Το «Απόστολος Νικολαΐδης» φιλοξένησε χθές το τελευταίο επίσημο παιχνίδι των «πράσινων», σε μια βραδιά με έντονο συμβολισμό αλλά χωρίς φιλάθλους

Από την επόμενη σεζόν ο Παναθηναϊκός θα αγωνίζεται στο ΟΑΚΑ, μέχρι να ολοκληρωθεί το νέο του γήπεδο στον Βοτανικό, το οποίο υπολογίζεται να παραδοθεί το καλοκαίρι του 2027.

Το ιστορικό «αντίο», ωστόσο, δεν είχε την ατμόσφαιρα που θα περίμενε κανείς για μια τέτοια στιγμή. Η ποινή κεκλεισμένων των θυρών, που επιβλήθηκε μετά τη ρίψη κροτίδων στο ντέρμπι με την ΑΕΚ στις 3 Μαΐου, άφησε άδειες τις εξέδρες στο τελευταίο επίσημο ματς του Παναθηναϊκού στη φυσική του έδρα.

Οι άνθρωποι του συλλόγου σχεδιάζουν πάντως μεγάλη αποχαιρετιστήρια εκδήλωση το καλοκαίρι του 2027, με φιλικό απέναντι σε ιστορικό αντίπαλο.

Η γέννηση του «σπιτιού» του Τριφυλλιού

Η ιστορία της Λεωφόρου ξεκινά ουσιαστικά από το 1910, σε μια εποχή που ο Παναθηναϊκός αναζητούσε μόνιμη ποδοσφαιρική στέγη. Η πορεία αυτή άρχισε το 1908 από το Πεδίον του Άρεως και ολοκληρώθηκε το 1922 στο «τέρμα Αμπελοκήπων».

Ο Γιώργος Καλαφάτης και οι συνοδοιπόροι του δεν διεκδικούσαν απλώς έναν χώρο για ποδόσφαιρο. Ήθελαν έναν αθλητικό πυρήνα στην καρδιά της Αθήνας, έναν χώρο που θα μπορούσε να στεγάσει και να αναπτύξει περισσότερα αθλήματα.

Σε αυτή την προσπάθεια πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν ο Γιώργος Καλαφάτης, ο Απόστολος Νικολαΐδης, ο Μιχάλης Παπάζογλου και άλλοι άνθρωποι του Ομίλου, οι οποίοι έδωσαν αγώνες για να αποκτήσει ο Παναθηναϊκός τη δική του μόνιμη βάση.

Στις 27 Δεκεμβρίου 1914, ο πρόεδρος του Ομίλου και δημοτικός σύμβουλος Αθηνών, Γεώργιος Τσόχας, ζήτησε να εξεταστεί η δημιουργία γηπέδου σε περιοχή «παρά τω Αβερώφειω», δηλαδή στην Περιβόλα. Ο χώρος είχε εντοπιστεί, αλλά χρειάστηκαν μερικά ακόμη χρόνια μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες.

Το 1919 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα ο Απόστολος Νικολαΐδης, μια προσωπικότητα που σημάδεψε την ιστορία του Παναθηναϊκού. Εκείνη την περίοδο έγιναν μεγάλες αλλαγές στον σύλλογο, με σημαντικότερη την καθιέρωση του εμβληματικού Τριφυλλιού, που συμβολίζει το τρίπτυχο «νους, μυαλό και σώμα».

Ο Νικολαΐδης ενέταξε στον σύλλογο νέα αθλήματα, αρχικά τον στίβο και στη συνέχεια το μπάσκετ, το βόλεϊ και την πυγμαχία. Καθοριστική ήταν και η εγκατάσταση στην έκταση της Περιβόλας στους Αμπελόκηπους, όπου δημιούργησε το ασκητήριό του.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1923, με την υπ’ αριθμόν 3294 πράξη, αποφασίστηκε η παραχώρηση της έκτασης στο Τριφύλλι, ώστε να διαμορφωθεί σε γυμναστήριο εξάσκησης ποδοσφαίρου και αθλοπαιδιών. Μέσα από αυτή την εξέλιξη, η λέξη «γήπεδο» άρχισε σταδιακά να αντικαθιστά τον όρο «γυμναστήρια», όπως χρησιμοποιούνταν τότε.

Από τους πρώτους αγώνες στο «Απόστολος Νικολαΐδης»

Η ονομασία της περιοχής συνδέθηκε άρρηκτα με τον Παναθηναϊκό. Το 1947, μέσα από ρεπορτάζ της «Αθλητικής Ηχούς», καθιερώθηκε η λέξη «Αλεξάνδρας» και επικράτησε η ορολογία «γήπεδο της Λεωφόρου».

Μετά την απόκτηση του οικοπέδου, αθλητές του συλλόγου και πολίτες εργάστηκαν για να μεταμορφώσουν τη δύσκολη, πετρώδη έκταση σε γήπεδο.

Στις 25 Νοεμβρίου 1923 διεξήχθη για πρώτη φορά ποδοσφαιρικός αγώνας στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Δεν ήταν όμως ο Παναθηναϊκός η ομάδα που το εγκαινίασε, αλλά γυμνασιόπαιδα Αθηνών και Πειραιώς. Ο ιδρυτής του Παναθηναϊκού, Γεώργιος Καλαφάτης, απένειμε αργυρά μετάλλια και κύπελλα στους νικητές.

Η πρώτη επίσημη αναμέτρηση του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο έγινε στις 6 Ιανουαρίου 1924, απέναντι στον Α.Π.Σ. Πειραιώς, με το Τριφύλλι να επικρατεί με 2-0.

Με την ολοκλήρωση των κερκίδων, το γήπεδο άρχισε να φιλοξενεί και άλλα αθλήματα. Πρώτη ήταν η πυγμαχία, ενώ πριν από τη σημερινή Θύρα 13 υπήρχε χώρος για αγώνες βόλεϊ. Πριν από τον Τάφο του Ινδού υπήρχε ακόμη και τένις.

Στις 25 Οκτωβρίου 1931, η Λεωφόρος Αλεξάνδρας άνοιξε για πρώτη φορά τις πόρτες της ως μεγάλο γήπεδο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Η είδηση είχε προβληθεί με τον τίτλο «ΑΙ ΑΘΗΝΑΙ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΜΕΓΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΝ ΓΗΠΕΔΟΝ», ενώ την ημέρα των εγκαινίων πραγματοποιήθηκαν 4 φιλικοί αγώνες, παρουσία πλήθους κόσμου και μελών της πολιτικής ηγεσίας.

Από τα τέλη του 1946 έως το 1951 συνεχίστηκαν έργα για την αποκατάσταση και τη βελτίωση του γηπέδου. Το σχέδιο περιλάμβανε την κατασκευή κερκίδας προς την πλευρά του Λυκαβηττού, νέα ανατολική εξέδρα, επικάλυψη παλαιών κερκίδων με αμίαντο και επέκταση της δυτικής εξέδρας.

Στις 5 Απριλίου 1951, εγκαινιάστηκαν τα νέα έργα, με τον Απόστολο Νικολαΐδη να ρίχνει συμβολικά την πρώτη μυστριά. Με την παράδοση της νέας εξέδρας δημιουργήθηκε και ο πρώτος επίσημος σύνδεσμος οργανωμένων οπαδών στην Ελλάδα, ο «Σ.Φ.Ο.Π.», πρόγονος της ιστορικής Θύρας 13.

Οι χρυσές σελίδες και το ευρωπαϊκό αποτύπωμα

Η Λεωφόρος συνδέθηκε με μερικές από τις πιο σημαντικές στιγμές του Παναθηναϊκού. Ιδιαίτερο κεφάλαιο αποτέλεσε η πορεία προς το Γουέμπλεϊ τη σεζόν 1970-71, με την ομάδα του Πούσκας να στηρίζεται στην ισχυρή της έδρα.

Στο Κύπελλο Πρωταθλητριών εκείνης της περιόδου, ο Παναθηναϊκός έδωσε στη Λεωφόρο τέσσερις αγώνες απέναντι σε μεγάλες ομάδες της εποχής, όπως η Σλόβαν Μπρατισλάβας, ο Ερυθρός Αστέρας και η Έβερτον. Ο απολογισμός ήταν τρεις νίκες και μία ισοπαλία, με 11 γκολ υπέρ και κανένα κατά.

Στα τέλη Οκτωβρίου του 1980, μετά τον θάνατο του Απόστολου Νικολαΐδη στις 15 Οκτωβρίου, η διοίκηση αποφάσισε να δώσει στο γήπεδο της Λεωφόρου το όνομα «Στάδιον Απόστολος Νικολαΐδης».

Την ημέρα της ονοματοδοσίας, ο Ευθύμης Καραδήμος είχε αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο Παναθηναϊκός κόσμος διαβάζοντας ή πηγαίνοντας ή ακούγοντας το Στάδιο Νικολαΐδη θα αισθάνεται υπερήφανος. Ο Νικολαΐδης ήταν και αυτός πατέρας του ωραίου, του μεγάλου και του αληθινού».

Τη σεζόν 1983-84, ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το νταμπλ, μένοντας αήττητος σε 15 αγώνες πρωταθλήματος στη Λεωφόρο, ενώ στο κύπελλο δεν δέχθηκε ούτε ένα γκολ. Στο τέλος εκείνης της χρονιάς έκλεισε προσωρινά το κεφάλαιο της Λεωφόρου για την ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία από την επόμενη σεζόν μετακόμισε στο ΟΑΚΑ.

Η επιστροφή, οι μετακομίσεις και ο Βοτανικός

Τον Φεβρουάριο του 2000, η ΠΑΕ Παναθηναϊκός και ο Ερασιτέχνης συμφώνησαν για την επιστροφή της ομάδας στο «Απόστολος Νικολαΐδης». Η επιστροφή οριστικοποιήθηκε στις 8 Μαΐου του ίδιου έτους, με έργα στον χλοοτάπητα, τις κερκίδες, τα αποδυτήρια και τους προβολείς.

Τα εγκαίνια της επιστροφής έγιναν απέναντι στον ΠΑΣ Γιάννινα, με τον Παναθηναϊκό να νικά 2-1, σε γιορτινή ατμόσφαιρα με πυροτεχνήματα και το μήνυμα από τα μεγάφωνα: «Φίλαθλοι, καλώς ορίσατε στο σπίτι μας».

Το 2001, η Λεωφόρος έζησε άλλη μία μεγάλη ευρωπαϊκή πορεία, με τον Παναθηναϊκό να φτάνει μέχρι τα προημιτελικά του Champions League. Στα 8 ευρωπαϊκά παιχνίδια που έγιναν εκείνη τη σεζόν στο γήπεδο, το Τριφύλλι έμεινε αήττητο απέναντι σε μεγάλους αντιπάλους, όπως η Σλάβια Πράγας, η Μαγιόρκα, η Άρσεναλ, η Σάλκε, η Σπάρτα Πράγας, η Μπαρτσελόνα, η Πόρτο και η Ρεάλ Μαδρίτης.

Για δύο σεζόν, 2005-2006 και 2006-2007, ο Παναθηναϊκός αγωνίστηκε στο ΟΑΚΑ. Η επιστροφή στη Λεωφόρο δρομολογήθηκε για την επόμενη χρονιά, όταν ο σύλλογος θα γιόρταζε έναν αιώνα ζωής.

Από την ήττα του 2002 στη Λεωφόρο από την Προοδευτική έως την επιστροφή του Παναθηναϊκού στο «Απόστολος Νικολαΐδης» στις 18 Αυγούστου 2013, μεσολάβησαν 65 σερί αήττητοι αγώνες.

Από τη σεζόν 2008-2009 έως και τη σεζόν 2012-2013, έδρα του Παναθηναϊκού ήταν ξανά το Ολυμπιακό Στάδιο. Τον Αύγουστο του 2013, το Τριφύλλι επέστρεψε στη φυσική του έδρα στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος απέναντι στον Παναιτωλικό.

Παρότι το 2016 πραγματοποιήθηκαν εργασίες ανακαίνισης, ο Παναθηναϊκός έφυγε και πάλι για το ΟΑΚΑ, όπου παρέμεινε για δυόμισι χρόνια. Η νέα επιστροφή στη Λεωφόρο έγινε στα μέσα της σεζόν 2020-2021, στις 12 Δεκεμβρίου 2020, στη νίκη με 2-1 επί του ΠΑΣ Γιάννινα.

Πλέον, ο Παναθηναϊκός ετοιμάζεται για τη μετάβαση στο νέο του γήπεδο στον Βοτανικό. Το «Απόστολος Νικολαΐδης» όμως παραμένει βαθιά δεμένο με την ταυτότητα του συλλόγου, ως ο χώρος όπου καλλιεργήθηκε το παναθηναϊκό ιδεώδες.

Όπως είχε αναφέρει ο ιδρυτής του Παναθηναϊκού, Γεώργιος Καλαφάτης: «Το γήπεδον της Λεωφόρου έγινε ο τόπος που διαδραματίστηκαν μεγάλα γεγονότα και ήταν η κολυμβήθρα του ενθουσιασμού και του παναθηναϊκού οραματισμού».

eleftheria.gr/

🔥 Διαβάζονται περισσότερο