Στις 27 Ιουλίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος, ενός από τους πιο λαοφιλείς και λαμπρούς Αγίους της χριστιανοσύνης.

Τα πρώτα χρόνια και η σπουδή της ιατρικής

Ο Άγιος Παντελεήμων γεννήθηκε περί τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. στη Νικομήδεια της Βιθυνίας και το αρχικό του όνομα ήταν Παντολέων. Μεγάλωσε σε μια οικογένεια με διαφορετικές θρησκευτικές καταβολές, καθώς ο πατέρας του, Ευστόργιος, ήταν ειδωλολάτρης, ενώ η μητέρα του, Ευβούλη, ήταν θερμή Χριστιανή. Αν και η μητέρα του έφυγε νωρίς από τη ζωή, πρόλαβε να φυτέψει στην καρδιά του νεαρού Παντολέοντος τους πρώτους σπόρους της χριστιανικής πίστης.

Αποκτώντας πλούσια εγκύκλια παιδεία, ο Παντολέων σπούδασε την ιατρική επιστήμη δίπλα στον περίφημο γιατρό Ευφρόσυνο. Λόγω της οξύνειας του πνεύματός του, της ρητορικής του δεινότητας και των εξαιρετικών επιδόσεών του, ξεχώρισε γρήγορα, τραβώντας ακόμα και την προσοχή των ανακτόρων του αυτοκράτορα Διοκλητιανού.

Η θαυμαστή μεταστροφή και η δράση του

Η καθοριστική καμπή στη ζωή του συνέβη όταν γνώρισε τον πρεσβύτερο Ερμόλαο, ο οποίος ζούσε κρυμμένος λόγω των διωγμών. Ο Ερμόλαος τον δίδαξε ότι η αληθινή θεραπεία προέρχεται από τον Ιησού Χριστό.

Το θαύμα που σφράγισε τη μεταστροφή του συνέβη όταν ο Παντολέων συνάντησε στο δρόμο ένα παιδί που είχε πεθάνει από δάγκωμα οχιάς. Προσευχόμενος στον Χριστό, ζήτησε να αναστηθεί το παιδί και να πεθάνει το ερπετό, όπως και έγινε. Αμέσως μετά, βαπτίστηκε χριστιανός, ενώ αργότερα αξιώθηκε να οδηγήσει και τον ίδιο του τον πατέρα στην πίστη, θεραπεύοντας μπροστά στα μάτια του έναν τυφλό.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Άγιος μοίρασε την τεράστια περιουσία του στους φτωχούς, απελευθέρωσε τους δούλους του και αφοσιώθηκε στην άσκηση της ιατρικής. Θεράπευε καθημερινά ασθενείς, φυλακισμένους και κατατρεγμένους, χωρίς να δέχεται καμία χρηματική αμοιβή. Για το λόγο αυτό κατατάσσεται στη χρεία των Αγίων Αναργύρων.

Τα φρικτά μαρτύρια και η τελείωσή του

Η ανεξίκακη δράση του και οι δωρεάν θεραπείες προκάλεσαν τον φθόνο των υπόλοιπων γιατρών της πόλης, οι οποίοι τον κατήγγειλαν στον Διοκλητιανό ως Χριστιανό. Όταν εκλήθη στα ανάκτορα, ο Παντολέων αρνήθηκε με παρρησία να θυσιάσει στα είδωλα. Για να αποδείξει την αλήθεια της πίστης του, θεράπευσε ενώπιον του αυτοκράτορα έναν κατάκοιτο παράλυτο, τον οποίο οι ειδωλολάτρες ιερείς αδυνατούσαν να βοηθήσουν.

Παρά το θαύμα, ο Διοκλητιανός διέταξε τη σύλληψη και τον βασανισμό του. Ο Άγιος υπέστη σκληρά μαρτύρια: τον έκαψαν με λαμπάδες, τον έριξαν σε βραστό λάδι, τον έδεσαν σε βαρύ lithos στη θάλασσα και τον έριξαν στα άγρια θηρία, τα οποία όμως ημέρεψαν και έλειχαν τα πόδια του.

Τελικά, το 305 μ.Χ., αποφασίστηκε ο αποκεφαλισμός του. Την ώρα που τον οδηγούσαν στην εκτέλεση, ο Άγιος προσευχόταν και ακούστηκε ουράνια φωνή που τον μετονόμασε σε «Παντελεήμονα», διότι έδειξε μεγάλη ελεημοσύνη στους ανθρώπους. Όταν ο δήμιος τον αποκεφάλισε, από την πληγή έτρεξε γάλα αντί για αίμα, ενώ η ξερή ελιά στην οποία ήταν δεμένος βλάστησε και καρποφόρησε αμέσως.

Η τιμή και τα ιερά λείψανα

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 27 Ιουλίου. Στον ίδιο εορτασμό συνεορτάζεται και η μητέρα του, Αγία Ευβούλη (η αρχική μνήμη της οποίας είναι στις 30 Μαρτίου), χάρη στην Ακολουθία που συνέθεσε ο Όσιος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης. Επίσης, ο Άγιος Παντελεήμων τιμάται και στη Σύναξη των 20 Αγίων Αναργύρων στις 17 Οκτωβρίου, αλλά και δίπλα στον δάσκαλό του, Άγιο Ερμόλαο (26 Ιουλίου).

Η Τίμια Κάρα του Αγίου Παντελεήμονος φυλάσσεται ως πολύτιμος θησαυρός στην Ιερά Μονή Παναχράντου στην Άνδρο, προσφέροντας πλήθος θαυμάτων και ιάσεων στους πιστούς που την προσκυνούν με ευλάβεια.