Μπλοκάρισμα μηνών – ακόμη και διετίας – για την εφαρμογή της αμφιλεγόμενης εμπορικής συμφωνίας

Σε μια απόφαση με ισχυρό πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε την παραπομπή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να εξεταστεί η νομιμότητά της και η συμβατότητά της με τις Συνθήκες της ΕΕ.

Η απόφαση ελήφθη το μεσημέρι της Τετάρτης (21/1) στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, μια εξαιρετικά οριακή πλειοψηφία που αποτυπώνει το βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής γύρω από τη συμφωνία.

Πάγωμα της συμφωνίας για μήνες ή και χρόνια

Με την παραπομπή στο Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να προχωρήσει σε τελική ψηφοφορία έγκρισης ή απόρριψης της συμφωνίας έως ότου εκδοθεί η γνωμοδότηση. Η σχετική διαδικασία εκτιμάται ότι διαρκεί 18 έως 24 μήνες, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά – ακόμη και έως δύο χρόνια – την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur.

Ωστόσο, στο μεσοδιάστημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, εφόσον το επιλέξει, εξέλιξη που ήδη προκαλεί αντιδράσεις.

Η Κομισιόν εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, με τον εκπρόσωπό της Όλοφ Γκιλ να δηλώνει ότι «σύμφωνα με την ανάλυσή μας, τα ζητήματα που τέθηκαν από το Κοινοβούλιο δεν είναι δικαιολογημένα».

Διακομματική στήριξη στην παραπομπή

Το αίτημα για γνωμοδότηση από το Δικαστήριο κατατέθηκε από διακομματική ομάδα ευρωβουλευτών των Πρασίνων και της Αριστεράς, ενώ στηρίχθηκε από τους Σοσιαλιστές και το Renew Europe. Οι υποστηρικτές της απόφασης μίλησαν για «θεσμική νίκη» και «αναγκαίο έλεγχο» μιας συμφωνίας που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το περιβάλλον, τη γεωργία και την προστασία των ευρωπαϊκών παραγωγών.

Η έγκριση της πρότασης συνοδεύτηκε από χειροκροτήματα και επευφημίες εντός της ολομέλειας.

🔴 VICTORY!

The European Parliament has voted for The Left's request to refer the Mercosur agreement to the ECJ.

A blow to this treaty, which is destructive to agriculture, the climate, and health.

"A great victory for farmers. A great victory for the Left" – @lukeming pic.twitter.com/cRTDRDf1Bp
— The Left in the European Parliament (@Left_EU) January 21, 2026

Ήττα για την Κομισιόν και τους υποστηρικτές της συμφωνίας

Σύμφωνα με το Politico, το αποτέλεσμα συνιστά σοβαρή πολιτική ήττα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη που υποστηρίζουν τη συμφωνία, θεωρώντας τη στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων της ΕΕ με τη Λατινική Αμερική.

Οι χώρες αυτές βλέπουν τη Mercosur – Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη – ως κρίσιμους εταίρους, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο, λόγω των απρόβλεπτων δασμών που έχει επιβάλει στο παρελθόν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Σε ύστατη προσπάθεια να πείσει τους ευρωβουλευτές, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε νωρίτερα την ίδια ημέρα:

«Όσο περισσότερους εμπορικούς εταίρους έχουμε παγκοσμίως, τόσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε. Και αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε τώρα».

Μια συμφωνία με ιστορία 26 ετών

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur αποτελεί μία από τις μακροβιότερες και πιο αμφιλεγόμενες εμπορικές διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συνομιλίες ξεκίνησαν το 1999, ενώ η συμφωνία εγκρίθηκε μόλις στις 9 Ιανουαρίου 2026 από το Συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων της ΕΕ.

Στις ίδιες ημερομηνίες, το Συμβούλιο εξέδωσε δύο αποφάσεις που εξουσιοδοτούν:

την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Mercosur (EMPA) και
της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας (iTA).

Η επίσημη υπογραφή πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 17 Ιανουαρίου, στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, επισφραγίζοντας περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.

Μαζικές αγροτικές κινητοποιήσεις στο Στρασβούργο

Την ώρα που διεξαγόταν η συζήτηση στην ολομέλεια, χιλιάδες αγρότες από τη Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο και την Πολωνία συγκεντρώθηκαν έξω από την έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, διαμαρτυρόμενοι έντονα για τη συμφωνία.

Σύμφωνα με την αστυνομία, οι διαδηλωτές ανήλθαν σε περίπου 5.500 άτομα, αρκετοί εκ των οποίων έφτασαν με τα τρακτέρ τους. Το απόγευμα, η ένταση κλιμακώθηκε, με ρίψεις μπουκαλιών και φρούτων προς τις αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες απάντησαν με χρήση δακρυγόνων.

Το επόμενο βήμα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει την εξέταση των κειμένων της συμφωνίας, αναμένοντας τη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της ΕΕ. Μόνο μετά τη δημοσιοποίησή της θα μπορέσει να αποφασίσει αν θα εγκρίνει ή θα απορρίψει οριστικά τη συμφωνία, σε μια διαδικασία που αναμένεται να καθορίσει το μέλλον των εμπορικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Λατινική Αμερική.