Τα φώτα στους στύλους αναμμένα ακόμα χαρίζουν μια απόκοσμη ομορφιά στη κοιμισμένη ακόμα πόλη ,εκείνη την ώρα δεν υπάρχει ασχήμια ,είναι καλά κρυμμένη στο θολούρα που φτιάχνει η νύχτα που φεύγει με τη μέρα που έρχεται.

Η πλατεία μόνο τα περίπτερα ανοιχτά και τα μαγαζιά που πρωί πρωί ανεφοδιάζονται για να υποδεχθούν τους πελάτες. Ενα δρομάκι μέσα στο πράσινο και μια καλημέρα από τα όμορφα λουλούδια που προσπαθούν να γαντζωθούν από τα σύρματα του φράκτη..

Μια καλημέρα από την πόλη μας υγεία, χαμόγελο, αισιοδοξία.

Το άρθρο Την ώρα που η νύχτα φεύγει και η μέρα έρχεται η πόλη μας σας εύχεται μια όμορφη καλημέρα. εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Σίγουρα δεν είμαστε η μόνη περιοχή που έχει να διαχειριστεί ένα αντίστοιχο πρόβλημα, σχεδόν όλη η Ελλάδα σε διάφορα χρονικά διαστήματα ταλανίζεται από φυσικές καταστροφές. Η γραφειοκρατία απαιτεί υπομονή και μεγάλο ψυχικό σθένος, Εάν σκεφθεί κανείς το πλήθος των φυσικών καταστροφών, η συνεπικούρηση και άλλων Υπουργείων σε αυτό των υποδομών και μεταφορών  ,η πανδημία σήμερα , και οι καταστροφές από την εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων, καταλαβαίνει ότι η όποια αρχή επίλυσης των προβλημάτων που δημιούργησε ο σεισμός θα πάρουν χρόνο.

Ακούσαμε το παράπονο μιας ηλικιωμένης, που στη δύση της ζωής της ξεσπιτώθηκε και νοίκιασε κάπου για να μείνει. Ασφυκτιά στην καινούργια κατάσταση  και περιμένει … ρωτάει εμάς τους περισπούδαστους αν ξέρουμε κάτι. Πως να αμβλύνεις την αγωνία της γυναίκας αφού πλέον είναι ορατή η μακρόχρονη διαδικασία. Ακόμα και το επίδομα ενοικίου καθυστερεί ανεπίτρεπτα και να σημειώσουμε ότι δεν προκαταβάλλεται αλλά καταβάλλεται με την εξόφληση εξ ιδίων ανά τρίμηνο. Πέντε μήνες και αναμένουμε την καταβολή του Α τριμήνου. Δεν είμαστε οι μόνοι ,θα ισχυριστούν πολλοί, για όλους το ίδιο ισχύει θα πούμε εμείς. Θεωρούμε ότι σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν ανάλογοι προβληματισμοί.

Ξέρετε όταν πριν τον σεισμό βλέπαμε ανάλογες εικόνες , το αίσθημα του οίκτου για τους κακόμοιρους για την συμφορά που τους βρήκε μας κατέκλυζε.

Εκεί που ήμουν ήσουνα, εκεί που είμαι θά ρθεις, είναι αυτό που μας έκανε να διαπιστώσουμε τον Γολγοθά  εκείνων των ανθρώπων, να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν χρειάζεται οίκτος  αλλά προβληματισμός και σεβασμός.

Πέντε μήνες και η ίδια ερώτηση βάλατε μαστόρους; Ξεκινήσατε; Να το αποδώσαμε σε καλοπροαίρετο ενδιαφέρον, μα ζουν αλλού δεν γνωρίζουν από στο στενό ή ευρύτερο περιβάλλον ότι υπάρχει διαδικασία.

Δεν έχουν καταλάβει ότι η προσωρινή στέγαση ανθρώπων σε καταυλισμούς ή σε νέα σπίτια, εάν είναι τυχεροί, είναι απόδειξη ότι ο έχουμε μέλλον ετών μπροστά μας.

Αφού σας πληρώνει το κράτος το ενοίκιο, αφού θα σας χρηματοδοτήσει για το πληγέν κτίριο, αφού σας έδωσαν βοήθημα είναι η τοποθέτηση περισσοτέρων.

Για το ενοίκιο το εξηγήσαμε παραπάνω, για την κρατική στεγαστική συνδρομή προϋποθέτει προϋπολογισμό της ζημίας, μελέτη, που θα αποτελέσει και αφετηρία αποφάσεων. Όσο δε για το πρώτο βοήθημα πάρτε χαρτί μολύβι και γράψτε ενοίκια νέα κατοικίας, μεταφορική, ένα βάψιμο το κάνουμε πριν την μετακόμιση, νέοι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας μαζί με τους παλιούς, δάνεια, οι ανάγκες των παιδιών μικρών μεγάλων ,φορολογικές υποχρεώσεις και πόσα ακόμα εάν τα κάνουμε τη σούμα το πόρισμα αρνητικό για την τσέπη μας.

Ο σεισμός έγινε τελεία, αλλά ας μη ψάχνουμε μέσα από τις ανοιχτές πληγές των άλλων να βρίσκουμε θέματα κοινωνικού σχολιασμού.

Ακούστε και το παρακάτω ήταν το σπίτι παλιό θα έπεφτε, μην ασχολείστε με τα σπίτια αυτά αλλά με τους ναούς που πρέπει να συνδράμουμε όλοι για να ξαναλειτουργήσουν.

Ευτυχώς όσοι έχουμε την υγεία μας  τρέχουμε κατοστάρι με την βοήθεια των ιδιωτών μηχανικών που κάποιοι εξ αυτών είναι ευτυχώς πρώτα από όλα άνθρωποι.

Δεν ξέρουμε ακόμα πόσα σπίτια θα ξαναγίνουν ούτε πόσοι άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ο χρόνος θα το δείξει, τα πρώτα σημάδια είναι αποθαρρυντικά.

Σκεφτήκατε τι ωραία αισθάνονται οι χελώνες που κουβαλούν το σπίτι μαζί τους. Ολη τους η περιουσία το καβούκι τους που είναι προϋπόθεση να επιβιώσουν.

Έτσι αισθανόμαστε σαν αβοήθητες χελώνες που μας ξεγύμνωσαν από το καβούκι μας,

Είναι επίσης αστείο να ευελπιστούμε σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες μάλλον αφορά άλλες εποχές.

Μα τίποτα καλό αυτός ο Τύρναβος θα πει κάποιος…πολλά αλλά και αυτά δημιουργίες των ανθρώπων στα κονάκια τους, αυλές   με όμορφα λουλούδια ,σπιτικές μαμαδίστικες μυρωδιές που αναδύονται από ανοιχτά παράθυρα, μνήμες χρόνων που πέρασαν με προοπτική, αλλά κάπου στο δρόμο κόλλησαν και με μερεμέτια τις ασχημίζουμε.

Η μη εξωστρέφεια της κοινωνίας μας, η εμμονή ότι οι άλλοι δεν ξέρουν και εμείς ξέρουμε, η αδιάκριτη περιέργεια που αγγίζει τα όρια της αγένειας, η ενασχόληση με το θάψιμο των συμπολιτών μας ,η κακομαθημένη και κακώς νοούμενη δημιουργία κοινωνικής αστικής τάξης ,που ενδιαφέρεται για το ποια γνώμη θα σχηματίσουν οι άλλοι για αυτούς, η έλλειψη Τουριστικού ενδιαφέροντος σε τομείς που θα μπορούσαμε να προβάλουμε  είναι πράγματα που μας απομακρύνουν από τον τόπο μας.

Προβλέπουμε δε σύντομα την αλλοίωση του ντόπιων, μια και οι οικονομικοί μετανάστες με την φιλοσοφία του μέρμηγκα και όχι του τζιτζικιού θα αποτελέσουνε την νέα κοινωνική ανερχόμενη τάξη. 

Ανάμεικτα αισθήματα γεμίζουν την καρδιά μας ,και άλλα τόσα προβλήματα ταλανίζουν το μυαλό μας. Επιλέξαμε λουλούδια από Τυρναβίτικες αυλές και κομμάτια της περιοχής πέριξ του οικιστικού ιστού, για να τονίσουμε ότι εάν δεν γίνει κάτι με μαθηματική ακρίβεια σε κάποια χρόνια θα μείνουν στην περιοχή τρεις και ο κούκος.

Το άρθρο Το ημερολόγιο έχει μείνει στον τοίχο 3-3-2021 για να θυμίζει την ανατροπή στη ζωή εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Είναι μία από τις αναφορές μας στο σημερινό οδοιπορικό. Τελικά από αλλού ξεκινάς τη ζωή , αλλού την συνεχίζεις. Το τέλος όμως είναι η επιστροφή εκεί που είδε το πρώτο φως της ζωής. Γεννήθηκε στο χωριό Πλισιβίτσα (το σημερινό Πλαίσιο) των Φιλιατών το 1789 και πέθανε στο Αιτωλικό το 1834. Ήταν κόρη του προκρίτου της κωμόπολης Πλισιβίτσας Κίτσου Κονταξή και αδελφή του οπλαρχηγού Γεωργίου Κίτσου και των Νικολάου και Ιωάννη Κονταξή.

Γύρω στα 1805 συνελήφθη από άντρες του Αλή πασά, που είχε διατάξει λεηλασία της περιοχής Πλισιβίτσας και σφαγή των κατοίκων με την κατηγορία πως υπέθαλψαν κάποιους κιβδηλοποιούς, και του παραδόθηκε στα Ιωάννινα, όπου η Βασιλική (σε ηλικία περίπου 16 ετών!) κατάφερε να μαλάξει την σκληρότητα του Αλή και να σταματήσει τη σφαγή. Σαγηνευμένος ο Αλής από την ευφυΐα και την ομορφιά της τη νυμφεύτηκε (1808), παρότι ήταν νυμφευμένος με την Εμινέ, η οποία αντέδρασε, αλλά χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Ζούσε στο παλάτι του Αλή, κρατώντας τη χριστιανική της πίστη, μετατρέποντας μάλιστα και ένα από τα δωμάτιά της σε εκκλησία, όπου καλούσε ιερέα και λειτουργούσε. Ασκούσε μεγάλη επίδραση στον Αλή υπέρ των Ελλήνων και ίσως γνώριζε και για το μυστικό της Φιλικής Εταιρείας.

Συμπαραστάθηκε στον Αλή κατά την πολιορκία του από τα σουλτανικά στρατεύματα και κατέφυγε μαζί του (Δεκέμβριος 1821) στο νησάκι της Παμβώτιδας, στη μονή του Αγίου Παντελεήμονα. Τον Ιανουάριο του 1822, μετά τη δολοφονία του Αλή, συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου απελευθερώθηκε με τη μεσολάβηση του Πατριάρχη Άνθιμου του Γ΄ και παρέμεινε στο Πατριαρχείο για έξι χρόνια.

Μετά την ήττα του στόλου Τούρκων και Αιγυπτίων στη ναυμαχία του Ναυαρίνου η Υψηλή Πύλη πήρε αυστηρά μέτρα και συνέλαβε την Κυρα-Βασιλική και όλους τους άλλους που είχαν μεταφερθεί μαζί της στην Κωνσταντινούπολη και τους εξόρισε στην Προύσα ως υπόπτους, αλλά τον Οκτώβριο του 1829 της δόθηκε η άδεια να επιστρέψει στην Ελλάδα, όπου παρέμεινε για λίγο (1830) στο ιδιόκτητο κτήμα της, στο χωριό Βοϊβόντα (σημερινή Βασιλική του Δήμου Καλαμπάκας), που της ανήκε ως τσιφλίκι (.μαζί με τα χωριά Σαρακήνα Καλαμπάκας και Μεταμόρφωση Καρδίτσας) και που προς τιμή της ονομάσθηκε Βασιλική. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της έζησε στο χωριό Κατοχή Αιτωλοακαρνανίας, έχοντας στην κατοχή της λίγα κτήματα που της παραχωρήθηκαν από τον Καποδίστρια κι έναν πύργο (Γουλάς της Κυρα-Βασιλικής). Διατηρώντας ακόμα την αρχοντική ομορφιά της και την αξιοπρέπεια της γυναίκας του Αλή Πασά, πέθανε από δυσεντερία στο Αιτωλικό όπου και τάφηκε.

Συνεχίζουμε το οδοιπορικό μας στη Θεσσαλία του 1807 με αναφορές στο σήμερα.

J. J. M. FR. BOUDIN TROMELIN είχε φθάσει σε ένα χάνι της εποχής σε ένα χριστιανικό χωριό το Καστράκι που βρίσκεται στις ρίζες των Μετεώρων. Δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας με την συνένωση μικρών οικισμών από Ηπειρώτες που αναγκάστηκαν να καταφύγουν εδώ για να γλιτώσουν από τον Αλή Πασά. Το χωριό πήρε την ονομασία του από ένα κάστρο του οποίου σώζονται ακόμη λίγα ερείπια. Προπολεμικά διατηρούσε ανέπαφη την αγροτική εικόνα της ελληνικής υπαίθρου. Σήμερα έχει εξελιχθεί σε ένα τόπο αναψυχής των επισκεπτών που επιθυμούν να δουν τα Μετέωρα.

Ένα έθιμο του χωριού είναι το κρέμασμα των μαντηλιών στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου του Μαντηλά. Κάθε χρόνο στη γιορτή του οι κάτοικοι του χωριού και διάφοροι επισκέπτες από όλη την Ελλάδα τιμούν τον Άγιο προσφέροντας του ένα μαντήλι. Αναρριχητές αλλά και απλοί κάτοικοι αναρριχώνται για να ανεβάσουν τα καινούρια μαντήλια και να κατεβάσουν αυτά που είχαν ανεβάσει την περσινή χρονιά. Το έθιμο ξεκίνησε από την περίοδο της τουρκοκρατίας, όταν ένας Τούρκος στρατιώτης έκοβε δέντρα κάτω από το μοναστήρι. Χωρίς να το θέλει έκοψε το χέρι του, τότε η γυναίκα του βλέποντάς τον έτρεξε να τον βοηθήσει τάζοντας στον άγιο το μαντίλι της για να γίνει καλά ο άντρας της. Τότε αμέσως ένας κάτοικος του χωριού ανέβασε το μαντίλι στο μοναστήρι και το χέρι του έγινε όπως το είχε πριν. Από τότε έχει που κρατά αυτό το έθιμο και κάθε χρόνο όλοι δίνουν τα δικά τους μαντίλια.

Ενα παραδοσιακό χωριό στη σκιά των Μετεώρων που το όνομα τους αποδίδεται στον κτήτορα της μονής Μεγάλου Μετεώρου, τον Άγιο Αθανάσιο τον Μετεωρίτη, ο οποίος ονόμασε «Μετέωρο» τον Πλατύ Λίθο στον οποίο ανέβηκε πρώτη φορά το 1344. Γενικά η μοναστική ζωή στα Μετέωρα σημείωσε ύφεση στα χρόνια της παρακμής και της πτώσης της βυζαντινής αυτοκρατορίας και της συνακόλουθης οθωμανικής κατάκτησης της Θεσσαλίας το 1393. Ωστόσο, από τα τέλη του 15ου αιώνα και κυρίως το 16ο αιώνα τα Μετέωρα γνωρίζουν τη μεγαλύτερή τους ακμή, καθώς ιδρύονται νέες μονές, καθολικά και μοναστηριακά κτίσματα, τα οποία κοσμούνται με απαράμιλλης τέχνης αγιογραφίες. Σκαρφαλωμένες στα βράχια 9 μονές που ίδρυσαν Έλληνες μοναχοί. Στα βορειοανατολικά των Μετεώρων βλέπεις μία κοιλάδα,  καλλιεργημένη, η οποία αρδεύεται από ένα ρυάκι ερχόμενο εκεί κοντά για να εκβάλει στον Πηνειό. Από την άλλη πλευρά του ποταμού τα βουνά [Πίνδος] , κάνοντας μία καμπύλη προς τα δυτικά, οριοθετεί τις πεδιάδες της Θεσσαλίας, οι οποίες την διαχωρίζουν από την Αιτωλία και την Ακαρνανία.

Ο Πηνειός αναπόσπαστο κομμάτι της περιοχής , αφήνει, στα αριστερά του, τα Τρίκαλα και την πεδιάδα.   Στη συνέχεια, στρίβοντας από τα δυτικά προς τα ανατολικά και περνώντας από τα νότια, κατευθύνεται προς τα ανατολικά για να φθάσει στη Λάρισα. Σήμερα οι έξι νονές λειτουργούν έως σήμερα και δέχονται πλήθος προσκυνητών. Υπάρχουν όμως και πολλά μικρότερα μοναστήρια εγκαταλελειμμένα. Τα περισσότερα από αυτά είχαν ιδρυθεί στον 14^ο αι.
Το 1988 η UNESCO ενέγραψε τα Μετέωρα στον κατάλογο των Μνημείων της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Σήμερα  είναι προστατευόμενος βιότοπος του δικτύου Natura 2000. Το τοπίο περιλαμβάνει δασωμένους λόφους με εντυπωσιακά απόκρημνους βράχους, την παραποτάμια κοιλάδα των ποταμών Ληθαίος και Μούργκας, δάση πλατύφυλλων φυλλοβόλων, δάση πλατάνων και βελανιδιών, θαμνώνες και καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Από τα Μετεώρα έως τα Τρίκαλα τότε ήταν διαδρομή τεσσάρων ωρών διασχίζοντας την πεδιάδα. Εφθασαν σε ένα μικρό τούρκικο χωριό που οι Έλληνες το ονομάζουν Σταγούς η σημερινή Καλαμπάκα.Ένα γόνιμο και αργιλώδες τοπίο και μία καλλιέργεια πιο πλούσια και πολύ φροντισμένη σε πληροφορούν ότι εισέρχεσαι στη Θεσσαλία. Στα
αριστερά του δρόμου, δύο ώρες από τα Τρίκαλα, βλέπεις ένα ωραίο τσιφλίκι22 το οποίο ανήκει στον Αλή πασά.

Πρόκειται για το χωριό Βοϊβόδα (Βασιλική).

Ο Αλή πασάς έδωσε ως τσιφλίκι στην Κυρα-Βασιλική (1793-1834) το παλιό χωριό Βοεβόδα ή Βοϊβόδα, που έκτοτε πήρε το όνομά της. Αργότερα και μέχρι την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το χωριό έγινε τσιφλίκι της Βαλιντέ σουλτάνας (μητέρας του σουλτάνου). Η Βασιλική, για να εξιλεωθεί για τον γάμο της με τον αλλόθρησκο Αλή, έχτισε πέντε εκκλησίες στον θεσσαλικό κάμπο — μία από αυτές ήταν και η εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Για την κατασκευή της, πάντα κατά την παράδοση, ο Αλή πασάς έστειλε τον πρωτομάστορά του Σάμπλο. Τα εγκαίνια του Αγ. Νικολάου, που είναι σταυροειδής ναός με τρούλο, έγιναν στις 12 Μαΐου 1818. Στην εξωτερικό τοίχο της κόγχης του ιερού, πάνω από μικρή αψίδα, παρίσταται η μορφή της κυρα-Βασιλικής. Ακόμη, η παράδοση μαρτυρά ότι, όταν ο Αλή πασάς έδωσε τη Βοϊβόδα στη Βασιλική, κατασκευάστηκε μέσα στο χωριό ένα χαντάκι, το οποίο καθόριζε το άσυλο για τους Χριστιανούς που καταδίωκαν οι Τούρκοι.

Στα δεξιά του δρόμου βλέπεις μερικούς οικισμούς, στη μέση της πεδιάδας, περιτριγυρισμένους από χωράφια βαμβακιού, σουσαμιού και σιτηρών.
Στην ανατολική πλευρά της πεδιάδας, τα βουνά χαμηλώνουν αρκετά κα και σχηματίζουν μία ωραία κοιλάδα.  Ένα ρυάκι, το οποίο κυλάει έχοντας αρδεύσει μερικές φυτείες μουριών, έρχεται να βρέξει τα τείχη της πόλης και χύνεται μακρύτερα στον Πηνειό. Το ρυάκι αυτό είναι ο Ληθαίος. Καθώς ο Tromelin αποκαλεί το ποτάμι αυτό ρυάκι αντιλαμβανόμαστε ότι βρισκόταν στη Θεσσαλία το καλοκαίρι (του 1807), εποχή κατά την οποία ο Ληθαίος έχει ελάχιστο νερό. Διασχίσαν αυτό το ρυάκι, πάνω από μία πλακόστρωτη γέφυρα, για να εισέλθουν στην πόλη Τρίκαλα  που βρίσκονται  στη θέση της αρχαίας Τρίκκης. Είναι η έδρα ενός πασαλικίου, το οποίο εκτείνεται σε όλη, σχεδόν, την Θεσσαλία, εκτός από την Λάρισα την οποία διοικεί ένας από τους μπέηδες, συγγενής του Ρούμελη βαλεσί.Η θέση της πόλης είναι σημαντική καθώς ελέγχει την είσοδο στη Θεσσαλία από την
μικρή πεδιάδα του Πηνειού, η οποία πρέπει να είναι ο σιτοβολώνας της Ηπείρου και η κύρια πηγή πλούτου του Αλή πασά.Αυτός ο φιλόδοξος σατράπης άνοιξε την πύλη αυτής της επαρχίας, χάρη στον γάμο του με την αδελφή του τελευταίου πασά των Τρικάλων, την οποία του πρόσφεραν, στη συνέχεια, οι δολοπλοκίες της Πύλης.Στην πορεία τους συνάντησαν ένα τσιφλίκι, πρόκειται για το χωριό Μπουχούνιστα, το σημερινό Μεγαλοχώρι των Τρικάλων. Αυτό το τσιφλίκι ήταν ήταν ιδιοκτησία του Βελή Πασά.Από τον Κλοκοτό ,που και σήμερα διατηρεί τν ονομασία αυτή και ανήκει στον Δήμο Φαρκαδώνας και αποτελεί την έδρα του Δήμου,ο δρόμος οριοθετείται από ένα μεγάλο έλος. Πρόκειται, μάλλον, για το έλος Δερμπίνια, ανάμεσα στους οικισμούς Μαραθέα της Καρδίτσας και Κεραμίδι των Τρικάλων και στους ποταμούς Πηνειό και Πάμισο (Μπλιούρη).Το έλος αυτό σχηματίζεται από τις πολύ πλούσιες πηγές που αναβλύζουν από τους βράχους, μέσα από το ίδιο οδόστρωμα.

Σε ένα μικρό λεκανοπέδιο βρίσκεται το ελληνικό χωριό Τσιότι(Siouti), · η σημερινή Φαρκαδόνα των Τρικάλων. σε απόσταση μιας ώρας πορεία από τον Κλοκοτό. Στην συνέχει εφθασαν στο Ζάρκο τοοποίο απέίχε έξι ώρες από τα Τρίκαλα. Σήμερα η Περιφέρεια Θεσσαλίας και ο Περιφερειάρχης της ,προς τιμήν τους έχουν παραδώσει ένα δρόμο που η απόσταση αντιστοιχεί περίπου στα 30 λεπτά.Επειδή λοιπόν με το τότε φθάσαμε στο μέσον της διαδρομής για Λάρισα θα κάνουμε μια στάση.

Πηγή

Γράφει Μαλίτα Κατερίνα

Το άρθρο Οταν οι αυτοκινητόδρομοι ήταν κακοτράχαλα μονοπάτια! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Βρήκαμε πολύ ενδιαφέρον να κάνουμε μια μίξη του χθες με του σήμερα και να εξάρουμε την προσπάθεια πολλών να εκσυγχρονίσουν το οδικό δίκτυο της Ελλάδας. Δεν είναι υπόθεση ενός ανθρώπου ή πολιτικού κόμματος είναι μια προσπάθεια που την διαπνέει διαδοχικότητα. Κάποιος αρχίζει και κάποιος το τελειώνει το αντίστοιχο έργο.

Η Θεσσαλία είναι και ήταν κόμβος σημαντικός για την επικοινωνία των περιοχών. Ξεκινήσαμε ένα οδοιπορικό από το Μέτσοβο στη Θεσσαλία εν έτη 1807 αλλά με με σύγχρονη οπτική. Αυτό το οδοιπορικό τελειώνει στο Καστράκι Καλαμπάκας έπεται συνέχεια…

Οι οδικοί άξονες είναι σημαντικής αξίας για τις οδικές μεταφορές σε εθνικό επίπεδο.

Οι αυτοκινητόδρομοι (για συντομία «Α/Δ») και οι εθνικές οδοί (για συντομία «ΕΟ»), γνωστές επίσης και ως οδοί ταχείας κυκλοφορίας είναι η βασικές δύο διακρίσεις των οδικών αξόνων. Ο Αυτοκινητόδρομος 2 (Α2), γνωστός και ως Εγνατία Οδός, είναι ο μεγαλύτερος αυτοκινητόδρομος της Ελλάδας με μήκος 670 χιλιόμετρα και αποτελεί τμήμα της Ευρωπαϊκής Οδού 90. Ξεκινάει από την Ηγουμενίτσα στην Ήπειρο και καταλήγει στα Ελληνοτουρκικά σύνορα στους Κήπους στην Θράκη. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1994 και 2014.Το όνομά της προέρχεται από την Αρχαία Εγνατία Οδό που διέσχιζε την ίδια σχεδόν περιοχή.Στην περιοχή της Ηπείρου, από το λιμάνι της  Ηγουμενίτσας έως την Παναγιά, η Εγνατία Οδός έχει τετράιχνη διατομή πλάτους 22 μέτρων και το συγκεκριμένο τμήμα υπήρξε τεχνικά το δυσκολότερο στην κατασκευή, καθώς ο αυτοκινητόδρομος διέρχεται διαμέσου του ορεινού όγκου της Πίνδου. Ξεκινώντας κάποιο από Λάρισα για Ηγουμενίτσα ,εάν εξαιρέσει κάποιος το κομμάτι της Παναγιάς που είναι δύσκολο λόγω στροφών ,το ταξίδι είναι γρήγορο και απολαυστικό.Οι σήραγγες που κατασκευάστηκαν τρυπώντας τα σπλάχνα του βουνού διαδέχονται η μία την άλλη με διαφορετικά ονόματα ή μία από την άλλη.

Αυτά εν έτη 2021 ,αιώνες πριν οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες για τους ταξιδιώτες αφού έπρεπε να διασχίσουν απόκρημνα βουνά ,κακοτράχαλα μονοπάτια, ποτάμια που τον χειμώνα κατέβαζαν πολύ νερό.

Ένα παράδειγμα του σήμερα και του τότε :κάποτε η απόσταση μεταξύ Μετσόβου Ιωαννίνων ήταν 10 ώρες πορεία και Μετσόβου -Τρικάλων 14 ώρες, ενώ τώρα η διαδρομή Λάρισα -Ηγουμενίτσα είναι το πολύ 3 ώρες και κάτι .Εξαρτάται από την κίνηση στην Παναγιά και μόνο.

Ένα ταξίδι του J. J. M. FR. BOUDIN TROMELIN στη Θεσσαλία του 1807 αναδεικνύει την διαφορά του τότε με το σήμερα.

Το ταξίδι του τότε έχει αφετηρία το Μέτσοβο.

Το Μέτσοβο ένα ορεινό χωριό χτισμένο στις βόρειες  πλαγιές της  Πίνδου .Ο Αραχθος που πηγάζει από την περιοχή Μετσόβου ,γι αυτό και τον ονόμασαν Μετσοβίτικο,μέσα από φαράγγια που ο ίδιος άνοιξε εισέρχεται στη μικρή κοιλάδα που σχηματίζεται μεταξύ του Λάκμου και του Μιτσικέλι και από εκεί φθάνει ανατολικά των Ιωαννίνων. Σε βάθος αιώνων το ψηλότερο σημείο με το τοπωνυμικό Ζυγός ήταν μία από τις  δύο βασικού ς άξονες που εξυπηρετούσε την επικοινωνία των οικισμών μεταξύ τους.  Ο άλλος οδικός άξονας ήταν η παράκαμψη Εγνατίας. Ενας άλλος περιηγητής ο Leake θεωρεί τον Ζυγό ως το πιο αξιόλογοα βουνό της Ελλάδος απόόπου πηγάζουν τα μεγαλύτερα ποτάμια.

Η κοιλάδα του Μετσόβου κρυβόταν ανάμεσα σε βουνά γεμάτα δάση .Παλιοί οικισμοί όπως [Ανθοχώρι, Βοτονόσι]  ήταν τόσο καλά κρυμμένοι στο πυκνό δάσος δεν διακρίνονταν .Τον χειμώνα ο δρόμος αυτός ήταν απροσπέλαστος. Στη περιηγητική αφήγηση αναφέρεται ότι πέρασαν μια γέφυρα του Σολιμάν πασά και ακολούθησαν τον δρόμο αριστερά που οδηγεί από το όρος Τσούκα Ρούκα μάλλον αναφέρεται στο βουνό Τσούκα Ρώσια στο Μέτσοβο.Η κοιλάδα του Μετσόβου μετά τότε δεδομένα απείχε μία ώρα από τον αυχένα του Ζυγού. Η διαδρομή ήταν μέσα από  ένα μονοπάτι του οποίου οι πλαγιές είναι απότομες και συχνά σχισμένες, φθάνοντας όμως στους πρόποδες  πρόποδες του βουνού, υπήρχε ελατόδασος. Διασχίζοντας ένα δάσος με παλιές οξιές ο δρόμος πλαταίνει .Επειδή το ταξίδι όχι μόνο για τους περιηγητές αλλά και κτηνοτρόφους ,εμπόρους ήταν μέρος στης δουλειάς τους  διαρκούσε πολλές ώρες, πότε μια μέρα και πότε παραπάνω. Ξένοι περιηγητές του περασμένου αιώνα επαινούν την ικανότητα των Κερατζίδων, οι οποίοι ήταν οργανωμένοι σε ισνάφι, στο να αναλαμβάνουν και να φέρουν σε πέρας την μεταφορά ανθρώπων και εμπορευμάτων μέσα σε πολύ δύσκολα και επικίνδυνα περάσματα, με δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες .   Η ημινομαδική κτηνοτροφία ως κύρια οικονομική δραστηριότητα των Βλάχων της Β. Πίνδου Ήτανε κουραστικό, για συτό είχανε δημιουργηθεί χάνια σε ειδυλλιακές τοποθεσίες με σκιερά δέντρα, άφθονο πράσινο και κρύο νερό. Στα χάνια αυτά στάθμευαν τα καραβάνια, ξεπέζευαν οι άνθρωποι και ξεφόρτωναν τα φορτία από τα ζώα για να ξεκουραστούν όλοι, να φάνε και ακόμα να κοιμηθούν αν τύχαινε να νυχτώσει .Ενα τέτοιο χάνι συνάντησε και στο οδοιπορικό του ο περιηγητής.  Τα χάνια τότε ήταν τα MOTEL σήμερα. Υπήρχαν διάσπαρτα στην περιοχή  και σε αρκετή απόσταση το ένα από το άλλο. Ξακουστά ήτανε στον δρόμο για την Λάρισα τα χάνια του Κουτσόχερου κοντά στον Πηνειό, και του Ζάρκου, στον δρόμο για την Καλαμπάκα το χάνι της Σαρακίνας στα ριζά του Κόζιακα, που εξυπηρετούσε την χειμωνιάτικη διαδρομή προς την Ήπειρο, στον δρόμο για το Μέτσοβο και τα Γιάννενα τα χάνια της Κρύας Βρύσης, Κερασιάς, Κρανιάς, Τζούρτζιας, Μαλακασίου, το περιβόητο χάνι του Σαίτ Πασά που βρίσκονταν σε υψόμετρο 1400 μ. και πιο ψηλά στα 1700 μ, το χάνι του Ζυγού. Το χάνι του Σαίτ Πασά ήτανε πολύ ονομαστό για το ειδυλλιακό τοπίο και το παγωμένο του νερό. Στο χωριό Πρεβέντα (Διάβα), απέναντι από την Καλαμπάκα πρέπει να υπήρχε και εκεί χάνι. Σήμερα  το χωριό Διάβα βρίσκεται μέσα σε ένα όμορφο και καταπράσινο περιβάλλον  στους πρόποδες του Κόζιακα σε υψόμ. 280μ Ανατολικά του χωριού ρέει ο Πηνειός ποταμός, φυσικό όριο με την πόλη της Καλαμπάκας .  Το παλαιό όνομα του χωριού ήταν Πρεβέντα ( = πέρασμα στη βλάχικη διάλεκτο απο το λατινικό ρήμα praevenio= διέρχομαι. Από αυτό το χάνι ο περιηγητής μετά από πορεία δύο ωρών βλεπει μπροστά του να ξετυλίγεται η πεδιάδα .Διασχίζοντας τον χείμαρο και ακολουθώντας την κοίτη του ποταμού  κατέληξαν σε ένα χριστνικό χωριό το σημερινό Καστράκι Καλαμπάκας.Πάνω από το χωριό κρέμονται επιβλητικά οι βράχοι των μετεώρων(στα ελληνικά υπερυψωμένος τόπος). Φαίνονται σαν να βρέθηκαν απογυμνωμένοι από όλα που τους περιτριγυρίζουν, μέσα σε μία μεγάλη αναστάτωση της φύσης.

Το γεφύρι της Κυράς : η ιστορία ενός άγνωστου, χαμένου σήμερα, πετρογέφυρου ανάμεσα στα Γιάννινα και το Μέτσοβο.

Το γεφύρι της Κυράς βρισκόταν -και εξακολουθεί και σήμερα μεγάλο τμήμα του να βρίσκεται- ανατολικά των Ιωαννίνων, πίσω απ’ το Ζυγό του Δρίσκου, στη θέση Διπόταμο -εδώ ξεκινάει ο Άραχθος με την ένωση του ποταμιού του Ζαγοριού και του Μετσοβίτικου. Πάνω στον πολυσύχναστο δρόμο που επικοινωνούσε την Ήπειρο με τη Μακεδονία και Θεσσαλία, αποτέλεσε για χρόνια σημαντικό πέρασμα, αναφερόμενο σε παλαιά κείμενα και σαν γεφύρι της Μπαλντούμας ή του Διπόταμου. Κοντά του λειτουργούσαν δύο χάνια, της Κυράς και της Μπαλντούμας. Σήμερα, όπως είπαμε, απ’ το γεφύρι διατηρούνται αρκετά τμήματά του, όλα τους όμως επιχωματωμένα καθώς η ροή του ποταμού έχει αλλάξει -έχει μετατοπιστεί η κοίτη προς τα αριστερά.

Το γεφύρι της Κυράς ως λεπτομέρεια του παραπάνω πίνακα του Lear.

Από  τον Francois Pouqueville, έχουμε  αρχικά  μια: Παραστατική εικόνα της μορφής, της σημασίας, αλλά και της θέσης του γεφυριού: «…φτάνουμε σε μια πέτρινη γέφυρα με τέσσερις  καμάρες, που ονομάζεται Διπόταμος, από το ότι εδώ ενώνονται δυο μικρά ποτάμια, που έρχονται από την Περραιβία. […] αποτελεί το πιο πολυσύχναστο πέρασμα-σταθμό της Ηπείρου, ακριβώς λόγω της γειτνίασής του με τη Μακεδονία και Θεσσαλία […]

Η γέφυρα βρίσκεται ακριβώς στο άνοιγμα, που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά Μιτσικέλι και Τσούκα Ρόσα (Κόκκινο βουνό) και που αποτελεί τη δυτική πλευρά της Πίνδου…». είναι χωματοβούνι και γι’ αυτό είναι δυνατόν να χαραχθεί εκεί ένας καλύτερος δρόμος. Στη συνέχεια, έμμεσα, από την περιγραφή του διπλανού χανιού, κτίσμα κι αυτό της Κυράς, προκύπτει η πολύτιμη μαρτυρία για τη χορηγό -πρόσθετα μαθαίνουμε πως για την κατασκευή του γεφυριού είχαν επιβληθεί φόροι: «Αυτό το χάνι χτίστηκε από τη σύζυγο του Σολιμάν πασά, προκάτοχου του Αλή πασά. Τα χρήματα για την κατασκευή του αποσπάστηκαν από τους φόρους που είχαν επιβληθεί για την κάλυψη της δαπάνης για την κατασκευή της γέφυρας που ονομάζεται Διπόταμος». 

Γράφει Μαλίτα Κατερίνα

Το άρθρο Όταν οι αυτοκινητόδρομοι ήταν κακοτράχαλα μονοπάτια 2ο μέρος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

J. J. M. FR. BOUDIN TROMELIN έφθασε στο Ζάρκο….

Το Ζάρκο,  διατηρεί και σήμερα το όνομα του ,  Εδώ συναντιούνται, κάθε χρόνο την άνοιξη, οι Αλβανοί που πηγαίνουν με τα καραβάνια στην Κωνσταντινούπολη για να πουλήσουν τα  ζώα τους.

Σε απόσταση δύο ωρών  ένας καλός δρόμος  οδηγούσε σε μία πλάγια πεδιάδα όπου βρίσκεται το χωριό Κουτσόχερο(Coutchoukeros).  Ο Πηνειός ρηχός, διερχόταν κάτω από το χωριό, άπαοια στιγμή χανόταν και τον ξαναέβλεπανπριν από την Λάρισα.
Τον χειμώνα ο Πηνειός,  δεν είναι ρηχός, τότε διασχίζεται από μία  πέτρινη γέφυρα του Αλή εφέντη, κοντά στο χωριό Κεραμίδι. Τέσσερες ώρες  ήταν η απόσταση που έπρεπε να διανύσουν ως το Κουτσόχερο.

Γεφύρι του Αλή-Εφένδη σήμερα βρίσκεται πριν από το χωριό όπως ερχόμαστε από την Φαρκαδόνα δεξιά της τσιμεντένιας γέφυρας, στη θέση «Βαζούρια». Γεφυρώνει παραπόταμο του Πηνειού, δίπλα από τον ποταμό Ενιπέα. Εξυπηρετούσε τη συγκοινωνία των χωριών της Καρδίτσας με τη Φαρκαδόνα και τη Λάρισα. Σήμερα δεν χρησιμοποιείται. Χτίστηκε στην εποχή της τουρκοκρατίας, σε άγνωστη χρονολογία.Είναι το μοναδικό πεντάτοξο γεφύρι που σώζεται ολόκληρο, στον νομό Τρικάλων. Τα τόξα του ημικυκλικά και έχουν όλα άνοιγμα 4 μ. και ύψος 2 μ. Το συνολικό μήκος του γεφυριού είναι 32 μ. Το κατάστρωμα του είναι καλυμμένο με χώμα και αγριόχορτα. Κατασκευάστηκε με λευκό ασβεστόλιθο της περιοχής. 

Το Κουτσόχερο είναι ένα άθλιο ελληνικό χωριό, κτισμένο πάνω σε έναν λοφίσκο που σχηματίζεται από τα ερείπια μιας αρχαίας πόλης, Λίγο πιο κάτω βρισκόταν ο Άτραξ, στο χωριό Κάστρο της Λάρισας.Μάλλον σε αυτή την αρχαία πόλη αναφέρεται ο περιηγητής. Ο Άτραξ  τοποθετείται στο ύψωμα «Κάστρο», αμέσως νότια του χωριού  Πηνειάδα  και κατά μήκος της δεξιάς όχθης του Πηνειού ποταμού. Βρισκόταν στα όρια των αρχαίων τετράδων Πελασγιώτιδας και Εστιαιώτιδας, που συμπίπτουν με τα σημερινά σύνορα των Νομών Λάρισας και Τρικάλων. Η πόλη έλεγχε το στενό πέρασμα που δημιουργείται από τα όρη του Ζάρκου στα βόρεια και το βουνό Τίτανος στα νότια μέσα από το οποίο ο Πηνειός εισέρχεται στην ανατολική θεσσαλική πεδιάδα. Στα αρχαία χρόνια η κοίτη του ποταμού ήταν 3 χμ. βορειότερα της σημερινής, ενώ στις μέρες μας προσεγγίζει την αρχαία πόλη και τα εκτεταμένα ελληνιστικά και ρωμαϊκά νεκροταφεία της, «κόβοντας» σε πολλές περιπτώσεις αρχαία κατάλοιπα.

Τον χειμώνα  καθιστούν αδιάβατο το πέρασμα του ποταμού Πηνειού , τότε χρησιμοποιούν μία άθλια τριγωνική βάρκα  για την επικοινωνία των δύο οχθών, η οποία μπορεί να χωρέσει έως 8 άλογα. Η γνωστή ως Περαταριά.
Από το Κουτσόχερο μένουν τέσσερες ώρες για να φθάσουμε στη Λάρισα. Μισή ώρα πριν φθάσουν, συναντούν ξανά την δεξιά όχθη του Πηνειού, ο οποίος εξέρχεται από ένα φαράγγι. Τα Στενά του Καλαμακίου, δυτικά του χωριού Αμυγδαλέα της Λάρισας.
Οι ταξιδιώτες που έρχονται από τα βόρεια, διασχίζουν τον ποταμό στην είσοδο της πόλης, πάνω από μία ωραία μαρμάρινη γέφυρα, με εννέα τόξα.
Η Λάρισα, τουρκικά Γενί Σεχήρ (Yenisser), διοικείται από τρεις μπέηδες: τον Αμπντήν μπέη, τον Μεχμέτ μπέη και τον Νακήπ εφέντη. Η αρχαία πρωτεύουσατης Θεσσαλίας είναι μία ανοιχτή πόλη στη δεξιά όχθη του Πηνειού, στο μέσον μιας εκτεταμένης πεδιάδας, χωρίς οχυρώσεις. Οι κάτοικοί της είναι 20.000 ψυχές, από τις οποίες το μεγαλύτερο μέρος είναι Τούρκοι. Υπάρχουν λίγοι Έλληνες στην πόλη που προτίμησαν να κατοικήσουν στα πολυάριθμα κοντινά χωριά.
Ασχολούνται κυρίως με την βαφή των βαμβακερών. Από τους τρεις μπέηδες, οι οποίοι διοικούν την πόλη, οι δύο είναι σταλμένοι από την Κωνσταντινούπολη. Ο ένας ως μουλάς ,ιεροδίκης, τίτλος ανώτερου ουλεμά, πρώτης κλάσης . Ο άλλος ως μουσελίμης ,αναπληρωτής του πασά ,στην υπηρεσία του Ρούμελη βαλεσί, υπό την εξουσία του οποίου βρίσκεται η πόλη. Η Λάρισα δεν ανήκει στο πασαλίκι των Τρικάλων και οι πλούσιοι και φανατικοί κάτοικοί της αντιστέκονται ανέκαθεν στην επιρροή του Αλή πασά. Ο έλληνας όμως μητροπολίτης, ο οποίος διαμένει εδώ, εκλέγεται με την συγκατάθεσή του.

Η Λάρισα είναι αρκετά καλά κτισμένη και έχει κάποια ευημερία οφειλόμενη στο εμπόριό της. Οι αγορές εδώ είναι μεγάλες και υπάρχει επάρκεια τροφίμων. Τα εμπορεύματα φτάνουν στην πόλη από τον Κόλπο του Βόλου, 24 μίλια μακριά. Οι κάτοικοι των νοτιοανατολικών περιοχών είναι πλούσιοι από τα γεωργικά προϊόντα
τους, τα οποία είναι σιτηρά, βαμβάκι και ζώα.

Ασχολούνται περισσότερο με την βαφή των βαμβακερών, των οποίων κάνουν μεγάλες εξαγωγές στη Γερμανία, διά της χερσαίας οδού. Η επαρχία αυτή θεωρείται η πιο πυκνοκατοικημένη και εκβιομηχανισμένη περιοχή της Ελλάδας.

Πηγή

Γράφει Μαλίτα Κατερίνα

Το άρθρο Όταν οι αυτοκινητόδρομοι ήταν κακοτράχαλα μονοπάτια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.