Τον οδικό χάρτη για τη μεγάλη Συνταγματική Αναθεώρηση παρουσίασε από το βήμα της Βουλής ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοινώνοντας πως η διαδικασία θα εκκινήσει επίσημα εντός του Μαΐου. Με έναν πυρήνα τουλάχιστον 25 άρθρων, η κυβέρνηση επιδιώκει μια «θεσμική φυγή προς τα εμπρός», ανοίγοντας μέτωπα που παρέμεναν κλειστά για δεκαετίες.

Αυτά είναι τα βασικά σημεία που θα βρεθούν στο επίκεντρο της αναθεώρησης:

1. Ίδρυση Μη Κρατικών Πανεπιστημίων (Άρθρο 16)

Η εμβληματικότερη αλλαγή αφορά το Άρθρο 16. Μετά από χρόνια πολιτικών συγκρούσεων, η κυβέρνηση προτείνει την άρση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση, επιτρέποντας τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.

2. Νέο Εκλογικό Σύστημα και «Λίστα» (Άρθρα 51 & 54)

Ο Πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για ένα μεικτό εκλογικό σύστημα από το 2031:

Δημιουργία μικρότερων και μεγαλύτερων περιφερειών.
Συνδυασμός εκλογής με σταυρό προτίμησης και λίστα.
Στόχος είναι να απεγκλωβιστούν οι Υπουργοί από το κυνήγι του σταυρού, ώστε να αφοσιώνονται στο κυβερνητικό έργο χωρίς το άγχος της επανεκλογής.

3. Επιλογή Ηγεσίας Δικαιοσύνης (Άρθρο 90)

Προτείνεται η αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, ώστε να περιοριστεί ή να εξαλειφθεί η κυβερνητική παρέμβαση, ενισχύοντας την ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών.

4. Τεχνητή Νοημοσύνη και Προστασία του Ατόμου (Άρθρο 5)

Για πρώτη φορά, το Σύνταγμα θα περιλαμβάνει ρητή αναφορά στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Στόχος είναι η κατοχύρωση της ελευθερίας και της ασφάλειας του ατόμου απέναντι στις προκλήσεις της νέας τεχνολογικής εποχής.

5. Μονιμότητα και Αξιολόγηση στο Δημόσιο (Άρθρο 103)

Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων μπαίνει στο «μικροσκόπιο», καθώς η κυβέρνηση θέλει να τη συνδέσει άμεσα με τη στοχοθεσία και τη συγκεκριμένη αποτελεσματικότητα κάθε υπαλλήλου.

6. Προσιτή Στέγη

Μέριμνα στο Σύνταγμα για την εξασφάλιση προσιτής στέγης, αναγνωρίζοντας το στεγαστικό πρόβλημα ως κρίσιμο εθνικό ζήτημα που απαιτεί συνταγματική θωράκιση.

7. Λειτουργία Πολιτικών Κομμάτων

Θεσμοθέτηση αυστηρού πλαισίου για τη λειτουργία και τα οικονομικά των κομμάτων κατόπιν συνταγματικής επιταγής, με σκοπό την αναβάθμιση της ποιότητας της δημοκρατίας.

8. Ανεξάρτητες Αρχές (Άρθρο 101)

Αλλαγή στον τρόπο διορισμού των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών, ώστε να ξεπεραστεί η «παράλυση» που παρατηρείται σήμερα λόγω της απαίτησης για πλειοψηφία των 3/5, η οποία συχνά οδηγεί σε αδιέξοδο.

9. Ευθύνη Υπουργών (Άρθρο 86)

Επαναδιατύπωση του άρθρου για την ποινική ευθύνη των υπουργών, θέμα στο οποίο φαίνεται να υπάρχει η μεγαλύτερη συναίνεση μεταξύ των κομμάτων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι οι εκλογές θα γίνουν κανονικά στο τέλος της τετραετίας (2027), ωστόσο κάλεσε την αντιπολίτευση και προσωπικά τον Νίκο Ανδρουλάκη να προσέλθουν σε έναν ειλικρινή διάλογο.

«Οι εκλογές του 2031 πρέπει να βρουν τη χώρα με ένα διαφορετικό εκλογικό σύστημα, πιο σύγχρονο, το οποίο θα ψηφιστεί στην αρχή της τετραετίας», τόνισε χαρακτηριστικά.

Η συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής αναμένεται να ξεκινήσει με «υψηλές στροφές», καθώς οι προτάσεις αυτές αγγίζουν τον πυρήνα της λειτουργίας του κράτους.