Με αφορμή τα αυξανόμενα περιστατικά κατανάλωσης αλκοόλ από ανηλίκους, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος παρεμβαίνει με εκτενή τοποθέτηση, αναδεικνύοντας τις παθογένειες του παλαιού πλαισίου και παρουσιάζοντας τις σαρωτικές αλλαγές που φέρνει ο νέος νόμος για την προστασία των παιδιών από εθιστικά προϊόντα.

¨Εγραψε στην σελίδα του στα social media ο υπουργός:

Ως πατέρας ενός εφήβου, νιώθω –όπως κάθε γονιός– την ευθύνη να συμβάλουμε όλοι στη διαμόρφωση ενός πιο ασφαλούς περιβάλλοντος για τα παιδιά μας. Ταυτόχρονα, ως πολιτεία έχουμε χρέος να θωρακίσουμε ουσιαστικά αυτή την προσπάθεια, με σύγχρονα εργαλεία, ξεκάθαρους κανόνες και αποτελεσματικούς ελέγχους.

Ως γονιός, γνωρίζω καλά την καθημερινή αγωνία για το πώς μεγαλώνουν τα παιδιά μας σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις και κινδύνους. Η πρόσβαση ανηλίκων σε αλκοόλ και καπνικά δεν είναι ένα θεωρητικό ζήτημα – είναι μια πραγματικότητα που για χρόνια αντιμετωπίζαμε με ανοχή. Σήμερα, αυτή η πραγματικότητα αλλάζει με κανόνες που εφαρμόζονται στην πράξη.

Το φθινόπωρο του 2024, όταν ήρθαμε αντιμέτωποι με επαναλαμβανόμενα περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων, έγινε σαφές ότι έπρεπε να επανεξετάσουμε συνολικά το πλαίσιο που διέπει την πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε νέους κάτω των 18 ετών.

Και αυτό που διαπιστώσαμε ήταν αποκαλυπτικό.

Η νομοθεσία, μέσα από διαδοχικές αλλαγές από το 1994 έως το 2019, είχε χάσει την αποτελεσματικότητά της. Οι έλεγχοι ήταν αποδυναμωμένοι, χωρίς επαρκή στελέχωση και χωρίς σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Δεν υπήρχε υποχρεωτική διαδικασία ταυτοποίησης ηλικίας, δεν υπήρχε ενιαία καταγραφή των σημείων πώλησης και –το σημαντικότερο– οι κυρώσεις δεν λειτουργούσαν αποτρεπτικά.

Με απλά λόγια: υπήρχε απαγόρευση, αλλά όχι εφαρμογή.

Αυτό ακριβώς ήρθε να αλλάξει ο νέος νόμος 5216 που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2025.

Πρώτον, καθιερώνεται η υποχρεωτική επιβεβαίωση ηλικίας. Η ευθύνη μεταφέρεται ξεκάθαρα στον πωλητή, ο οποίος οφείλει πλέον να ελέγχει κάθε συναλλαγή.

Δεύτερον, τίθεται ένα πλήρες και καθολικό πλαίσιο ρύθμισης της αγοράς, που περιλαμβάνει την απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους, τον περιορισμό νέων προϊόντων νικοτίνης και την κατάργηση πρακτικών που μέχρι σήμερα άφηναν “παράθυρα”.

Τρίτον, εισάγεται ένα αυστηρό σύστημα κυρώσεων, με ποινικές συνέπειες, υψηλά πρόστιμα και δυνατότητα αναστολής ή ανάκλησης άδειας λειτουργίας.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταρρύθμιση παίζει η τεχνολογία.

Για πρώτη φορά, δημιουργείται Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου, που επιτρέπει την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς. Η ταυτοποίηση ηλικίας γίνεται άμεσα μέσω ψηφιακών εργαλείων, όπως το Gov.gr Wallet, ενώ οι ιδιωτικές εκδηλώσεις σε χώρους εστίασης δηλώνονται υποχρεωτικά, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον προληπτικό έλεγχο.

Τα αποτελέσματα είναι ήδη μετρήσιμα.

Οι έλεγχοι έχουν αυξηθεί σημαντικά, οι παραβάσεις εντοπίζονται πιο συστηματικά και οι κυρώσεις εφαρμόζονται. Το μήνυμα είναι σαφές: η ανοχή τελείωσε.

Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στους ελέγχους της πολιτείας.

Η στάση των ίδιων των γονιών είναι καθοριστική. Η καθημερινή πρακτική, οι επιλογές και τα μηνύματα που δίνουμε στα παιδιά μας διαμορφώνουν τη συμπεριφορά τους περισσότερο από οποιονδήποτε νόμο.

Η προστασία των ανηλίκων δεν είναι μόνο θέμα κανόνων. Είναι θέμα ευθύνης, συνέπειας και συνειδητοποίησης.

Η πολιτεία κάνει το καθήκον της, ενισχύοντας το πλαίσιο και τους ελέγχους.

Η κοινωνία καλείται να ακολουθήσει.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, το ζητούμενο είναι ένα:

να προστατεύσουμε τα παιδιά μας όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη.