Η αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 63% το φαινόμενο να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο που έχουν καταγραφεί από το 1950.

Παράλληλα, αρκετοί επιστήμονες θεωρούν πιθανό να εξελιχθεί σε «Super El Niño», έναν όρο που χρησιμοποιείται για τις σπανιότερες και εντονότερες εκδοχές του φαινομένου.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτήρισε την εξέλιξη «επείγουσα κλιματική προειδοποίηση», τονίζοντας ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κάθε λίγα χρόνια και συνδέεται με την αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Παρότι εκδηλώνεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη, επηρεάζει τα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του κόσμου, μεταβάλλοντας τις βροχοπτώσεις, τις θερμοκρασίες και τη συχνότητα ακραίων φαινομένων.

Οι συνέπειές του γίνονται συνήθως πιο αισθητές σε χώρες γύρω από τον Ειρηνικό, ωστόσο ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να επηρεάσει το παγκόσμιο κλίμα, συμβάλλοντας σε νέα ρεκόρ θερμοκρασίας και σε πιο συχνά φαινόμενα ξηρασίας, πλημμυρών και δασικών πυρκαγιών.

Τι είναι το «Super El Niño»

Οι μετεωρολόγοι χαρακτηρίζουν ως Ελ Νίνιο την περίοδο κατά την οποία η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε συγκεκριμένες περιοχές του τροπικού Ειρηνικού παραμένει τουλάχιστον 0,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Όταν η απόκλιση αυτή ξεπερνά τους 2 βαθμούς Κελσίου, πολλοί επιστήμονες χρησιμοποιούν τον όρο «Super El Niño» για να περιγράψουν μια εξαιρετικά ισχυρή εκδοχή του φαινομένου.

Σύμφωνα με τα τελευταία μοντέλα, η θερμοκρασία των υδάτων στον Ειρηνικό αυξάνεται με ταχύ ρυθμό και αναμένεται να κορυφωθεί τους επόμενους μήνες.

Ερευνητές εκτιμούν ότι υπάρχει σημαντική πιθανότητα το φαινόμενο να φτάσει σε επίπεδα που έχουν καταγραφεί μόνο λίγες φορές τον τελευταίο ενάμιση αιώνα.

Τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο που έχουν παρατηρηθεί στη σύγχρονη εποχή σημειώθηκαν το 1982-83, το 1997-98 και το 2015-16, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ένα νέο ισχυρό επεισόδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένες ξηρασίες σε ορισμένες χώρες, σε έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε άλλες, αλλά και σε περαιτέρω αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας.

Το φαινόμενο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Καθώς η μέση θερμοκρασία του πλανήτη βρίσκεται ήδη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε να ενισχύσει προσωρινά αυτή την άνοδο, οδηγώντας σε νέα ρεκόρ ζέστης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν μάλιστα ότι τα επόμενα χρόνια θα μπορούσαν να καταγραφούν οι υψηλότερες μέσες θερμοκρασίες από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις, εάν το φαινόμενο εξελιχθεί όπως προβλέπουν τα πιο απαισιόδοξα σενάρια.

Τι μπορεί να σημαίνει για τη Μεσόγειο

Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο γίνονται συνήθως περισσότερο αισθητές στις χώρες που βρέχονται από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Ωστόσο, οι αλλαγές που προκαλεί στην ατμόσφαιρα επηρεάζουν τελικά ολόκληρο το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει άμεση και σταθερή σύνδεση ανάμεσα στο Ελ Νίνιο και τις καιρικές συνθήκες στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, τα ισχυρά επεισόδια του φαινομένου συνδέονται συχνά με υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες και αυξημένη πιθανότητα ακραίων καιρικών φαινομένων.

Για τη Μεσόγειο, αυτό μεταφράζεται κυρίως σε μεγαλύτερο κίνδυνο παρατεταμένων περιόδων ζέστης και ξηρασίας, ιδιαίτερα όταν οι επιδράσεις του Ελ Νίνιο συνδυάζονται με τη μακροπρόθεσμη τάση θέρμανσης που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.

Η περιοχή συγκαταλέγεται ήδη στα σημεία του πλανήτη που θερμαίνονται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί αντιμέτωπη με συχνότερους καύσωνες, εκτεταμένες πυρκαγιές και αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους.

Παράλληλα, οι επιπτώσεις ενός ισχυρού Ελ Νίνιο δεν περιορίζονται στον καιρό. Ξηρασίες, πλημμύρες και καταστροφές καλλιεργειών σε άλλες περιοχές του κόσμου μπορούν να επηρεάσουν τις διεθνείς αγορές τροφίμων και τις τιμές βασικών αγαθών.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις σχετικά με το πώς θα επηρεαστεί η Ευρώπη τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, συμφωνούν ότι η εξέλιξη του φαινομένου θα παρακολουθείται στενά, καθώς ενδέχεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των παγκόσμιων κλιματικών συνθηκών το επόμενο διάστημα.

Το μόνο βέβαιο, όπως σημειώνουν, είναι ότι ένα ισχυρό Ελ Νίνιο θα προστεθεί σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη, αυξάνοντας την πιθανότητα νέων ακραίων θερμοκρασιών και έντονων καιρικών φαινομένων σε πολλές περιοχές του κόσμου.

lifo.gr

Το άρθρο Οι επιστήμονες φοβούνται πλέον ένα «Super Ελ Νίνιο» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Αυτή τη στιγμή συμβαίνουν πολλά πράγματα στον διαστημικό σταθμό», έγραψε η αστροναύτης της NASA Μέιρ και συνέχισε «αλλά ευτυχώς είμαστε όλοι καλά και χθες απολαύσαμε ένα εντυπωσιακό θέαμα νότιου σέλας, χάρη σε ένα πρόσφατο ηλιακό φαινόμενο».

Το Νότιο Σέλας είναι εξίσου συνηθισμένο με το Βόρειο Σέλας και εμφανίζεται τακτικά πάνω από την Ανταρκτική, αλλά σχετικά λίγοι άνθρωποι ζουν σε γεωγραφικά πλάτη κοντά στον Νότιο Πόλο, οπότε δεν είναι τόσο γνωστό όσο το αντίστοιχο του Βορρά, ώστε να το δει κάποιος και πόσο μάλλον να το καταγράψει.

Οι απόκοσμες εικόνες καταγράφηκαν μέσα από το διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX, αποτυπώνοντας τη φωτεινή ατμοσφαιρική δραστηριότητα που προκλήθηκε από την πρόσφατη ηλιακή δραστηριότητα, καθώς το σέλας έμοιαζε να «χορεύει» ακριβώς πάνω από την παγωμένη ήπειρο της Ανταρκτικής.

newsit.gr

Το άρθρο Εντυπωσιακό timelapse βίντεο: Αστροναύτης της NASA κατέγραψε το Νότιο Σέλας εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ακόμη ένα καλοκαίρι, με τον υδράργυρο να κινείται σε πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, δηλαδή άνω των 33-34 βαθμών Κελσίου, αναμένεται και φέτος. Αν και οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν, μιλώντας στη Realnews, ότι είναι πολύ νωρίς ακόμα για να γίνει οποιαδήποτε πρόγνωση για την εμφάνιση κυμάτων καυσώνων στη χώρα μας, εμφανίζονται βέβαιοι ότι η μέση θερμοκρασία θα είναι αυξημένη, τουλάχιστον τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.

Παράλληλα, στις μακροπρόθεσμες προγνώσεις τους, οι ειδικοί στέκονται και στο φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του τους επόμενους μήνες, οδηγώντας σε αύξηση των θερμοκρασιών σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Οπως αναφέρει ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, πλέον, οι θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τα φυσιολογικά επίπεδα έχουν γίνει ο κανόνας. «Τα εποχικά μοντέλα για τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο δίνουν θερμοκρασίες άνω των κανονικών τιμών. Αυτό δεν συνεπάγεται ακραία συμπεριφορά του καιρού, όπως καύσωνες. Ο υδράργυρος μπορεί να είναι πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, αλλά μια θερμοκρασία των 35 βαθμών Κελσίου δεν συνιστά επεισόδιο καύσωνα», εξηγεί.

Μελετώντας, όμως, τα μετεωρολογικά φαινόμενα ιστορικά, όπως επισημαίνει ο ίδιος, την τελευταία δεκαετία αυξάνονται οι μεγάλης διάρκειας και έντονοι καύσωνες, γεγονός που δείχνει μια τάση για το πώς προδιαγράφεται το μέλλον του κλίματος. «Τα τέσσερα από τα πέντε τελευταία καλοκαίρια στη χώρα μας, το 2021, το 2023, το 2024 και το 2025, ήταν πολύ ζεστά με εξαίρεση το 2022 που ήταν ήπιο.

Τον μήνα Ιούλιο σημειώθηκαν καύσωνες μεγάλης διάρκειας, άνω των 10 ημερών, γεγονός που δεν είχε συμβεί ποτέ στο παρελθόν. Θα είναι και το φετινό καλοκαίρι έτσι; Δεν μπορούμε να απαντήσουμε, αλλά είναι πιθανό», σημειώνει ο Κ. Λαγουβάρδος.

Φαινόμενο Ελ Νίνιο

Αναφερόμενος στο φαινόμενο Ελ Νίνιο, που απειλεί να ανεβάσει τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα στα υψηλότερα επίπεδα που σημειώθηκαν ποτέ, ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών τονίζει ότι το «φαινόμενο αυτό δεν έχει τόσο μεγάλη επίπτωση σε εμάς». «Το Ελ Νίνιο επηρεάζει κυρίως άλλες περιοχές και αναμένεται η έντασή του να είναι στο τέλος του χρόνου, στο καλοκαίρι του νοτίου ημισφαιρίου, και στις αρχές του 2027. Εχει ήδη ξεκινήσει και κατά πάσα πιθανότητα θα είναι ισχυρό. Το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής δεν είναι κάτι το οποίο θα αντιμετωπίσουν οι μελλοντικές γενιές. Είναι κάτι το οποίο αφορά τις υπάρχουσες γενιές και τα έντονα καιρικά φαινόμενα είναι εδώ», αναφέρει ο Κ. Λαγουβάρδος.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Copernicus, είναι πιθανό το 2027 να ξεπεράσει το 2024 και να γίνει η πιο θερμή χρονιά που καταγράφηκε ποτέ. Μόλις τον περασμένο μήνα, το Παρατηρητήριο ανέφερε ότι η θερμοκρασία στους ωκεανούς τον Μάρτιο έφτασε σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ. Η πιο πρόσφατη εκδήλωση του φαινομένου Ελ Νίνιο, το 2023 και το 2024, είχε ως αποτέλεσμα τα δύο αυτά χρόνια να είναι τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Το κυκλικό φαινόμενο έχει να κάνει με την περιοδική, μεγάλης κλίμακας αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων σε τμήμα του Ειρηνικού ωκεανού, που επηρεάζει ως αλυσιδωτή αντίδραση το παγκόσμιο κλίμα για αρκετούς μήνες.

Προβλέψεις

Οπως αναφέρει στην «R» ο γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή, καθηγητής Χρήστος Ζερεφός, μετά τις 10 Ιουνίου θα μπορούμε να γνωρίζουμε εάν θα έχουμε ακραίο καλοκαίρι ή όχι στη χώρα μας. «Αυτή τη στιγμή το μόνο που γνωρίζουμε με ασφάλεια είναι ότι η θάλασσα συνεχίζει να είναι ζεστή, όπως ήταν και πέρυσι. Η θερμοκρασία της θάλασσας είναι καθοριστική και αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι θα συνεχίσει να θερμαίνεται. Αν θα έχουμε και φέτος καύσωνες και πόσες ημέρες θα διαρκέσουν κανείς δεν μπορεί να το προγνώσει από τώρα. Δεν έχουμε ακόμη μοντέλα πρόγνωσης αξιόπιστα. Τα μεσοπρόθεσμα μοντέλα έχουν ακρίβεια μόνο 50%», λέει ο Χρ. Ζερεφός.

Το άρθρο Καιρός: Ρεκόρ θερμοκρασιών τον Ιούνιο και τον Ιούλιο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η διατάραξη του υδατικού ισοζυγίου στο μεγαλύτερο μέρος του υδατικού διαμερίσματος και η μεγάλη περιβαλλοντική αλλά και οικονομική καταστροφή που τη συνοδεύει, με την εξάντληση των αποθεμάτων του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα και τη σοβαρή μείωση των παροχών του ποταμού Πηνειού, αποτελεί παράδειγμα περιβαλλοντικού και αναπτυξιακού προβλήματος που χρήζει ιδιαίτερης αντιμετώπισης». Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Νικήτας Μυλόπουλος, διευθυντής του Εργαστηρίου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τις μελέτες, είναι η κάλυψη της αρδευτικής ζήτησης τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, κατά τους οποίους οι ανάγκες των καλλιεργειών είναι υψηλές και οι διατιθέμενες ποσότητες μειωμένες, τονίζει επίσης ο ίδιος, όπως και ότι η Θεσσαλία έχει βιώσει τα τελευταία χρόνια, δριμέα, ακραία και παρατεταμένης διάρκειας φαινόμενα ξηρασίας, ιδιαίτερα από τα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και την περίοδο των ετών 1986 έως και 1992. Χαρακτηριστικά, η μείωση των βροχοπτώσεων τα έτη 1980-1990 σε σχέση με την περίοδο 1958-1973, ήταν της τάξης του 30%, ενώ κατά τη περίοδο 1989-1990 άγγιξε το 50%.

Μελέτη των μετεωρολογικών ξηρασιών στη Θεσσαλία έδειξε ότι για το έτος 1989-1990 η ξηρασία είχε περίοδο επαναφοράς μεγαλύτερη από 80 έτη και έπληξε περισσότερο από το 50% της έκτασης της Θεσσαλίας. Σύμφωνα με την μελέτη αυτή η περιοχή που επηρεάστηκε περισσότερο από το γεγονός της ξηρασίας ήταν η δυτική ορεινή περιοχή, από όπου πηγάζουν ο Πηνειός ποταμός και οι σημαντικότεροι παραπόταμοί του. Τα έντονα φαινόμενα ξηρασίας συνέβαλαν στην μείωση των αρδευόμενων καλλιεργούμενων εκτάσεων, με άμεσο επακόλουθο την μείωση των αποδόσεων των καλλιεργειών και την εξάντληση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτινων αποθεμάτων.

Τα αποτελέσματα των μελετών του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων στη Θεσσαλία δείχνουν, όπως τονίζει ο κ. Μυλόπουλος, ότι τα επεισόδια ξηρασίας αυξάνονται (σχεδόν διπλασιάζονται για την περίοδο 2070-2100), έχουν μεγαλύτερη δριμύτητα και διάρκεια και πλήττουν μεγαλύτερο ποσοστό έκτασης. Βέβαια, πρέπει να επισημανθεί ότι τα αποτελέσματα των χαρακτηριστικών της ξηρασίας πρέπει να αποτελούν ενδείξεις και όχι συμπεράσματα, αφού η μεγάλη αβεβαιότητα των παγκόσμιων κλιματικών μοντέλων που υπεισέρχεται στις εκτιμήσεις του μελλοντικού κλίματος κάνει τα αποτελέσματα των χαρακτηριστικών της ξηρασίας εξαιρετικά αβέβαια και με μεγάλο εύρος διακύμανσης.

Ο κ. Μυλόπουλος, ειδικότερα, δεν παραλείπει να κάνει λόγο για σημαντική αύξηση της δριμύτητας της ξηρασίας για την μελλοντική περίοδο 2070-2100 τονίζοντας ότι πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου επιχειρησιακού συστήματος πρόγνωσης και παρακολούθησης της ξηρασίας, τόσο στην περιοχή μελέτης, όσο και στον Ελλαδικό χώρο γενικότερα, όπως έχουν ήδη πραγματοποιήσει πολλές χώρες του εξωτερικού, καθώς και ο καθορισμός των δράσεων που απαιτούνται για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ξηρασίας.

Αποστόλης Ζώης (ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Το άρθρο Σοβαρές προειδοποιήσεις ειδικών για εντεινόμενη ξηρασία στη Θεσσαλία έως το 2100 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αυτή η νοτιοδυτική, θεσσαλική πλευρά του βουνού κρύβει ένα τοπίο απαράμιλλης γαλήνης και άγριας ομορφιάς, που θυμίζει έντονα αλπικά σκηνικά.

Εκεί που η φύση ορίζει τους δικούς της κανόνες

Οδηγώντας ή πεζοπορώντας στους πρόποδες του βουνού πάνω από τα χωριά της Ελασσόνας, ο επισκέπτης έρχεται αντιμέτωπος με μια συγκλονιστική εικόνα: απέραντα, καταπράσινα λιβάδια όπου βόσκουν ανέμελα κοπάδια από αγελάδες και περήφανα, ελεύθερα άλογα.

Τα άλογα του Ολύμπου, ζώντας ελεύθερα στο φυσικό τους περιβάλλον, αποτελούν το απόλυτο σύμβολο ελευθερίας. Κινούνται σε αγέλες, τρέφονται από την πλούσια χλωρίδα της περιοχής και χαρίζουν στους τυχερούς επισκέπτες εικόνες που μοιάζουν βγαλμένες από κινηματογραφική ταινία. Η συνύπαρξή τους με τις αγελάδες και την άγρια πανίδα του βουνού δημιουργεί ένα ζωντανό, αρμονικό οικοσύστημα.

Ιδανικός Προορισμός για Φυσιολάτρες

Η πλευρά αυτή του Ολύμπου είναι ιδανική για όσους αγαπούν τη φωτογραφία τοπίου, την ήπια πεζοπορία ή απλώς τις χαλαρωτικές διαδρομές με το αυτοκίνητο (road trips) μακριά από τον μαζικό τουρισμό. Η αίσθηση του καθαρού αέρα, σε συνδυασμό με την επιβλητική παρουσία του ψηλότερου βουνού της Ελλάδας στο φόντο και τα ελεύθερα ζώα, δημιουργούν μια εμπειρία που γαληνεύει την ψυχή και σε συνδέει απευθείας με το μεγαλείο της φύσης.

mythessaly.gr

Το άρθρο Η άγρια πλευρά του Ολύμπου: Ελεύθερα άλογα και αλπικά τοπία εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στο πλαίσιο της έρευνας, που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, του British Antarctic Survey, και του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος διαπιστώθηκε μείωση της χιονοκάλυψης στα παραπάνω βουνά κατά 58% τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.

Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο επικεφαλής της έρευνας, υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και συνιδρυτής του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος, Κωνσταντής Αλεξόπουλος, «πρόκειται για μία πάρα πολύ μεγάλη μείωση, τόσο από μόνη της όσο και σε σύγκριση με άλλα βουνά, στη λεκάνη της Μεσογείου, όσο και στον παγκόσμιο χάρτη», ενώ προσθέτει ότι η μείωση αυτή προέρχεται από την αύξηση της θερμοκρασίας. «Με την αύξηση της θερμοκρασίας αλλάζουν δύο πράγματα σχετικά με το χιόνι. Το πρώτο είναι η μείωση του ποσοστού του υετού που θα “πέσει” ως χιόνι, αντί για βροχή, με αποτέλεσμα να έχουμε εξ αρχής λιγότερη συσσώρευση. Το δεύτερο πρόβλημα είναι οι αλλαγές που προκαλεί η αυξημένη θερμοκρασία στο ίδιο το στρώμα της χιονόστρωσης στο έδαφος, με αποτέλεσμα αυτό να διατηρείται για ολοένα μικρότερη περίδο», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τη σύνδεση της μείωσης της χιονοκάλυψης με την αύξηση της θερμοκρασίας στην Ελλάδα επισημαίνει από την πλευρά του και ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, που συμμετέχει επίσης στην έρευνα. Όπως αναφέρει, τα τελευταία 30 χρόνια η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,5 βαθμό, ενώ σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η αύξηση φτάνει τους 2 βαθμούς, κατ’ επέκταση και στους ορεινούς όγκους, σε περιοχές δηλαδή που είναι μακριά από τη θάλασσα. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να “παρασύρει” και τη χιονοκάλυψη – ενώ η βροχή έχει μία σταθερή τάση αυτά τα τελευταία 30 χρόνια με καλές και κακές χρονιές, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας το χιόνι ανεβαίνει σε μεγαλύτερο υψόμετρο, και άρα περιορίζεται χωρικά. Έτσι, σε υψόμετρα που παλαιότερα και χιόνιζε και είχαμε χιονοκάλυψη, τώρα είναι είτε βροχή είτε χιόνι που λιώνει όμως πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα αυτή να περιορίζεται στα μεγαλύτερα υψόμετρα», σημειώνει, και προσθέτει ότι η μείωση φαίνεται να είναι ακόμα πιο έντονη τα τελευταία 10 χρόνια, όπου φαίνεται ότι υπάρχει επιτάχυνση της ανόδου της θερμοκρασίας. «Η άνοδος αυτή δεν επηρεάζει τη βροχή, επηρεάζει όμως τη χιονοκάλυψη», τονίζει.

Εξηγώντας τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα ο κ. Αλεξόπουλος αναφέρει ότι αξιοποιήθηκαν δορυφορικά δεδομένα, δηλαδή δορυφορικές φωτογραφίες, από το 1984 μέχρι και σήμερα από δορυφόρους της Ευρωπαϊκής και της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA & NASA) ώστε να μελετήσουν τις όποιες αλλαγές παρατηρούν μέσα σε αυτές τις τέσσερις δεκαετίες, τόσο στην έκταση όσο και στη διάρκεια χιονοκάλυψης. «Οι δορυφορικές εικόνες είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας για την μελέτη της χιονοκάλυψης, όμως έχουν και ορισμένους περιορισμούς. Ειδικά τη δεκαετία του ’80 και του ’90 οι διαθέσιμοι δορυφόροι αυτοί ήταν λίγοι – το ίδιο και οι διαθέσιμες λήψεις των βουνών της χώρας μας. Ακόμα και σήμερα όμως, σύννεφα συχνά μας “κόβουν τη θέα” της Γης από το διάστημα, δημιουργώντας πολλά κενά στο αρχείο. Αναπτύξαμε λοιπόν μία νέα μεθοδολογία, μέσω μιας τεχνικής τεχνητής νοημοσύνης που αποκαλείται “μηχανική μάθηση”, για να “γεμίσουμε αυτά τα κενά” και να ομογενοποιήσουμε τα δεδομένα», τονίζει ενώ προσθέτει ότι πρόκειται για μία πρωτοποριακή μεθοδολογία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και σε περιοχές που δεν έχουν επιτόπια δεδομένα για την εκπαίδευση του μοντέλου, όπως δηλαδή σε πολλές ορεινές περιοχές του πλανήτη, σαν τα βουνά της Ελλάδας. Με αυτό τον τρόπο όπως υπογραμμίζει «καλύπτουμε έτσι ένα σημαντικό επιστημονικό κενό σε αυτό το κομμάτι».

Σύμφωνα με τον κ. Αλεξόπουλο, η μείωση της χιονοκάλυψης παρατηρείται πιο έντονα από το 2000, ενώ, όπως προσθέτει, διαπιστώνεται και μείωση στη διάρκειά της. «Αυτό οφείλεται και σε πιο αργοπορημένο ξεκίνημα το φθινόπωρο, αλλά και σε πρόωρο λιώσιμο την άνοιξη», σημειώνει.

«Όποιο χιόνι καταφέρει να βρει τον δρόμο του μέχρι το έδαφος, δεν θα παραμείνει στην παγωμένη του μορφή για το ίδιο χρονικό διάστημα όπως παλιότερα, λόγω αυτών των θερμοκρασιών που θα το κάνουν να λιώσει πιο γρήγορα.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως οι αλλαγές που παρατηρούνται δεν συνδέονται με κάποιο φυσικό κύκλο αλλαγής του κλίματος, αλλά ξεπερνούν αυτό το όριο που θα μπορούσε να παρατηρηθεί μέσα από κάποια φυσική διακύμανσή του. «Είναι ξεκάθαρο πως προκαλούνται από την ανθρωπογενή θέρμανση του πλανήτη», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Αλεξόπουλος.

Τι σηματοδοτεί η μείωση της χιονοκάλυψης

Όπως σημειώνει ο κ. Αλεξόπουλος, το χιόνι αποτελεί μία βασική πηγή νερού, τόσο για την κοινωνία μας, από την οικιακή χρήση μέχρι τις καλλιέργειες, όσο και για τα ορεινά οικοσυστήματα.

«Πρέπει να σκεφτούμε το χιόνι σαν έναν αποταμιευτικό λογαριασμό. Αν σήμερα καταθέσουμε ένα ποσό, όσο περισσότερο το κρατήσουμε μέσα στον λογαριασμό αντί να το τραβήξουμε και το ξοδέψουμε, τόσο μεγαλύτερη απόδοση αυτό θα έχει. Έτσι, όταν πλέον θα χρειαζόμαστε αυτά τα χρήματα για να καλύψουμε κάποια βασική μας ανάγκη, τότε θα “αξίζουν” περισσότερο. Έτσι ακριβώς, λειτουργεί και το χιόνι. Θέλουμε να βρίσκεται σε αυτή την παγωμένη μορφή “κατάθεσης” πάνω στα βουνά για όσο μεγαλύτερο διάστημα γίνεται. Το αργοπορημένο του λιώσιμο – σε αντίθεση με τη βροχή που θα κινηθεί άμεσα και γρήγορα μέσα στο υδρογραφικό δίκτυο – μας βοηθάει να καλύψουμε αυτό το κενό στις βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μέχρι το ξεκίνημα του επόμενου υδρολογικού έτους, το φθινόπωρο. Αν όμως, το χιόνι λιώσει πολύ πρόωρα ή η ποσότητά του είναι ανεπαρκής, τότε θα δούμε, όπως και έχουμε δει σε διάφορες περιπτώσεις στο παρελθόν, πως οι ροές των ποταμών και τα υδατικά αποθέματα, μειώνονται, δημιουργώντας ένα κενό με αρνητικό αντίκτυπο σε διάφορες πτυχές, τόσο της κοινωνίας όσο και του περιβάλλοντος», εξηγεί ο κ. Αλεξόπουλος. Στην ίδια κατεύθυνση ο κ. Λαγουβάρδος συμπληρώνει ότι η μείωση της χιονοκάλυψης επηρεάζει τόσο τη διαθεσιμότητα σε υδατικά αποθέματα όσο και τον μετεωρολογικό κύκλο ακόμα κι αν η τάση των βροχοπτώσεων τα τελευταία 30 χρόνια είναι σταθερή ενώ σε ορισμένες πεδινές περιοχές φαίνεται να έχει μία αυξητική τάση.

Σημειώνεται ότι η έρευνα διεξήχθη από τον Κωνσταντή Αλεξόπουλο, Ian C. Willis, Hamish D. Pritchard, Γιώργο Κύρο, Βασιλική Κοτρώνη και Κωνσταντίνο Λαγουβάρδο και δημοσιεύθηκε στο διεθνές ακαδημαϊκό περιοδικό ‘The Cryosphere’.

protothema.gr

Το άρθρο «Σήμα κινδύνου» από τους επιστήμονες: Μείωση 58% στη χιονοκάλυψη των ελληνικών βουνών τα τελευταία 40 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ενώ η κλιματική αλλαγή συζητιέται εδώ και δεκαετίες, τα νέα δεδομένα αποκαλύπτουν πτυχές που αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κρίση, καθώς ορισμένες περιοχές, όπως η Αρκτική, θερμαίνονται έως και τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Τα «κρυφά» σημάδια της κλιματικής κρίσης

Αυτό το φαινόμενο της «αρκτικής ενίσχυσης» προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις που φτάνουν μέχρι τη Μεσόγειο, αποσταθεροποιώντας τα καιρικά συστήματα και ανεβάζοντας τη στάθμη της θάλασσας. Την ίδια στιγμή, οι ωκεανοί λειτουργούν ως ένας αόρατος σύμμαχος απορροφώντας το 90% της επιπλέον θερμότητας, όμως αυτή η «υπηρεσία» έχει βαρύ τίμημα, αφού η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων οδηγεί σε λεύκανση των κοραλλιών και απειλεί τις τροφικές αλυσίδες που στηρίζουν εκατομμύρια ανθρώπους.

Παράλληλα, η κρίση δεν αφορά μόνο το περιβάλλον αλλά επηρεάζει άμεσα την ανθρώπινη υγεία, ευνοώντας την εξάπλωση ασθενειών από έντομα και επιβαρύνοντας τη σωματική και ψυχική υγεία των πληθυσμών που πλήττονται από ακραία φαινόμενα. Είναι αξιοσημείωτο πως οι πόλεις, αν και καλύπτουν μόλις το 3% της επιφάνειας της Γης, ευθύνονται για το 70% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αποτελώντας ταυτόχρονα το πεδίο όπου μπορούν να εφαρμοστούν οι πιο άμεσες λύσεις, από τη βιώσιμη μετακίνηση μέχρι την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.

Σημεία χωρίς επιστροφή και η δύναμη της καθημερινής δράσης

Οι επιστήμονες προειδοποιούν πλέον για τα «σημεία καμπής», δηλαδή όρια πέρα από τα οποία οι αλλαγές γίνονται μη αναστρέψιμες, όπως η κατάρρευση μεγάλων παγετώνων που ενδέχεται να βρίσκεται πολύ πιο κοντά απ’ όσο πιστεύαμε. Η ανάγκη για δράση είναι πιο επιτακτική από ποτέ και ο καθένας μας μπορεί να συμβάλει ξεκινώντας από απλές συνήθειες, όπως η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στο σπίτι και η προτίμηση του ποδηλάτου ή του περπατήματος αντί του αυτοκινήτου.

Επιπλέον, η επιλογή τοπικών και εποχικών προϊόντων περιορίζει τις εκπομπές από τις μεταφορές, ενώ η μείωση της σπατάλης τροφίμων και πλαστικών μιας χρήσης ενισχύει την περιβαλλοντική μας υπευθυνότητα. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι το άθροισμα των καθημερινών μας επιλογών, των πολιτικών αποφάσεων και της συλλογικής συνείδησης, με την Ημέρα της Γης να μας υπενθυμίζει ότι η προστασία του πλανήτη είναι υπόθεση όλων μας.

Το άρθρο Ημέρα της Γης 2026: Ο πλανήτης σε κρίσιμο σταυροδρόμι – Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την κλιματική κρίση εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η εκτόξευση του πυραύλου είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, αλλά μετά την ανακάλυψη διαρροής ηλίου, αναβλήθηκε.

Η NASA δηλώνει πλέον ότι είναι βέβαιη πως το πρόβλημα έχει επιλυθεί και σχεδιάζει να μεταφέρει ξανά τον πύραυλο στην εξέδρα εκτόξευσης στις 19 Μαρτίου, με την 1η Απριλίου να αποτελεί την νωρίτερη πιθανή ημερομηνία εκτόξευσης.

Μιλώντας σε ενημέρωση Τύπου, στελέχη της NASA τόνισαν επίσης τους κινδύνους της αποστολής. Το πλήρωμα της Artemis II αποτελείται από τρεις Αμερικανούς αστροναύτες – Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch – καθώς και τον Καναδό αστροναύτη Jeremy Hansen.

Θα είναι οι πρώτοι άνθρωποι που θα πετάξουν με τον νέο πύραυλο της NASA, το Space Launch System, καθώς και με το διαστημόπλοιο Orion.

«Θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι σκεφτόμαστε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά»

Κατά τη διάρκεια της 10ήμερης αποστολής, το πλήρωμα θα ταξιδέψει γύρω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης – την πλευρά που δεν βλέπουμε ποτέ από τη Γη – και θα επιστρέψει πίσω.

«Θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι σκεφτόμαστε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά και ότι έχουμε αξιολογήσει και διαχειριστεί όλους τους κινδύνους ώστε να έχουμε τις καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας», δήλωσε ο John Honeycutt.

Όπως είπε, ιστορικά τα δεδομένα από την ανάπτυξη νέων πυραύλων δείχνουν ότι «μόνο μία στις δύο αποστολές είναι επιτυχής», ωστόσο εκτίμησε ότι η NASA βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση.

«Κάνουμε εξαιρετική δουλειά στην κατανόηση, τη μείωση και τη διαχείριση του κινδύνου», ανέφερε.

«Δεν έχουμε να κερδίσουμε πολλά επιπλέον από μια τέτοια δοκιμή»

Η ομάδα της NASA δήλωσε επίσης ότι δεν σκοπεύει να πραγματοποιήσει άλλη μια δοκιμή τύπου «wet dress rehearsal» όταν ο πύραυλος μεταφερθεί ξανά στην εξέδρα εκτόξευσης. Πρόκειται για δοκιμή πριν την εκτόξευση, κατά την οποία ο πύραυλος γεμίζει με καύσιμα και πραγματοποιείται πλήρης προσομοίωση της αντίστροφης μέτρησης.

«Δεν έχουμε να κερδίσουμε πολλά επιπλέον από μια τέτοια δοκιμή», δήλωσε η Lori Glaze, προσθέτοντας ότι η επόμενη φορά που θα γεμίσει ο πύραυλος με καύσιμα θα είναι όταν επιχειρηθεί η εκτόξευση.

Η ίδια τόνισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει δουλειά πριν επιβεβαιωθεί οριστικά η ημερομηνία εκτόξευσης.

Η NASA δέχεται πιέσεις για την εκτόξευση της αποστολής Artemis II. Το πρόγραμμα έχει ήδη καθυστερήσει κατά δύο χρόνια, μετά από προβλήματα που εντοπίστηκαν στη θερμική ασπίδα της πρώτης αποστολής Artemis I, κατά την οποία ο πύραυλος Space Launch System και η κάψουλα Orion πέταξαν στη Σελήνη χωρίς πλήρωμα.

Τον Δεκέμβριο του 2024, η διαστημική υπηρεσία έθεσε ως προθεσμία την εκτόξευση της Artemis II μέχρι το τέλος Απριλίου 2026.

«Σε αυτό το σημείο, είμαστε απόλυτα επικεντρωμένοι στον Απρίλιο», δήλωσε η Glaze.

LIFO.GR

Το άρθρο NASA: Στόχος η εκτόξευση της αποστολής Artemis II τον Απρίλιο – Άνθρωποι ξανά γύρω από τη Σελήνη μετά από 50 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αμυγδαλιές, ροδακινιές και κερασιές έχουν ντυθεί με άνθη που μοιάζουν σαν σύννεφα χρώματος. Καθώς ο ήλιος πέφτει πάνω στον κάμπο, τα χωράφια φωτίζονται απαλά και οι σειρές των δέντρων δημιουργούν εικόνες που θυμίζουν ζωγραφικό πίνακα. Το απαλό αεράκι σκορπίζει τα πέταλα στον αέρα, χαρίζοντας στο τοπίο μια αίσθηση κίνησης και ζωντάνιας.

Οι αγρότες βρίσκονται ήδη στα χωράφια, φροντίζοντας τις καλλιέργειες που σε λίγους μήνες θα δώσουν τους καρπούς τους. Είναι η περίοδος που ο κάμπος δείχνει την πιο όμορφη πλευρά του, πριν ακόμα ξεκινήσει η έντονη καλοκαιρινή δραστηριότητα. Η φύση βρίσκεται σε πλήρη αρμονία και κάθε γωνιά του τοπίου αποπνέει μια αίσθηση ηρεμίας και ελπίδας.

Για όσους έχουν την ευκαιρία να επισκεφθούν τη Θεσσαλία αυτές τις μέρες, η εμπειρία είναι πραγματικά μοναδική. Οι εικόνες του ανθισμένου κάμπου, τα χρώματα που αλλάζουν μέσα στη μέρα και η αίσθηση της άνοιξης που κυριαρχεί παντού δημιουργούν στιγμές που δύσκολα ξεχνιούνται.

Οι φωτογραφίες και τα βίντεο από αυτή την εποχή καταφέρνουν να αποτυπώσουν μόνο ένα μέρος της μαγείας. Όμως ακόμη κι έτσι, μεταφέρουν κάτι από τη ζωντάνια του τοπίου και την ομορφιά μιας φύσης που αναγεννάτα

Το άρθρο Άνοιξη: Έκρηξη χρωμάτων στον Θεσσαλικό κάμπο εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Όταν η Γη ευθυγραμμίζεται ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, η σκιά του πλανήτη μας καλύπτει το φεγγάρι

Το φαινόμενο, θα είναι ορατό στις 3 Μαρτίου (2026), σε Αμερική, Ασία και Ωκεανία και δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό για να το παρατηρήσει κανείς.

Απόκοσμο χρώμα

Η ολική έκλειψη συμβαίνει όταν η Γη παρεμβάλλεται μεταξύ του Ήλιου και της Σελήνης κατά τη φάση της πανσελήνου, ρίχνοντας τη σκιά της πάνω στη σεληνιακή επιφάνεια. Όταν η Γη ευθυγραμμίζεται ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, η σκιά του πλανήτη μας καλύπτει το φεγγάρι. Αντί όμως αυτό να εξαφανιστεί τελείως στο σκοτάδι, παίρνει μια βαθιά κεραμιδί ή κοκκινωπή απόχρωση.

Η ατμόσφαιρα της Γης φιλτράρει το ηλιακό φως. Τα μπλε και μωβ μήκη κύματος διαχέονται, ενώ τα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος διαθλώνται γύρω από τις άκρες της Γης.

Αυτό το υπολειπόμενο φως πέφτει πάνω στη Σελήνη και τη φωτίζει με αυτό το απόκοσμο χρώμα.

Στο παρελθόν, το κόκκινο χρώμα θεωρούνταν συχνά κακός οιωνός ή σημάδι καταστροφής. Σήμερα, βέβαια, είναι κυρίως μια χρυσή ευκαιρία για τους φωτογράφους και τους λάτρεις της αστρονομίας.

Όσοι θέλουν να απολαύσουν την καλύτερη δυνατή θέα του φαινομένου, θα χρειαστούν καθαρό ουρανό και ίσως τη βοήθεια τηλεσκοπίου ή κιαλιών. Για τους φίλους της φωτογραφίας, η ολική έκλειψη Σελήνης αποτελεί ιδανική ευκαιρία για εντυπωσιακές λήψεις του νυχτερινού ουρανού.

Ώρες και περιοχές ορατότητας

Σύμφωνα με τη NASA:

• Ανατολική Ασία και Αυστραλία: Ορατή το βράδυ.
• Ειρηνικός Ωκεανός: Ορατή καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.
• Βόρεια και Κεντρική Αμερική: Ορατή νωρίς το πρωί.
• Κεντρική Ασία και δυτική Νότια Αμερική: Θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη.
• Ευρώπη και Αφρική: Το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό.

in.gr

Το άρθρο «Ματωμένο Φεγγάρι» – Έρχεται η εντυπωσιακή ολική έκλειψη Σελήνης εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Αυξημένες νεφώσεις θα επικρατήσουν σε τμήματα του νότιου Ιονίου, της Θράκης, τοπικά στη Θεσσαλία, στις Σποράδες, την Εύβοια, την Ανατολική Στερεά, τη βόρεια Αττική, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, την Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες και την Κρήτη.

Κατά διαστήματα θα υπάρχουν ανοίγματα κυρίως στα βορειότερα, ωστόσο δεν θα λείψουν λίγες τοπικές βροχές, ενώ πιο έντονα φαινόμενα αναμένονται σε:

• Σποράδες
• Εύβοια
• Κυκλάδες
• Κρήτη

Στις περιοχές αυτές υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης και καταιγίδων.

Τι καιρό θα κάνει στη Θεσσαλία και τον Τύρναβο

Στη Θεσσαλία και τοπικά στον Τύρναβο θα παρατηρηθούν νεφώσεις με διαστήματα ηλιοφάνειας, χωρίς ιδιαίτερα έντονα φαινόμενα. Μέχρι το βράδυ, τα περισσότερα φαινόμενα θα περιοριστούν στα νοτιότερα τμήματα της χώρας και κυρίως στην Κρήτη.

Άνεμοι και θερμοκρασία

• Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις.
• Στα ανοιχτά θα φτάνουν τοπικά τα 6 με 8 μποφόρ.
• Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση στα ανατολικά, ενώ στα υπόλοιπα διαμερίσματα θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα.

Έρχεται νέα αναλυτική πρόγνωση

Αύριο θα αναρτηθεί η αναλυτική πρόγνωση για τη νέα εβδομάδα με περισσότερες λεπτομέρειες για τη Θεσσαλία, τη Λάρισα και τον Τύρναβο.

Το άρθρο Καρναβάλι Τυρνάβου: Με συννεφιά αλλά χωρίς έντονα φαινόμενα σε Τύρναβο και Θεσσαλία εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ένα επικίνδυνο, απελπισμένο πείραμα που αποσπούσε την προσοχή από τη μοναδική πραγματική λύση στην κλιματική κρίση, τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Σήμερα, όμως, ακόμη και επιστήμονες που μέχρι πρόσφατα την απέρριπταν, αρχίζουν να προειδοποιούν πως το είδος, ίσως, δεν έχει άλλη επιλογή, περιγράφει το The Atlantic

Αφορμή είναι ο Thwaites Glacier, γνωστός ως «παγετώνας της Αποκάλυψης», ο οποίος, εάν καταρρεύσει, μπορεί να ανεβάσει τη στάθμη των θαλασσών παγκοσμίως κατά περίπου 60 εκατοστά. Και δεν είναι μόνο αυτός: λειτουργεί σαν «φελλός» για ολόκληρο το Δυτικό Ανταρκτικό Παγοκάλυμμα, που κρύβει νερό ικανό να ανεβάσει τις θάλασσες έως και πέντε μέτρα, αναφέρει ακόμη το Atlantic.

Παγετώνας της Αποκάλυψης: Η ριζοσπαστική ιδέα για τη διάσωσή του

Αυτόν τον μήνα, ομάδες επιστημόνων απ’ όλον τον κόσμο προσπαθούν να εγκαταστήσουν αισθητήρες πάνω και γύρω από τον «παγετώνα της Αποκάλυψης», τρυπώντας τον πάγο μέχρι τον πυθμένα και χαρτογραφώντας τον θαλάσσιο βυθό.

Ο στόχος δεν είναι μόνο η κατανόηση του προβλήματος, αλλά η αξιολόγηση μιας ριζοσπαστικής ιδέας, καθώς οι ερευνητές εξετάζουν να στηθεί μια τεχνητή υποθαλάσσια «κουρτίνα» πάνω σε έναν φυσικό υποθαλάσσιο αναβαθμό, ώστε να εμποδίζεται το θερμό θαλασσινό νερό που «τρώει» τον παγετώνα από κάτω.

Το σχέδιο προβλέπει μια κατασκευή ύψους έως 150 μέτρων και μήκους περίπου 80 χιλιομέτρων. Κόστος; Από 40 έως 80 δισ. δολάρια, συν 1 με 2 δισ. ετησίως για την απαραίτητη συντήρηση. Την ίδια ώρα, υποστηρικτές του σχεδίου απαντούν ότι είναι φθηνότερο από το να χτίζεις επ’ άπειρον θαλάσσια τείχη γύρω από παράκτιες μεγαλουπόλεις.

Άξιο αναφοράς είναι ότι μέχρι πρόσφατα, τέτοιες προτάσεις αντιμετωπίζονταν με δυσπιστία. Σήμερα, όμως, προσελκύουν εκατομμύρια σε χρηματοδότηση από ιδιωτικά ιδρύματα και φιλανθρωπικούς οργανισμούς. Όχι επειδή θεωρούνται ιδανικές λύσεις, αλλά επειδή ο χρόνος τελειώνει.

Όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι επιστήμονες, ακόμη κι αν αύριο μηδενιζόντουσαν οι εκπομπές, ο παγετώνας ίσως να μην σωζόταν. Η υπερθέρμανση έχει ήδη «κλειδώσει» ορισμένες διεργασίες. Η γεωμηχανική, λένε, δεν είναι λύση, αλλά λειτουργεί σαν «επίδεσμος που μπορεί να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο».

Οι σφοδρές αντιρρήσεις για τον παγετώνα της Αποκάλυψης

Η αντίδραση δεν λείπει. Δεκάδες κορυφαίοι παγετωνολόγοι υποστηρίζουν ότι τέτοιες παρεμβάσεις είναι, τεχνικά, σχεδόν αδύνατες, υπερβολικά ακριβές, δυνητικά καταστροφικές για τα εύθραυστα οικοσυστήματα της Ανταρκτικής.

Και, κυρίως, ότι δημιουργούν μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση: πως μπορούμε να «ρυθμίσουμε» το κλίμα αντί να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής του ανθρώπινου είδους. Κάποιοι ζητούν ακόμη και διεθνή απαγόρευση τέτοιων πειραμάτων, μέσω του συστήματος της Antarctic Treaty System.

πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Το φιλόδοξο σχέδιο για τη διάσωση του «Παγετώνα της Αποκάλυψης» – Εάν καταρρεύσει, η στάθμη των θαλασσών θα ανέβει 60 εκατοστά εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες ενδείξεις για το χρονολόγιο της ιστορίας του Σύμπαντος και για το πόσο διαφορετικό ήταν το πρώιμο Σύμπαν από ό,τι περίμεναν οι αστρονόμοι.

Την ύπαρξη του γαλαξία επιβεβαίωσε επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT), με δημοσίευση στο περιοδικό «Open Journal of Astrophysics».

Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπέρυθρου) του James Webb, οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν ότι το φως του γαλαξία MoM-z14 ταξιδεύει μέσα στον διαστελλόμενο χώρο, επιμηκυνόμενο και «μετατοπιζόμενο» προς μεγαλύτερα, πιο ερυθρά μήκη κύματος, για περίπου 13,5 από τα εκτιμώμενα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια ύπαρξης του Σύμπαντος.

Ο MoM-z14 ανήκει σε μια ολοένα αυξανόμενη ομάδα απροσδόκητα φωτεινών γαλαξιών στο πρώιμο Σύμπαν, περίπου 100 φορές περισσότερων από ό,τι προέβλεπαν οι θεωρητικές μελέτες πριν από την εκτόξευση του Webb.

Ένα σημείο στο οποίο οι ερευνητές και οι θεωρητικοί μπορούν να αναζητήσουν απαντήσεις είναι ο αρχαιότερος πληθυσμός αστεριών στον Γαλαξία μας, που αποτελούν κάτι σαν «απολιθώματα του πρώιμου Σύμπαντος», όπως τα χαρακτηρίζει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ρόχαν Ναϊντού από το Ινστιτούτο Kavli. Ένα μικρό ποσοστό αυτών των αστεριών εμφανίζει υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου, κάτι που παρατηρείται επίσης σε ορισμένες από τις πρώιμες γαλαξιακές παρατηρήσεις του Webb, συμπεριλαμβανομένου του MoM-z14.

Δεδομένου ότι ο γαλαξίας MoM-z14 υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για πολλές γενιές αστεριών, ώστε να παράγουν τόσο υψηλές ποσότητες αζώτου με τον τρόπο που θα περίμεναν οι αστρονόμοι. Μία θεωρία που εξετάζεται είναι ότι το εξαιρετικά πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος ευνόησε τη δημιουργία υπερμεγεθών αστεριών, ικανών να παράγουν περισσότερο άζωτο από οποιοδήποτε αστέρι παρατηρείται σήμερα στο Σύμπαν.

Ο MoM-z14 παρουσιάζει επίσης ενδείξεις ότι «καθαρίζει» την πυκνή, αρχέγονη ομίχλη υδρογόνου του πρώιμου Σύμπαντος στον χώρο γύρω του. Ένας από τους βασικούς λόγους κατασκευής του Webb ήταν για να καθοριστεί το χρονοδιάγραμμα αυτής της περιόδου «εκκαθάρισης» της κοσμικής ιστορίας, την οποία οι αστρονόμοι αποκαλούν επαναϊονισμό. Πρόκειται για την εποχή κατά την οποία οι πρώτοι αστέρες παρήγαγαν φως αρκετά υψηλής ενέργειας ώστε να διαπεράσει το πυκνό υδρογόνο του πρώιμου Σύμπαντος και να αρχίσει να ταξιδεύει στο διάστημα, φτάνοντας τελικά μέχρι το Webb και σε εμάς. Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει ένα ακόμη στοιχείο για τη χαρτογράφηση του χρονοδιαγράμματος του επαναϊονισμού.

πηγή: protothema.gr

Το άρθρο Το James Webb βρήκε τον πιο απομακρυσμένο και παλιό γαλαξία που έχει παρατηρηθεί ποτέ εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η Σελήνη θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 405.000 χιλιομέτρων από τη Γη, γεγονός που σημαίνει ότι πρόκειται για μια σχετικά «μακρινή» πανσέληνο. Για τον λόγο αυτό η φωτεινότητά της θα είναι ελαφρώς μειωμένη σε σύγκριση με άλλες πανσελήνους, χωρίς όμως να χάνει τη γοητεία της, ειδικά μέσα στο καθαρό, χειμωνιάτικο σκηνικό.

Η προέλευση του ονόματος

Η ονομασία «Φεγγάρι του Λύκου» προέρχεται από παλιές παραδόσεις της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης. Τον Ιανουάριο, οι λύκοι γίνονταν πιο δραστήριοι λόγω του κρύου και της έλλειψης τροφής, πλησιάζοντας τους οικισμούς, με τα ουρλιαχτά τους να ακούγονται πιο έντονα τις παγωμένες νύχτες.

Στον πολιτισμό των Σιού, η πανσέληνος αυτή περιγράφεται ποιητικά ως «οι λύκοι που τρέχουν μαζί», συμβολίζοντας την ομαδικότητα, την επιβίωση και τη στενή σχέση ανθρώπου και φύσης.

Πολιτιστική και συμβολική σημασία

Το Φεγγάρι του Λύκου συνδέεται παραδοσιακά με:

• την αντοχή και την επιβίωση στον χειμώνα,
• την ενδοσκόπηση και τα νέα ξεκινήματα,
• τη δύναμη της κοινότητας και της συνεργασίας.

Σε πολλές κουλτούρες, θεωρείται πανσέληνος που «καθαρίζει» το παλιό και σηματοδοτεί τη σταδιακή επιστροφή στο φως μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Άλλες παραδοσιακές ονομασίες

Η πανσέληνος του Ιανουαρίου είναι γνωστή και με άλλα ονόματα, όπως:

• Φεγγάρι του Πάγου ή Κρύο Φεγγάρι, λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών
• Φεγγάρι της Χήνας, που συνδέεται με τις μετακινήσεις των πουλιών
• Φεγγάρι του Καλωσορίσματος, ως συμβολή στο νέο έτος
• Φεγγάρι των Πνευμάτων, σε πιο μυστικιστικές παραδόσεις

Πώς να το απολαύσετε

Για καλύτερη παρατήρηση:

• επιλέξτε σημείο με καθαρό ορίζοντα και χαμηλό φωτισμό,
• οι πρώτες ώρες μετά την ανατολή της Σελήνης είναι ιδανικές για φωτογράφιση,
• ένα απλό τηλεφακός ή κιάλια μπορούν να αποκαλύψουν λεπτομέρειες της σεληνιακής επιφάνειας.

Το Φεγγάρι του Λύκου αποτελεί μια υπενθύμιση της διαχρονικής σχέσης ανθρώπου και ουρανού και ένα όμορφο ξεκίνημα για το νέο έτος κάτω από το φως της πρώτης πανσελήνου του 2026. 🌕

Το άρθρο Το «Φεγγάρι του Λύκου» φωτίζει τον ουρανό – Η πρώτη πανσέληνος του 2026 εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά φαινόμενα του έτους, το οποίο στο βόρειο ημισφαίριο συνοδεύεται από τη μεγαλύτερη νύχτα και τη μικρότερη ημέρα ολόκληρου του χρόνου. Από εκείνο το 24ωρο και έπειτα, η διάρκεια της ημέρας αρχίζει σταδιακά να αυξάνεται, σηματοδοτώντας την αργή αλλά σταθερή επιστροφή του φωτός.

Κατά τη διάρκεια του Χειμερινού Ηλιοστασίου, ο ήλιος βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της ουράνιας πορείας του, με αποτέλεσμα να ανατέλλει αργά και να δύει νωρίς, περιορίζοντας σημαντικά τις ώρες της ηλιοφάνειας. Αντίθετα, η νύχτα φτάνει στο μέγιστο της διάρκειάς της.

Από την ημέρα αυτή και μετά, οι ημέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν σταδιακά, οδηγώντας το βόρειο ημισφαίριο προς το Θερινό Ηλιοστάσιο του Ιουνίου, όταν η ημέρα θα φτάσει στο μέγιστο της διάρκειάς της.

Σύμβολο φωτός και αναγέννησης

Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο έχει ιδιαίτερη σημασία και σε πολιτισμικό επίπεδο. Σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς και παραδόσεις, η ημέρα αυτή γιορταζόταν ως σύμβολο ανανέωσης, ελπίδας και επιστροφής του φωτός, αποτελώντας ένα αισιόδοξο μήνυμα μετά τους σκοτεινούς χειμερινούς μήνες.

Για πολλές κοινωνίες του παρελθόντος, το φαινόμενο σηματοδοτούσε την αρχή ενός νέου κύκλου ζωής και την προσμονή καλύτερων ημερών.

Η αστρονομική εξήγηση

Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο συμβαίνει εξαιτίας της κλίσης του άξονα της Γης, η οποία ανέρχεται περίπου στις 23 μοίρες και 26 λεπτά σε σχέση με το επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο. Η συγκεκριμένη κλίση είναι υπεύθυνη για την εναλλαγή των τεσσάρων εποχών.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, από την εαρινή ισημερία του Μαρτίου έως τη φθινοπωρινή ισημερία του Σεπτεμβρίου, το βόρειο ημισφαίριο στρέφεται περισσότερο προς τον Ήλιο, με κορύφωση την 21η Ιουνίου, ημέρα του Θερινού Ηλιοστασίου.

Αντίθετα, στο δεύτερο μισό του χρόνου, το βόρειο ημισφαίριο απομακρύνεται σταδιακά από τον Ήλιο, με το μέγιστο της απόκλισης να καταγράφεται στις 21 Δεκεμβρίου, ημέρα του Χειμερινού Ηλιοστασίου.

Έτσι, το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί μόνο την επίσημη έναρξη του χειμώνα, αλλά και ένα φυσικό ορόσημο που υπενθυμίζει πως, ακόμη και στη μεγαλύτερη νύχτα, το φως επιστρέφει.

Το άρθρο Χειμερινό Ηλιοστάσιο 2025: Η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου σηματοδοτεί την έναρξη του χειμώνα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ξεκάθαρο: η άνοδος της στάθμης της θάλασσας δεν θα είναι ίδια παντού και σε ορισμένες περιοχές μπορεί να ξεπεράσει τα τρία μέτρα μέχρι το 2200, εάν οι εκπομπές αερίων παραμείνουν υψηλές.

Γιατί η Ανταρκτική έχει τόσο μεγάλο βάρος

Η Ανταρκτική κρατά παγιδευμένο πάγο αρκετό για να ανεβάσει τη μέση στάθμη των ωκεανών κατά 58 μέτρα εάν έλιωνε πλήρως. Αν και αυτό δεν αναμένεται, ακόμη και μερική τήξη προκαλεί παγκόσμιες ανατροπές: μεταβολές στη θερμοκρασία των ωκεανών, αλλαγές στα ρεύματα και -κυρίως- διαφορετικό ρυθμό ανόδου της θάλασσας από περιοχή σε περιοχή.

Η στάθμη της θάλασσας δεν ανεβαίνει ομοιόμορφα, όπως γίνεται, για παράδειγμα, σε μια μπανιέρα, εξηγεί ο Independent σε πρόσφατο δημοσίευμά του. Ο λόγος είναι η βαρύτητα: ο τεράστιος όγκος πάγου της Ανταρκτικής έλκει το νερό γύρω της. Όταν λιώνει, αυτή η έλξη μειώνεται με αποτέλεσμα να πέφτει η στάθμη κοντά στην Ανταρκτική, και μακριά από την Ανταρκτική η στάθμη να ανεβαίνει πολύ περισσότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο

Παράλληλα, η απώλεια μάζας μετατοπίζει ελαφρώς τον άξονα περιστροφής της Γης, αναδιανέμοντας επιπλέον το νερό.

Τι θα γίνει με τις «μέτριες» εκπομπές διοξειδίου

Ακόμη και στο αισιόδοξο σενάριο, όπου οι χώρες μειώνουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά δεν φτάνουν τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού,η έρευνα προβλέπει:

• 10 εκατοστά άνοδος από την Ανταρκτική έως το 2100
• 1 μέτρο άνοδος έως το 2200 μόνο από την Ανταρκτική

Την ίδια ώρα, οι περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο είναι εκείνες πολύ μακριά από τον Νότιο Πόλο, ιδίως ο Ινδικός, ο Ειρηνικός και ο δυτικός Ατλαντικός Ωκεανός, με πιθανή άνοδο έως και 1,5 μέτρο μόνο από την Ανταρκτική.

Ο Independent, καταληκτικά, παρουσιάζει και το δυσάρεστο σενάριο, δηλαδή η τήξη να επιταχυνθεί θεαματικά: 30 εκατοστά άνοδος έως το 2100, έως 3 μέτρα έως το 2200, όλα αυτά αποκλειστικά από την Ανταρκτική.

Και πάλι, τα μεγαλύτερα πλήγματα εντοπίζονται σε ευάλωτες νησιωτικές περιοχές του Ειρηνικού και του Ατλαντικού, όπως οι Μικρονησία, Παλάου, Μάρσαλ Αϊλαντς και πολλές χώρες της Καραϊβικής, που ήδη χάνουν γη από την άνοδο της θάλασσας.

Μάλιστα, δύο αναπάντεχοι παράγοντες μπορούν να λειτουργήσουν υπέρ της ανθρωπότητας:

• Η ανάδυση της στεριάς
• Το υπέδαφος της Ανταρκτικής, χωρίς το βάρος των πάγων, ανυψώνεται. Έτσι, τμήματα πάγου απομακρύνονται από τα θερμά νερά, επιβραδύνοντας τη λήξη.

Η μελέτη προειδοποιεί ότι η άνοδος της θάλασσας δεν θα τους πλήξει όλους «ισότιμα», καθώς οι νησιωτικές χώρες, που έχουν συνεισφέρει ελάχιστα στην κλιματική κρίση, θα σηκώσουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος.

πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Έρευνα: Πού μπορεί να φτάσει η στάθμη της θάλασσας εάν συνεχίζει να λιώνει η Ανταρκτική εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η αστροναύτης της NASA, Ζίνα Κάρντμαν, απαθανάτισε τη λάμψη από το Βόρειο Σέλας, από ψηλά στις 17 Νοεμβρίου, ενώ βρισκόταν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η Κάρντμαν υπηρετεί ως διοικητής της αποστολής SpaceX Crew-11 της NASA, η οποία απογειώθηκε από τη Γη την 1η Αυγούστου, σύμφωνα με τη NASA.

«Δεν έχω δει ποτέ το Βόρειο Σέλας από κάτω, αλλά εδώ πάνω, είναι μια συχνή παράσταση», είπε, ενθαρρύνοντας τους θεατές του βίντεο να αναζητήσουν το Χιούστον και τη Φλόριντα ενώ το παρακολουθούν.

«Δείτε αν μπορείτε να εντοπίσετε το Χιούστον, τη Φλόριντα και το σέλας στο ίδιο καρέ, πριν περάσουμε πάνω από τον Κόλπο και από κάτι εντυπωσιακές καταιγίδες με κεραυνούς στη Νότια Αμερική κατά την ανατολή» ανέφερε η αστροναύτης.

Τι είναι το Βόρειο Σέλας και πώς δημιουργείται

Το Σέλας είναι ένα εντυπωσιακό φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που παρατηρείται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και είναι ορατό κυρίως στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη και ακόμα εντονότερα στις πολικές ζώνες, για αυτό και ονομάζεται επίσης Πολικό Σέλας.

Όταν το φαινόμενο συμβαίνει στο βόρειο ημισφαίριο, αποκαλείται Βόρειο Σέλας, ενώ αντίστοιχα όταν παρατηρείται στο νότιο ημισφαίριο αποκαλείται Νότιο Σέλας.

Το φαινόμενο παρουσιάζει ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων, με αιφνίδιες εμφανίσεις και με γρήγορες σχετικά μεταμορφώσεις.

Η εμφάνιση του Σέλαος, αν και πολύ σπάνια για παραμεσόγειες χώρες, κίνησε το ενδιαφέρον των ανθρώπων από την αρχαιότητα και ήταν γνωστό στους αρχαίους Έλληνες. Πρώτος επιστημονικά παρατηρητής του φαινομένου φέρεται ο Αριστοτέλης που όπως αναφέρει στα Μετεωρολογικά (Α’,5): «Φαίνεται δέ ποτε συνιστάμενα νύκτωρ αἰθρίας οὔσης πολλὰ φάσματα ἐν τῷ οὐρανῷ…, ἡμέρας μὲν οὖν ὁ ἥλιος κωλύει, νυκτὸς δ’ ἔξω τοῦ φοινικοῦ (δηλαδή του ιώδους), τὰ ἄλλα δι’ ὁμόχροιαν οὐ φαίνεται», που σημαίνει ότι πρέπει να είχε παρατηρήσει έντονα το φαινόμενο του Σέλαος κατά τη διάρκεια αίθριας νύκτας.

Η φωτοβολία της ατμόσφαιρας, πάντα κατά τον Αριστοτέλη, δεν είναι ομοιογενής αλλά τα φάσματα του φαινομένου αυτού παρουσιάζουν χάσματα. Τέτοια φαινόμενα, τα οποία γενικά ονομάζονται aurorae, δημιουργούνται από τη σύγκρουση φορτισμένων σωματιδίων, κυρίως ηλεκτρονίων αλλά και πρωτονίων, προερχόμενα από το διάστημα που παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της Γης.

Το Σέλας, τόσο το Βόρειο όσο και το Νότιο, παρατηρείται συχνότερα κατά μήκος ζώνης της οποίας το κέντρο απέχει από τους πόλους περίπου 10 μοίρες, ενώ ακριβώς πάνω από τους πόλους εμφανίζεται πολύ αραιότερα. Το κέντρο, για παράδειγμα, της ζώνης εμφάνισης του Βόρειου Σέλαος βρίσκεται κοντά στη βορειοδυτική ακτή της Γροιλανδίας παρά στην Ευρώπη και αυτό γιατί η ζώνη αυτή εκτείνεται μέχρι γεωγραφικό πλάτος 57 περίπου μοίρες προς τον Καναδά, ενώ μέχρι 77 μοίρες στην Ευρώπη. Έτσι όσο νοτιότερα απομακρυνόμαστε από αυτή τη ζώνη τόσο σπανιότερη γίνεται και η εμφάνιση του φαινομένου.

Επικρατέστερο χρώμα του Σέλαος είναι γενικά το λευκό. Όταν όμως, παρατηρείται χρωματισμένο, τότε το κόκκινο επικρατεί στο χαμηλότερο άκρο των ακτίνων που πέφτουν κάθετα, το πράσινο στο ανώτερο και μεταξύ αυτών το κίτρινο που γρήγορα εξαφανίζεται. Από τη φασματοσκοπική ανάλυση του φωτός των Σελάων παρατηρήθηκαν εντός του φάσματος αυτών 150 γραμμές από τις οποίες η φωτεινότερη και σταθερότερη ανήκει στο στοιχείο κρυπτόν ως και στο οξυγόνο και στο άζωτο.

Με την εξέλιξη όμως των επιστημών και των μέσων έρευνας η δεσπόζουσα θεωρία που αποδείχθηκε και πειραματικά είναι ότι γενεσιουργός αιτία καθίσταται ο βομβαρδισμός των υψηλών ατμοσφαιρικών στρωμάτων από ηλεκτρόνια που προέρχονται από τη συνεχή ροή φορτισμένων σωματίων από τον Ήλιο, που ονομάζεται ηλιακός άνεμος.

Η πλειονότητα των φορτισμένων αυτών σωματίων, που είναι κυρίως πυρήνες υδρογόνου και ηλεκτρόνια, εκτρέπονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης. Ωστόσο σημαντικό μέρος τους εισχωρεί στη γήινη μαγνητόσφαιρα, όπου επιταχύνεται σε μεγάλες ενέργειες από ηλεκτρομαγνητικά πεδία κατά τη διάρκεια μαγνητικών καταιγίδων.

πηγή: lifo.gr

Το άρθρο Αστροναύτης της NASA τράβηξε βίντεο το Βόρειο Σέλας από το διάστημα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στις αρχές Οκτωβρίου, ο κομήτης Lemmon διέσχιζε την περιοχή κάτω από τη μεγάλη «κουτάλα» της Μεγάλης Άρκτου στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου (Ursa Major). Έτσι, βρίσκεται πολύ βόρεια στον ουρανό, θεωρητικά ορατός τόσο το πρωί όσο και το βράδυ για τους κατοίκους των βόρειων περιοχών, αλλά μέχρι στιγμής είναι πιο εύκολο να παρατηρηθεί το πρωί.

Ο κομήτης θα πλησιάσει περισσότερο τη Γη στις 21 Οκτωβρίου 2025. Τότε αναμένεται να γίνει πιο εύκολα ορατός. Θα συνεχίσει να φωτίζει ακόμη περισσότερο μετά από αυτό, φτάνοντας πιθανότατα στη μέγιστη λαμπρότητά του, και ίσως να είναι ορατός με γυμνό μάτι, γύρω στις 31 Οκτωβρίου ή 1 Νοεμβρίου.

Ο κομήτης Lemmon θα παραμείνει κοντά στη Μεγάλη Άρκτο για μεγάλο μέρος του Οκτωβρίου, κάτι που ευνοεί τους παρατηρητές του Βόρειου Ημισφαιρίου. Ωστόσο, τα βόρεια φθινοπωρινά βράδια, η Μεγάλη Άρκτος βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα. Έτσι, κατά το πρώτο μισό του Οκτωβρίου, αν θέλετε να τον δείτε, θα πρέπει να παρατηρήσετε νωρίς το πρωί, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου. Εκείνη την περίοδο ο κομήτης θα είναι ακόμη αμυδρός (μέγεθος περίπου 6) και θα χρειαστείτε οπτικά μέσα για να τον εντοπίσετε.

Στα μέσα Οκτωβρίου ο κομήτης θα γίνει πιο εύκολα ορατός, καθώς θα αρχίσει να ανατέλλει στον απογευματινό ουρανό. Στις 16 Οκτωβρίου 2025, ο κομήτης Lemmon θα περάσει κοντά από το Cor Caroli, το φωτεινότερο αστέρι του αστερισμού των Κυνών του Κυνηγού (Canes Venatici). Εκείνη την περίοδο, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ο κομήτης θα μπορεί να φανεί με γυμνό μάτι και θα συνεχίσει να φωτίζει περισσότερο.

Ο κομήτης Lemmon θα φτάσει στη μέγιστη λαμπρότητά του τέλος Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου. Οι εκτιμήσεις για τη φωτεινότητά του κυμαίνονται από μέγεθος 4 έως 2,5. Να θυμάστε όμως ότι οι κομήτες είναι διάσημοι για την απρόβλεπτη συμπεριφορά τους. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν καλές πιθανότητες να μπορέσετε να τον δείτε με γυμνό μάτι από σκοτεινή περιοχή.

Την Ημέρα του Halloween και στις αρχές Νοεμβρίου, ο κομήτης Lemmon θα περάσει μπροστά από τα αστέρια του Οφιούχου (Ophiuchus).

Οδηγοί εντοπισμού του κομήτη Lemmon πριν την ανατολή

Τα καλά νέα είναι ότι, κατά τη φάση της πλησιέστερης προσέγγισης στα μέσα Οκτωβρίου, ο κομήτης Lemmon θα βρίσκεται στον ουρανό του ηλιοβασιλέματος. Βρείτε ένα σημείο παρατήρησης χωρίς εμπόδια προς τον δυτικό ορίζοντα για να μπορέσετε να τον παρακολουθήσετε ή να τον φωτογραφίσετε.

Οι χάρτες εντοπισμού που δημοσιεύονται αφορούν το Βόρειο Ημισφαίριο. Για πιο ακριβή χάρτη ανάλογα με την τοποθεσία σας, μπορείτε να επισκεφθείτε το Stellarium.

Η Ιστορία του κομήτη C/2025 A6 Lemmon

Οι αστρονόμοι που χρησιμοποιούν το τηλεσκόπιο των 60 ιντσών (1,5 μέτρου) στο Όρος Lemmon στην Αριζόνα, ανακάλυψαν τον κομήτη στις 3 Ιανουαρίου 2025. Υπάρχουν, ωστόσο, και προγενέστερες εικόνες (precovery images) από το πρόγραμμα PanSTARRS, ήδη από τις 12 Νοεμβρίου 2024.

Ο όρος precovery χρησιμοποιείται στην αστρονομία για να δηλώσει την εύρεση δεδομένων πριν από την επίσημη ανακάλυψη — δηλαδή, ο κομήτης είχε φωτογραφηθεί νωρίτερα, αλλά δεν είχε αναγνωριστεί τότε. Με αυτά τα πρόσθετα δεδομένα, οι επιστήμονες κατάφεραν να υπολογίσουν την τροχιά του, η οποία δείχνει ότι χρειάζεται περίπου 1.350 χρόνια για να ολοκληρώσει μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο.

Άλλοι ενεργοί κομήτες αυτή την περίοδο

Ο κομήτης Lemmon είναι μόνο ένας από τους πολλούς κομήτες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στον ουρανό μας. Ο πιο γνωστός ίσως είναι ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS, ο οποίος θα πλησιάσει περισσότερο τον Ήλιο στα τέλη Οκτωβρίου. Αν και φωτίζει ταχύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν, προς το παρόν δεν είναι ορατός με γυμνό μάτι.

Ένας άλλος κομήτης που εμφανίστηκε πρόσφατα είναι ο κομήτης SWAN. Από τις αρχές Οκτωβρίου, ίσως γίνει ορατός χωρίς τηλεσκόπιο, αν βρίσκεστε σε περιοχή με πολύ σκοτεινό ουρανό.

Το άρθρο Ο κομήτης Lemmon πλησιάζει τη Γη – Ενδέχεται να είναι ορατός με γυμνό μάτι στα τέλη Οκτωβρίου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η κορύφωση του φαινομένου αναμένεται τη νύχτα της 21ης προς 22 Οκτωβρίου, όταν ο ουρανός θα γεμίσει με φωτεινά μετέωρα που θα διασχίζουν την ατμόσφαιρα με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Οι παρατηρητές θα έχουν την ευκαιρία να δουν έως και 20 «πεφταστέρια» την ώρα, εφόσον ο καιρός το επιτρέψει και ο ουρανός είναι καθαρός.

Οι Ωριωνίδες προέρχονται από τα υπολείμματα του διάσημου κομήτη του Halley, τα οποία αφήνει πίσω του κάθε 76 χρόνια καθώς περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο. Όταν η Γη διασχίζει αυτό το «σύννεφο» σωματιδίων, τα μικροσκοπικά μετεωροειδή εισέρχονται στην ατμόσφαιρα και καίγονται, δημιουργώντας το εντυπωσιακό φαινόμενο. Για να τις παρατηρήσετε, βρείτε ένα σκοτεινό σημείο μακριά από τα φώτα της πόλης, γύρω στα μεσάνυχτα, κοιτάξτε προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Ωρίωνα και αφήστε τα μάτια σας να προσαρμοστούν στο σκοτάδι.

Ωριωνίδες 2025: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για να απολαύσετε τα πεφταστέρια του μήνα

Οι βροχές μετεώρων συμβαίνουν όταν η Γη διέρχεται από περιοχές πλούσιες σε σωματίδια που έχουν αφήσει πίσω τους κομήτες ή αστεροειδείς. Κάποιες χρονιές οι «βροχές πεφταστεριών» μπορεί να φτάσουν σε εκατοντάδες διάττοντες αστέρες ανά ώρα, ενώ άλλες φορές το φαινόμενο είναι λιγότερο εντυπωσιακό. Σπανιότερα, συμβαίνουν οι λεγόμενες «καταιγίδες μετεώρων», όπου χιλιάδες διάττοντες αστέρες εμφανίζονται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Ακτινοβόλο σημείο: Αν και τα πεφταστέρια φαίνονται σε όλο τον ουρανό, καλό είναι να γνωρίζετε από πού «εκπορεύονται» για καλύτερη κατεύθυνση παρατήρησης.

Καλύτερη ώρα: Συνήθως τα μεσάνυχτα ή νωρίς το ξημέρωμα τα φαινόμενα είναι πιο εντυπωσιακά, καθώς το ακτινοβόλο σημείο είναι ψηλά στον ουρανό.

Παρατηρήστε τις «ουρές» φωτός που αφήνουν πίσω τους τα φωτεινότερα μετέωρα. Οι ιδιαίτερα φωτεινές βολίδες είναι εντυπωσιακές και διαρκούν περισσότερο.

Τα «πεφταστέρια» εμφανίζονται παντού στον ουρανό. Τηλεσκόπιο δεν χρειάζεται· μερικές φορές βοηθούν τα κιάλια ευρέος πεδίου.

Διαφορετικά χρώματα στα μετέωρα εξαρτώνται από τη σύνθεση του αντικειμένου και την ταχύτητα εισόδου στην ατμόσφαιρα.

Αποφύγετε τα έντονα φώτα για τουλάχιστον 20 λεπτά. Η παρατήρηση από σκοτεινό περιβάλλον αυξάνει τις πιθανότητες να δείτε περισσότερα πεφταστέρια.

Για λήψη πεφταστεριών, χρησιμοποιήστε DSLR με ευρυγώνιο φακό και τρίποδο, αφήνοντας το κλείστρο ανοιχτό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα πεφταστέρια δεν εμφανίζονται συνεχώς. Μείνετε έξω αρκετή ώρα για να απολαύσετε όσα περισσότερα μπορείτε.

πηγή: dnews.gr

Το άρθρο Ωριωνίδες: Έρχεται η εντυπωσιακή «βροχή» πεφταστεριών του φθινοπώρου εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Συγκεκριμένα, η Γη πλησιάζει στο πρώτο από μια σειρά καταστροφικών και δυνητικά μη αναστρέψιμων σημείων καμπής για το κλίμα: τον εκτεταμένο θάνατο των κοραλλιογενών υφάλων, όπως σημειώνει η έκθεση που εκπονήθηκε από 160 επιστήμονες σε όλο τον κόσμο.

Καθώς οι άνθρωποι συνεχίζουν να καίνε ορυκτά καύσιμα, ανεβάζοντας τη μέση θερμοκρασία, αυτό ήδη προκαλεί πιο σοβαρά κύματα καύσωνα, πλημμύρες, ξηρασίες και πυρκαγιές.

Έχουν αρχίσει ωστόσο και διαφαίνονται ακόμα μεγαλύτερες επιπτώσεις στον ορίζοντα. Η κλιματική αλλαγή μπορεί επίσης να «σπρώχνει» τα κρίσιμα οικοσυστήματα της Γης – από το τροπικό δάσος του Αμαζονίου μέχρι τα πολικά στρώματα πάγου – μακριά από την ισορροπία κατάρρευσης, προκαλώντας ντόμινο καταστροφικού κυματισμού σε ολόκληρο τον πλανήτη.

«Πλησιάζουμε γρήγορα πολλαπλά σημεία καμπής του συστήματος της Γης που θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν τον κόσμο μας, με καταστροφικές συνέπειες για τους ανθρώπους και τη φύση», δήλωσε ο Tim Lenton, καθηγητής στο Ινστιτούτο Παγκόσμιων Συστημάτων στο Πανεπιστήμιο του Exeter και συγγραφέας της έκθεσης που δημοσιεύθηκε την περασμένη Κυριακή (12/10).

Τα κοράλλια των θερμών νερών είναι τα πρώτα θύματα, σύμφωνα πάντα με την έκθεση.

Από το 2023, βρίσκεται σε εξέλιξη η χειρότερη μαζική λεύκανση υφάλων που έχει καταγραφεί, καθώς οι ωκεανοί καταγράφουν ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες, με περισσότερο από το 80% να επηρεάζεται. Αυτό που κάποτε ήταν μια υποβρύχια «έκρηξη» χρωμάτων και ζωής αντικαθίσταται από ένα λευκό τοπίο που κυριαρχείται από φύκια.

«Έχουμε πλέον πιέσει (τους κοραλλιογενείς υφάλους) πέρα ​​από αυτό που μπορούν να αντέξουν», δήλωσε ο Mike Barrett, επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος στο Παγκόσμιο Ταμείο Άγριας Ζωής του Ηνωμένου Βασιλείου και συν-συγγραφέας της έκθεσης. Εκτός αν αντιστραφεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, «εκτεταμένοι ύφαλοι όπως τους γνωρίζουμε θα χαθούν» γράφουν χαρακτηριστικά οι συγγραφείς, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου.

Οι επιπτώσεις θα έχουν εκτεταμένες συνέπειες. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν βασικό βιότοπο για τα θαλάσσια είδη, είναι ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική ασφάλεια, συνεισφέρουν τρισεκατομμύρια στην παγκόσμια οικονομία, ενώ προστατεύουν και τις παράκτιες περιοχές από τις καταιγίδες.

Και τα χειρότερα είναι μπροστά μας αν οι θερμοκρασίες συνεχίσουν να αυξάνονται. Ο πλανήτης βρίσκεται στα πρόθυρα αρκετών ακόμα σημείων καμπής, καθώς είναι σχεδόν βέβαιο ότι η ανθρωπότητα θα παραβιάσει τον παγκοσμίως συμφωνημένο στόχο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με την έκθεση.

Μία από τις πιο ανησυχητικές συνέπειες είναι η πιθανή κατάρρευση της Ατλαντικής Μεσημβρινής Ανατρεπόμενης Κυκλοφορίας, ενός κρίσιμου δικτύου ωκεάνιων ρευμάτων γνωστού ως AMOC. Αυτό θα είχε καταστροφικές συνέπειες παγκοσμίως, βάζοντας στη βαθιά κατάψυξη πολλά μέρη του κόσμου, θερμαίνοντας άλλα, διαταράσσοντας τις εποχές των μουσώνων και ανεβάζοντας τη στάθμη της θάλασσας.

«Υπάρχει πλέον ο κίνδυνος η κατάρρευση να συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων που γεννιούνται και ζουν στον πλανήτη σήμερα», τονίζει ο Barrett.

Ο κόσμος δεν είναι προετοιμασμένος για τις επιπτώσεις της «παραβίασης» αυτών των σημείων καμπής, δήλωσε από την πλευρά της η Manjana Milkoreit, ερευνήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας και Ανθρωπογεωγραφίας του Πανεπιστημίου του Όσλο και συντάκτρια της έκθεσης.

Οι τρέχουσες πολιτικές και οι διεθνείς συμφωνίες «έχουν σχεδιαστεί για σταδιακές αλλαγές, όχι για τέτοιου είδους απότομες, μη αναστρέψιμες και αλληλένδετες αλλαγές», υπογραμμίζει. Ο τρόπος με τον οποίο οι κυβερνήσεις αντιδρούν τώρα «θα μπορούσε να διαμορφώσει το σύστημα της Γης για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε.

Οι δράσεις που ζητά η έκθεση περιλαμβάνουν την ταχεία μείωση της ρύπανσης που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και την κλιμάκωση απομάκρυνσης του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Ο κόσμος θα ξεπεράσει το όριο του 1,5 °C, δήλωσε ο Lenton, αλλά το κλειδί είναι η ελαχιστοποίηση της περαιτέρω αύξησης της θερμοκρασίας πάνω από αυτό το επίπεδο και η «επαναφορά» στο βέλτιστο σημείο το συντομότερο δυνατό.

Εν μέσω των ανησυχητικών ευρημάτων της, η έκθεση έφερε στο φως και ορισμένα θετικά, συμπεριλαμβανομένης της «ριζικής παγκόσμιας κινητοποίησης» στο θέμα της ηλιακής ενέργειας και των ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς και των μπαταριών και των αντλιών θερμότητας. Μόλις αντικατασταθούν, οι ρυπογόνες τεχνολογίες είναι απίθανο να επιστρέψουν, καθώς οι καθαρότερες επιλογές είναι φθηνότερες και καλύτερες, διαπίστωσε.

Αξίζει να σημειωθεί πως η έκθεση έρχεται μόλις έναν μήνα πριν οι κυβερνήσεις συγκεντρωθούν στη Βραζιλία για την COP30, την ετήσια διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα. Φέτος είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι χώρες υποτίθεται ότι πρέπει να θέσουν τους στόχους τους για τη μείωση των εκπομπών κατά την επόμενη δεκαετία.

«Αυτή η ζοφερή κατάσταση πρέπει να αποτελέσει ένα κάλεσμα αφύπνισης ότι αν δεν δράσουμε αποφασιστικά τώρα, θα χάσουμε επίσης το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, τους παγετώνες και τα ζωτικά ωκεάνια ρεύματα» κατέστησε σαφές ο Barrett, καταλήγοντας: «Σε αυτό το σενάριο, θα βλέπαμε ένα πραγματικά καταστροφικό αποτέλεσμα για όλη την ανθρωπότητα».

Πηγή ertnews.gr

Το άρθρο Η Γη φτάνει στο πρώτο σημείο καμπής: Οι επιστήμονες προειδοποιούν για “κατάρρευση μέσα στη ζωή μας” εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής ισημερίας, η μέρα και η νύχτα έχουν σχεδόν ίση διάρκεια. Από αυτό το σημείο και μετά, η νύχτα αρχίζει να μεγαλώνει και η μέρα να μικραίνει, φτάνοντας στο Χειμερινό Ηλιοστάσιο τον Δεκέμβριο. Στην Ελλάδα, η «ίση μέρα-ίση νύχτα» δεν συμβαίνει ακριβώς την ημέρα της ισημερίας, αλλά λίγες ημέρες πριν ή μετά, λόγω γεωγραφικού πλάτους και ατμοσφαιρικής διάθλασης.

Η φθινοπωρινή ισημερία, μαζί με την εαρινή, καθορίζει την έναρξη των δύο μεταβατικών εποχών του έτους: του Φθινοπώρου και της Άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο, ενώ στο νότιο οι εποχές είναι αντίστροφες. Από τα αρχαία χρόνια, οι λαοί ανά τον κόσμο γιόρταζαν αυτά τα φαινόμενα, αποδίδοντάς τους μυθικές και πολιτισμικές σημασίες, καθώς αντιπροσώπευαν την ισορροπία ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.

Η φθινοπωρινή ισημερία είναι λοιπόν όχι μόνο ένα αστρονομικό γεγονός, αλλά και μια στιγμή που μας υπενθυμίζει την εναλλαγή των εποχών και την αρμονία της φύσης, σηματοδοτώντας την αρχή μιας περιόδου μετάβασης και αλλαγής.

Καθώς οι μέρες μικραίνουν και οι νύχτες μεγαλώνουν, η φθινοπωρινή ισημερία μας καλεί να προετοιμαστούμε για τη νέα εποχή, απολαμβάνοντας τη μοναδική ατμόσφαιρα του Φθινοπώρου και την ομορφιά της φυσικής ισορροπίας.

Το άρθρο Φθινοπωρινή Ισημερία 2025: Η επίσημη έναρξη του Φθινοπώρου στην Ελλάδα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η κατακόρυφη αύξηση στη χρήση των προστατευτικών μασκών (κυρίως εκείνων της μίας χρήσης) κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID έχει αφήσει μια χημική ωρολογιακή βόμβα που θα μπορούσε να βλάψει τους ανθρώπους, τα ζώα και το περιβάλλον, σύμφωνα με έρευνα.

Το άρθρο Έρευνα: Οι μάσκες μίας χρήσης αφήνουν “χημική βόμβα” μικροπλαστικών και τοξικών ουσιών στο περιβάλλον εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Όπως προκύπτει, με εξαίρεση αρκετές περιοχές της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της κεντρικής Στερεάς Ελλάδας, η χώρα βρίσκεται σε συνθήκες ξηρασίας. Μεγάλο μέρος της Κρήτης, της Πελοποννήσου, της ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης και της Λέσβου πλήττονται από έντονη ή ακραία ξηρασία (επίπεδα 4 και 5). Σε κατάσταση μέτριας ή σημαντικής ξηρασίας (επίπεδα 2 και 3) βρίσκονται πολλές περιοχές της Αττικής, της Εύβοιας, της δυτικής Στερεάς Ελλάδας και της Ηπείρου, καθώς και πολλά νησιά της χώρας. Συνολικά, η γεωγραφική κατανομή της υγρασίας εδάφους στη χώρα δεν διαφέρει πολύ σε σχέση με τις αρχές Αυγούστου, αλλά οι χαμηλές για την εποχή βροχοπτώσεις κατά τον προηγούμενο μήνα οδήγησαν σε αύξηση της έντασης της ξηρασίας σε περιοχές που ήδη πλήττονταν από αυτήν.

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 1η Σεπτεμβρίου 2025. Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο

Η αξιολόγηση των συνθηκών ξηρασίας βασίζεται στην εδαφική υγρασία του στρώματος μεταξύ 28 και 100 εκατοστών κάτω από την επιφάνεια. Η περιεκτικότητα σε νερό στο στρώμα αυτό είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, της εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτό το στρώμα είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Με βάση τα δεδομένα εδαφικής υγρασίας της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη απόκλισης εδαφικής υγρασίας (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Ανάλογα με την τιμή του δείκτη αυτού κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5, τα οποία με τη σειρά υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Οι καταστάσεις αυτές έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και ακραία ξηρασία χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός, τότε βρισκόμαστε σε κανονικές για την εποχή συνθήκες, ενώ αν είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Το άρθρο Έντονη και ακραία ξηρασία σε μεγάλο μέρος της χώρας – Αυξημένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2025 θα δούμε στον ουρανό της Ελλάδας ένα από τα πιο θεαματικά αστρονομικά φαινόμενα: την ολική έκλειψη Σελήνης.

Το «ματωμένο φεγγάρι» θα είναι ορατό σε όλη τη χώρα, με την κορύφωση να γίνεται νωρίς το βράδυ, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εύκολη στην παρατήρηση.

Αναλυτικά: Τι ώρα είναι η έκλειψη Σελήνης στην Ελλάδα και ποιες είναι οι φάσεις του φαινομένου;

Τι ώρα είναι η έκλειψη Σελήνης στην Ελλάδα: Αναλυτικό πρόγραμμα

Η έκλειψη θα ξεκινήσει νωρίς το βράδυ και θα διαρκέσει σχεδόν έξι ώρες. Στην Ελλάδα, η Σελήνη θα ανατείλει ήδη «φαγωμένη» και στη συνέχεια θα περάσει στην ολική φάση.

Η κορύφωση θα γίνει στις 21:11, όταν η Σελήνη θα βρίσκεται πλήρως στη σκιά της Γης.

Τι θα δούμε στον ελληνικό ουρανό

• Όταν η Σελήνη ανατείλει στις 19:47, θα φαίνεται ήδη μερικώς σκοτεινή.
• Το πιο εντυπωσιακό τμήμα είναι η ολικότητα (20:30 – 21:52), όταν η Σελήνη θα λάμπει κατακόκκινη.
• Η έκλειψη θα ολοκληρωθεί στις 23:55, αν και το τελευταίο στάδιο (παρασκιά) δύσκολα διακρίνεται με γυμνό μάτι.

Χρήσιμες συμβουλές παρατήρησης

• Δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο – το φαινόμενο είναι ορατό με γυμνό μάτι.
• Επιλέξτε ανοιχτό σημείο με καθαρό δυτικό-νοτιοανατολικό ορίζοντα.
• Αν θέλετε φωτογραφίες, χρησιμοποιήστε τρίποδο για σταθερές λήψεις.

πηγή

Το άρθρο Ματωμένο φεγγάρι: Τι ώρα είναι η έκλειψη Σελήνης στην Ελλάδα – Αναλυτικά οι φάσεις εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Μια «κηδεία» για τον νεκρό σύντροφο

Όταν ένα Scrub Jay πεθάνει, η αντίδραση των υπολοίπων είναι απρόσμενη:

• Ένα πουλί βγάζει δυνατές κραυγές, καλώντας τα άλλα μέλη της ομάδας.

• Όσα βρίσκονται κοντά εγκαταλείπουν αμέσως ό,τι κάνουν και πετούν στο σημείο.

• Μαζεύονται γύρω από το πτώμα, σταματούν να τρέφονται και παραμένουν εκεί για αρκετή ώρα, φωνάζοντας έντονα.

Αυτή η συμπεριφορά θυμίζει τελετή ή «κηδεία», όπως την αποκαλούν πολλοί επιστήμονες. Δεν πρόκειται για πραγματικό πένθος με την ανθρώπινη έννοια, αλλά για μια κοινωνική διαδικασία με σαφή σκοπό.

Σύμφωνα με ερευνητές, οι συγκεντρώσεις αυτές λειτουργούν ως μηχανισμός προειδοποίησης. Το νεκρό πουλί αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει κίνδυνος στην περιοχή – ίσως αρπακτικό ή κάποια απειλή. Έτσι, η «κηδεία» ενημερώνει την ομάδα να είναι σε εγρήγορση και να προσαρμόσει τη συμπεριφορά της.

Η παρατήρηση τέτοιων τελετουργικών φανερώνει ότι τα ζώα δεν είναι απλά ένστικτα, αλλά αναπτύσσουν κοινωνικούς μηχανισμούς επιβίωσης. Αν και δεν γνωρίζουμε αν νιώθουν λύπη όπως εμείς, η ομαδική αντίδραση δείχνει ότι αντιλαμβάνονται τον θάνατο ως σημαντικό γεγονός.

Πηγή: Sir David Attenborough Fans

Το άρθρο Οι Οι Scrub Jays και οι «Κηδείες» τους: Μια Συγκλονιστική Συμπεριφορά στη Φύση: Μια Συγκλονιστική Συμπεριφορά στη Φύση εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο “Μαύρο φεγγάρι”: Το σπάνιο φαινόμενο του Αυγούστου που συμβαίνει κάθε 33 χρόνια εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Η άμμος έχει στολιστεί με δεκάδες θαλασσόκρινα – γνωστά και ως «κρίνα της Παναγιάς» ή «θαλάσσιοι ασφόδελοι» – που ανθίζουν μέσα στο κατακαλόκαιρο, σκορπώντας το άρωμά τους σε όλο τον τόπο.

Το θαλασσόκρινο είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά των παραλιών της Μεσογείου. Ανθεκτικό και σπάνιο, καταφέρνει να φυτρώνει και να ανθίζει στην καυτή, άνυδρη άμμο του καλοκαιριού, εκεί που κανένα άλλο λουλούδι δεν μπορεί να επιβιώσει. Η ανθοφορία του ξεκινά συνήθως μετά τον Δεκαπενταύγουστο, χαρίζοντας στους λουόμενους μια φυσική «έκθεση» ομορφιάς και μοσχοβολιάς.

Αξίζει να σημειωθεί πως το θαλασσόκρινο είναι προστατευόμενο είδος. Η κοπή του απαγορεύεται αυστηρά, καθώς απειλείται με εξαφάνιση.

Γι’ αυτό, όσοι απολαμβάνουν την παρουσία του στις παραλίες, οφείλουν να το σέβονται και να το αφήνουν στη φυσική του θέση, ώστε να συνεχίσει να στολίζει τον τόπο για πολλές ακόμα γενιές.

Το άρθρο Βελίκα Λάρισας: Η παραλία γέμισε με τα υπέροχα θαλασσόκρινα εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

«Η ακραία ζέστη δεν είναι πλέον ένα σπάνιο γεγονός – έχει γίνει η νέα κανονικότητα», είχε δηλώσει πριν λίγες μέρες ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, προειδοποιώντας πως «ο πλανήτης γίνεται όλο και πιο ζεστός και πιο επικίνδυνος». Η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ορατή παντού και προοιωνίζεται ένα δυστοπικό μέλλον το οποίο η ανθρωπότητα καλείται να αντιληφθεί.  Ζούμε στην θερμότερη περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας με τους επιστήμονες να προειδοποιούν πως η κλιματική κρίση δεν εκδηλώνεται μόνο με ρεκόρ αλλά και με την απώλεια του μέτρου.

Η νέα “κανονικότητα” του καλοκαιριού έχει μετατοπιστεί σε υψηλότερες θερμοκρασίες, τόσο σταδιακά όσο και απότομα, με αποτέλεσμα η συλλογική μας αίσθηση για το τι είναι “ζέστη”, “δροσιά” ή “καύσωνας” να έχει αλλοιωθεί

Τι σημαίνει αυτό;  Ότι η «δροσιά» που νιώθουμε είναι συχνά παραπλανητική — και αυτή η παραπλάνηση μπορεί να αποβεί μοιραία.

«Όταν ένα από τα θερμότερα καλοκαίρια γίνεται αισθητά “φυσιολογικό”»

Ο φετινός Ιούνιος του 2025 στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκε ως ο 2ος θερμότερος των τελευταίων 16 ετών (τουλάχιστον) σχεδόν σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας, σύμφωνα με τα δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr. Και όμως, για πολλούς από εμάς, η αίσθηση ήταν διαφορετική: «Μου φάνηκε από τους πιο δροσερούς Ιουνίους», «Νορμάλ ήταν», «Καμία σχέση με πέρσι».

Και πράγματι, σε σύγκριση με τον ακραίο Ιούνιο του 2024  – τον θερμότερο Ιούνιο που έχει καταγραφεί στη χώρα μας στα χρονικά, ο φετινός μήνας μας φάνηκε πιο ήπιος, επισημαίνει το climatebook. Στο παρακάτω γράφημα με δεδομένα από τo meteo.gr / Ε.Α.Α παρουσιάζεται ακριβώς η κατάσταση.

Ο Ιούνιος του 2024 είχε θερμοκρασιακές αποκλίσεις που ξεπερνούσαν τους +4°C σε πολλές περιοχές (σχεδόν 2°C διαφορά από τον φετινό), ενώ φέτος η μέση απόκλιση κυμάνθηκε περίπου στους +2°C. Αυτή η διαφορά, όσο σημαντική και αν είναι σε απόλυτα μεγέθη, δεν αναιρεί το γεγονός ότι και ο φετινός Ιούνιος ήταν εξαιρετικά θερμός για τα ιστορικά κλιματικά δεδομένα της χώρας.

Το άρθρο Κλιματική κρίση: Η ψευδαίσθηση της δροσιάς σε έναν πλανήτη που «καίγεται» εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Το άρθρο Τα έμβρυα καρχαρία δεν περιμένουν τη γέννηση για να ξεκινήσουν τη μάχη εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.

Κάθε νέο λιώσιμο των πάγων από σήμερα μέχρι και τον Οκτώβριο θα επιφέρει μείωση του μεγέθους των ελβετικών παγετώνων, σύμφωνα με την υπηρεσία η οποία παρακολουθεί τους παγετώνες στην Ελβετία (GLAMOS).

Η χώρα φθάνει εν γένει σ’ αυτό το κρίσιμης σημασίας όριο τον Αύγουστο και η πρόωρη έλευσή του είναι ένα νέο πλήγμα για τους 1.400 ελβετικούς παγετώνες, που μειώνονται με ανησυχητικό ρυθμό.

«Η Ημέρα της απώλειας παγετώνων έφθασε στην Ελβετία», έγραψε το «X» ο επικεφαλής της GLAMOS Ματίας Χους, εξηγώντας ότι οι χιονοπτώσεις ήταν ασθενείς και ότι ο Ιούνιος ήταν ο δεύτερος πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ.

«Στο εξής, κάθε απώλεια παγετώνων μέχρι τον Οκτώβριο είναι αφόρητη», δήλωσε ο Χους. Ο ίδιος διευκρίνισε πως η μοναδική φορά, που η εν λόγω «Ημέρα της απώλειας παγετώνων» είχε έρθει νωρίτερα, ήταν «η χρονιά ρεκόρ 2022», όταν είχε φθάσει στις 26 Ιουνίου.

«Πρέπει να περιμένουμε σημαντικές απώλειες πάγου εξαιτίας της παράτασης της σεζόν του λιώσιμου των πάγων», πρόσθεσε.

Οι παγετώνες των ελβετικών Άλπεων άρχισαν να υποχωρούν πριν από περίπου 170 χρόνια. Η υποχώρησή τους αυτή ήταν αρχικά μικρή, όμως στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών το λιώσιμό τους έχει επιταχυνθεί σημαντικά.

πηγή

Το άρθρο Ελβετία: Οι παγετώνες στις Άλπεις έλιωσαν νωρίτερα φέτος εμφανίστηκε πρώτα στο TirnavosPress.