Η NASA ετοιμάζεται να ανοίξει ένα νέο, ιστορικό κεφάλαιο στην εξερεύνηση του Διαστήματος με την αποστολή Artemis II, την πρώτη επανδρωμένη πτήση γύρω από τη Σελήνη μετά από περισσότερο από μισό αιώνα. Για πρώτη φορά από το 1972, όταν το Apollo 17 σφράγισε το τέλος της εποχής των αποστολών Apollo, άνθρωποι επιστρέφουν σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι, σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας διαστημικής εποχής.

Η εκτόξευση προγραμματίζεται από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, με τον γιγαντιαίο πύραυλο Space Launch System (SLS), ύψους 98 μέτρων, σχεδόν όσο ο πύργος του Μπιγκ Μπεν στο Λονδίνο. Η επικεφαλής διευθύντρια πτήσης, Έμιλι Νέλσον, έχει διαβεβαιώσει πως οι ομάδες είναι απολύτως έτοιμες, έπειτα από την ολοκλήρωση όλων των τεχνικών προετοιμασιών.

Η αποστολή θα μεταφέρει τέσσερις αστροναύτες με το διαστημόπλοιο Orion σε μια πτήση περίπου δέκα ημερών. Το πλήρωμα θα πραγματοποιήσει πορεία γύρω από τη Σελήνη και στη συνέχεια θα επιστρέψει στη Γη, με προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό. Αν και το Artemis II δεν περιλαμβάνει προσελήνωση, αποτελεί ένα απολύτως κρίσιμο βήμα για την επόμενη φάση του προγράμματος, την Artemis III, που φιλοδοξεί να μεταφέρει ξανά ανθρώπους στη σεληνιακή επιφάνεια.

Στο σκάφος θα επιβαίνουν οι αστροναύτες της NASA Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κοχ, καθώς και ο Τζέρεμι Χάνσεν από την Καναδική Διαστημική Υπηρεσία. Πρόκειται για ένα πλήρωμα που συμβολίζει τη νέα εποχή της διαστημικής εξερεύνησης: πιο διεθνή, πιο συμπεριληπτική και πιο κοντά στην κοινωνία. Ο Βίκτορ Γκλόβερ έχει τονίσει τη σημασία της εκπροσώπησης, εκφράζοντας την ελπίδα τα παιδιά να βλέπουν το πλήρωμα και να νιώθουν ότι και εκείνα μπορούν μια μέρα να βρεθούν στη θέση τους.

Πέρα από την τεχνολογική της σημασία, η Artemis II έχει και έντονο συμβολισμό. Δεν είναι απλώς μια επιστροφή στη Σελήνη, αλλά μια δήλωση ότι η ανθρωπότητα δεν θέλει πια απλώς να την επισκέπτεται — θέλει να επιστρέψει για να μείνει. Η νέα σεληνιακή στρατηγική της NASA δεν περιορίζεται σε μια σύντομη αποστολή επίδειξης, αλλά εντάσσεται σε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για βιώσιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, με στόχο να ανοίξει τελικά ο δρόμος και για τον Άρη.

Σε αντίθεση με την εποχή του Apollo, όπου οι αποστολές είχαν έντονο χαρακτήρα γεωπολιτικού ανταγωνισμού, το πρόγραμμα Artemis προβάλλεται ως μια προσπάθεια διεθνούς συνεργασίας, επιστημονικής προόδου και έμπνευσης για τις επόμενες γενιές. Η αποστολή Artemis II λειτουργεί έτσι ως γέφυρα ανάμεσα στο ένδοξο παρελθόν της διαστημικής εξερεύνησης και σε ένα πολύ πιο φιλόδοξο μέλλον.

Πενήντα και πλέον χρόνια μετά τα τελευταία ανθρώπινα ίχνη στη Σελήνη, η NASA ετοιμάζεται να ξαναγράψει ιστορία. Και αυτή τη φορά, το μήνυμα είναι σαφές: δεν επιστρέφουμε απλώς στη Σελήνη — ετοιμαζόμαστε να μείνουμε.

Το άρθρο Αποστολή Artemis II: Αυτή τη φορά, το ταξίδι στη Σελήνη είναι μόνο η αρχή εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η εκτόξευση του πυραύλου είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, αλλά μετά την ανακάλυψη διαρροής ηλίου, αναβλήθηκε.

Η NASA δηλώνει πλέον ότι είναι βέβαιη πως το πρόβλημα έχει επιλυθεί και σχεδιάζει να μεταφέρει ξανά τον πύραυλο στην εξέδρα εκτόξευσης στις 19 Μαρτίου, με την 1η Απριλίου να αποτελεί την νωρίτερη πιθανή ημερομηνία εκτόξευσης.

Μιλώντας σε ενημέρωση Τύπου, στελέχη της NASA τόνισαν επίσης τους κινδύνους της αποστολής. Το πλήρωμα της Artemis II αποτελείται από τρεις Αμερικανούς αστροναύτες – Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch – καθώς και τον Καναδό αστροναύτη Jeremy Hansen.

Θα είναι οι πρώτοι άνθρωποι που θα πετάξουν με τον νέο πύραυλο της NASA, το Space Launch System, καθώς και με το διαστημόπλοιο Orion.

«Θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι σκεφτόμαστε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά»

Κατά τη διάρκεια της 10ήμερης αποστολής, το πλήρωμα θα ταξιδέψει γύρω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης – την πλευρά που δεν βλέπουμε ποτέ από τη Γη – και θα επιστρέψει πίσω.

«Θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι σκεφτόμαστε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά και ότι έχουμε αξιολογήσει και διαχειριστεί όλους τους κινδύνους ώστε να έχουμε τις καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας», δήλωσε ο John Honeycutt.

Όπως είπε, ιστορικά τα δεδομένα από την ανάπτυξη νέων πυραύλων δείχνουν ότι «μόνο μία στις δύο αποστολές είναι επιτυχής», ωστόσο εκτίμησε ότι η NASA βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση.

«Κάνουμε εξαιρετική δουλειά στην κατανόηση, τη μείωση και τη διαχείριση του κινδύνου», ανέφερε.

«Δεν έχουμε να κερδίσουμε πολλά επιπλέον από μια τέτοια δοκιμή»

Η ομάδα της NASA δήλωσε επίσης ότι δεν σκοπεύει να πραγματοποιήσει άλλη μια δοκιμή τύπου «wet dress rehearsal» όταν ο πύραυλος μεταφερθεί ξανά στην εξέδρα εκτόξευσης. Πρόκειται για δοκιμή πριν την εκτόξευση, κατά την οποία ο πύραυλος γεμίζει με καύσιμα και πραγματοποιείται πλήρης προσομοίωση της αντίστροφης μέτρησης.

«Δεν έχουμε να κερδίσουμε πολλά επιπλέον από μια τέτοια δοκιμή», δήλωσε η Lori Glaze, προσθέτοντας ότι η επόμενη φορά που θα γεμίσει ο πύραυλος με καύσιμα θα είναι όταν επιχειρηθεί η εκτόξευση.

Η ίδια τόνισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει δουλειά πριν επιβεβαιωθεί οριστικά η ημερομηνία εκτόξευσης.

Η NASA δέχεται πιέσεις για την εκτόξευση της αποστολής Artemis II. Το πρόγραμμα έχει ήδη καθυστερήσει κατά δύο χρόνια, μετά από προβλήματα που εντοπίστηκαν στη θερμική ασπίδα της πρώτης αποστολής Artemis I, κατά την οποία ο πύραυλος Space Launch System και η κάψουλα Orion πέταξαν στη Σελήνη χωρίς πλήρωμα.

Τον Δεκέμβριο του 2024, η διαστημική υπηρεσία έθεσε ως προθεσμία την εκτόξευση της Artemis II μέχρι το τέλος Απριλίου 2026.

«Σε αυτό το σημείο, είμαστε απόλυτα επικεντρωμένοι στον Απρίλιο», δήλωσε η Glaze.

LIFO.GR

Το άρθρο NASA: Στόχος η εκτόξευση της αποστολής Artemis II τον Απρίλιο – Άνθρωποι ξανά γύρω από τη Σελήνη μετά από 50 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση, η γεωπολιτική αστάθεια και οι τεχνολογικές ανατροπές επαναπροσδιορίζουν το μέλλον της ανθρωπότητας, ένα σχέδιο έρχεται να μεταφέρει τη συζήτηση πολύ πέρα από τα όρια του πλανήτη. Το «Chrysalis», ένα διαστημόπλοιο μήκους 58 χιλιομέτρων, δεν σχεδιάστηκε για να κάνει ένα ταξίδι επιστροφής. Σχεδιάστηκε για να φύγει. Οριστικά.

Η ιδέα εντάσσεται στο πλαίσιο του διεθνούς διαγωνισμού του οργανισμού Initiative for Interstellar Studies, γνωστού ως Project Hyperion, που κάλεσε επιστήμονες, μηχανικούς και αρχιτέκτονες να απαντήσουν σε ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα ανήκε αποκλειστικά στη σφαίρα της λογοτεχνίας: πώς θα μπορούσε να επιβιώσει ένα πλήρωμα ανθρώπων για τέσσερις αιώνες στο Διάστημα, χωρίς καμία δυνατότητα ανεφοδιασμού ή επιστροφής;

Το Chrysalis δεν είναι απλώς ένα διαστημόπλοιο. Είναι μια πλωτή, περιστρεφόμενη πόλη. Ένας τεχνητός κόσμος που θα φιλοξενούσε 1.000 έως 2.400 ανθρώπους, οι οποίοι δεν θα έβλεπαν ποτέ τον προορισμό τους. Στη θέση τους θα έφταναν οι απόγονοί τους, έπειτα από 16 γενιές.

Το πιο εντυπωσιακό – και ταυτόχρονα αμείλικτο – στοιχείο του σχεδιασμού είναι το μέγεθος. Για να δημιουργηθεί τεχνητή βαρύτητα μέσω περιστροφής, το σκάφος πρέπει να έχει τεράστια ακτίνα. Αν η περιστροφή είναι πολύ γρήγορη, προκαλεί ναυτία και αποπροσανατολισμό. Αν είναι πολύ αργή, δεν παράγει επαρκή φυγόκεντρο δύναμη.

Οι μελέτες κατέληξαν σε μια κατασκευή 58 χιλιομέτρων με ομόκεντρους κυλίνδρους που περιστρέφονται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Τα εξωτερικά στρώματα θα παρήγαγαν βαρύτητα ίση με το 90% της γήινης, ενώ οι εσωτερικές δομές θα εξισορροπούσαν τις μηχανικές τάσεις.

Καμία σημερινή διαστημική εγκατάσταση δεν θα μπορούσε να συναρμολογήσει ένα τέτοιο μέγεθος. Καμία υπάρχουσα τεχνολογία εκτόξευσης δεν θα μπορούσε να μεταφέρει τα υλικά από τη Γη. Το σχέδιο προβλέπει συναρμολόγηση σε ένα από τα λεγόμενα σημεία Λαγκράνζ, περιοχές βαρυτικής ισορροπίας στο σύστημα Γης-Ήλιου, όπου η κατανάλωση ενέργειας για τη διατήρηση θέσης είναι ελάχιστη.

Ενέργεια από σύντηξη – μια τεχνολογία που δεν υπάρχει ακόμη

Η πρόωση του Chrysalis βασίζεται σε αντιδραστήρα πυρηνικής σύντηξης με καύσιμο ήλιο-3 και δευτέριο. Ένα έτος επιτάχυνσης, 400 χρόνια πλεύσης και ένα ακόμη έτος επιβράδυνσης. Στα χαρτιά, το σενάριο είναι μαθηματικά συνεπές. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν υπάρχει ακόμη λειτουργικός αντιδραστήρας σύντηξης κατάλληλος για διαστημική χρήση.

Τα προβλήματα είναι πολλαπλά: θερμική διαχείριση στο κενό, ακτινοβολία, φθορά υλικών επί αιώνες, δυνατότητα συντήρησης ενός συστήματος που θα παραμένει επικίνδυνο για το ίδιο του το πλήρωμα. Ακόμη και η θωράκιση έναντι κοσμικής ακτινοβολίας απαιτεί υλικά και πάχη που σήμερα δεν μπορούν να μεταφερθούν ή να παραχθούν σε τροχιά.

Το ίδιο ισχύει και για το οικολογικό σύστημα. Αν και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό επιτυγχάνεται ανακύκλωση νερού που προσεγγίζει το 98%, καμία εγκατάσταση δεν έχει λειτουργήσει ως πλήρως κλειστό οικοσύστημα για αιώνες. Το πείραμα Biosphere 2 τη δεκαετία του 1990 έδειξε πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί η ατμοσφαιρική ισορροπία ακόμη και για λίγα χρόνια.

Το Chrysalis υποθέτει πλήρη βιολογική αυτάρκεια: καλλιέργειες, ανακύκλωση αέρα, διαχείριση αποβλήτων, κυκλική χρήση κάθε μορίου νερού. Όμως η υπόθεση δεν έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες.

Ακόμη πιο σύνθετο από τα τεχνικά ζητήματα είναι το κοινωνικό πείραμα. Πώς διατηρείς σταθερότητα, γνώση και πολιτισμό για 400 χρόνια σε ένα κλειστό μεταλλικό περιβάλλον;

Οι σχεδιαστές πρότειναν κοινοτική ανατροφή παιδιών αντί της κλασικής πυρηνικής οικογένειας, εθελοντικό έλεγχο γεννήσεων, συστήματα διατήρησης γνώσης και τεχνητή νοημοσύνη που θα υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων. Τα πρότυπα επιλογής πληρώματος βασίζονται σε εμπειρίες από αποστολές σε υποβρύχια και σε σταθμούς της Ανταρκτικής – περιβάλλοντα όμως που διαρκούν μήνες, όχι ζωές ολόκληρες.

Καμία κοινωνία στην ανθρώπινη ιστορία δεν έχει υπάρξει πλήρως αποκομμένη από τον υπόλοιπο κόσμο για δεκαέξι συνεχόμενες γενιές.

Το Chrysalis δεν αποτελεί άμεσο πρόγραμμα υλοποίησης. Είναι περισσότερο ένας κατάλογος αγνώστων. Καταγράφει με ακρίβεια τι δεν γνωρίζουμε ακόμη: από τη διαστημική σύντηξη μέχρι την ψυχολογία της διαγενειακής απομόνωσης.

Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός ότι μια τέτοια μελέτη αντιμετωπίζεται με επιστημονικούς όρους και όχι ως καθαρή φαντασία, δείχνει μια μετατόπιση. Η ανθρωπότητα, για πρώτη φορά, εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να μην είναι για πάντα δεμένη με τον πλανήτη που τη γέννησε.

Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε σήμερα να κατασκευάσουμε ένα σκάφος 58 χιλιομέτρων. Δεν μπορούμε. Το ερώτημα είναι αν σε έναν αιώνα από τώρα, η ανάγκη θα είναι τόσο επιτακτική ώστε να το επιχειρήσουμε.

Και τότε, ίσως, κάποιοι να επιβιβαστούν γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει επιστροφή.

tanea.gr

Το άρθρο Chrysalis: Το διαστημόπλοιο που μπορεί να μεταφέρει 1.000 ανθρώπους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες ενδείξεις για το χρονολόγιο της ιστορίας του Σύμπαντος και για το πόσο διαφορετικό ήταν το πρώιμο Σύμπαν από ό,τι περίμεναν οι αστρονόμοι.

Την ύπαρξη του γαλαξία επιβεβαίωσε επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT), με δημοσίευση στο περιοδικό «Open Journal of Astrophysics».

Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπέρυθρου) του James Webb, οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν ότι το φως του γαλαξία MoM-z14 ταξιδεύει μέσα στον διαστελλόμενο χώρο, επιμηκυνόμενο και «μετατοπιζόμενο» προς μεγαλύτερα, πιο ερυθρά μήκη κύματος, για περίπου 13,5 από τα εκτιμώμενα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια ύπαρξης του Σύμπαντος.

Ο MoM-z14 ανήκει σε μια ολοένα αυξανόμενη ομάδα απροσδόκητα φωτεινών γαλαξιών στο πρώιμο Σύμπαν, περίπου 100 φορές περισσότερων από ό,τι προέβλεπαν οι θεωρητικές μελέτες πριν από την εκτόξευση του Webb.

Ένα σημείο στο οποίο οι ερευνητές και οι θεωρητικοί μπορούν να αναζητήσουν απαντήσεις είναι ο αρχαιότερος πληθυσμός αστεριών στον Γαλαξία μας, που αποτελούν κάτι σαν «απολιθώματα του πρώιμου Σύμπαντος», όπως τα χαρακτηρίζει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ρόχαν Ναϊντού από το Ινστιτούτο Kavli. Ένα μικρό ποσοστό αυτών των αστεριών εμφανίζει υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου, κάτι που παρατηρείται επίσης σε ορισμένες από τις πρώιμες γαλαξιακές παρατηρήσεις του Webb, συμπεριλαμβανομένου του MoM-z14.

Δεδομένου ότι ο γαλαξίας MoM-z14 υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για πολλές γενιές αστεριών, ώστε να παράγουν τόσο υψηλές ποσότητες αζώτου με τον τρόπο που θα περίμεναν οι αστρονόμοι. Μία θεωρία που εξετάζεται είναι ότι το εξαιρετικά πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος ευνόησε τη δημιουργία υπερμεγεθών αστεριών, ικανών να παράγουν περισσότερο άζωτο από οποιοδήποτε αστέρι παρατηρείται σήμερα στο Σύμπαν.

Ο MoM-z14 παρουσιάζει επίσης ενδείξεις ότι «καθαρίζει» την πυκνή, αρχέγονη ομίχλη υδρογόνου του πρώιμου Σύμπαντος στον χώρο γύρω του. Ένας από τους βασικούς λόγους κατασκευής του Webb ήταν για να καθοριστεί το χρονοδιάγραμμα αυτής της περιόδου «εκκαθάρισης» της κοσμικής ιστορίας, την οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν επαναϊονισμό. Πρόκειται για την εποχή κατά την οποία οι πρώτοι αστέρες παρήγαγαν φως αρκετά υψηλής ενέργειας ώστε να διαπεράσει το πυκνό υδρογόνο του πρώιμου Σύμπαντος και να αρχίσει να ταξιδεύει στο διάστημα, φτάνοντας τελικά μέχρι το Webb και σε εμάς. Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει ένα ακόμη στοιχείο για τη χαρτογράφηση του χρονοδιαγράμματος του επαναϊονισμού.

πηγή: protothema.gr

Το άρθρο Το James Webb βρήκε τον πιο απομακρυσμένο και παλιό γαλαξία που έχει παρατηρηθεί ποτέ εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ένα σήμα 10 δευτερολέπτων από ένα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία του σύμπαντος έχει ανιχνευθεί από την ανθρωπότητα και οι επιστήμονες εξακολουθούν να προσπαθούν να κατανοήσουν την προέλευσή του.

Δύο δορυφόροι έχουν επιβεβαιώσει ότι το μυστηριώδες σήμα προήλθε από ένα σημείο 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, πιθανώς από μια σουπερνόβα που εξερράγη όταν το σύμπαν ήταν μόλις 730 εκατομμύρια ετών.

Όσο πιο μακριά βρίσκεται κάτι στο διάστημα, τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται το φως (ή το σήμα) του για να φτάσει σε εμάς, οπότε όταν οι άνθρωποι βλέπουν μια πολύ μακρινή έκρηξη ή ένα αστέρι, στην πραγματικότητα βλέπουμε αυτό που συνέβη εκεί πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, σαν μια μηχανή του χρόνου που μας δείχνει το παρελθόν.

Σε αυτή την περίπτωση, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτή η έκρηξη ακτίνων γάμμα υψηλής ενέργειας, την οποία ονόμασαν GRB 250314A, προήλθε από την παλαιότερη σουπερνόβα που έχει καταγραφεί από την αυγή του χρόνου.

Οι ακτίνες γάμμα είναι αόρατες και εξαιρετικά ισχυρές μορφές φωτός. Είναι η πιο δυναμική πηγή ακτινοβολίας που είναι γνωστή στο σύμπαν, η οποία παράγεται από τεράστιες αστρικές εκρήξεις.

Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμα σίγουροι για το γιατί αυτή η αρχαία σουπερνόβα από το πρώιμο σύμπαν μοιάζει σχεδόν ακριβώς με τα εκρηγνυόμενα αστέρια που βλέπουμε σήμερα στο κοντινό μας σύγχρονο σύμπαν.

Αν αυτή η έκρηξη είναι η πραγματική πηγή του σήματος, οι ερευνητές της NASA και της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) αναμένουν τα πρώιμα αστέρια να είναι μεγαλύτερα, θερμότερα και να παράγουν πολύ πιο ασταθείς εκρήξεις από ό,τι υποδηλώνει το μυστηριώδες σήμα.

Ο Άντριου Λέβαν, κύριος συγγραφέας μιας νέας μελέτης για το σήμα από το Πανεπιστήμιο Radboud στην Ολλανδία, δήλωσε: «Υπάρχουν μόνο λίγες εκρήξεις ακτίνων γάμμα τα τελευταία 50 χρόνια που έχουν ανιχνευθεί στο πρώτο δισεκατομμύριο χρόνια του σύμπαντος. Αυτό το συγκεκριμένο γεγονός είναι πολύ σπάνιο και πολύ συναρπαστικό».

Το σήμα ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά στις 14 Μαρτίου 2025, όταν ο δορυφόρος Space Variable Objects Monitor (SVOM) το εντόπισε ως μια ξαφνική λάμψη υψηλής ενέργειας από το βαθύ διάστημα.

Ωστόσο, μόλις πρόσφατα δημοσιεύθηκαν δύο μελέτες σχετικά με την πιθανή πηγή αυτού του μακρινού σήματος.

Ο ανιχνευτής είναι ένα κοινό έργο επιστημόνων από τη Γαλλία και την Κίνα, σχεδιασμένο για να εντοπίζει αυτού του είδους τις εκρήξεις σε όλο το σύμπαν.

Το σήμα που κατέγραψαν οι επιστήμονες ήταν μια σύντομη, ισχυρή έκρηξη ακτίνων γάμμα, οι οποίες είναι αόρατα κύματα ενέργειας ισχυρότερα από τις ακτίνες Χ και ικανά να διαπερνούν το ανθρώπινο σώμα, προκαλώντας βλάβες στα κύτταρα, στο DNA και στους ιστούς.

Ωστόσο, δεδομένου ότι αυτή η έκρηξη προήλθε πιθανώς από ένα αστέρι που εξερράγη 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, οι ακτίνες γάμμα που έφτασαν στη Γη ήταν πολύ αδύναμες για να αποτελέσουν κίνδυνο για τους ανθρώπους.

Αυτή η έκρηξη διήρκεσε μόνο περίπου 10 δευτερόλεπτα, επειδή οι εκρήξεις ακτίνων γάμμα είναι σαν γρήγορα πυροτεχνήματα στο διάστημα, που απελευθερώνουν μια τεράστια ποσότητα ενέργειας σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα πριν σβήσουν.

Σε αντίθεση με τον τυχαίο θόρυβο ή το στατικό υπόβαθρο στο διάστημα, που είναι σταθερό και αδύναμο, αυτές οι εκρήξεις ακτίνων γάμμα ξεχωρίζουν ως εξαιρετικά φωτεινές, εστιασμένες ακτίνες με ένα μοναδικό μοτίβο που οι ανθρώπινοι δορυφόροι έχουν κατασκευαστεί για να αναγνωρίζουν.

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) της NASA επιβεβαίωσε την ανακάλυψη περίπου τρεισήμισι μήνες αργότερα, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025, λαμβάνοντας λεπτομερείς εικόνες και μετρήσεις της εξασθενημένης λάμψης της έκρηξης, η οποία ήταν ακόμα ορατή στο διάστημα.

«Μόνο το Webb μπορούσε να δείξει άμεσα ότι αυτό το φως προέρχεται από μια σουπερνόβα – ένα τεράστιο αστέρι που καταρρέει», πρόσθεσε ο καθηγητής Λέβαν σε μια ανακοίνωση της NASA.

Άλλες πηγές μυστηριώδους διαστημικού θορύβου όπως αυτός μπορεί να περιλαμβάνουν ηλιακές εκλάμψεις ή κοσμικές ακτίνες, αλλά οι εκρήξεις ακτίνων γάμμα είναι πολύ πιο σπάνιες και προέρχονται από τεράστια γεγονότα όπως εκρήξεις αστεριών, τα οποία οι επιστήμονες μπορούν να εντοπίσουν δισεκατομμύρια χρόνια μετά την εμφάνισή τους.

Ο Λέβαν πρόσθεσε ότι το JWST είναι τόσο προηγμένο που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι θα είναι σε θέση να εντοπίσει περισσότερα σήματα από την εποχή που το σύμπαν ήταν μόνο το 5% της σημερινής του ηλικίας, η οποία είναι περίπου 14 δισεκατομμύρια χρόνια.

Μέχρι στιγμής, οι επιστήμονες γνωρίζουν πολύ λίγα για το πρώτο δισεκατομμύριο χρόνια του σύμπαντος, για το τι συνέβαινε στο διάστημα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ή για το πώς συμπεριφέρονταν και πέθαιναν τα αστέρια σε όλο το σύμπαν.

Μέχρι τώρα, πιστευόταν ότι μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, την τεράστια έκρηξη που θεωρείται ότι έδωσε την αρχή σε όλα όσα υπάρχουν, τα πρώτα αστέρια είχαν πολύ μικρότερη διάρκεια ζωής και περιείχαν λιγότερα στοιχεία από τα αστέρια όπως ο ήλιος μας σήμερα.

Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2025, οι νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο Astronomy & Astrophysics ανέλυσαν λεπτομερείς παρατηρήσεις από το τηλεσκόπιο Webb και διαπίστωσαν ότι αυτή η σουπερνόβα, 730 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, είχε την ίδια φωτεινότητα και ακτινοβολία με τα αστέρια που εξερράγησαν δισεκατομμύρια χρόνια αργότερα.

Πηγή: dailymail.co.uk

Το άρθρο Η ανθρωπότητα μόλις έλαβε ένα μυστηριώδες «μήνυμα» 10 δευτερολέπτων από το Διάστημα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η αστροναύτης της NASA, Ζίνα Κάρντμαν, απαθανάτισε τη λάμψη από το Βόρειο Σέλας, από ψηλά στις 17 Νοεμβρίου, ενώ βρισκόταν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η Κάρντμαν υπηρετεί ως διοικητής της αποστολής SpaceX Crew-11 της NASA, η οποία απογειώθηκε από τη Γη την 1η Αυγούστου, σύμφωνα με τη NASA.

«Δεν έχω δει ποτέ το Βόρειο Σέλας από κάτω, αλλά εδώ πάνω, είναι μια συχνή παράσταση», είπε, ενθαρρύνοντας τους θεατές του βίντεο να αναζητήσουν το Χιούστον και τη Φλόριντα ενώ το παρακολουθούν.

«Δείτε αν μπορείτε να εντοπίσετε το Χιούστον, τη Φλόριντα και το σέλας στο ίδιο καρέ, πριν περάσουμε πάνω από τον Κόλπο και από κάτι εντυπωσιακές καταιγίδες με κεραυνούς στη Νότια Αμερική κατά την ανατολή» ανέφερε η αστροναύτης.

Τι είναι το Βόρειο Σέλας και πώς δημιουργείται

Το Σέλας είναι ένα εντυπωσιακό φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που παρατηρείται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και είναι ορατό κυρίως στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη και ακόμα εντονότερα στις πολικές ζώνες, για αυτό και ονομάζεται επίσης Πολικό Σέλας.

Όταν το φαινόμενο συμβαίνει στο βόρειο ημισφαίριο, αποκαλείται Βόρειο Σέλας, ενώ αντίστοιχα όταν παρατηρείται στο νότιο ημισφαίριο αποκαλείται Νότιο Σέλας.

Το φαινόμενο παρουσιάζει ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων, με αιφνίδιες εμφανίσεις και με γρήγορες σχετικά μεταμορφώσεις.

Η εμφάνιση του Σέλαος, αν και πολύ σπάνια για παραμεσόγειες χώρες, κίνησε το ενδιαφέρον των ανθρώπων από την αρχαιότητα και ήταν γνωστό στους αρχαίους Έλληνες. Πρώτος επιστημονικά παρατηρητής του φαινομένου φέρεται ο Αριστοτέλης που όπως αναφέρει στα Μετεωρολογικά (Α’,5): «Φαίνεται δέ ποτε συνιστάμενα νύκτωρ αἰθρίας οὔσης πολλὰ φάσματα ἐν τῷ οὐρανῷ…, ἡμέρας μὲν οὖν ὁ ἥλιος κωλύει, νυκτὸς δ’ ἔξω τοῦ φοινικοῦ (δηλαδή του ιώδους), τὰ ἄλλα δι’ ὁμόχροιαν οὐ φαίνεται», που σημαίνει ότι πρέπει να είχε παρατηρήσει έντονα το φαινόμενο του Σέλαος κατά τη διάρκεια αίθριας νύκτας.

Η φωτοβολία της ατμόσφαιρας, πάντα κατά τον Αριστοτέλη, δεν είναι ομοιογενής αλλά τα φάσματα του φαινομένου αυτού παρουσιάζουν χάσματα. Τέτοια φαινόμενα, τα οποία γενικά ονομάζονται aurorae, δημιουργούνται από τη σύγκρουση φορτισμένων σωματιδίων, κυρίως ηλεκτρονίων αλλά και πρωτονίων, προερχόμενα από το διάστημα που παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της Γης.

Το Σέλας, τόσο το Βόρειο όσο και το Νότιο, παρατηρείται συχνότερα κατά μήκος ζώνης της οποίας το κέντρο απέχει από τους πόλους περίπου 10 μοίρες, ενώ ακριβώς πάνω από τους πόλους εμφανίζεται πολύ αραιότερα. Το κέντρο, για παράδειγμα, της ζώνης εμφάνισης του Βόρειου Σέλαος βρίσκεται κοντά στη βορειοδυτική ακτή της Γροιλανδίας παρά στην Ευρώπη και αυτό γιατί η ζώνη αυτή εκτείνεται μέχρι γεωγραφικό πλάτος 57 περίπου μοίρες προς τον Καναδά, ενώ μέχρι 77 μοίρες στην Ευρώπη. Έτσι όσο νοτιότερα απομακρυνόμαστε από αυτή τη ζώνη τόσο σπανιότερη γίνεται και η εμφάνιση του φαινομένου.

Επικρατέστερο χρώμα του Σέλαος είναι γενικά το λευκό. Όταν όμως, παρατηρείται χρωματισμένο, τότε το κόκκινο επικρατεί στο χαμηλότερο άκρο των ακτίνων που πέφτουν κάθετα, το πράσινο στο ανώτερο και μεταξύ αυτών το κίτρινο που γρήγορα εξαφανίζεται. Από τη φασματοσκοπική ανάλυση του φωτός των Σελάων παρατηρήθηκαν εντός του φάσματος αυτών 150 γραμμές από τις οποίες η φωτεινότερη και σταθερότερη ανήκει στο στοιχείο κρυπτόν ως και στο οξυγόνο και στο άζωτο.

Με την εξέλιξη όμως των επιστημών και των μέσων έρευνας η δεσπόζουσα θεωρία που αποδείχθηκε και πειραματικά είναι ότι γενεσιουργός αιτία καθίσταται ο βομβαρδισμός των υψηλών ατμοσφαιρικών στρωμάτων από ηλεκτρόνια που προέρχονται από τη συνεχή ροή φορτισμένων σωματίων από τον Ήλιο, που ονομάζεται ηλιακός άνεμος.

Η πλειονότητα των φορτισμένων αυτών σωματίων, που είναι κυρίως πυρήνες υδρογόνου και ηλεκτρόνια, εκτρέπονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης. Ωστόσο σημαντικό μέρος τους εισχωρεί στη γήινη μαγνητόσφαιρα, όπου επιταχύνεται σε μεγάλες ενέργειες από ηλεκτρομαγνητικά πεδία κατά τη διάρκεια μαγνητικών καταιγίδων.

πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Αστροναύτης της NASA τράβηξε βίντεο το Βόρειο Σέλας από το διάστημα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται για τον κομήτη 3I/ATLAS, που απασχόλησε όσο λίγοι τον διεθνή Τύπο την τελευταία χρονιά. Εντοπίστηκε πρώτη φορά την 1η Ιουλίου 2025 από το τηλεσκόπιο ATLAS στη Χιλή, όταν βρισκόταν σε απόσταση περίπου 670 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο και αποτελεί μόλις το τρίτο διαστρικό αντικείμενο που γνωρίζουμε ότι περνά από τη «γειτονιά» μας, μετά τον 1I/‘Oumuamua το 2017 και τον 2I/Borisov το 2019.

Στην επίσημη ιστοσελίδα της, η NASA αναφέρει:

«Η NASA θα διοργανώσει ένα ζωντανό event στις 3 μ.μ. (10:00 το βράδυ στην Ελλάδα) EST, την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου, για να μοιραστεί εικόνες του διαστρικού κομήτη 3I/ATLAS που συλλέχθηκαν από μια σειρά αποστολών της υπηρεσίας. Το event θα πραγματοποιηθεί στο Goddard Space Flight Center της NASA στο Greenbelt του Maryland.

Ο κομήτης 3I/ATLAS, που ανακαλύφθηκε από το παρατηρητήριο ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) το οποίο χρηματοδοτείται από τη NASA, την 1η Ιουλίου, είναι μόλις το τρίτο αντικείμενο που έχει αναγνωριστεί ως εισερχόμενο στο ηλιακό μας σύστημα από άλλο σημείο του γαλαξία. Αν και δεν αποτελεί απειλή για τη Γη και δεν θα πλησιάσει περισσότερο από 170 εκατομμύρια μίλια από τη Γη, ο κομήτης πέταξε σε απόσταση 19 εκατομμυρίων μιλίων από τον Άρη στις αρχές Οκτωβρίου. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί στο NASA+, την εφαρμογή της NASA, τον ιστότοπο της υπηρεσίας και το κανάλι YouTube, καθώς και στο Amazon Prime».

NASA: Τι είναι ο κομήτης 3I/ATLAS;

Το αντικείμενο γνωστό ως 3I/ATLAS ανακαλύφθηκε αυτό το καλοκαίρι, αφού εισήλθε στο ηλιακό μας σύστημα από άλλο σημείο του γαλαξία. Πήρε το όνομά του επειδή είναι το τρίτο διαστημικό αντικείμενο που είναι γνωστό ότι έχει επισκεφθεί το ηλιακό μας σύστημα (3I) και επειδή το ATLAS ήταν το τηλεσκόπιο στη Χιλή που ανακάλυψε το αντικείμενο, σύμφωνα με τον αστροφυσικό του Χάρβαρντ Avi Loeb.

Το αντικείμενο ήταν ορατό με τηλεσκόπιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, προτού πλησιάσει υπερβολικά τον ήλιο, και είναι πιθανό να επανεμφανιστεί τον Δεκέμβριο στην άλλη πλευρά του ήλιου.

«Είμαστε όλοι ενθουσιασμένοι με το 3I/ATLAS», δήλωσε στο BBC News το καλοκαίρι, ο αστρονόμος Μάθιου Χόπκινς από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Μόλις ολοκλήρωσα τη διδακτορική μου διατριβή, όπου για τέσσερα χρόνια προβλέπαμε την ανακάλυψη διαστρικών αντικειμένων. Και τώρα, για πρώτη φορά στην καριέρα μου, βρήκαμε ένα», πρόσθεσε.

Ο κομήτης ενδέχεται να δημιουργήθηκε πριν από επτά δισ. χρόνια

Με βάση την ταχύτητά του, ο Χόπκινς εκτιμά ότι το αντικείμενο μπορεί να είναι ηλικίας άνω των επτά δισεκατομμυρίων ετών και ενδεχομένως αποτελεί τον πιο αξιοσημείωτο διαστρικό επισκέπτη μέχρι σήμερα.

Ο 3I/ATLAS εντοπίστηκε πρώτη φορά την 1η Ιουλίου 2025 από το τηλεσκόπιο ATLAS στη Χιλή, όταν βρισκόταν σε απόσταση περίπου 670 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο.

Ο Χόπκινς πιστεύει ότι το αντικείμενο προέρχεται από τον «παχύ δίσκο» του Γαλαξία, μια περιοχή που φιλοξενεί αρχαία άστρα τα οποία περιφέρονται πάνω και κάτω από το επίπεδο του γαλαξιακού δίσκου, όπου βρίσκεται ο Ήλιος και η πλειονότητα των αστεριών.

Πώς σχηματίστηκε ο κομήτης 3I/ATLAS

Η τροχιά του 3I/ATLAS υπολογίζεται μέσω μοντέλου που ανέπτυξε ο ίδιος ο Χόπκινς. Σχηματίστηκε πιθανότατα γύρω από ένα παλαιό άστρο και αποτελείται κυρίως από παγωμένο νερό, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα

Αυτό σημαίνει ότι, καθώς πλησιάζει προς τον Ήλιο αργότερα μέσα στο έτος, η ηλιακή ακτινοβολία θα θερμάνει την επιφάνειά του, προκαλώντας εκρήξεις ατμού και σκόνης και δημιουργώντας πιθανώς μια λαμπερή «ουρά».

«Είναι ένα αντικείμενο από μια περιοχή του Γαλαξία που δεν έχουμε δει ποτέ από κοντά», σημειώνει ο καθηγητής Κρις Λίντοτ, συν-συγγραφέας της μελέτης.

«Υπάρχει περίπου 66% πιθανότητα αυτός ο κομήτης να είναι παλαιότερος από το ηλιακό μας σύστημα και να περιπλανιέται στο διαστρικό διάστημα από τότε», προσθέτει.

Όπως εξηγεί ο Χόπκινς, τα διαστρικά αντικείμενα σχηματίζονται γύρω από άλλα άστρα, κατά τα πρώτα στάδια της ζωής τους. «Η σύνδεσή τους με τα μητρικά τους άστρα μάς επιτρέπει να μελετήσουμε τον αστρικό πληθυσμό του Γαλαξία», τονίζει.

Πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Η NASA μοιράζεται μέσω live εικόνες του κομήτη 3I/ATLAS εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Υπερπανσέληνος στον ουρανό στις 5 Νοεμβρίου. Πλησιάζει τη Γη σε απόσταση ρεκόρ

Η υπερπανσέληνος θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 356.000 χιλιομέτρων από τη Γη, η πιο κοντινή από οποιαδήποτε φέτος (η μέση απόσταση είναι πάνω από 400.000 χιλιόμετρα), σύμφωνα με το AstroPixels. Αυτό την καθιστά την πιο κοντινή από τον Φεβρουάριο του 2019.

Το άρθρο «Πανσέληνος του Κάστορα» – Το μεγαλύτερο φεγγάρι της χρονιάς εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Από τον Ιούλιο, ο κομήτης 3I/ATLAS έχει προκαλέσει… πανικούλη και έντονες συζητήσεις στο διαδίκτυο. Κάποιοι θεωρούν ότι δεν πρόκειται απλώς για κομήτη, αλλά για ένα πιθανό εξωγήινο σκάφος. Η συμπεριφορά του κομήτη ενώ είναι κοντά στον ήλιο, μπορεί να δώσει απαντήσεις για τη σύνθεσή του, αλλά και για την προέλευσή του.

Ο κομήτης 3I/ATLAS είναι σπάνιος, καθώς προέρχεται εκτός του ηλιακού μας συστήματος. Καθώς πλησιάζει τον ήλιο, θερμαίνεται και απελευθερώνει αέρια και σωματίδια από την επιφάνειά του, μια διαδικασία που οι επιστήμονες ονομάζουν εκτόνωση (outgassing). Αυτή η συμπεριφορά έχει παρατηρηθεί ήδη σε απόσταση 6,4 AU από τον ήλιο (για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, η Γη βρίσκεται 1 AU μακριά). Από τις 21 Οκτωβρίου, ωστόσο, ο κομήτης κρύβεται πίσω από τον ήλιο, κάτι που καθιστά δύσκολη την παρατήρησή του από τη Γη.

Η θεωρία της «Oberth maneuver»

Ο καθηγητής του Harvard, Avi Leob, υποστηρίζει ότι αν ο κομήτης είναι στην πραγματικότητα εξωγήινο σκάφος, θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τη βαρύτητα του ήλιου για να αλλάξει πορεία και ταχύτητα, μια τεχνική που στην αστρομηχανική ονομάζεται Oberth maneuver. Με αυτή την κίνηση, μικρές «αποστολές» ή διαστημικά σκάφη θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη βαρύτητα του Ήλιου για να φτάσουν στη Γη μέσα σε λίγους μήνες μετά το περιήλιο, δηλαδή το σημείο όπου ο κομήτης βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο.

Από την άλλη, οι επιστήμονες της NASA, με επικεφαλής τον Tom Statler, τονίζουν ότι ο 3I/ATLAS συμπεριφέρεται σαν κανονικός κομήτης. Παρότι υπάρχουν κάποιες ιδιαιτερότητες, η συντριπτική πλειονότητα των δεδομένων δείχνει φυσική προέλευση. Αν και φαίνεται πως πρόκειται απλώς για κομήτη, οι επιστήμονες δεν αποκλείουν εντελώς την πιθανότητα το 3I/ATLAS να κρύβει κάποια… απροσδόκητη έκπληξη, κάτι σαν “διαστημικό μυστήριο” που θα μπορούσε να επηρεάσει τη Γη με απρόβλεπτο τρόπο.

Οι επόμενες εβδομάδες είναι κρίσιμες: όταν ο κομήτης επανεμφανιστεί ξανά από την οπτική μας γωνιά, οι επιστήμονες θα μπορέσουν να παρατηρήσουν τη συμπεριφορά του και να διαπιστώσουν αν είναι απλώς ένας σπάνιος κομήτης ή κάτι πολύ πιο μυστηριώδες. Μέχρι τότε, το διαδίκτυο παραμένει σε αγωνία και οι θεωρίες για εξωγήινη προέλευση συνεχίζουν να απασχολούν τους λάτρεις της επιστημονικής φαντασίας και όχι μόνο.

Το άρθρο 3I/ATLAS: Ο μυστηριώδης διαστρικός κομήτης που “κρύβεται” πίσω από τον Ήλιο και αναζωπυρώνει τις θεωρίες για εξωγήινο σκάφος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στις αρχές Οκτωβρίου, ο κομήτης Lemmon διέσχιζε την περιοχή κάτω από τη μεγάλη «κουτάλα» της Μεγάλης Άρκτου στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου (Ursa Major). Έτσι, βρίσκεται πολύ βόρεια στον ουρανό, θεωρητικά ορατός τόσο το πρωί όσο και το βράδυ για τους κατοίκους των βόρειων περιοχών, αλλά μέχρι στιγμής είναι πιο εύκολο να παρατηρηθεί το πρωί.

Ο κομήτης θα πλησιάσει περισσότερο τη Γη στις 21 Οκτωβρίου 2025. Τότε αναμένεται να γίνει πιο εύκολα ορατός. Θα συνεχίσει να φωτίζει ακόμη περισσότερο μετά από αυτό, φτάνοντας πιθανότατα στη μέγιστη λαμπρότητά του, και ίσως να είναι ορατός με γυμνό μάτι, γύρω στις 31 Οκτωβρίου ή 1 Νοεμβρίου.

Ο κομήτης Lemmon θα παραμείνει κοντά στη Μεγάλη Άρκτο για μεγάλο μέρος του Οκτωβρίου, κάτι που ευνοεί τους παρατηρητές του Βόρειου Ημισφαιρίου. Ωστόσο, τα βόρεια φθινοπωρινά βράδια, η Μεγάλη Άρκτος βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα. Έτσι, κατά το πρώτο μισό του Οκτωβρίου, αν θέλετε να τον δείτε, θα πρέπει να παρατηρήσετε νωρίς το πρωί, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου. Εκείνη την περίοδο ο κομήτης θα είναι ακόμη αμυδρός (μέγεθος περίπου 6) και θα χρειαστείτε οπτικά μέσα για να τον εντοπίσετε.

Στα μέσα Οκτωβρίου ο κομήτης θα γίνει πιο εύκολα ορατός, καθώς θα αρχίσει να ανατέλλει στον απογευματινό ουρανό. Στις 16 Οκτωβρίου 2025, ο κομήτης Lemmon θα περάσει κοντά από το Cor Caroli, το φωτεινότερο αστέρι του αστερισμού των Κυνών του Κυνηγού (Canes Venatici). Εκείνη την περίοδο, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ο κομήτης θα μπορεί να φανεί με γυμνό μάτι και θα συνεχίσει να φωτίζει περισσότερο.

Ο κομήτης Lemmon θα φτάσει στη μέγιστη λαμπρότητά του τέλος Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου. Οι εκτιμήσεις για τη φωτεινότητά του κυμαίνονται από μέγεθος 4 έως 2,5. Να θυμάστε όμως ότι οι κομήτες είναι διάσημοι για την απρόβλεπτη συμπεριφορά τους. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν καλές πιθανότητες να μπορέσετε να τον δείτε με γυμνό μάτι από σκοτεινή περιοχή.

Την Ημέρα του Halloween και στις αρχές Νοεμβρίου, ο κομήτης Lemmon θα περάσει μπροστά από τα αστέρια του Οφιούχου (Ophiuchus).

Οδηγοί εντοπισμού του κομήτη Lemmon πριν την ανατολή

Τα καλά νέα είναι ότι, κατά τη φάση της πλησιέστερης προσέγγισης στα μέσα Οκτωβρίου, ο κομήτης Lemmon θα βρίσκεται στον ουρανό του ηλιοβασιλέματος. Βρείτε ένα σημείο παρατήρησης χωρίς εμπόδια προς τον δυτικό ορίζοντα για να μπορέσετε να τον παρακολουθήσετε ή να τον φωτογραφίσετε.

Οι χάρτες εντοπισμού που δημοσιεύονται αφορούν το Βόρειο Ημισφαίριο. Για πιο ακριβή χάρτη ανάλογα με την τοποθεσία σας, μπορείτε να επισκεφθείτε το Stellarium.

Η Ιστορία του κομήτη C/2025 A6 Lemmon

Οι αστρονόμοι που χρησιμοποιούν το τηλεσκόπιο των 60 ιντσών (1,5 μέτρου) στο Όρος Lemmon στην Αριζόνα, ανακάλυψαν τον κομήτη στις 3 Ιανουαρίου 2025. Υπάρχουν, ωστόσο, και προγενέστερες εικόνες (precovery images) από το πρόγραμμα PanSTARRS, ήδη από τις 12 Νοεμβρίου 2024.

Ο όρος precovery χρησιμοποιείται στην αστρονομία για να δηλώσει την εύρεση δεδομένων πριν από την επίσημη ανακάλυψη — δηλαδή, ο κομήτης είχε φωτογραφηθεί νωρίτερα, αλλά δεν είχε αναγνωριστεί τότε. Με αυτά τα πρόσθετα δεδομένα, οι επιστήμονες κατάφεραν να υπολογίσουν την τροχιά του, η οποία δείχνει ότι χρειάζεται περίπου 1.350 χρόνια για να ολοκληρώσει μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο.

Άλλοι ενεργοί κομήτες αυτή την περίοδο

Ο κομήτης Lemmon είναι μόνο ένας από τους πολλούς κομήτες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον ουρανό μας. Ο πιο γνωστός ίσως είναι ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS, ο οποίος θα πλησιάσει περισσότερο τον Ήλιο στα τέλη Οκτωβρίου. Αν και φωτίζει ταχύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν, προς το παρόν δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι.

Ένας άλλος κομήτης που εμφανίστηκε πρόσφατα είναι ο κομήτης SWAN. Από τις αρχές Οκτωβρίου, ίσως γίνει ορατός χωρίς τηλεσκόπιο, αν βρίσκεστε σε περιοχή με πολύ σκοτεινό ουρανό.

Το άρθρο Ο κομήτης Lemmon πλησιάζει τη Γη – Ενδέχεται να είναι ορατός με γυμνό μάτι στα τέλη Οκτωβρίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η κορύφωση του φαινομένου αναμένεται τη νύχτα της 21ης προς 22 Οκτωβρίου, όταν ο ουρανός θα γεμίσει με φωτεινά μετέωρα που θα διασχίζουν την ατμόσφαιρα με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Οι παρατηρητές θα έχουν την ευκαιρία να δουν έως και 20 «πεφταστέρια» την ώρα, εφόσον ο καιρός το επιτρέψει και ο ουρανός είναι καθαρός.

Οι Ωριωνίδες προέρχονται από τα υπολείμματα του διάσημου κομήτη του Halley, τα οποία αφήνει πίσω του κάθε 76 χρόνια καθώς περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο. Όταν η Γη διασχίζει αυτό το «σύννεφο» σωματιδίων, τα μικροσκοπικά μετεωροειδή εισέρχονται στην ατμόσφαιρα και καίγονται, δημιουργώντας το εντυπωσιακό φαινόμενο. Για να τις παρατηρήσετε, βρείτε ένα σκοτεινό σημείο μακριά από τα φώτα της πόλης, γύρω στα μεσάνυχτα, κοιτάξτε προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Ωρίωνα και αφήστε τα μάτια σας να προσαρμοστούν στο σκοτάδι.

Ωριωνίδες 2025: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για να απολαύσετε τα πεφταστέρια του μήνα

Οι βροχές μετεώρων συμβαίνουν όταν η Γη διέρχεται από περιοχές πλούσιες σε σωματίδια που έχουν αφήσει πίσω τους κομήτες ή αστεροειδείς. Κάποιες χρονιές οι «βροχές πεφταστεριών» μπορεί να φτάσουν σε εκατοντάδες διάττοντες αστέρες ανά ώρα, ενώ άλλες φορές το φαινόμενο είναι λιγότερο εντυπωσιακό. Σπανιότερα, συμβαίνουν οι λεγόμενες «καταιγίδες μετεώρων», όπου χιλιάδες διάττοντες αστέρες εμφανίζονται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Ακτινοβόλο σημείο: Αν και τα πεφταστέρια φαίνονται σε όλο τον ουρανό, καλό είναι να γνωρίζετε από πού «εκπορεύονται» για καλύτερη κατεύθυνση παρατήρησης.

Καλύτερη ώρα: Συνήθως τα μεσάνυχτα ή νωρίς το ξημέρωμα τα φαινόμενα είναι πιο εντυπωσιακά, καθώς το ακτινοβόλο σημείο είναι ψηλά στον ουρανό.

Παρατηρήστε τις «ουρές» φωτός που αφήνουν πίσω τους τα φωτεινότερα μετέωρα. Οι ιδιαίτερα φωτεινές βολίδες είναι εντυπωσιακές και διαρκούν περισσότερο.

Τα «πεφταστέρια» εμφανίζονται παντού στον ουρανό. Τηλεσκόπιο δεν χρειάζεται· μερικές φορές βοηθούν τα κιάλια ευρέος πεδίου.

Διαφορετικά χρώματα στα μετέωρα εξαρτώνται από τη σύνθεση του αντικειμένου και την ταχύτητα εισόδου στην ατμόσφαιρα.

Αποφύγετε τα έντονα φώτα για τουλάχιστον 20 λεπτά. Η παρατήρηση από σκοτεινό περιβάλλον αυξάνει τις πιθανότητες να δείτε περισσότερα πεφταστέρια.

Για λήψη πεφταστεριών, χρησιμοποιήστε DSLR με ευρυγώνιο φακό και τρίποδο, αφήνοντας το κλείστρο ανοιχτό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα πεφταστέρια δεν εμφανίζονται συνεχώς. Μείνετε έξω αρκετή ώρα για να απολαύσετε όσα περισσότερα μπορείτε.

πηγή: dnews.gr

Το άρθρο Ωριωνίδες: Έρχεται η εντυπωσιακή «βροχή» πεφταστεριών του φθινοπώρου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο “Μαύρο φεγγάρι”: Το σπάνιο φαινόμενο του Αυγούστου που συμβαίνει κάθε 33 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αυτή τη φορά, η Υπηρεσία ανάρτησε μια εκπληκτική φωτογραφία από το “νεφέλωμα της Ταραντούλας”.

Η ανάρτηση της NASA

“Βλέπετε τα λεπτά νήματα αερίου και σκόνης που διατρέχουν αυτή την εικόνα σαν ιστός αράχνης; Από εκεί προέρχεται το όνομα του Νεφελώματος Ταραντούλα. Βρίσκεται περίπου 160.000 έτη φωτός από τη Γη, στο Μεγάλο Μαγγελανικό Νέφος (ένας μικρός γαλαξίας που περιστρέφεται γύρω από τον δικό μας Γαλαξία).

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη NASA (@nasa)

Το Νεφέλωμα Ταραντούλα είναι η μεγαλύτερη και φωτεινότερη περιοχή σχηματισμού αστεριών στην περιοχή μας. Είναι το σπίτι των μεγαλύτερων αστέρων που έχουμε ανακαλύψει ποτέ, μερικοί από τους οποίους είναι 200 φορές πιο μαζικοί από τον Ήλιο” εξηγεί.

“Η ομάδα μας @NASAHubble δημοσίευσε πρόσφατα αυτή τη νέα εικόνα του νεφελώματος. Το τηλεσκόπιο Hubble που βρίσκεται σε τροχιά έχει αφιερώσει πολύ χρόνο στη μελέτη του Νεφελώματος Ταραντούλα, όχι μόνο για τα εκπληκτικά του σημεία, αλλά και για τα στοιχεία που μπορεί να μας δώσει σχετικά με τον τρόπο γέννησης των αστέρων”, πρόσθεσε.

Στην ανάρτησή του, το Hubble περιγράφει ότι πρόκειται για “ένα πολύχρωμο νεφέλωμα. Το πάνω αριστερό μέρος της εικόνας είναι γεμάτο με στρώματα από αέρινα ροζ και πρασινωπά σύννεφα. Μακριές λωρίδες πράσινων σύννεφων εκτείνονται από εδώ”.

“Ένα αχνό στρώμα από διαφανή μπλε σκόνη συνδυάζεται με αυτά για να δημιουργήσει μια τρισδιάστατη σκηνή. Ένα αραιό δίκτυο από σκούρα σύννεφα σκόνης στο προσκήνιο προσθέτει κοκκινωπές-μαύρες κηλίδες πάνω από το νεφέλωμα. Μπλε-λευκά και πορτοκαλί αστέρια, από τον γαλαξία μας και πέρα από αυτόν, είναι διασκορπισμένα σε όλα τα σύννεφα”, συμπληρώνει.

πηγή

Το άρθρο Νεφέλωμα «Ταραντούλα»: Η εκπληκτική εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα η NASA εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το ουράνιο φαινόμενο είναι σε εξέλιξη από τις 17 Ιουλίου έως τις 24 Αυγούστου, με κορύφωση το τριήμερο 11–13 Αυγούστου, όπου μικροί και μεγάλοι θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε έως και 100 πεφταστέρια την ώρα, αρκεί να κοιτάξουμε ψηλά, μακριά από τα φώτα της πόλης.

Εκτός από τους συνηθισμένους διάττοντες αστέρες, υπάρχει φέτος μεγάλη πιθανότητα να παρατηρηθούν βολίδες — εξαιρετικά φωτεινά μετέωρα που μπορούν να φωτίσουν ολόκληρο τον ουρανό. Οι Περσείδες, μία από τις πλέον εντυπωσιακές βροχές διαττόντων του έτους, έχουν πάρει το όνομά τους από τον αστερισμό του Περσέα, από όπου φαίνεται να προέρχονται. Οφείλονται σε υπολείμματα του κομήτη Σουίφτ-Τατλ μεγέθους από 0,1 χιλιοστά έως μερικά εκατοστά. Ο κομήτης αυτός είναι το μεγαλύτερο γνωστό ουράνιο σώμα που περνάει από τη Γη κατά τακτά χρονικά διαστήματα και χρειάζεται περίπου 133 χρόνια για να πραγματοποιήσει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο.

Πεφταστέρια 2025: Πώς μπορούμε να παρατηρήσουμε τις Περσείδες

Οι Περσείδες θα είναι ορατές από οποιοδήποτε σημείο με καθαρό ουρανό και χαμηλή φωτορύπανση. Ιδανικά: Μακριά από φώτα πόλης, λάμπες και φωτεινές οθόνες. Σε σημεία χωρίς σύννεφα και με ανεμπόδιστη θέα στον ουρανό. Από περιοχές χωρίς ψηλά κτίρια ή δέντρα, που περιορίζουν το οπτικό πεδίο.

Οι μετεωρίτες γίνονται ορατοί με γυμνό μάτι — δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο. Αν θέλετε να εντοπίσετε το επίκεντρο τους (το ακτινοβόλο σημείο), αναζητήστε τον αστερισμό του Περσέα, κάτω από την Κασσιόπη (που μοιάζει με το γράμμα W στον ουρανό).

Ιδανική ώρα παρατήρησης για τα πεφταστέρια

Μετά τα μεσάνυχτα έως τις πρώτες πρωινές ώρες.

Ο αστερισμός του Περσέα τότε βρίσκεται πιο ψηλά στον ουρανό, αυξάνοντας τις πιθανότητες θέασης. Το βράδυ της 11ης Αυγούστου, η Σελήνη δύει στις 23:00, επιτρέποντας σκοτεινό ουρανό και καλύτερη παρατήρηση ακόμη και των πιο αμυδρών μετεώρων.

πηγή

Το άρθρο Περσείδες 2025: Πότε θα απολαύσουμε τα πεφταστέρια του Αυγούστου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πάνω στη βιασύνη μας να προστατευτούμε από τους πολύ πραγματικούς κινδύνους της ηλιοφάνειας, μήπως έχουμε υπερβεί τα όρια αποφεύγοντας εντελώς τον ήλιο;

Για δεκαετίες, οι εκστρατείες δημόσιας υγείας μας προειδοποιούν να αποφεύγουμε τον ήλιο. Μας λένε να βάζουμε αντηλιακό, να φοράμε καπέλα και να αναζητούμε τη σκιά — και για καλό λόγο. Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος, της πιο θανατηφόρας μορφής.

Νέες επιστημονικές έρευνες ωστόσο, υποδεικνύουν ότι η μέτρια έκθεση στον ήλιο — όταν γίνεται με ασφάλεια — μπορεί να προσφέρει μια σειρά από σημαντικά οφέλη για την υγεία, από ισχυρότερα οστά και καλύτερο ύπνο, έως βελτίωση της ψυχικής υγείας και της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο ήλιος, όπως αποδεικνύεται, είναι κάτι περισσότερο από μια πηγή θερμότητας και φωτός. Είναι ένα ουσιαστικό μέρος της ανθρώπινης βιολογίας. Ποια είναι λοιπόν τα πραγματικά οφέλη του ήλιου για την υγεία; Πόση έκθεση είναι αρκετή και πόση είναι υπερβολική; Μήπως κάνουμε περισσότερο κακό παρά καλό μένοντας στη σκιά;

Η σύνδεση με τη βιταμίνη D

Ίσως το πιο γνωστό όφελος του ηλιακού φωτός είναι ο ρόλος του στην παραγωγή της βιταμίνης D από τον οργανισμό — η οποία συχνά αναφέρεται ως «βιταμίνη του ήλιου». Όταν οι ακτίνες υπεριώδους Β (UVB) προσπίπτουν στο δέρμα, ενεργοποιούν τη σύνθεση της βιταμίνης D, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές σωματικές λειτουργίες.

Η βιταμίνη D υποστηρίζει:

– Την υγεία των οστών, βοηθώντας τον οργανισμό να απορροφήσει το ασβέστιο και το φώσφορο

– Τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μειώνοντας την ευαισθησία στις λοιμώξεις
– Τη μυϊκή λειτουργία και την ισορροπία, που είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τους ηλικιωμένους
– Τι ρύθμιση της διάθεσης, με σύνδεση με τον μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης

Ηλιοφάνεια και ψυχική υγεία

Πέρα από τη βιταμίνη D, το φως του ήλιου παίζει κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση της ψυχικής ευεξίας. Ένας από τους κύριους τρόπους με τους οποίους το κάνει αυτό είναι επηρεάζοντας τον κιρκαδικό ρυθμό του σώματος — το εσωτερικό ρολόι που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης.

Όταν το φυσικό φως του ήλιου χτυπά τα μάτια, στέλνει σήμα στον εγκέφαλο ότι είναι μέρα. Αυτό βοηθά στη ρύθμιση της παραγωγής μελατονίνης (της ορμόνης που μας κάνει να νυστάζουμε) και αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης — ενός νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με τη διάθεση, τη συγκέντρωση και την ηρεμία.

Πηγή

Το άρθρο Ποια είναι τα οφέλη της ηλιοφάνειας για την υγεία μας; Μας κάνει τελικά καλό ο ήλιος; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η πανσέληνος του Μαΐου, γνωστή και ως «Φεγγάρι των Λουλουδιών», θα φωτίσει σήμερα Δευτέρα 12 Μαΐου τον νυχτερινό ουρανό, προσφέροντας ένα μοναδικό θέαμα στους παρατηρητές της. Το φαινόμενο θα φτάσει στο αποκορύφωμά του στις 19:55 ώρα Ελλάδας.

Το άρθρο «Φεγγάρι των λουλουδιών»: Απόψε η ανοιξιάτικη μικροπανσέληνος – Ποιες είναι οι επόμενες εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Λόγω της ολικής έκλειψης που θα συμβεί κατά τη διάρκεια της νύχτας, μεταξύ 13 και 14 Μαρτίου 2025, το φεγγάρι πρόκειται να αποκτήσει μια βαθιά κοκκινωπή-πορτοκαλί απόχρωση, εξ’ ού και το προσωνύμιο «Ματωμένο Φεγγάρι» (blood moon).

Η έκλειψη θα είναι κυρίως ορατή από τη Βόρεια και Νότια Αμερική, καθώς επίσης, και σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, από διάφορα μέρη της δυτικής Ευρώπης.

Το Ματωμένο Φεγγάρι θα είναι η πρώτη από τις τρεις ολικές εκλείψεις Σελήνης που θα συμβούν μεταξύ 2025 και 2026, ενώ το φαινόμενο θα διαρκέσει συνολικά 65 λεπτά.

Πότε συμβαίνει ολική έκλειψη Σελήνης

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, μια ολική έκλειψη συμβαίνει όταν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη ευθυγραμμίζονται σχεδόν πλήρως (συζυγία), οπότε όλο το φεγγάρι περνάει μέσω της σκιάς της Γης.

Αυτό το φαινόμενο συμβαίνει επειδή η ατμόσφαιρα της Γης διασκορπίζει τα μικρότερα μήκη κύματος του φωτός από τον Ήλιο, επιτρέποντας τα μεγαλύτερα μήκη κύματος του κόκκινου και πορτοκαλί χρώματος να διαθλώνται στην ουράνια σκιά της Γης (την πιο σκοτεινή περιοχή της σκιάς).

Όταν αυτά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος φτάνουν στο φεγγάρι, μπορούν να το κάνουν να φαίνεται κόκκινο, παρόμοια με τον τρόπο που ο ουρανός φαίνεται κόκκινος κατά την ανατολή και τη δύση του Ήλιου, σύμφωνα με το space.com.

Σε αντίθεση με τις ηλιακές εκλείψεις, οι σεληνιακές εκλείψεις είναι απόλυτα ασφαλείς για παρατήρηση με γυμνά μάτια. Δεν απαιτείται ειδικός εξοπλισμός, αλλά τα κιάλια ή το τηλεσκόπιο θα βελτιώσουν την εμπειρία αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες στην επιφάνεια του φεγγαριού καθώς αλλάζει χρώμα.

Ωστόσο, για καλύτερη θέα οι ειδικοί προτείνουν ένα σκοτεινό μέρος μακριά από τα φώτα της πόλης και με καθαρό ουρανό.

πηγή

Το άρθρο Πότε θα εμφανιστεί στον νυχτερινό ουρανό το Ματωμένο Φεγγάρι εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Όπως μεταδίδει το BBC, αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως «παρέλαση πλανητών» είναι ένα σπάνιο θέαμα και θα είναι η τελευταία φορά που επτά πλανήτες θα είναι ορατοί ταυτόχρονα μέχρι το 2040.

Η καλύτερη ευκαιρία για να δει κάποιος όσο το δυνατόν περισσότερους πλανήτες σύμφωνα με το BBC, αναμένεται να είναι αμέσως μετά τη δύση του ηλίου την Τρίτη, την Τετάρτη και την Πέμπτη.

Τέσσερις από τους πλανήτες – ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας και ο Άρης – θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Κρόνος θα είναι πιο δύσκολο να φανεί γιατί θα είναι χαμηλά στον ορίζοντα ενώ θα χρειαστεί τηλεσκόπιο για να εντοπιστούν οι άλλοι δύο πλανήτες – ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας.

Για μια σπάνια ευκαιρία θέασής του κάνει λόγο ο Δρ Edward Bloomer, αστρονόμος στο Royal Observatory Greenwich.

Καθώς ο ήλιος δύει, ο Κρόνος και ο Ερμής θα δύουν επίσης, καθιστώντας δύσκολη τη θέασή τους. «Έχετε πραγματικά μόνο λίγα λεπτά μετά τη δύση του ηλίου για να τους ”προλάβετε” πριν κατευθυνθούν κάτω από τον ορίζοντα. Μετά από αυτό, θα μπορείτε ακόμα να βλέπετε καθαρά την Αφροδίτη, τον Δία και τον Άρη για πολύ περισσότερο χρόνο», πρόσθεσε ο Δρ Bloomer.

Η Αφροδίτη και ο Δίας θα είναι πιο εύκολο να εντοπιστούν λόγω της φωτεινότητάς τους, ενώ ο Άρης θα έχει μια ξεχωριστή κοκκινωπή απόχρωση,σύμφωνα με το BBC.

«Ο Ουρανός είναι τεχνικά ορατός με γυμνό μάτι, αλλά θα χρειαστείτε τέλεια όραση και ιδανικές συνθήκες», εξηγεί ο Δρ Bloomer.

Για να βελτιωθούν οι πιθανότητες κάποιος να δει όσο το δυνατόν περισσότερους πλανήτες, ο Δρ Bloomer συμβουλεύει αυτό να γίνει από μία τοποθεσία με καθαρή θέα στον ορίζοντα και ελάχιστη φωτορύπανση.

«Αν απλώς βγείτε από την κουζίνα σας στον πίσω κήπο σας, θα χρειαστείτε χρόνο για να προσαρμοστείτε στα επίπεδα φωτός. Δώστε λίγο χρόνο – τα μάτια σας χρειάζονται περίπου μισή ώρα για να προσαρμοστούν πλήρως», είπε ο Δρ Bloomer και πρόσθεσε: «Αποφύγετε να κοιτάτε το τηλέφωνό σας, νιώστε άνετα και βεβαιωθείτε ότι έχετε μια ανεμπόδιστη θέα στον ορίζοντα.»

Αν και αυτή είναι μια συναρπαστική ευκαιρία, ο Dr Bloomer ενθαρρύνει τους ανθρώπους να κοιτάζουν συχνά τον ουρανό τη νύχτα.

«Δείτε πώς αλλάζουν τα πράγματα», είπε, προσθέτοντας ότι η παρατήρηση των ουρανών είναι «μια ευκαιρία να παρακολουθήσετε τη συνεχιζόμενη μηχανική του ηλιακού συστήματος που λειτουργεί».

Πηγή: skai.gr

Το άρθρο Σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο: «Παρέλαση πλανητών» ορατή μέχρι την Πέμπτη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αρχικά, οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι οι πιθανότητες σύγκρουσης ήταν 1 στις 83 (περίπου 1,2%), ωστόσο νέες παρατηρήσεις ανέβασαν τις πιθανότητες σε 1 στις 43 (περίπου 2,3%). Το ποσοστό παραμένει χαμηλό, ενώ οι επιπτώσεις μιας σύγκρουσης με τον 2024 YR4 – το μήκος του οποίου υπολογίζεται ανάμεσα στα 40 και τα 90 μέτρα – θα είναι σημαντικές αλλά τοπικές, και δεν θα επηρεάσουν ολόκληρο τον πλανήτη.

Ο αστεροειδής 2024 YR4 ανακαλύφθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2024, χάρη σε ένα ειδικό τηλεσκόπιο εντοπισμού κινδύνων, το οποίο βρίσκεται στη Χιλή. Υπολογίζεται θα μπορούσε να πέσει στη Γη στις 22 Δεκεμβρίου 2032, σύμφωνα με τα αυτόματα συστήματα προειδοποίησης.

Όπως αναφέρει ο Independent, η NASA και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) θα στρέψουν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb στον 2024 YR4 για να έχουν καλύτερη εικόνα του μεγέθους και τις τροχιάς του. Η πρώτη σειρά παρατηρήσεων θα γίνει στις αρχές Μαρτίου, όταν ο αστεροειδής θα γίνει ορατός στο τηλεσκόπιο και θα βρίσκεται στο πιο φωτεινό του σημείο.

Στη συνέχεια, η τροχιά του αστεροειδούς θα τον απομακρύνει αρκετά από τη Γη και δεν θα μπορούν να γίνουν νέες παρατηρήσεις μέχρι την επανεμφάνισή του, το 2028.

Πού θα μπορούσε να χτυπήσει

«Ένας αστεροειδής τέτοιου μεγέθους χτυπά τη Γη κατά μέσο όρο κάθε μερικές χιλιάδες χρόνια και θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε μια περιοχή», ανέφερε ο ESA σε ανακοίνωσή του.

Εάν χτυπήσει τη Γη, οι πιθανές περιοχές πρόσκρουσης είναι οι ακόλουθες έξι, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκτυο Προειδοποίησης για Αστεροειδείς (IAWN): ο ανατολικός Ειρηνικός Ωκεανός, το βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής, ο Ατλαντικός Ωκεανός, η Αφρική, η Αραβική Θάλασσα και η Νότια Ασία.

Σύμφωνα με το CBS News, οι αστρονόμοι εντάσσουν τον 2024 YR4 στην κατηγορία των «δολοφόνων πόλεων». Δεν αναμένεται να χτυπήσει το έδαφος αφήνοντας κρατήρα, αλλά να εκραγεί στον ουρανό, ισοπεδώνοντας έκταση μεγέθους μιας μεγάλης πόλης όπως το Παρίσι, το Λονδίνο ή η Νέα Υόρκη.

Η καλύτερη σύγκριση μπορεί να γίνει με το αποκαλούμενο «Συμβάν της Τουνγκούσκα» του 1908, όταν ένα θραύσμα αστεροειδούς ή κομήτη μεγέθους 30-50 μέτρων εξερράγη πάνω από τη Σιβηρία, ισοπεδώνοντας 80 εκατομμύρια δέντρα σε μια έκταση περίπου 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

πηγή

Το άρθρο Αστεροειδής στο μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου πιθανόν να πέσει στη γη το 2032 – Ευτυχώς, έχουμε χρόνο να προετοιμαστούμε! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο περασμένος αποδείχτηκε «άλλος ένας εκπληκτικός μήνας», καθώς συνεχίστηκαν «οι θερμοκρασίες – ρεκόρ που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων δυο χρόνων, παρά την ανάπτυξη συνθηκών (του φαινομένου) Λα Νίνια στον τροπικό Ειρηνικό (Ωκεανό) και την προσωρινή επίπτωσή τους που ήταν η μείωση των παγκόσμιων θερμοκρασιών», αντίστροφα προς το φαινόμενο Ελ Νίνιο, τόνισε η Σαμάνθα Μπέρτζες, η αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής (C3S) του παρατηρητηρίου Copernicus.

Καθώς η μέση θερμοκρασία επιφανείας έφθασε τους 13,23° Κελσίου, σύμφωνα με το παρατηρητήριο Κοπέρνικος, τον Ιανουάριο του 2025 η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη «κατά 1,75° Κελσίου» σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, προτού οι άνθρωποι αρχίσουν να αλλάζουν το κλίμα με τη μαζική χρήση άνθρακα, πετρελαίου και αερίου για την παραγωγή ενέργειας και άλλους σκοπούς.

Ο Ιανουάριος του 2025 κατά συνέπεια είναι «ο δέκατος όγδοος από τους δεκαεννέα τελευταίους μήνες που η μέση θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια της υφηλίου ξεπέρασε κατά 1,5° Κελσίου και πλέον το προβιομηχανικό επίπεδο», σημείωσε το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής.

Με άλλα λόγια, έσπασε το φράγμα του 1,5° Κελσίου, τον πιο φιλόδοξο στόχο της συμφωνίας του Παρισιού, που κλείστηκε πριν από δέκα χρόνια, το 2015, κι είχε σκοπό να περιοριστεί η άνοδος της θερμοκρασίας κάτω από τους 2° Κελσίου και να συνεχιστούν οι προσπάθειες να παραμείνει περί τον 1,5° Κελσίου.

Η συμφωνία πάντως αναφερόταν στις μακροπρόθεσμες τάσεις. Αυτή η αύξηση θα πρέπει να παρατηρηθεί για τουλάχιστον 20 χρόνια ώστε να θεωρηθεί πως το όριο ξεπεράστηκε.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτό το κριτήριο, η αύξηση της θερμοκρασίας είναι περίπου 1,3° Κελσίου. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC), που συγκρότησε ο ΟΗΕ, εκτιμά πως το όριο του 1,5° Κελσίου πιθανόν θα ξεπεραστεί μεταξύ του 2030 και του 2035. Και αυτό, όποια κι αν είναι η εξέλιξη ως προς τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου από την ανθρωπότητα, που βρίσκονται κοντά στην κορύφωσή τους αλλά δεν έχουν ακόμη αρχίσει να μειώνονται.

Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτές στην επιφάνεια των θαλασσών, ρυθμιστή του παγκόσμιου κλίματος, καθώς καλύπτουν πάνω από το 70% της υφηλίου. Και αυτές παραμένουν σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφτεί ποτέ πριν από τον Απρίλιο του 2023.

Σε ό,τι αφορά την επιφάνεια των θαλασσών ο Ιανουάριος του 2025 κατατάσσεται στη δεύτερη θέση, το ρεκόρ υψηλής θερμοκρασίας διατήρησε ο Ιανουάριος του 2024 (για 0,19° Κελσίου).

Όμως το παρατηρητήριο Κοπέρνικος τονίζει ενδείξεις «επιβράδυνσης ή διακοπής της εξέλιξης προς τις συνθήκες (του φαινομένου) Λα Νίνια», γεγονός που προοιωνίζεται μικρότερη μείωση των θερμοκρασιών παγκοσμίως κατά μέσον όρο το 2025.

Πηγή: ΑΠΕ

Το άρθρο Ο Ιανουάριος του 2025 ήταν ο πιο θερμός μήνας που καταγράφτηκε ποτέ στην υφήλιο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μία εντυπωσιακή εικόνα του νεφελώματος του Ωρίωνα κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, Hubble, απαθανατίζοντας τις «σκονισμένες» εσοχές της κοντινότερης στη Γη περιοχής μαζικής αστρογένεσης.

Το άρθρο Εντυπωσιακή εικόνα του νεφελώματος του Ωρίωνα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η εντυπωσιακή από κάθε πλευρά Πανσέληνος του Ιανουαρίου 2025 έχει το διαλεχτό όνομα «φεγγάρι του λύκου» επειδή οι λύκοι είναι πιο πιθανό να ακούγονται να ουρλιάζουν αυτή την εποχή. Παραδοσιακά πίστευαν ότι οι λύκοι ουρλιάζουν λόγω της πείνας κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αλλά σήμερα γνωρίζουμε ότι οι λύκοι ουρλιάζουν για διαφορετικούς λόγους.

Φεγγάρι του Λύκου: «Έφτασε» η πρώτη πανσέληνος του 2025

Η πρώτη πανσέληνος του 2025 θα λάβει χώρα σε μια μόλις εβδομάδα από σήμερα, ήτοι την Δευτέρα 13 Ιανουαρίου και θα χαρίσει ένα όμορφο φεγγάρι που θα είναι ορατό από νωρίς το απόγευμα. Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται για την πανσέληνο του Ιανουαρίου είναι: το φεγγάρι της χήνας, το φεγγάρι του καλωσορίσματος, το φεγγάρι των πνευμάτων, το φεγγάρι του πάγου, το κρύο φεγγάρι και άλλες.

Κατά το Old Farmer’s Almanac, η πρώτη πανσέληνος του έτους είναι γνωστή ως «Φεγγάρι του Λύκου» επειδή κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα ακούγονται δυνατά τα αλυχτίσματα των λύκων. Τους προηγούμενους αιώνες, οι άνθρωποι πίστευαν ότι οι λύκοι ουρλιάζουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα επειδή πεινούν. Σήμερα ξέρουμε ότι το κάνουν για πολλούς και διαφορετικούς λόγους, όπως τον εντοπισμό άλλων μελών της αγέλης, την ενίσχυση των κοινωνικών δεσμών, το μαρκάρισμα της περιοχής τους και τον συντονισμό του κυνηγιού, επισημαίνει το Almanac.

Τα ονόματα για σχεδόν κάθε πανσέληνο προέρχονται από τις φυλές ιθαγενών στη Βόρεια Αμερική και τον Καναδά. Η πανσέληνος του Ιανουαρίου είναι γνωστή και ως «Κεντρικό Φεγγάρι»- επειδή εμφανίζεται περίπου στο κέντρο του χειμώνα- «Κρύο Φεγγάρι», «Φεγγάρι του Πάγου» και «Σκληρό Φεγγάρι».

Η επόμενη πανσέληνος θα εμφανιστεί στον ουρανό στις 12 Φεβρουαρίου και είναι γνωστή ως το «Φεγγάρι του Χιονιού» λόγω των μεγάλων χιονοπτώσεων που σημειώνονται συχνά τον δεύτερο μήνα του χρόνου.

πηγή

Το άρθρο Πανσέληνος Ιανουαρίου: Πότε θα απολαύσουμε το Φεγγάρι του Λύκου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ένας τεράστιος αστεροειδής που ονομάστηκε από τους επιστήμονες «αστεροειδής της παραμονής των Χριστουγέννων» στο μέγεθος ενός κτιρίου 10 ορόφων θα περάσει από τη Γη με ταχύτητα 25 χιλιάδων χλμ./ώρα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα Asteroid Watch της NASA, ο αστεροειδής 2024 XN1 θα περάσει σε απόσταση 7.21 εκατομμυρίων χλμ. από τη Γη και δεν αποτελεί απειλή για τον πλανήτη και εμάς.

Η διάμετρος του 2024 XN1 εκτιμάται στα 29 έως 70 μέτρα και αν επρόκειτο να πέσει στη Γη οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σύγκρουση θα είχε ισχύ ισοδύναμη με 12 εκατομμύρια τόνους εκρηκτικής ύλης TNT και θα ισοπέδωνε μια περιοχή δύο χιλιάδων τετραγωνικών χιλιόμετρων.

Όπως λένε ο σχετικά μικρός διαστημικός βράχος αποδεικνύει πόσο ευάλωτοι είμαστε στο συμπαντικό περιβάλλον και παράλληλα πόσο τυχεροί που όσο καιρό βρίσκεται η ανθρωπότητα στη Γη δεν μας έχει επισκεφτεί ένας μεγάλου μεγέθους αστεροειδής ικανός να προκαλέσει πλανητική καταστροφή.

Naftemporiki.gr

Το άρθρο Έρχεται για ρεβεγιόν ο «αστεροειδής της παραμονής των Χριστουγέννων» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μία εκπληκτική συλλογή ευρωπαϊκών πόλεων που από ψηλά μοιάζουν με αστέρια καταγράφουν δορυφορικές εικόνες της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, βάζοντάς μας σε κλίμα Χριστουγέννων.

Το άρθρο Οι πόλεις που έγιναν… αστέρια για τα Χριστούγεννα – Μοναδικές δορυφορικές εικόνες εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η συγκεκριμένη πανσέληνος είναι μάλιστα πολύ ξεχωριστή καθώς είναι η τελευταία υπερπανσέληνος του χρόνου.

Αυτό σημαίνει πως το συγκεκριμένο φεγγάρι είναι μεγαλύτερο και πιο φωτεινό από τις υπόλοιπες πανσελήνους.

Από που πήρε το όνομά της

Η ονομασία το «Φεγγάρι του Κάστορα» είναι μία από τις πολλές ονομασίες της πανσελήνου του προτελευταίου μήνα του χρόνου.

Ο όρος, σύμφωνα με την ΝΑSA, προέρχεται από τις παραδόσεις των ιθαγενών της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.

Μία δεύτερη εκδοχή είναι πως το συγκεκριμένο φεγγάρι πήρε αυτό το όνομα καθώς εκείνη την εποχή οι κάστορες επιστρέφουν στις φωλιές τους αφού πρώτα έχουν αποθηκεύσει αρκετή τροφή για τον δύσκολο χειμώνα που έπεται.

Μερικά άλλα ονόματα που έχει η τελευταία υπερπανσέληνος είναι «Digging (ή Scratching) Moon» και αναφέρεται στα ζώα που αναζητούν τροφή και στις αρκούδες που σκάβουν τα χειμερινά τους καταφύγια.

Ένας ακόμη όρος είναι το «Lakota Deer Rutting Moon» που επίσης αναφέρεται στην εποχή που τα ελάφια αναζητούν σύντροφο.

Η Τρίτη ονομασία είναι «Algonquin Whitefish Moon» που αναφέρεται στον χρόνο ωοτοκίας του συγκεκριμένου ψαριού.

πηγή

Το άρθρο Φεγγάρι του Κάστορα: Έρχεται η τελευταία υπερπανσέληνος του χρόνου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Είναι ένα από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα στην επιστήμη: Υπάρχει ζωή πέρα ​​από τη Γη; Και αν ναι,  πού είναι;

Αν και μπορεί να πιστεύετε ότι η απάντηση είναι «πολύ μακριά», παραδόξως, θα μπορούσε να είναι πολύ πιο κοντά στο σπίτι μας από ό,τι πιστεύαμε.

Το άρθρο Είναι το φεγγάρι του Oυρανού η απόδειξη ύπαρξης εξωγήινης ζωής; εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αναλυτικά, ο κομήτης C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS), είναι κομήτης από το Νέφος του Όορτ, που ανακαλύφθηκε από το Αστεροσκοπείο του Πορφυρού Βουνού (Τσουτσίνσαν), στις 9 Ιανουαρίου 2023 και βρέθηκε ανεξάρτητα από το ATLAS στη Νότια Αφρική στις 22 Φεβρουαρίου 2023. Από τις 12 Οκτωβρίου 2024, πραγματοποιεί το πλησιέστερο πέρασμά του από τη Γη, σε απόσταση περίπου 70 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, με κορύφωση του φαινομένου τις 17 Οκτώβρη και την πανσέληνο.

Ο C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) είναι ένα ουράνιο σώμα που αποτελείται κυρίως από σκόνη και πάγο και προέρχεται από το Νέφος του Oort. Καθώς, όμως, ο κομήτης πλησιάζει τα ενδότερα του ηλιακού μας συστήματος, η θερμότητα του Ηλίου προκαλεί την εξάχνωση υλικών του και τον σχηματισμό της κόμης, η οποία περιβάλλει τον κομήτη σαν μια πολύ λεπτή ατμόσφαιρα. Ο ηλιακός άνεμος και η πίεση από την ηλιακή ακτινοβολία ασκούν δύναμη στην κόμη και προκαλούν τη δημιουργία της χαρακτηριστικής ουράς του κομήτη.

Να σημειωθεί ότι, η είσοδος για το κοινό θα είναι ανοικτή εκτάκτως από τις 19:15, αντί για τις καθιερωμένες 20:00 που ισχύουν για τις υπόλοιπες Πέμπτες. Εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι κατάλληλες και το επιτρέπουν, ο κομήτης C/2023 A3 θα παρατηρηθεί μέσα από τηλεσκόπιο και θα φωτογραφηθεί από τους συμμετέχοντες. Για όσους επιθυμούν να καταγράψουν το φαινόμενο, με μια απλή φωτογραφική μηχανή και σταθερή στήριξη, οι ενδεικτικές ρυθμίσεις είναι 25 δευτερόλεπτα έκθεσης και ευαισθησία ISO 800.

Το άρθρο Την Πέμπτη, 17 Οκτώβρη, η “αστροβραδιά” στο Δημοτικό Αστεροσκοπείο Λάρισας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Συγκεκριμένα, στις 17 Οκτωβρίου, η πανσέληνος θα κάνει την εμφάνισή της χαρίζοντας μια μοναδική λάμψη. Πρόκειται για υπερπανσέληνο, αφού συμπέφτει με την περίοδο που η Σελήνη βρίσκεται πιο κοντά στην τροχιά της Γης.

πηγή

Το άρθρο Πανσέληνος Οκτώβρη: Πότε θα δούμε το «Φεγγάρι του κυνηγού» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Φαίνεται ωστόσο ότι δεν είναι η μόνη δύναμη. Πιο συγκεκριμένα σε πειράματα που διεξήγαγε τον περασμένο Αύγουστο, η NASA ανακάλυψε έναν τύπο ηλεκτρικού πεδίου γύρω από τους πόλους της Γης. O διαστημικός οργανισμός των ΗΠΑ είχε ενδείξεις για το πεδίο αυτό εδώ και δεκαετίες ολόκληρες, καθώς διαστημικά σκάφη εντόπιζαν ένα ρεύμα σωματιδίων που έρεε στο διάστημα όπως πετούσαν πάνω από το Βόρειο και το Νότιο Πόλο.

Αυτά τα ρεύματα έχουν ανιχνευθεί ήδη από τη δεκαετία του 1960 και ονομάστηκαν πολικός άνεμος. Όπως σημειώνει η ομάδα, ήταν δεδομένο ότι θα υπήρχαν κάποια σωματίδια που θα έβγαιναν από την ατμόσφαιρα, ωστόσο ο πολικός άνεμος προκάλεσε μεγάλη έκπληξη.

Η ομάδα επιστημόνων άρχισε να ερευνά τον πολικό άνεμο, με αποκορύφωμα την εκτόξευση ενός πυραύλου από ένα νησί κοντά στον Βόρειο Πόλο. Κατά την έρευνά τους με τη βοήθεια του σκάφους διαπίστωσαν ότι τα σωματίδια φαίνονταν να είναι πιο ψυχρά και δεν είχαν σημάδια ότι είχαν ποτέ θερμανθεί.

Αλλά παρ’ όλα αυτά ταξίδευαν με υπερηχητική ταχύτητα, με τους επιστήμονες να δηλώνουν χαρακτηριστικά ότι κάτι πρέπει να τραβάει αυτά τα σωματίδια από την ατμόσφαιρα.

Όταν εκτόξευσαν τον πύραυλο Endurance βρήκαν ένα πολύ μικρό φορτίο μόλις 0,55 volt. Παρ’ όλα αυτά το φορτίο ήταν αρκετό για να ωθήσει ιόντα υδρογόνου, δηλαδή ένα άτομο ή μια ομάδα ατόμων με ηλεκτρικό φορτίο, στον ηλιακό άνεμο.

Ο επιστήμονας του προγράμματος Endurance στη NASA Alex Glocer δήλωσε: Αυτό είναι περισσότερο από αρκετό για να εξουδετερώσει τη βαρύτητα, είναι αρκετό για να εκτοξεύσει τα ατμοσφαιρικά σωματίδια προς τα πάνω στο διάστημα με υπερηχητικές ταχύτητες, είναι σαν η ατμόσφαιρα να σηκώνεται προς το διάστημα.

Πηγή

Το άρθρο H NASA στη πιο σημαντική ανακάλυψη για τη Γη όπως η βαρύτητα – Κάτι παίζει στους πόλους εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η ερώτηση ήταν πάντα «πως φαινόμαστε από ψηλά».

Το άρθρο Η Ελλάδα την νύχτα από ψηλά πολύ ψηλά.! εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.