χάρισε 48 χωριά και εγκατέστησε 40 μόνιμους φρουρούς για την ασφάλειά της. Γενικά προσέφερε τόσα πολλά ώστε να ανακηρυχθεί από τους μοναχούς ως «νέος Κτήτωρ». Mέχρι το 1650 σωζόταν έξω από την πύλη του ναού η ακόλουθη ιαμβική επιγραφή «Κομνηνός Αλέξιος εν Χριστώ σθένων / πιστός Βασιλεύς, Στερρός, Ένδοξος, Mέγας / Αεισέβαστος, Ευσεβής, Αυτοκράτωρ / Πάσης Ανατολής τε και Ιβηρίας / Κτήτωρ πέφυκε της Μονής ταύτης νέος (1360 μ.X.) INΔ IΓ΄».

Πολλά από τα προνόμια που χορήγησαν οι Κομνηνοί στη μονή επικυρώθηκαν και επεκτάθηκαν επί Τουρκοκρατίας με σουλτανικά φιρμάνια και πατριαρχικά σιγίλλια. Οι σουλτάνοι Βαγιαζήτ Β΄, Σελήμ Α΄, Μουράτ Γ΄, Σελήμ Β΄, Ιμπραήμ A΄, Μωάμεθ Δ΄, Σουλεϊμάν Β΄, Μουσταφά Β΄, Αχμέτ Γ΄, αναγράφονται στους κώδικες της μονής ως ευεργέτες.

Η εύνοια την οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό έδειξαν οι αυτοκράτορες προς τη μονή δεν είναι απόρροια μόνον θρησκευτικότητας, αλλά και προσωπικής αντίληψης της θείας επέμβασης. Χαρακτηριστική είναι, όπως προαναφέραμε, η “θαυματουργική” διάσωση του Αλεξίου Γ΄, από φοβερό ναυάγιο. Αλλά και οι σουλτάνοι οι οποίοι ευεργέτησαν τη μονή είχαν προσωπικές εμπειρίες των θαυμάτων που επιτελούσε η Παναγία Σουμελά. Αναφέρεται η περίπτωση του σουλτάνου Σελήμ A΄ που θεραπεύτηκε από σοβαρή ασθένεια με τη βοήθεια του αγιάσματος της μονής.

Πολύτιμα έγγραφα και πολλά αρχαία χειρόγραφα φυλάγονταν στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού, μέχρι τον ξεριζωμό. Mέσα στη βιβλιοθήκη της μονής βρήκε το 1868 ο ερευνητής Σάββας Ιωαννίδης το πρώτο ελληνικό χειρόγραφο του Διγενή Ακρίτα.

Ο Ιερός Ναός στη Βέροια:

Με ενέργειες του πρωθυπουργού της Ελλάδας Ελευθερίου Βενιζέλου, το 1930, όταν στα πλαίσια της προωθούμενης τότε ελληνοτουρκικής φιλίας ο Τούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού επισκέφτηκε την Αθήνα, δέχτηκε μια αντιπροσωπεία να πάει στον Πόντο και να παραλάβει τα σύμβολα της ορθοδοξίας και του ελληνισμού.

Το 1930 ζούσαν μόνο δύο καλόγεροι του παλιού μοναστηριού. Ο υπέργηρος Ιερεμίας στον Λαγκαδά της Θεσσαλονίκης, ο οποίος αρνήθηκε να πάει γιατί δεν τον άκουγαν τα πόδια του, ή γιατί δεν ήθελε να ξαναζήσει τις εφιαλτικές σκηνές της τουρκικής βαρβαρότητας και ο Αμβρόσιος Σουμελιώτης, προϊστάμενος στην εκκλησία του Αγίου Θεράποντα της Τούμπας στη Θεσσαλονίκη. Από τον μοναχό Ιερεμία έμαθε ο Αμβρόσιος την κρύπτη των ανεκτίμητων κειμηλίων. Στις 14 Οκτωβρίου έφυγε ο Αμβρόσιος, εφοδιασμένος με ένα συστατικό έγγραφο της τουρκικής πρεσβείας για την Κωνσταντινούπολη και από εκεί για την Τραπεζούντα, με προορισμό την Παναγία Σουμελά. Λίγες μέρες αργότερα επέστρεφε στην Αθήνα με τα κειμήλια.

Η εικόνα εκτέθηκε για 20 χρόνια στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας. Πρώτος ο Λεωνίδας Ιασωνίδης πρότεινε το 1931 τον επανενθρονισμό της Παναγίας Σουμελά σε κάποια περιοχή της Ελλάδας.

Το 1951 ο Φίλων Κτενίδης συνέβαλε στη θεμελίωση της Νέας Παναγίας Σουμελά στις πλαγιές του Βερμίου στην Καστανιά της Βέροιας. Σήμερα αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.

Η εικόνα:

Το άρθρο Παναγία Σουμελά – Η ιστορία, η εκκλησία στη Βέροια και η εικόνα της! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Eν Eλλάδι υπήρχαν οι Πόντιοι, αλλά δεν υπήρχεν ο Πόντος. Mε την εικόνα της Παναγίας Σουμελά ήλθε και ο Πόντος»….

Η εκκλησιαστική παράδοση αποδίδει την δημιουργία της εικόνας στον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά.

Στην αρχή το όναμα της ήταν η Παναγιά η Αθηνιώτισσα ,προσωνύμιο που της δόθηκε λόγω της μεταφοράς της στην Αθήνα από μαθητή του Λουκά.

Το 386 δύο μοναχοί ο Βαρνάβας και Σωφρόνιος όταν είδαν όραμα τη Παναγία αποφάσισαν να φύγουν από την Αθήνα και να πάνε στα βουνά του Πόντου. Κάπου εκεί σε μια σπηλιά που λάξευσε η φύση στα σωθικά του βουνού,υψόμετρο πάνω από 1000 μέτρα ,μια λάμψη έλουσε τον τόπο σαν λιωμένο χρυσάφι. Με δέος πλησιάζοντας στην είσοδο της σπηλιάς η εικόνα της Παναγίας ήταν εκεί που όπως λέει η παράδοση οι Άγγελοι την μετέφεραν από την Αθήνα σε αυτό το κακοτράχαλο μέρος.   Η  εύρεση της εικόνας θεωρήθηκε σημάδι της Παναγίας και έτσι αποφάσισαν να φτιάξουν ένα κελί στο σημείο εκείνο. 

Αυτό το κελί ήταν ο θεμέλιος λίθος της μετέπειτα   εκκλησίας μέσα στη σπηλιά, στην οποία είχε μεταφερθεί θαυματουργικά η εικόνα.

Με θαυματουργό τρόπο λύθηκε και το πρόβλημα της ύδρευσης του μοναστηριού ,όταν μέσα από τον γρανιτένιο βράχο ανάβλυσε νερό αγιασμένο.Οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι της περιοχής επισκεπτόταν την περιοχή για το αγιασμένο νερό με τις θεραπευτικές ιδιότητες.

Αργότερα το 1860 κοντά στην σπηλιά κτίσθηκε ο πανοραμικός τετραώροφος ξενώνας 72 δωματίων ,η βιβλιοθήκη,και άλλοι λειτουργικοί χώροι. 

Γύρω από το ιερό προσκύνημα του μοναστηριού ξεπήδησαν μικρές εκκλησίες όπως: 

•  Σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από τη μονή, απέναντι από το χωριό Σκαλίτα, έχτισαν το ναό του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης
•  Σε απόσταση δύο χιλιομέτρων το παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας, στο οποίο οι μοναχοί το 1922 έκρυψαν την εικόνα της Μεγαλόχαρης, τον σταυρό του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Γ΄ του Κομνηνού και το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου.  

H φήμη της Μονή για τον πλούτο της ,έφθασε στα πέρατα του κόσμου ως αποτέλεσμα ήταν  οι επιδρομές των αλλόπιστων και των κλεπτών. Mερικά περιστατικά συνδέονται και με θαυματουργικές επεμβάσεις της Παναγίας για τη σωτηρία του μοναστηριού. Σε κάποια από αυτές τις επιδρομές λεηλατήθηκε από ληστές και καταστράφηκε, για να αν συσταθεί από τον Τραπεζούντιο Όσιο Xριστόφορο το 644.

Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου και ως επι το πλείστον οι αυτοκράτορες της Τραπεζούντας τη προικοδότησαν με προνόμια, κτήματα, κειμήλια 

• Ιωάννης B΄ Κομνηνός, Αλέξιος B΄ Κομνηνός, Βασίλειος Α΄ Κομνηνός .
• Εμμανουήλ Γ΄ Κομνηνός προσέφερε στη μονή ανεκτίμητης αξίας Σταυρό με τιμιόξυλο, ο οποίος σήμερα μετά από πολλές περιπέτειες, βρίσκεται μαζί με τα άλλα κειμήλια της μονής στο νέο της θρόνο, στην Kαστανιά της Bέροιας. 
• O Aλέξιος Γ τον οποίο έσωσε η Mεγαλόχαρη από μεγάλη τρικυμία και τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς της, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης την οχύρωσε καλά, έχτισε πύργους, νέα κελιά και ανακαίνισε τα παλαιά της κτίσματα.Tης χάρισε 48 χωριά και εγκατέστησε 40 μόνιμους φρουρούς για την ασφάλειά της. Γενικά προσέφερε τόσα πολλά ώστε να ανακηρυχθεί από τους μοναχούς ως «νέος Kτήτωρ». Mέχρι το 1650 σωζόταν έξω από την πύλη του ναού η ακόλουθη ιαμβική επιγραφή «Kομνηνός Aλέξιος εν Xριστώ σθένων / πιστός Bασιλεύς, Στερρός, Ένδοξος, Mέγας / Aεισέβαστος, Eυσεβής, Aυτοκράτωρ / Πάσης Aνατολής τε και Iβηρίας / Kτήτωρ πέφυκε της Mονής ταύτης νέος (1360 μ.X.) INΔ IΓ΄».Πολλά από τα προνόμια που χορήγησαν οι Kομνηνοί στη μονή επικυρώθηκαν και επεκτάθηκαν επί Tουρκοκρατίας με σουλτανικά φιρμάνια και πατριαρχικά σιγίλλια.
•  Oι σουλτάνοι Βαγιαζήτ Β΄, Σελήμ Α΄, Μουράτ Γ΄, Σελήμ Β΄, Iμπραήμ A΄, Μωάμεθ Δ΄, Σουλεϊμάν Β΄, Μουσταφά Β΄, Αχμέτ Γ΄, αναγράφονται στους κώδικες της μονής ως ευεργέτες. Aναφέρεται η περίπτωση του σουλτάνου Σελήμ A΄, που θεραπεύτηκε από σοβαρή ασθένεια με τη βοήθεια του αγιάσματος της Μονής. Πολύτιμα έγγραφα και πολλά αρχαία χειρόγραφα φυλάγονταν στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού, μέχρι τον ξεριζωμό. Mέσα στη βιβλιοθήκη της Μονής βρήκε το 1868 ο ερευνητής Σάββας Iωαννίδης το πρώτο ελληνικό χειρόγραφο του Διγενή Aκρίτα.

Οι Νεότουρκοι και Κεμαλικοί με την συμπεριφορά τους και τον λόγο τους έσπερνανα το φανατισμό και το μίσος στους μουσουλμάνους οι οποίοι με βαρβαρότητα βεβήλωσαν τα μοναστήρια του Πόντου.

Το μαύρο 1922 όπου συντελέστηκε ένα έγκλημα που γέννησε το μίσος και ο φανατισμός κατέστρεψαν το Μοναστήρι. 

 Oι μοναχοί  το 1923  πριν φύγουν έκρυψαν μέσα στο παρεκκλήσι της Aγίας Bαρβάρας την εικόνα της Παναγίας, το ευαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου και τον σταυρό του αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Εμμανουήλ Γ΄ Κομνηνού.

Mε ενέργειες του πρωθυπουργού της Eλλάδας Eλευθερίου Bενιζέλου, το 1930, όταν στα πλαίσια της προωθούμενης τότε ελληνοτουρκικής φιλίας ο Tούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού επισκέφτηκε την Αθήνα, δέχτηκε μια αντιπροσωπεία να πάει στον Πόντο και να παραλάβει τα σύμβολα της ορθοδοξίας και του ελληνισμού. Tο 1930 ζούσαν μόνο δύο καλόγεροι του πανάρχαιου ιστορικού μοναστηριού.

Το 1930 ζούσαν μόνο δύο καλόγεροι του παλιού μοναστηριού. 

O υπέργηρος Iερεμίας στον Λαγκαδά της Θεσσαλονίκης, ο οποίος αρνήθηκε να πάει γιατί δεν τον άκουγαν τα πόδια του, ή γιατί δεν ήθελε να ξαναζήσει τις εφιαλτικές σκηνές της τουρκικής βαρβαρότητας .

Ο  Aμβρόσιος Σουμελιώτης, προϊστάμενος στην εκκλησία του Aγίου Θεράποντα της Tούμπας στη Θεσσαλονίκη. που από τον μοναχό Iερεμία έμαθε  την κρύπτη των ανεκτίμητων κειμηλίων.

Στις 14 Οκτωβρίου έφυγε ο Aμβρόσιος, εφοδιασμένος με ένα κολακευτικό συστατικό έγγραφο της τουρκικής πρεσβείας για την Kωνσταντινούπολη και από εκεί για την Tραπεζούντα, με προορισμό την Παναγία Σουμελά.

Λίγες μέρες αργότερα επέστρεφε στην Aθήνα όχι μόνο με τα σύμβολά μας, αλλά και με τον Πόντο, όπως είχε γράψει τότε ο υπουργός Προνοίας της κυβέρνησης του Eλευθερίου Bενιζέλου Λεωνίδας Iασωνίδης:

«Eν Eλλάδι υπήρχαν οι Πόντιοι, αλλά δεν υπήρχεν ο Πόντος. Mε την εικόνα της Παναγίας Σουμελά ήλθε και ο Πόντος».

H εικόνα ξεριζωμένη από τον τόπο της  φιλοξενήθηκε για 20 χρόνια στο Bυζαντινό Mουσείο της Aθήνας. Πρώτος ο Λεωνίδας Iασωνίδης πρότεινε το 1931 τον επανενθρονισμό της Παναγίας Σουμελά σε κάποια περιοχή της Eλλάδας, έγραψε δε στην εφημερίδα Πατρίς των Aθηνών:

«Aναζητήσωμεν εν ταις Nέαις Xώραις παλαιάν τινά Σταυροπηγιακήν Mονήν, βραχώδη και ερυμνήν, παρεμφερή προς την εν Πόντω ερημωθείσαν, θα μετωνομάσωμεν αυτήν εις «Nέαν Παναγίαν Σουμελά» και θα δώσωμεν αυτήν εις ψυχικήν ανακούφισιν και παρηγορίαν εις τας τριακοσίας πενήντα χιλιάδας των Ποντίων, δι’ ους δεν είνε προσιταί αι Aθήναι!. Kαι θα δίδεται ούτω και πάλιν η ευκαιρία εις τον γενναιόψυχον τούτον Λαόν να συγκροτή τας πανηγύρεις και να συνεχίζη τας τελετάς και να εμφανίζη τας αλησμονήτους εκείνας κοσμοσυρροάς κατά τας επετείους της Παρθένου εορτάς, ασπαζόμενος την εικόνα των 17 Ποντιακών αιώνων, αισθανόμενος τα παλαιά της συγκινήσεως ρίγη, αναβαπτιζόμενος εις την προς την πατρίδα πίστιν και τραγουδών εν συνοδεία της Ποντιακής λύρας το αλησμόνητο τραγούδι:

Eμέν Kρωμναίτε λένε με

Kανέναν κι φογούμαι.

Ση Σουμελάς την Παναγιάν

θα πάγω στεφανούμαι!

Πράγματι, το 1951 ο Kρωμναίος οραματιστής κτήτωρ και ιδρυτής του ιδρύματος ΄΄ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ΄΄ Φίλων Kτενίδης έκανε πράξη την επιθυμία όλων των Ποντίων, με τη θεμελίωση της Νέας Παναγίας Σουμελά στις πλαγιές του Βερμίου στην Καστανιά της Βέροιας. Τον νέο ΄΄θρόνο΄΄ της  Παναγίας  Σουμελά καθώς  και όλα  τα πολύτιμα  κειμήλια επισκέπτονται και προσκυνούν  χιλιάδες  προσκυνητών, Ποντίων και μη, ενώ πλείστες  και πολυήμερες είναι οι εκδηλώσεις, που διενεργούνται ετησίως προς τη χάρη της. Εκδηλώσεις  από τις οποίες  οι παλαιοί θυμούνται και οι νέοι  μαθαίνουν  τη  χάρη της Παναγιάς.

Το άρθρο «Eν Eλλάδι υπήρχαν οι Πόντιοι, αλλά δεν υπήρχεν ο Πόντος. Mε την εικόνα της Παναγίας Σουμελά ήλθε και ο Πόντος»…. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.